مطالب مرتبط:
بهره گیری از ظرفیت های حرم اهل بیت (ع) برای برنامه سازی در رسانه ملی
راهپیمایی اربعین وحدت مسلمانان بر محور دوستی اهل بیت است/ اربعین؛ تفسیر عملی آیات قرآن
جلوگیری از پیشبرد اهداف فرقه های انحرافی با بهره گیری از رهنمودهای اهل بیت(ع)
جلوگیری از پیشبرد اهداف فرقه های انحرافی با بهره گیری از رهنمودهای اهل بیت(ع)
تمرین خوب زیستن بر مبنای آیات قرآن و روایات اهل بیت(ع)
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 30 مهر 1397 ساعت 22:052018-10-22سياسي

بهره گیری از بیان اهل بیت(ع) جهت رازگشایی از باطن آیات قرآن


ـ به باور امین حسین پوری از مجموع روایات در زمینه ویژگی های باطن قرآن برداشت می شود که باطن قرآن صبغه ولایی و مرتبط با مقامات اهل بیت(ع) دارد و تنها بر اساس پیوند آن با ولایت آن بزرگواران تعریف می شود.

- بهره گیری از بیان اهل بیت(ع) جهت رازگشایی از باطن آیات قرآن " گروه اندیشه ــ به باور امین حسین پوری از مجموع روایات در زمینه ویژگی های باطن قرآن برداشت می شود که باطن قرآن صبغه ولایی و مرتبط با مقامات اهل بیت(ع) دارد و تنها بر اساس پیوند آن با ولایت آن بزرگواران تعریف می شود.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا؛" تاکنون درباره موضوع تأویل قرآن آثار فراوانی نگاشته شده است که طبعاً هر یک به سهم خود زوایایی از این موضوع را کاویده و نکته هایی درباره آن فرادید نهاده اند.

با وجود این، همچنان ضرورت بازخوانیِ دوباره این موضوع به ویژه از منظر روایات اهل بیت(ع) که تنها مرجع دارای صلاحیت برای اظهار نظر در حوزه تأویل هستند، احساس می شود.

مقاله ویژگی های باطن قرآن از منظر روایات اثر امین حسین پوری که در فصلنامه تخصّصی مطالعات قرآن و حدیث سفینه، سال پانزدهم، شماره 59 منتشر شده، به بررسی این موضوع پرداخته است.

این مقاله به بررسی موضوع پر گفتگوی تأویل و باطن قرآن از منظر روایات اهل بیت(ع) می پردازد.

محور اساسی سخن درباره این است که با کاوش در احادیث چه ویژگی های کلی و عمومی را می توان برای باطن قرآن برداشت کرد.

روشن است که شناخت این ویژگی ها به فهم روایات تأویلی رسیده از اهل بیت(ع) که شمار آنها نیز فراوان است، بسیار مدد می رساند و گاه نگاه ها را درباره میزان اعتبار این روایات دگرگون می کند.

در این نوشتار نگارنده به چهار ویژگی کلی باطن قرآن از منظر روایات اشاره می کند: صبغه ولایی باطن قرآن؛ امکان وجود باطن جداگانه برای هر فقره قرآنی مستقل؛ امکان ارتباط ظاهر یک آیه با باطن آیه ای دیگر؛ امکان ارتباط باطن یک آیه با باطن آیه دیگر.

نگارنده در هر بخش کوشیده تا با یادکرد نمونه هایی از چهار ویژگی یاد شده به تبیین این خصوصیّات بپردازد.

در بخش نخست مقاله که با عناون صبغه ولایی باطن قرآن به رشته تحریر در آمده است، می خوانیم: از مجموعه روایت های حوزه باطن قرآن، این نتیجه به دست می آید که حقیقت باطن قرآن، از یک سو به نمایش نهادن ولایت اهل بیت(ع) و دعوت بدان و مَثَل و نمادی برای هدایت مؤمنان به سوی ابعاد گوناگون ولایت آن بزرگواران است، و از سوی دیگر جلوه گر ساختن پلیدی های دشمنان آن رهبران گران ارج و زنهار دادن مردم از پیروی آنان است.

به عبارت دیگر، قرآن در ظاهر خود در آیات بسیار، مؤمنان را به سوی توحید وگردن نهادن به پیام انبیاء(ص) و به شکل ویژه ایمان به رسول اکرم(ص) فرا می خواند.

اما همین قرآن کریم در باطن و حقیقت آیات خود، مردمان را به سوی ولایت امیرالمؤمنین(ع) و اهل بیت(ع) و دوری از دشمنان ایشان فرا می خواند.

امام صادق(ع) ضمن حدیثی طولانی به ابوبصیر می فرمایند: ما من آیهٍ نزَلت تَقُودُ إلی الجنّه ولا تذکر أهلها بخیر إلاّ وهی فینا وفی شیعتنا، وما من آیه نزلت تذکر أهلها ِشرٍّ ولاتسوق إلی النار إلا وهی فی عدونا ومن خالفنا .

بنا بر مضمون این حدیث، همه آیاتی که در آنها سخن از بهشت یا دوزخ است و شایستگان بهشت و دوزخیان را فراز می آورد، در حقیقت اشاره به اهل بیت(ع) و شیعیان آن بزرگواران دارد، حتی اگر ظاهر آیه درباره انبیاء پیشین و پیروان و دشمنان آنان باشد.

مولف به عنوان خصوصیت دوم به موضوع امکان وجود باطن جداگانه برای هر فقره قرآنی مستقل می پردازد و می گوید: یکی از مباحث مهم و اثرگذار در فهم آیات کریمه قرآن که در سالیان اخیر پژوهشگران بدان توجه نشان داده و درباره آن سخن گفته اند، مسئله فقره ها یا فرازهای تقطیع شده و مستقلّ در آیات قرآن است.

روشن است که پرداختن به ابعاد گوناگون این مسئله، در این مجال ممکن نیست و لازم نیز نمی نماید.

چه پیش از این قلم برخی پژوهشیان به گستردگی درباره آن سخن گفته اند.

البته محور بحث غالباً، وجود معنای ظاهری جداگانه و قابل استناد برای هر یک از فقره های قرآنی است که از نظر لفظی مستقل باشند، چنان که از نمونه هایی که خواهد آمد دانسته می شود.

ولی هدف غایی ما در این بخش اثبات این نکته است که هر فقره قرآن که از نظر لفظی تامّ باشد، علاوه بر آنکه معنایی ظاهری و مستقل از ماقبل و مابعد و حتی سیاق آیات دارد، باطنی مستقلّ و جداگانه دارد که با باطن دیگر فقره های همان آیه یا باطن آیات قبل و بعد الزاماً همسو و هم مضمون نیست.

مولف در ادامه می افزاید: موضوع سخن ما در این مرحله، نخستین قاعده ای است که علامه استخراج کرده اند.

بر پایه آن قاعده، همان گونه که ایشان نمونه آورده اند، هر جمله قرآنی به تنهایی حقیقتی مستقلّ و ثابت دارد که الزاماً فهم آن وابسته به فهم دیگر جملات مرتبط با آن یا نیازمند هماهنگی با سیاق آیات پیشین و پسین نیست.

این دیدگاه علامه بسیار شایان توجه است، چه کلید فهم بسیاری از روایتهای تفسیری را به دست ما می دهد.

صرف نظر از ارتباط میان چهار مفهوم ظهر و بطن و حدّ و مطلّع که در کلام مفسّرانی همچون علامه طباطبایی از آن سخن به میان آمده است، روشن است که ظاهراً حدّ و مطّلع هر دو از مقوله معنا هستند.

همچنین در این حدیث حرف را در کنار آیه جای داده اند، پس مراد از حرف، یا هر یک از حروف الفبا یعنی أ ، ب ، ت و.

است و یا بخشی که از یک آیه کوچکتر است؛ نوع دوم خود می تواند شامل هر تک کلمه یا هر جمله تامّ المعنی باشد و در هر دو صورت، این بخش از این روایت می تواند گواهی بر درستی قاعده ای باشد که علامه برداشت کرده اند.

زیرا اگر حتی مراد از حرف، یک حرف الفبا باشد و آن حرف به تنهایی معنایی مستقل داشته باشد، آنگاه هر جمله تام در آیه به طریق اولی معنایی مستقلّ خواهد داشت.

مولف درباره روش عملی اهل بیت(ع) این گونه توضیح می دهد: یکی از مهم ترین دلایل وجود معنای جداگانه برای جمله های تامّ قرآنی یا همان فرازهای تقطیع شده از آیه، روش عملی اهل بیت(ع) است.

بدین معنا که آن بزرگواران در موارد متعدد به فقره های کوتاه قرآنی استناد جسته و از آن حکمی را برکشیدهاند و معنای فراز آمده را به جملات پیشین و پسین در همان آیه وابسته نکرده اند.

سید محمد علی ایازی با اشاره به این نکته به عنوان یکی از دلایل حجیت فرازهای تقطیع شده قرآنی، این گونه استنادات اهل بیت(ع) را دو دسته بررسی کرده است: استناد به آیات غیر مرتبط به باب؛ استناد به آیات برخلاف سیاق.

نگارنده مقاله در مورد روش مفسران توضیح می دهد: علاوه بر دلایل یاد شده، روش عملی مفسران و بهره گیری آنها از این رویکرد نیز می تواند به عنوان گواهی بر وجود معنای مستقل برای هر فقره تامّ قرآنی باشد.

باری بر پایه قاعده ای که درباره آن سخن گفتیم و برای نخستین بار ظاهراً مرحوم طباطبایی به اهمیت آن تنبه داده اند، دریچه ای دیگر به گلستان معارف بیکران قرآن گشوده می شود.

حتی بر این اساس، فهم بسیاری از روایت ها نیز که معصومان(ع) در آنها از این شیوه بهره گرفته اند، آسان تر و مستدلّ تر می شود.

آنچه گذشت مقدمه ای ضروری بود برای اثبات آنچه در این بخش خواهیم گفت.

نشان دادیم که هر فقره قرآنی را که از نظر لفظی تامّ باشد، میتوان از جهت معنایی نیز کامل و مستقل از دیگر بخش های آیه و نیز مستقل از سیاق آیات مد نظر گرفت و معنایی از ظاهر آن برداشت کرد.

اکنون می افزاییم که آن فقره ممکن است نه تنها ظاهری مستقل داشته باشد، بلکه این امکان وجود دارد که باطنی نیز متناسب با ظاهر آن فقره داشته باشد که لزوماً به باطن دیگر قسمت های آیه یا حتی ظاهر دیگر فقرههای آیه وابسته نباشد.

به قید لزوماً در اینجا باید نیک در نگریست.

معنای این قید، آن است که باطن هر فقره از آیه ممکن است با باطن دیگر فقره ها هماهنگ و کاملاً همراستا باشد، همچنانکه در بسیاری نمونه ها این گونه است.

ولی این نیز ممکن است که در مواردی میان باطن یک فقره با باطن فقره های دیگر یک آیه تفاوت روشن وجود داشته باشد.

بنابراین هماهنگ نبودن باطن یک فقره با ظاهر یا باطن فقره های دیگر را نباید امری شگفت و خلاف قاعده دانست و روایتی را که آن معنا را مطرح کرده است به سرعت کنار نهاد.

زیرا روشن است که باطن، حقیقتی پنهان در آن سوی ظاهر است و حدّ و مرزهای کلی ظاهر آیه یا فقره قرآنی در آن نیز لحاظ می شود.

حال اگر ظاهر، معنایی مستقلّ از دیگر بخش های آیه داشته باشد، باطن نیز به تَبَع آن معنایی مستقل از باطن یا ظاهر دیگر بخش های آیه خواهد داشت.

در قسمت نتیجه گیری مقاله می خوانیم: در زمینه ویژگی های باطن قرآن از مجموع روایات برداشت می شود که باطن قرآن صبغه ولایی و مرتبط با مقامات اهل بیت(ع) دارد و تنها بر اساس پیوند آن با ولایت آن بزرگواران تعریف می شود.

امکان وجود باطن جداگانه برای هر فقره قرآنی مستقلّ از فقره دیگر از خصوصیات باطن قرآن است.

از سوی دیگر ممکن است ظاهر یک آیه با باطن آیهای دیگر مرتبط باشد، به این معنا که با استناد به ظاهر یک آیه می توان مقدمات کشف باطن آیه ا ی دیگر را فراهم کرد.

این نیز خصوصیت دیگری برای باطن قرآن است.

سرانجام خصوصیت چهارم آن است که ممکن است باطن یک آیه با باطن آیه دیگری مرتبط باشند و بتوان از باطن آیه ای برای کشف باطن آیات دیگر کمک گرفت.

نکته مهم در اینجا آن است که فرایند اِعمال همه ویژگی های یاد شده، تنها و تنها در گستره صلاحیت معصوم(ع) است.

از این رو اقوال مفسّران جز معصومان، اگر با ادعای تبیین باطن قرآن مطرح شود، به حکم عقل، فاقد حجیّت است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: قرآن - ولایت - برداشت - مقاله - هایی - اندیشه - صلاحیت - گفتگوی - نمایش - احساس - قرآنی - منتشر - میزان - نهاده - گزارش - رشته - مردم - کاوش

آخرین اخبار سرویس:
یوسف نژاد : درخواستی برای استیضاح وزیر خارجه به هیئت رییسه نرسیده است

حضور جوانان و بسیجیان در صحنه های مورد نیاز انقلاب بیشتر نیز شده است

گردهمایی حلقه های صالحین بسیج در ایلام برگزار می شود

آیین نامه آموزش های جنسی تدوین شد

با وحدت امت اسلامی می توان استکبار جهانی را شکست داد

تصاویر| رونمایی از خودرو زرهی طوفان

شرایط شرکت در دوره های «تربیت داور قرآن»

جلسه مشورتی کارگروه امنیت ملی با ظریف درباره CFT

بزرگداشت هفته بسیج با اجرای بیش از 800 برنامه در سمنان

بسیجیان با آرمان های امام راحل تجدید میثاق کردند

مشکلات محیط بانان با تصویب قانون حمایت از آنها حل خواهد شد

رونمایی از آخرین دستاوردهای دفاعی در آینده ای نزدیک

اجتماع بزرگ وحدت در تربت جام

افتتاح راه آهن ارومیه و تشکیل راه آهن منطقه ای آذربایجان

موازی کاری در اجرای طرح های عمرانی اتلاف هزینه است

ون کافه های فاقد قرارداد جمع آوری می شوند

انتقاد یک مقام قضایی استانی به نامه یک وزیر

سفیر دانمارک به ایران بازمی گردد

ترکیه نصب شنود در کنسولگری عربستان را تکذیب کرد

پاسخ دکتر محمدرضایی به مدعیات عبدالکریم سروش در باب تشیع ایران

همایش علوم و تکنولوژی پلیمری بر پلیمرهای سبز تاکید دارد

خشکسالی موجب نابودی سه میلیون نخل خرما در آبادان شد

ذوالنور برای تایید ادعای خود از ترامپ کمک گرفت/ پاسخ کنایه آمیز ایمن آبادی به نماینده قم

پیکر مدیر ستاد دیه گیلان در زادگاهش فومن خاکسپاری شد

موازی کاری در اجرای طرح های عمرانی اتلاف هزینه است

اولویت نخست روحانیت حفظ ارزش های معنوی در جامعه است

اهمیت مطالعه و چالش های آن در میان خانواده های یزدی ها

مقام حزبی: آقای طبسی از اول با احمدی نژاد مخالف بود/ در انتخابات 88 هم به میرحسین موسوی رای داد

درخواست برای اصلاح قانون کار/ کارگران و بازنشستگان تامین اجتماعی موفق به دریافت سهام عدالت نشده اند

استقبال سازمان خصوصی سازی از تحقیق و تفحص

تقدیر از فعالان حوزه کتاب در ایلام

تجمع طلاب در حمایت از مردم مظلوم یمن

سفیر دانمارک فردا به تهران باز می گردد

زنگنه قانون را دور زد؟

بالاترین سطح عدالت اجتماعی در سوییس

دوره تربیت مربی حفظ قرآن کریم استان بوشهر

ثبت نام دوره آموزش تخصصی قرآن با ظرفیت محدود

بزرگداشت علامه طباطبایی در دانشگاه مجازی المصطفی برگزار می شود

محسن هاشمی: خبر موثقی از حکم حناچی نداریم/ وزارت کشور 3 روز فرصت دارد

مافیای موسیقی تنها از پاپ حمایت می کند

پایان نامه «بررسی علم امام با محوریت زیارت جامعه» دفاع می شود

دیدار اعضای ستاد بزرگداشت سالگرد انقلاب با دکتر زهرا مصطفوی

نامه یک وزیر برای واگذاری یک ملک 1000 میلیارد تومانی به یک شخص

همایش بغض کودکان، در جستجوی عدالت برگزار شد

برگزاری جلسه مشورتی با حضور ظریف، جنیدی و کدخدایی برای بررسی CFT

چهار تیم نمایش هوایی در راه جزیره کیش

هشدار معاون وزیر کشور به پاکستان

پیکر مدیر ستاد دیه گیلان در زادگاهش فومن خاکسپاری شد

تجلیل از کتابداران و خادمان برتر کتاب استان یزد

تجمع طلاب و روحانیان در حمایت از مردم مظلوم یمن

امانت 30 هزارجلدکتاب به شهروندان مهابادی

خرازی: روند اجرایی شدن سازوکار مالی اروپا ناامید کننده است

عضو شورای کار: کارگران اجرای کامل قانون کار را خواستارند

روایت تحول یک نوجوان در «باد و کاه»

انتقاد یک مقام قضایی استانی به نامه یک وزیر

موازی کاری در اجرای طرح های عمرانی اتلاف هزینه است

مسابقه عکس «پاییز شمیران» فراخوان داد

اهمیت مطالعه و چالش های آن در میان خانواده های یزدی ها

اولویت نخست روحانیت حفظ ارزش های معنوی در جامعه است

چرا حیدرالعبادی با تحریم های ضدایرانی آمریکا همراهی کرد؟

پاکستان اجازه اقدام علیه ایران از داخل کشورش ندهد

جمع آوری 100 امضا برای استیضاح وزیر علوم

انصاری: جریان های منتقد ظریف بارها ضربه های بزرگی به منافع ملی زده اند

جوانان بهبهان رفع ابهام ازآزمون پالایشگاه بیدبلند را خواستارند

ذوالقدر: بودجه فرهنگی در سال آینده افزایش می یابد/طرح مجلس برای ترویج فرهنگ کتابخوانی

دشمن به دنبال تضعیف ارتش است

شهدا نادی وحدت بودند

حضور جوانان و بسیجیان در صحنه های مورد نیاز انقلاب بیشتر نیز شده است

جهانگیری و عارف در 1400 نامزد می شوند

مراسم معارفه سرپرست سازمان تأمین اجتماعی برگزار شد

چهار تیم نمایش هوایی در راه جزیره کیش

محسن رضایی: رهبر انقلاب با مشورت مجمع بیش از 20 سال برای همه امور کشور سیاستگذاری کرده است

سیستان و بلوچستان چهارمین استان بیکار کشور شد

دیدار وزیر خارجه انگلیس و دبیر شورای عالی امنیت ملی

دیدار نماینده دبیرکل سازمان ملل در امور افغانستان با ظریف

دیدار اعضای ستاد بزرگداشت سالگرد انقلاب با زهرا مصطفوی

استخدام تحویلدهنده با مزایا درشرکت بانی چاو ایرانیان در اصفهان

نشست خبری، جلسه شورای اداری و دیدار نخبگان آذربایجان غربی با روحانی

گرامیداشت هفته وحدت - کیش

پانزدهمین اجلاس فناوری رسانه

استخدام شرکت بین المللی آنیل / اصفهان

آیین نامه خودمراقبتی جنسی کودکان تدوین می شود

فتوای آیت الله مکارم شیرازی درباره ترمیم بکارت دختران/ با این فتوا ترمیم بکارت شرعی و به نوعی قانونی می شود

پردرآمد ترین آواز خوان های سال 2018

کدامیک از خودروهای بابک زنجانی مصادره شده است

شکارچیان غیرمجاز مجازات می شوند

برای جذب گردشگران درمانی لیتوانیایی در ایران مصمم هستیم

اولین انتصاب حناچی در شهرداری تهران

تجمع طلاب لرستان در اعتراض به جنایات آل سعود در یمن

درگذشت پدر دو شهید در مشهد

از حاشیه ها جلوگیری می کنم/تشکیل خانه احزاب در همدان

رونمایی و افتتاح خط تولید و تحویل دهی خودرو زرهی طوفان به نیروی زمینی سپاه توسط وزارت دفاع

افتتاح 26 طرح آبیاری به صورت هم زمان در استان زنجان

جوانان بهبهان رفع ابهام ازآزمون پالایشگاه بیدبلند را خواستارند

سوییس صادرات محصولات غذایی و دارویی به ایران را تضمین می کند

ریزش پل سوم بشار یاسوج چهارماه پس از افتتاح مقصران به قوه قضایی معرفی می شوند تردد بر روی پل ممنوع است

2 کتاب در حوزه روانشناسی از نویسندگان جهرمی منتشر شد

استانداری که رفت

جشن و سرور در جهان اسلام به مناسبت میلاد پیامبر

کارگاه یک روزه سبک زندگی قرآنی با ظرفیتی محدود

بهره گیری از بیان اهل بیت(ع) جهت رازگشایی از باطن آیات قرآن

بهره گیری از بیان اهل بیت(ع) جهت رازگشایی از باطن آیات قرآن