مطالب مرتبط:
بهره گیری از ظرفیت های حرم اهل بیت (ع) برای برنامه سازی در رسانه ملی
راهپیمایی اربعین وحدت مسلمانان بر محور دوستی اهل بیت است/ اربعین؛ تفسیر عملی آیات قرآن
جلوگیری از پیشبرد اهداف فرقه های انحرافی با بهره گیری از رهنمودهای اهل بیت(ع)
جلوگیری از پیشبرد اهداف فرقه های انحرافی با بهره گیری از رهنمودهای اهل بیت(ع)
تمرین خوب زیستن بر مبنای آیات قرآن و روایات اهل بیت(ع)
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 30 مهر 1397 ساعت 22:052018-10-22سياسي

بهره گیری از بیان اهل بیت(ع) جهت رازگشایی از باطن آیات قرآن


ـ به باور امین حسین پوری از مجموع روایات در زمینه ویژگی های باطن قرآن برداشت می شود که باطن قرآن صبغه ولایی و مرتبط با مقامات اهل بیت(ع) دارد و تنها بر اساس پیوند آن با ولایت آن بزرگواران تعریف می شود.

- بهره گیری از بیان اهل بیت(ع) جهت رازگشایی از باطن آیات قرآن " گروه اندیشه ــ به باور امین حسین پوری از مجموع روایات در زمینه ویژگی های باطن قرآن برداشت می شود که باطن قرآن صبغه ولایی و مرتبط با مقامات اهل بیت(ع) دارد و تنها بر اساس پیوند آن با ولایت آن بزرگواران تعریف می شود.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا؛" تاکنون درباره موضوع تأویل قرآن آثار فراوانی نگاشته شده است که طبعاً هر یک به سهم خود زوایایی از این موضوع را کاویده و نکته هایی درباره آن فرادید نهاده اند.

با وجود این، همچنان ضرورت بازخوانیِ دوباره این موضوع به ویژه از منظر روایات اهل بیت(ع) که تنها مرجع دارای صلاحیت برای اظهار نظر در حوزه تأویل هستند، احساس می شود.

مقاله ویژگی های باطن قرآن از منظر روایات اثر امین حسین پوری که در فصلنامه تخصّصی مطالعات قرآن و حدیث سفینه، سال پانزدهم، شماره 59 منتشر شده، به بررسی این موضوع پرداخته است.

این مقاله به بررسی موضوع پر گفتگوی تأویل و باطن قرآن از منظر روایات اهل بیت(ع) می پردازد.

محور اساسی سخن درباره این است که با کاوش در احادیث چه ویژگی های کلی و عمومی را می توان برای باطن قرآن برداشت کرد.

روشن است که شناخت این ویژگی ها به فهم روایات تأویلی رسیده از اهل بیت(ع) که شمار آنها نیز فراوان است، بسیار مدد می رساند و گاه نگاه ها را درباره میزان اعتبار این روایات دگرگون می کند.

در این نوشتار نگارنده به چهار ویژگی کلی باطن قرآن از منظر روایات اشاره می کند: صبغه ولایی باطن قرآن؛ امکان وجود باطن جداگانه برای هر فقره قرآنی مستقل؛ امکان ارتباط ظاهر یک آیه با باطن آیه ای دیگر؛ امکان ارتباط باطن یک آیه با باطن آیه دیگر.

نگارنده در هر بخش کوشیده تا با یادکرد نمونه هایی از چهار ویژگی یاد شده به تبیین این خصوصیّات بپردازد.

در بخش نخست مقاله که با عناون صبغه ولایی باطن قرآن به رشته تحریر در آمده است، می خوانیم: از مجموعه روایت های حوزه باطن قرآن، این نتیجه به دست می آید که حقیقت باطن قرآن، از یک سو به نمایش نهادن ولایت اهل بیت(ع) و دعوت بدان و مَثَل و نمادی برای هدایت مؤمنان به سوی ابعاد گوناگون ولایت آن بزرگواران است، و از سوی دیگر جلوه گر ساختن پلیدی های دشمنان آن رهبران گران ارج و زنهار دادن مردم از پیروی آنان است.

به عبارت دیگر، قرآن در ظاهر خود در آیات بسیار، مؤمنان را به سوی توحید وگردن نهادن به پیام انبیاء(ص) و به شکل ویژه ایمان به رسول اکرم(ص) فرا می خواند.

اما همین قرآن کریم در باطن و حقیقت آیات خود، مردمان را به سوی ولایت امیرالمؤمنین(ع) و اهل بیت(ع) و دوری از دشمنان ایشان فرا می خواند.

امام صادق(ع) ضمن حدیثی طولانی به ابوبصیر می فرمایند: ما من آیهٍ نزَلت تَقُودُ إلی الجنّه ولا تذکر أهلها بخیر إلاّ وهی فینا وفی شیعتنا، وما من آیه نزلت تذکر أهلها ِشرٍّ ولاتسوق إلی النار إلا وهی فی عدونا ومن خالفنا .

بنا بر مضمون این حدیث، همه آیاتی که در آنها سخن از بهشت یا دوزخ است و شایستگان بهشت و دوزخیان را فراز می آورد، در حقیقت اشاره به اهل بیت(ع) و شیعیان آن بزرگواران دارد، حتی اگر ظاهر آیه درباره انبیاء پیشین و پیروان و دشمنان آنان باشد.

مولف به عنوان خصوصیت دوم به موضوع امکان وجود باطن جداگانه برای هر فقره قرآنی مستقل می پردازد و می گوید: یکی از مباحث مهم و اثرگذار در فهم آیات کریمه قرآن که در سالیان اخیر پژوهشگران بدان توجه نشان داده و درباره آن سخن گفته اند، مسئله فقره ها یا فرازهای تقطیع شده و مستقلّ در آیات قرآن است.

روشن است که پرداختن به ابعاد گوناگون این مسئله، در این مجال ممکن نیست و لازم نیز نمی نماید.

چه پیش از این قلم برخی پژوهشیان به گستردگی درباره آن سخن گفته اند.

البته محور بحث غالباً، وجود معنای ظاهری جداگانه و قابل استناد برای هر یک از فقره های قرآنی است که از نظر لفظی مستقل باشند، چنان که از نمونه هایی که خواهد آمد دانسته می شود.

ولی هدف غایی ما در این بخش اثبات این نکته است که هر فقره قرآن که از نظر لفظی تامّ باشد، علاوه بر آنکه معنایی ظاهری و مستقل از ماقبل و مابعد و حتی سیاق آیات دارد، باطنی مستقلّ و جداگانه دارد که با باطن دیگر فقره های همان آیه یا باطن آیات قبل و بعد الزاماً همسو و هم مضمون نیست.

مولف در ادامه می افزاید: موضوع سخن ما در این مرحله، نخستین قاعده ای است که علامه استخراج کرده اند.

بر پایه آن قاعده، همان گونه که ایشان نمونه آورده اند، هر جمله قرآنی به تنهایی حقیقتی مستقلّ و ثابت دارد که الزاماً فهم آن وابسته به فهم دیگر جملات مرتبط با آن یا نیازمند هماهنگی با سیاق آیات پیشین و پسین نیست.

این دیدگاه علامه بسیار شایان توجه است، چه کلید فهم بسیاری از روایتهای تفسیری را به دست ما می دهد.

صرف نظر از ارتباط میان چهار مفهوم ظهر و بطن و حدّ و مطلّع که در کلام مفسّرانی همچون علامه طباطبایی از آن سخن به میان آمده است، روشن است که ظاهراً حدّ و مطّلع هر دو از مقوله معنا هستند.

همچنین در این حدیث حرف را در کنار آیه جای داده اند، پس مراد از حرف، یا هر یک از حروف الفبا یعنی أ ، ب ، ت و.

است و یا بخشی که از یک آیه کوچکتر است؛ نوع دوم خود می تواند شامل هر تک کلمه یا هر جمله تامّ المعنی باشد و در هر دو صورت، این بخش از این روایت می تواند گواهی بر درستی قاعده ای باشد که علامه برداشت کرده اند.

زیرا اگر حتی مراد از حرف، یک حرف الفبا باشد و آن حرف به تنهایی معنایی مستقل داشته باشد، آنگاه هر جمله تام در آیه به طریق اولی معنایی مستقلّ خواهد داشت.

مولف درباره روش عملی اهل بیت(ع) این گونه توضیح می دهد: یکی از مهم ترین دلایل وجود معنای جداگانه برای جمله های تامّ قرآنی یا همان فرازهای تقطیع شده از آیه، روش عملی اهل بیت(ع) است.

بدین معنا که آن بزرگواران در موارد متعدد به فقره های کوتاه قرآنی استناد جسته و از آن حکمی را برکشیدهاند و معنای فراز آمده را به جملات پیشین و پسین در همان آیه وابسته نکرده اند.

سید محمد علی ایازی با اشاره به این نکته به عنوان یکی از دلایل حجیت فرازهای تقطیع شده قرآنی، این گونه استنادات اهل بیت(ع) را دو دسته بررسی کرده است: استناد به آیات غیر مرتبط به باب؛ استناد به آیات برخلاف سیاق.

نگارنده مقاله در مورد روش مفسران توضیح می دهد: علاوه بر دلایل یاد شده، روش عملی مفسران و بهره گیری آنها از این رویکرد نیز می تواند به عنوان گواهی بر وجود معنای مستقل برای هر فقره تامّ قرآنی باشد.

باری بر پایه قاعده ای که درباره آن سخن گفتیم و برای نخستین بار ظاهراً مرحوم طباطبایی به اهمیت آن تنبه داده اند، دریچه ای دیگر به گلستان معارف بیکران قرآن گشوده می شود.

حتی بر این اساس، فهم بسیاری از روایت ها نیز که معصومان(ع) در آنها از این شیوه بهره گرفته اند، آسان تر و مستدلّ تر می شود.

آنچه گذشت مقدمه ای ضروری بود برای اثبات آنچه در این بخش خواهیم گفت.

نشان دادیم که هر فقره قرآنی را که از نظر لفظی تامّ باشد، میتوان از جهت معنایی نیز کامل و مستقل از دیگر بخش های آیه و نیز مستقل از سیاق آیات مد نظر گرفت و معنایی از ظاهر آن برداشت کرد.

اکنون می افزاییم که آن فقره ممکن است نه تنها ظاهری مستقل داشته باشد، بلکه این امکان وجود دارد که باطنی نیز متناسب با ظاهر آن فقره داشته باشد که لزوماً به باطن دیگر قسمت های آیه یا حتی ظاهر دیگر فقرههای آیه وابسته نباشد.

به قید لزوماً در اینجا باید نیک در نگریست.

معنای این قید، آن است که باطن هر فقره از آیه ممکن است با باطن دیگر فقره ها هماهنگ و کاملاً همراستا باشد، همچنانکه در بسیاری نمونه ها این گونه است.

ولی این نیز ممکن است که در مواردی میان باطن یک فقره با باطن فقره های دیگر یک آیه تفاوت روشن وجود داشته باشد.

بنابراین هماهنگ نبودن باطن یک فقره با ظاهر یا باطن فقره های دیگر را نباید امری شگفت و خلاف قاعده دانست و روایتی را که آن معنا را مطرح کرده است به سرعت کنار نهاد.

زیرا روشن است که باطن، حقیقتی پنهان در آن سوی ظاهر است و حدّ و مرزهای کلی ظاهر آیه یا فقره قرآنی در آن نیز لحاظ می شود.

حال اگر ظاهر، معنایی مستقلّ از دیگر بخش های آیه داشته باشد، باطن نیز به تَبَع آن معنایی مستقل از باطن یا ظاهر دیگر بخش های آیه خواهد داشت.

در قسمت نتیجه گیری مقاله می خوانیم: در زمینه ویژگی های باطن قرآن از مجموع روایات برداشت می شود که باطن قرآن صبغه ولایی و مرتبط با مقامات اهل بیت(ع) دارد و تنها بر اساس پیوند آن با ولایت آن بزرگواران تعریف می شود.

امکان وجود باطن جداگانه برای هر فقره قرآنی مستقلّ از فقره دیگر از خصوصیات باطن قرآن است.

از سوی دیگر ممکن است ظاهر یک آیه با باطن آیهای دیگر مرتبط باشد، به این معنا که با استناد به ظاهر یک آیه می توان مقدمات کشف باطن آیه ا ی دیگر را فراهم کرد.

این نیز خصوصیت دیگری برای باطن قرآن است.

سرانجام خصوصیت چهارم آن است که ممکن است باطن یک آیه با باطن آیه دیگری مرتبط باشند و بتوان از باطن آیه ای برای کشف باطن آیات دیگر کمک گرفت.

نکته مهم در اینجا آن است که فرایند اِعمال همه ویژگی های یاد شده، تنها و تنها در گستره صلاحیت معصوم(ع) است.

از این رو اقوال مفسّران جز معصومان، اگر با ادعای تبیین باطن قرآن مطرح شود، به حکم عقل، فاقد حجیّت است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: قرآن - ولایت - برداشت - مقاله - هایی - اندیشه - صلاحیت - گفتگوی - نمایش - احساس - قرآنی - منتشر - میزان - نهاده - گزارش - رشته - مردم - کاوش

آخرین اخبار سرویس:
مشهد پتانسیل مرکزیت جهان اسلام را دارد/ ماهیت مشهد، ماهیتی تمدن ساز است

بخشی از مشکلات معیشتی مردم ناشی از تحریم هاست/ هر کجا با تکیه به بیرون عمل کردیم، فرصت ها را از دست دادیم

سوت رقابت پارلمان اقتصاد به صدا درآمد

پیش نیاز جراحی ترافیکی از زبان شهردار

مراسم گرامیداشت روز «آذری های مسلمان جهان» در اردبیل برگزار شد

برگزاری مسابقه «شعار سال» برای سوادآموزان کهگیلویه و بویراحمدی

روایت رضایی از فداکاری های یک مادر و یک پسر

کبیری: زیرساخت های استانی شدن انتخابات مجلس فراهم نیست

استانی شدن انتخابات مجلس، هزینه های انتخاباتی را کاهش می دهد

حضور جوانان در فضای مجازی با تمرکز بر مقابله با توطئه های دشمنان باشد

لایحه CFT و طرح ساماندهی بازار خودرو در دستور کار هفته آینده مجلس

حضرت زهرا بالاترین ارزش خود را در دفاع از علی (ع) هزینه کرد

گوشت مرغ زیر ١٠ هزار تومان در میادین میوه و تره بار عرضه می شود

بازمانده بویینگ 707

بازگشت قطار مسافربری تهران –زاهدان به خط ریل

16 اختیار جدید به شوراهای شهر افزوده می شود

هنر، نقشی بسزا و ماندگار در آگاه سازی از فجایع جنگ دارد

مسئولین محترم! به امانت خیانت نکنید

عضو کمیسیون تلفیق بودجه در گفت وگو با فارس اجازه حذف مالیات علی الحساب 10 درصدی پزشکان را نمی دهیم

اثرات تحریم بر حوزه سلامت مستندسازی می شود

مشاور رییس جمهور قرقیزستان خبر داد انتقال خدمات دولتی به فضای مجازی در دستور کار «بیشکک»

غارتگران بیت المال به قیامت و آتش دوزخ توجهی ندارند

ویدئو /حجت الاسلام صدیقی:هوا نباشه آدم خفه میشه ولی دین نباشه آدم روحش خفه میشه راه به بهشت پیدا نمی کنه

انتخابات ریاست جمهوری الجزایر 29 فروردین برگزار می شود

حفظ حرمت بیت المال؛ بسیار مهم

تاکید خطیب جمعه مشهد بر الگوبرداری از سیره فاطمی

برگزاری مسابقه «شعار سال» برای سوادآموزان کهگیلویه و بویراحمد

رسانه ها نقش تأثیرگذاری در خنثی کردن توطئه های دشمنان دارند

ضرورت ایجاد جشنواره دائمی نمای برتر در شهر تهران

علم الهدی: «انذار و تقوا» دو عامل بازدارنده انسان از وسوسه های شیطانی است

حکم شرعی سلیکون، ساکشن و بوتاکس

آمریکا غلط می کند فکر کند می تواند رزق ما را بدهد

CFT هفته آینده در مجلس بررسی می شود

دمای هوای کشور به طور محسوسی کاهش می یابد

رفع نقص امنیتی 3ساله مرورگر «کروم»

بیشتر رشد هزینه‎های جاری دولت صرف نجومی‎بگیران شد

ایران فرش قرمز زیر پای مقامات مشرک آمریکا پهن نمی کند

برگزاری پنجمین اجلاس گروه کاری انرژی ایران و اتریش

پرش از منزل 11 کشتی برای گرفتن لایک+ویدیو

بازخوانی/ رهبر معظم انقلاب در دیدار با دانشگاهیان دانشگاه امام صادق(ع): برای من یکی از شیرین ترین جلسات، جلسات دانشجویی است/ بسیج مظهر ارزش های فعال و زنده یک جوان مؤمن است

نوبخت در گفت وگو با فارس: بررسی بیش از 13 ساعته شورایعالی هلال احمر برای بررسی اتفاقات اخیر/ ارسال تخلفات به قوه قضاییه

اگر امریکا از اروپا مطمئن نبود، از برجام خارج نمی شد/ مسئولان ما توجیه گر کلاه برداران اروپایی و امریکایی شده اند

مسئولین محترم! به امانت خیانت نکنید

آمریکا غلط می کند فکر کند می تواند رزق ما را بدهد

داعش آمده بود تا خود را به دنیا تحمیل کند

بهترین زمان استجابت دعـا از زبان حضـرت فاطمه (سلام الله علیها)

گفتمان و محتوای معنایی بزرگ ترین دستاورد انقلاب اسلامی است

سفر رهبری منجر به توسعه کمی 570 درصدی حوزه علمیه خراسان شمالی شد

سرقت مسلحانه از طلافروشی ارومیه

گاز جان 3 مرد روستایی را گرفت

هشدار به آمریکادرباره ادامه بازداشت مرضیه هاشمی

غنی خواستار تمدید مهلت ثبت نام نامزدان انتخابات ریاست جمهوری شد

نخستین همایش سنتور نوازان شرق استان تهران در بومهن برگزار شد

رییس روابط عمومی کیوکوشین کاراته کشور منصوب شد

اولین دوره آموزشی طرح ملی «هر مسجد یک خبرنگار» در گرگان برگزار شد

در نامه ای به آیت الله آملی لاریجانی مطرح شد تاکید مجمع نمایندگان طلاب حوزه علمیه قم بر اقدام انقلابی در قبال لایحه پالرمو

به همت هیئت میثاق با شهدای بسیج دانشجویی صورت می گیرد برگزاری مراسم عزاداری ایام فاطمیه در مسجد دانشگاه امام صادق (ع)

به همت سازمان بسیج جامعه پزشکی برگزار شد نشست نمایندگان صنفی علمی جامعه پرستاری با دبیر کارکرده اجتماعی دولت

شهادت طلبی باعث پیروزی ملت های عراق و سوریه شد

هر روز باید هدفمان رسیدن به هوای پاک باشد

هنر، نقشی بسزا و ماندگار در آگاه سازی از فجایع جنگ دارد

شهادت طلبی باعث پیروزی ملت های عراق و سوریه شد

انقلاب اسلامی؛ پرچم دار تمامی انقلاب های منطقه

ساخت 20 سلامتکده طب سنتی با معماری ایرانی-اسلامی/ طب سنتی را مقدس جلوه ندهیم!

پیکرهای 10 شهید دفاع مقدس و مدافع حرم در مشهد تشییع شد

قاسمی معاون مالی و تدارکاتی همراه اول شد

استان تهران چند شهید، جانباز و آزاده دارد ؟

120 گونه پرنده نادر مهمان تالاب صالحیه البرز

شالگردن جان یک کارگر معدن را گرفت

به سمت فیلترینگ فضای مجازی برویم، از فرصت ها غافل می شویم

پاسخ نظام پزشکی به دادستانی درخصوص الزام پزشکان برای استفاده از دستگاه کارتخوان

آقای مترجم کار دست کی روش و خیابانی داد!

نماهنگ پرده نشین با صدای علیرضا قربانی

طی پیامی از سوی رییس سازمان اوقاف مطرح شد مرحوم اعتمادیان قبل و بعد از انقلاب منشأ آثار خیر برای نهضت و نظام اسلامی بود

ظلم طاغوتیان پهلوی قابل تطهیر نیست

آسیب شناسی برنامه ریزی

شهدای «کربلای 5» با خون خود بند های قطعنامه 598 را تنظیم کردند

هر انسان باید یک واعظ درونی داشته باشد تا نصیحتش کند

نگاه سازش با آمریکا یک سراب است

28 دی 1358 - نخستین نماز جمعه به امامت آیت الله خامنه ای

قاتل نامریی جان دختر میانه ای را گرفت

مهر تایید دانشگاه صنعتی شریف بر محصولات عملکردی شرکت نفت پاسارگاد

منافع نفوذی ها در دستگاه های دولتی با غرب پیوند خورده است

جای خالی کلینی شناسی در پژوهش ها نمایان است/ ترجمه جدید کتاب کامل الزیارات منتشر می شود

مجمع جهادگران استان البرز تشکیل شد

ظلم طاغوتیان پهلوی قابل تطهیر نیست

فارس من| پروازهای خارجی از فرودگاه شاهرود انجام می شود

ویدئو / حجت الاسلام زائری:جامعه را مشکلات گرفته، پشت تریبون می گوییم به اندازه چهار صد سال پیشرفت داشتیم

آیت الله موحدی کرمانی در نماز جمعه تهران: باید نسبت به غارت بیت المال از سوی برخی افراد حساسیت نشان داد

اینجا کردستان، سرزمین مجاهدت های خاموش

124 مکان تاریخی صنعت نفت ثبت ملی شد

برگزاری دوره «هر مسجد، یک خبرنگار» در زنجان

امضاهای خونین غواصان در متن محرمانه

از ایدز فرار نکنیم!

دومین سالگرد شهدای پلاسکو برگزار شد

گفتار بد والدین موجب بدزبانی کودک می شود

کلاس آموزش توییتر به نمایندگان مجلس آمریکا با معلمی الکسندریا اوکازیو کورتس

با فیلترینگ از فرصت های فضای مجازی محروم می شویم

نظام رفاهی و بازنشستگی ایتالیا تغییر می کند

اخلالگران اقتصادی دستگیر شده در ایران چند نفر هستند؟

بهره گیری از بیان اهل بیت(ع) جهت رازگشایی از باطن آیات قرآن

بهره گیری از بیان اهل بیت(ع) جهت رازگشایی از باطن آیات قرآن