مطالب مرتبط:
آتش سوزی دریک هکتار باغ های روستای توشهر احمدی
راز شوم زیر درخت میوه باغ روستای عارفی مشهد / جوان 2 ساعت دوید تا کشته نشود!
طبخ نذری 300 ساله در روستای باغ ملک
افتتاح سالن ورزشی روستای دیزج گرمی
تجهیز روستای قنات باغ فراشبند به دستگاه آب شیرین کن
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 30 مهر 1397 ساعت 21:052018-10-22اجتماعي

باغ های دلگشا در روستای دیزج بالا


از میان 30 پارچه آبادی شمیران که هرکدام تاریخچه و هویتی مجزا و خواندنی دارند محله امامزاده قاسم(ع) در شمال شمیران یکی از کهن ترین محله هاست و قدمتش به هزار سال پیش می رسد.

- از میان 30 پارچه آبادی شمیران که هرکدام تاریخچه و هویتی مجزا و خواندنی دارند محله امامزاده قاسم(ع) در شمال شمیران یکی از کهن ترین محله هاست و قدمتش به هزار سال پیش می رسد.

محله امامزاده قاسم(ع) که حالا حدود 18هزار و 500نفر جمعیت دارد روستایی بود که نخستین ساکنان آن در اطراف بقعه امامزاده قاسم(ع) ساکن شدند و خانه های خود را با سنگ و گل و چوب ساختند.

آب مصرفی خود را از طریق چند رشته نهر از دره گلابدره و رودخانه دربند و قنات تأمین کردند و با کشاورزی و باغبانی و دامداری روزگار خود را گذراندند.

این محله از جنوب به خیابان شهید باهنر، از غرب به خیابان دربند، از شرق به خیابان صادقی قمی و از شمال به کوهپایه های توچال محدود است.

در این گزارش تاریخچه و هویت این محله را با هم می خوانیم.

پادشاهان قاجار از وقتی تهران را پایتخت کردند حواس شان به باغ های خارج شهر هم بود تا ییلاق تابستانی برای خود فراهم کنند.

روستاهای شمیران با آب و هوای مطبوع و دلپذیر بهترین گزینه برای استراحت تابستانی بود.

پادشاهان که راهی ییلاق می شدند اهل و عیال را هم با خود می بردند.

2نفر از همسران فتحعلی شاه به نام های آغاباجی و طاووس خانم ملقب به تاج الدوله در روستای امامزاده قاسم(ع) عمارت ییلاقی داشتند و سکونت در این عمارت را به حضور در ارگ سلطنتی در تهران ترجیح می دادند.

قصر کاووس، عمارت دیگری در آبادی امامزاده قاسم(ع) بود که گفته می شود همان عمارت آغاباجی خانم است.

علی کرم همدانی مدیر بخش جغرافیای مرکز دائره المعارف اسلامی می گوید: آغاباجی دختر ابراهیم خان جوانشیر قره باغی فرزندی نداشت.

شاهزاده کیکاووس میرزا و مرصع خانم را به فرزندخواندگی او دادند.

احتمالاً عمارت آغاباجی به نام پسرخوانده اش، قصر کاووس نامیده شده باشد.

باغ هایی که خاطره شد در عهد ناصرالدین شاه قاجار که جمعیت تهران، زیاد و رفت وآمد به روستاهای شمیران هم زیاد شد روستای امامزاده قاسم(ع) هم به عنوان یک محل زیارتی و هم به عنوان محلی ییلاقی مورد توجه قرار گرفت.

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه در روزنامه خاطرات آورده که ناصرالدین شاه باغ و عمارتی را در شمال شرقی این روستا، نزدیک آبک و در دامنه کوه به او بخشید تا آباد کند.

او هم زمین های اطراف را خرید و باغش را بزرگ تر کرد و باغی دلگشا و چشمنواز ساخت.

این باغ را هم باغ حسن آباد نام گذاشت.

ناصرالدین شاه در گردش های تابستانی اش بارها مهمان اعتمادالسلطنه در باغ حسن آباد بود.

دکتر فووریه، پزشک مخصوص ناصرالدین شاه در سفرنامه خود به یکی از این مهمانی های شاهانه در باغ حسن آباد اشاره کرده و آورده است: باغ حسن آباد توسط یک رشته قنات پرآب به نام قنات حسن آباد آبیاری می شد.

نگهداری از این باغ برای اعتمادالسلطنه هزینه سنگینی دربرداشت و برای جلوگیری از ضرر و زیان بیشتر سال 1312 قمری این باغ را که در طول 20سال حدود 30هزار تومان خرج آبادانی اش کرده بود به مبلغ 4 هزار تومان به میرزا محمد ناظر فروخت.

منوچهر ستوده نویسنده کتاب جغرافیای تاریخی تهران از آخرین بقایای برجا مانده از این باغ دیدن کرده و نوشته است: سردر جنوبی باغ، کاشیکاری داشت و با خط خوشی بالای سردر بر کاشیکاری نوشته شده بود: مبادا که این باغ ویران بود/ که در سایه شاه ایران بود باغ ملک از دیگر باغ های معروف محله امامزاده قاسم(ع) بود.

به نوشته معیرالممالک، باغ ملک در واقع همان باغ نصرالدوله فرمانفرماست که بعدها به تملک حاج حسین آقا ملک التجار درآمد.

از دیگر افرادی که در آبادی امامزاده قاسم(ع)، باغ و عمارت ییلاقی داشتند می توان از سلطان احمد میرزا پسر فتحعلی شاه، نصرالدوله فرمانفرما، میرزا نصرالدوله صدرالممالک، سلطان علی خان وزیر دربار، الهیار صالح و حسنعلی خان وزیری نام برد.

باغبانی و کشاورزی در دژ بالا خوش آب و هوایی روستا شغل اصلی مردم را باغبانی، کشاورزی و دامداری کرده بود.

همدانی در توضیح بیشتر می گوید: گله داران در اوایل بهار گله های خود را برای چرا به چوپان ها می سپردند.

سرچال کوچک، سرچال بزرگ، چالیزون، سیالیز، کلکچال، پیازچال و یخچال نام برخی از علفزارهای بالادست آبادی بود.

قدیمی ها 2دژ شمیران را می شناسند.

یکی بالادژ و دیگری پایین دژ.

بالادژ یا دزج بالا یا دیزج بالا اسم قدیم محله امامزاده قاسم(ع) بود و پایین دژ نام قدیم محله دزاشیب که به ترتیب 2روستای بالادست و پایین دست شمیران بودند.

همدانی می گوید: مدفن امامزاده قاسم(ع) در یک بلندی مسطح که در اصطلاح محلی به آن تختی می گویند و مشرف به آبادی بود جا دارد.

این محل می تواند جایگاه دژی باشد که امروزه اثری از آن برجا نمانده.

نخستین نشانه های شکل گیری زندگی در روستای دیزج بالا را در سمت غربی بقعه امامزاده(ع) دیده شده.

چون شیب کمی داشت و در مسیر راه هایی که به کوه و آبادی های نزدیک و دشت و دره ها منتهی می شد قرار گرفته بود.

قنات های معروف نهری که از آب رودخانه های دربند و گلابدره می آمد بخشی از آب مورد نیاز ساکنان امامزاده قاسم(ع) را تأمین می کرد.

علاوه بر آن آبادی های جماران، دزاشیب و چیذر هم از رودخانه های دربند و گلابدره حقابه داشتند.

تقسیم آب برای اهالی به صورت ساعتی و متناسب با مساحت زمین آنها بود.

از میان میراب های این محله، 3برادر به نام های سید میرزا، سید ابوالقاسم و سید محمدباقر به عنوان قدیمی ترین میراب ها در ذهن اهالی باقی مانده است.

بخش دیگری از آب آشامیدنی و کشاورزی اهالی آبادی امامزاده قاسم(ع) از قنوات تأمین می شد.

ستوده در کتاب جغرافیای تاریخی شمیران این قنات ها را چنین برمی شمرد: قنات آبک، باغ ملک، باغ حسن آباد، معتمدالسلطنه، ده، باغ حاجی محمد مهدی، باغ کهنه، باغ اویسی، باغ شرکاء، باغ انجیری شامل 3 رشته قنات، باغ دکتر شکوه، باغ نخجوانی، منزل کربلایی علی، منزل کربلایی رمضانعلی، منزل حاجی میرزا علی محمد لاریجانی و منزل حاجی سید مرتضی لاریجانی.

مردم بومی آبادی امامزاده قاسم(ع) که برخی از مازندران به این آبادی کوچ کرده بودند، با هم خویشاوند بودند.

سهند لطفی در کتاب دزج بالا یا بالا دژ نوشته است: در دوره پهلوی اول تنها خانوار غیربومی شناخته شده در بافت اصلی آبادی با عنوان غریب شناخته می شد و فرزندان این خانواده را به نام پسران حسین غریب می شناختند.

دیگر مردم غیر بومی کسانی بودند که در تابستان و به علت گرمای هوای تهران به این محله می آمدند.

طایفه های اسفندیاری، ایجادی، وزوایی، قاسمی، قادری و سادات قادری از معروف ترین طایفه های آبادی امامزاده قاسم (ع) هستند که از قدیم در آنجا ساکن بودند.

آذربایجانی ها و لرها که بیشترین مهاجران آبادی را تشکیل می دهند از دهه50 در محله امامزاده قاسم(ع) ساکن شدند.

بارگاه امامزاده قاسم(ع) نسب امامزاده قاسم(ع) به امام حسن مجتبی(ع) می رسد.

ستوده در کتاب جغرافیای تاریخ شمیران آورده است که در قرن سوم هجری ایشان را به خاک سپردند.

آیت الله نجفی مرعشی نسب ایشان را این طور ثبت کرده است: قاسم بن حسن بن زید بن حسن بن علی بن ابی طالب(ع).

در سال 370هجری عضدالدوله دیلمی، بقعه ای برای امامزاده قاسم(ع) ساخت و سال 936 هجری به دستور کمال الدین سلجوقی برای آن ضریحی ساخته شد.

بعدها هم در عهد شاه طهماسب صفوی، اطراف امامزاده(ع) رونق بیشتری گرفت و 2صندوقچه چوبی منبت در امامزاده گذاشتند که هنوز هم موجود است.

همین قدمت باعث شده تا هم صندوقچه های چوبی امامزاده(ع) و هم حمام قدیمی صدساله در میدان امامزاده قاسم(ع) جزو میراث فرهنگی ثبت شود.

در عهد فتحعلی شاه قاجار آستان امامزاده(ع) گسترش پیدا کرد و در عهد ناصری گنبد کاشیکاری مرمت شد.


کلید واژه ها: ناصرالدین شاه - عمارت - روستای - خیابان - روستاهای - تابستانی - شمال - تهران - هویت - جمعیت - پارچه - خانه - کشاورزی - روزنامه - روستایی - دامداری - رودخانه - استراحت - همدانی - فتحعلی - نخستین - اسلامی - پایتخت - بهترین - صادقی - گزینه - گزارش - توچال - بزرگ - جنوب

آخرین اخبار سرویس:
ویدئو / تحصیل مهاجران، پشت درهای بسته مدارس دولتی

المپیادهای ورزشی مدارس فرصتی برای کشف استعدادهای برتر

پلیس درمورد معاینه فنی باز هم کوتاه آمد

المپیادهای ورزشی مدارس فرصتی برای کشف استعدادهای برتر

از سقف و کف حقوق فرهنگیان تا آلودگی در راه هوای تهران

ازدواج عجیب یک دختر استرالیایی با مدرکش! (+عکس)

بهشتی کوچک در کردستان ایران/عکس

پیش بینی زمان دور جدید بارش باران در کشور

امشب؛ پایان مهلت ثبت نام کاردانی غیردولتی ها

گزارش تصویری از باغی که خیلی از ایرانی ها هنوز به آن سر نزده اند

هجوم حیوانات وحشی گرسنه برای تأمین غذا به روستاهای شمیران

حریم خصوصی را به کودکان و نوجوانان آموزش دهیم

ذخائر خون در برودت هوا کاهش می یابد نیاز به اهداء خون همیشگی است

ذخائر خون در برودت هوا کاهش می یابد/نیاز به اهداء خون همیشگی است

تکریم سالمندان وتجلیل از صد ساله های شهربابک

تعطیل شدن 7واحد آلاینده در مشهد

آغاز طرح زمستانه پلیس راهور از 22 آذرماه

قطعی آب از صبح فردا در مناطقی از شیروان

نمایشگاه مد و لباس کرج با الهام از محیط زیست+ تصاویر

استخدام مانورچی لکوموتیو رشته های فنی (برق – مکانیک)

احتمال سرریزشدن سد گاوشان در کردستان

کانون پرورش فکری کودکان به مناطق محروم توجه خاصی دارد

مهارت های اشتغال پذیری علوم انسانی چیست؟

کانون پرورش فکری کودکان به مناطق محروم توجه خاصی دارد

توسعه حرم طفلان مسلم در اولویت ستاد بازسازی عتبات عالیات قزوین

گیلان تا فردا بارانی است

آموزش سواد آبی به دانش آموزان خراسان شمالی

افزایش 20 برابری حرم امیرالمومنین (ع)

گزارش وزیر آموزش و پرورش درباره کیفیت | مدارسی با یک دانش آموز و یک معلم داریم

دانش آموزان خراسان شمالی سواد آبی را فرا می گیرند

گیلان تا فردا بارانی است

آموزش سواد آبی به دانش آموزان خراسان شمالی

دانش آموزان خراسان شمالی سواد آبی را فرا می گیرند

70 درصد دانش آموختگان دانشگاه علمی کاربردی صاحب شغل هستند

ایستگاه سنجش گردوغبار در دهدشت و لیکک راه اندازی شود

تشدید برخورد با مرکز غیر مجاز زیبایی در فارس

این 10 کمدی خاطره انگیز

بودن یا نبودن؟

گردشی در کاخ زیبای فلاحتی +تصاویر

سرپرست شهرداری مشهد معرفی شد

اوج باران شهابی اسدی، حدود 2 بامداد

استخدام کارشناس کنترل کیفیت برق،تکنسین برق،کارشناس برق

70 درصد دانش آموختگان دانشگاه علمی کاربردی صاحب شغل هستند

آموزش شکار و صید ماهی در Red Dead Redemption 2

تصاویر/ بارش باران سیل آسا در موغله ترکیه

گلایه مندی مردم از وضعیت نامناسبت معابر سرفاریاب

سه موکب رضوی به زوار اربعین حسینی خدمت ارائه کردند

ایستگاه سنجش گردوغبار در دهدشت و لیکک راه اندازی شود

داستان پل سوم بشار یاسوج پس از یک باران

جشنواره ملی و بین المللی قصه گویی در خوزستان برگزار می شود

مشاغل مزاحم پایتخت ساماندهی می شود

ماجرای شیطنت پلنگی که دمپایی شکار کرد+ فیلم

راه اندازی جایگاه پرورش شتر در ایج استهبان

عملیات لق گیری سنگ های جاده چالوس انجام شد

عملیات لق گیری سنگ های جاده چالوس انجام شد

دعوت نوجوان بسیجی از دوستانش به ادامه راه شهدا

تخریب ویلای لوکس غیرمجاز در استان تهران (عکس)

جشنواره ملی و بین المللی قصه گویی در خوزستان برگزار می شود

دیدار سرمایه گذاران ایتالیایی با استاندار هرمزگان

معماری زیبای ایرانی مسجد آقا بزرگ کاشان +عکس

امامزاده سازی ممنوع

هوای کلانشهرها آلوده می شود

عنکبوت ها دیگر از نور نمی ترسند

مشاغل مزاحم پایتخت ساماندهی می شود

سامانه جدید بارشی وارد استان بوشهر می شود

برپایی جشن سالگرد ازدواج با هدیه ای ازجنس کتاب

سامانه جدید بارشی وارد استان بوشهر می شود

مشاغل مزاحم پایتخت ساماندهی می شود

شیب تند مهاجرت به مازندران

پرهیز از هر گونه آسیب به حیات وحش در فصل سرما

اولین جلسه کارگروه مقابله با گرد و غبار و آلودگی هوا در استان

پرهیز از هر گونه آسیب به حیات وحش در فصل سرما

پرهیز از هر گونه آسیب به حیات وحش در فصل سرما

ماشین آلات راهداری کامیاران نیاز به تعمیر و بازسازی دارند

برگزاری جشن بیعت در مدارس البرز

کنترل مرزها برای جلوگیری از انتقال بیماری تب دنگی ضروری است

ماشین آلات راهداری کامیاران نیاز به تعمیر و بازسازی دارند

ورود سامانه بارشی جدید به کشور از سه شنبه

برگزاری جشن بیعت در مدارس البرز

ماشین آلات راهداری کامیاران نیاز به تعمیر و بازسازی دارند

پاییز و باران ،جلوهایی از زیبا

مهلت اخذ معاینه فنی خودروهای پایتخت تا 3 آذر تمدید شد

247 نیاز فناورانه در حوزه صنایع کوچک در کشور شناسایی شد

باغ 20 هزار مترمربعی اراج در شمال تهران بوستان شد

از سقف و کف حقوق فرهنگیان تا آلودگی در راه هوای تهران

247 نیاز فناورانه در حوزه صنایع کوچک در کشور شناسایی شد

آلودگی هوا و توصیه های بهداشتی

بیش از 10 هزار زائر پاکستانی در خراسان جنوبی پذیرایی شدند

آلودگی هوا و توصیه های بهداشتی

بیش از 10 هزار زائر پاکستانی در خراسان جنوبی پذیرایی شدند

فاصله ارتباطی جوانان با خانواده ها در حال افزایش است

شرایط دمایی کشور در هفته آینده | پیش بینی هفته ای پربارش برای ایران

انتظار شهروندان شهر باران از سکاندار جدید شهرداری

ورود سامانه بارشی جدید به ایران

فاصله ارتباطی جوانان با خانواده ها در حال افزایش است

اجرای طرح نجات بخشی درختان و ساماندهی فضای سبز باغ فین کاشان

استخدام منشی خانم در یک مرکز تخصصی مشاوره سلامت و تناسب اندام

رقابت هنر نویسندگی در جشنواره دانایی توانایی

اجرای طرح حفاظت و نجات بخشی درختان و ساماندهی فضای سبز مجموعه جهانی باغ فین کاشان

اقدامات سازمان محیط زیست در پی تصادف «یارقلی»

باغ های دلگشا در روستای دیزج بالا

باغ های دلگشا در روستای دیزج بالا