مطالب مرتبط:
عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت/ وداع با توسعه تجددی
عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
با تحقق این سند طلیعه مبارک تمدن نوین اسلامی ایرانی رخ خواهد نمود/ نسخه ارتقاءیافته الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت حداکثر ظرف دو سال تصویب و ابلاغ شود
ضرورت ایجاد عزم ملی برای اجرای سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت/ 7 هزار نفر از جوانان نخبه مشارکت داشته اند
ضرورت ایجاد عزم ملی برای اجرای سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 29 مهر 1397 ساعت 14:502018-10-21سياسي

عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت


فراخوان رهبر انقلاب برای تکمیل و ارتقای الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت از عزم و جدیت خلل ناپذیرشان در ایجاد تحولات ساختاری و کلان، خبر می دهد و نشانگر افقی تجددزدوده و غیرغربی است.

- : فراخوان رهبر انقلاب برای تکمیل و ارتقای الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت که در بیست ودوّم مهرماه منتشر شد، آنان را که دل در گرو حرکت ساختاری انقلاب به سوی غایات و مقاصد قدسی اش دارند، بسیار خرسند و خشنود ساخت و به آینده انقلاب، بیش ازپیش، امیدوار و خوشبین کرد.

گامی که ایشان برداشت، از عزم و جدّیّت خلل ناپذیرشان در ایجاد تحوّلات ساختاری و کلان ، خبر می دهد و نشانگر افقِ تجدُّدزدوده و غیرغربی ای است که ایشان برای جامعه ایران در نظر گرفته است.

اینک با تکیه بر تجربه های انبوهِ تلخ وشیرین چهار دهه گذشته و ذهنیّت فارغ از ابهام ها و تردیدهای ناشی از فقرِ مشاهدات و مواجهات مستقیم، به روشنی می دانیم که چه نمی خواهیم و چه نمی خواهیم.

امروز بر یقین و قطعیّت ما افزوده شده و سطح مباحثات ما از لایه نظری و انتزاعی محض، به لایه عملی و عینی، تغییر یافته است و به این واسطه، دیگر جایی برای توجیه و تعویق باقی نمانده است.

باید انقلاب را با شتابی خیره کننده و محسوس، پیش بُرد و از نظامات و ساختارهای اجتماعی، تجدُّدزدایی کرد و به تتمیم و تکمیل انقلاب کبیر اسلامی، اهتمام ورزید.

تاریخ در انتظار گام های بلند و دگرگونی بخش ماست و فردا، فردایی است که به حول وقوّه الهی، آکنده از اتّفاقات درخشان و چرخش های قُدسی مهارنشدنی خواهد بود.

آری، روزهایی در راه است که در آنها، گشایش ها و فتوحات تاریخی امام خمینی، بیشتر نمایان خواهند شد و تجلّیِ عظمت انقلاب، چشم های همگان را پُر خواهد کرد.

انقلاب، در ابتدای راه تاریخیِ خویش قرار دارد و هنوز به تمامیّت خود نرسیده است؛ اینک نه زمان تردید و تزلزل، بلکه هنگامه خروشیدن و برآشوبیدن انقلاب در برابر نظم تجدُّدی حاکم بر جهان است و ما در مرحله عبور از پیچِ تاریخی قرار داریم.

تاریخ فردا، با تاریخ امروز، بسیار متفاوت خواهد بود و عالَم و آدم تازه ای پا به عرصه خوهند نهاد.

در جهانی که پس از این پیچ تاریخی در انتظار ماست، غرب متجدِّد، حاشیه نشین و بی رمق خواهد بود و جابجایی های بزرگی به وقوع خواهند پیوست.

کاری که امروز رهبر حکیم انقلاب به آن همّت گمارده و بی اعتنا به دغدغه سازی ها و غوغاسالاری های اصحاب نفاق و تزویر، آن را پیش می برد، در حکم مقدّمه و بستری است که آنچنان فردایی را رقم خواهد زد.

در حقیقت، چون نگاه ایشان معطوف به آنچنان فردایی است، مرعوب تنگناها و مشقّات مقطعی نمی شوند و خود را در برابر اُفت ها و نشیب های موسمی و گذار، نمی بازند، اما دیگرانی که چشم آینده نگر و معرفت متعمّقانه ندارند، تصوّر می کنند که انقلاب امام خمینی که دست غیبی خدای متعال، نگهبان آن است، در مقابل تکانه ها و تنش هایی که دل آنها را می لرزاند، سر تسلیم فرود می آورد و فرومی پاشد، ولی ما امروز، بیش از گذشته، به تداوم و تعالی انقلاب و شکوفایی آن در عرصه جهانی باور داریم: انبیا گفتند نومیدی بَدست/ فضل و رحمت های باری، بی حدّست/ از چنین مُحسن، نشاید ناامید/ دست در فِتراک این رحمت زنید/ ای بسا کارا که اوّل، صَعب گشت/ بعد از آن بگشاده شد، سختی گذشت (مثنویِ معنوی، دفترِ سوّم، بیت های 2922-2924).

بر اساس چنین برداشتی، نگاهی اجمالی به فرازها و بندهایی از فراخوانِ ایشان می اندازیم و در حدّ بضاعت اندک خویش، لطایف و دقایقی را ساخته وپرداخته می کنیم.

[1].

الگوی پیشرفت از چشم انداز مضمون و هندسه [الف].

تدوین اهمّ مبانی پیشرفت .

در اینجا، سخن از سه مقوله رفته که در کنارِ یکدیگر، آنچه را که باید تحقق یابد، می آفرینند.

مقوله اوّل، پاره ای است که ناظر به بنیان ها و خاستگاه های نظری است و از رگه ها و ریشه های معرفتی، حکایت می کند و نشان می دهد که الگوی پیشرفت، بر چه فلسفه ای تکیه دارد و از چه زمینه نظری ای برخاسته است.

ما که مدّعی جدا شدن از انگاره توسعه تجدُّدی هستیم و می‎ خواهیم در مسیر و مدار متفاوتی قرار گیریم، خواه ناخواه، باید در مبادی نیز تجدیدنظر کنیم و زیرساخت ها و پایه های معرفتی متناسب با فکر بومی و دینی خویش را ایجاد نماییم و در نهایت، با تکیه بر این چنین ارکانی، نظریه پردازی کنیم.

از این رو، بازاندیشی ما، محدود به لایه ها و سطوح ظاهری نیست، بلکه عمیق ترین و بنیادی ترین قلمروها را دربرمی گیرد.

رهبرِ انقلاب، بر این باورند که طرّاحی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، باید مشتمل بر سه پاره و ضلع باشد: تدوین اهم مبانی پیشرفت ، تدوین اهمّ آرمان های پیشرفت و ترسیم افق مطلوب کشور در پنج دهه آینده و طرّاحی تدابیر مؤثّر برای نیل به پیشرفت [ب].

تدوین اهمّ آرمان های پیشرفت و ترسیم افق مطلوب کشور در پنج دهه آینده .

مقوله دوّم، آرمان ها و مقاصدی است که در پی رسیدن به آنها هستیم؛ باید بدانیم که مدینه فاضله ما، چه خصوصیّات و اوصافی دارد و در کدام پهنه ها و عرصه ها، با مدینه غربی، متفاوت است.

اگر جامعه آرمانی خویش را تصویر نکنیم و متوجّه و متنبّه نباشیم که قرار است به سوی کدام صورت زندگی، حرکت کنیم، راه را از بیراهه بازنخواهیم شناخت.

در این میان، نقش تعیین کننده از آن مبادیِ پیش گفته است؛ این مبادی هستند که هدف ها و منازل نهایی را مشخص می کنند و مطلوب ها را از نامطلوب ها بازمی شناسند.

پس باید هر چه توان و بضاعت داریم را به کار بندیم و صورتِ شفاف تر و دقیق تری از غایات و مقاصد خویش ارائه کنیم.

[ج].

طرّاحیِ تدابیرِ مؤثّر برای نیل به پیشرفت .

مقوله سوّم، تدبیرها و تجویزها را شامل می شود که ما را از وضع موجود، به وضع مطلوب هدایت می کنند و همانند عقلِ راهبر و نقشه پرداز، مسیرها و معبرها را می یابند.

اهمّیّت مسأله از آن جهت است که روش ها و سازوکارهای ناصواب، ما را به هدف های مان نخواهند رساند و توان و نیروی مان را هدر خواهند داد، در حالی که امکان ها و مقدوراتِ ما، محدود است و زمان کافی نیز برای به کار گرفتن منطق فرصت سوز و پُرهزینه آزمون وخطا نداریم.

از طرف دیگر، متوقف ماندن در مبادی پردازی و انتزاعی اندیشیِ مستمر و بی پایان نیز خطری است که غفلت از تأمّلات تدبیری و تجویزی به دنبال دارد.

پس باید هر آنچه را که در عالَمِ نظر گفته می شود، به عالَمِ عمل، پیوند داد و اهتمام خود را بر دگرگون کردن واقعیّت ها متمرکز کرد و اسیر ذهن زدگی و فلسفیدن های منقطع از زندگی عینی و نظامات اجتماعی نشد.

ساخته و پرداخته کردنِ بایدها و نبایدهای عملی و عینی، چنین نقص و لغزشی را برطرف می کنند و موجب اثربخشی بیرونی تدقیق های نظری و معرفتی محض می شوند.

[2].

الگوی پیشرفت از چشم اندازِ منزلت و مکانت درباره منزلت و مکانت الگوی پیشرفت، دو ملاحظه مهم از سوی رهبر انقلاب، مطرح شده است: [الف].

نخست این که تصریح شده که باید به الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، به عنوانِ سندِ بالادستی نگریسته شود و به صورت خاص، اضافه شده که باید به آن به عنوانِ چارچوب بالادستی سیاست های کلّی نگریسته شود و پس از ابلاغ نسخه نهایی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، باید بازنگری سیاست های کلّی نظام برای انطباق آن با الگوی پیشرفت، در دستور کار قرار گیرد.

پس این الگو، حتّی بر فراز سیاست های کلّی نیز می نشیند و بر آن نیز حاکم و غالب است و هرگز این طور نیست که امری تشریفاتی و صوری باشد که کارکرد نمادین محض دارد و در حقیقت، بی تأثیر است.

[ب].

نکته دیگری که رهبرِ انقلاب به آن اشاره می کند این است که تحقّق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، در حکم پیش درآمد رخ نمودن طلیعه مبارک تمدّن نوین اسلامی ایرانی است.

بنابراین، این الگو با شکل گیری تمدّن اسلامی نیز پیوند دارد و مرتبط است و باید آن را از جمله مقدّمات تمدّن پردازی اسلامی شمرد.

تمّدن اسلامی، آن گاه پدید خواهد آمد که ما به عنوان مسلمان، به طور کلّی از عالَم معنایی تجدُّد غربی خارج شویم و در فضایی اسلامی و مبتنی بر ارزش های اصیل آن، تنفس کنیم، نه این که همچنان در بنیادی ترین طرح ها و الگوهای جامعه پردازی و حکمرانی خویش، دنباله رو و وام دار غرب باشیم و تقلید و ترجمه را تَرک نگفته باشیم.

این وضع، هنگامی تغییر می کند که به اندوخته ها و میراث معرفتی خودی رجوع کنیم و بر اساس آنها، سیاست پردازی کنیم: گر نه تهی باشدی، بیشترین جوی ها/ خواجه چرا می دود، تشنه در این کوی ها؟!/ خُمکه در او باده نیست، هست خُم از باد پُر/ خُمِ پُر از باد کی، سرخ کند روی ها؟! (دیوانِ شمس، غزلِ شماره 210).

الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، چنین شأن و منزلتی دارد.

[3].

الگوی پیشرفت از چشم انداز تحقُق و تعیّن دسته دیگری از مسأله ها، به چگونگی عملیّاتی شدن الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بازمی گردند که در حکم منزل و مرحله نهایی هستند، چون تمام کوشش ها و زحمات، آن گاه نتیجه بخش و نافع خواهد بود که در عمل و در زندگی روزمره، اتّفاق های بزرگ و متفاوتی رخ دهد و جهان اجتماعی ما، از افق اقتضائات و تحمیل های ایدئولوژی های و نسخه های غربی خارج گردد: پس پیمبر گفت بهرِ این طریق/ باوفاتر از عمل، نَبوَد رفیق (مثنویِ معنوی، دفترِ پنجم، بیتِ 1051).

بر این اساس، پاره ای نکات و دقایق نیز در این زمینه بیان شده که به راستی، درخور توجّه و اعتنا هستند.

[الف].

به باور رهبر انقلاب، پیشرفت، مستلزم تحوّل مطلوب نفوس انسانی است؛ یعنی پیشرفت در برداشت و معنای اسلامی اش، آن گاه تحقق می یابد و در نظامات اجتماعی، متجلّی می گردد که در لایه خُرد و فردی، تحوّلی رخ داده باشد و انسان، به انسان دیگری تبدیل شده باشد.

به این ترتیب، تغییر آدم بر تغییر عالَم، تقدّم دارد و نقطه آغاز و مبدأ تحوّل، خودِ انسان و عالَمِ درونش است.

اگر چنین شود، می توان به تحوّلات بیرونی نیز امید داشت، اما چنانچه پیشرفت، تنها در لایه های ساختاری و بیرونی و ظاهری، محدود شود و انسان، همان که بوده، باقی بماند و سیرِ انفسی تکاملی را طی نکند، پیشرفت و تکامل بیرونی نیز یا تحقق نخواهد یافت، یا صوری و ظاهری خواهد بود، یا دوام و ماندگاری نخواهد داشت.

پس این تحلیل، هم به سطحِ خُرد اعتنا می کند و هم به سطح کلان و هیچ یک را فدای دیگری نمی کند، بلکه این دو سطح را، در کنار یکدیگر و متمّم یکدیگر می انگارد.

این در حالی است که در بسیاری از تحلیل ها و تجویزهای اجتماعی، از سطحِ فردی و انسانی غفلت می شود و همه اتّفاقات و رخدادها، در سطح بیرونی و عینی، محدود می گردد و به این مسأله اهتمام نمی شود که چنانچه در انسان، تحوّل باطنی رخ ندهد، در حقیقت، تحوّلی رخ نداده است.

از این رو، ایشان تأکید می کند که پیشرفت، وابسته به ایمان و عزم، تلاش ملّی و صبر و مداومتِ همگانی است؛ اینها همگی عناصر و اجزایی هستند درونی و باطنی که نتایج و دلالت های عملی و رفتاری دارند و موجبات تحوّلات اجتماعی را فراهم می کنند: [ب].

از طرف دیگر، رهبر انقلاب از سطح ساختاری و بیرونی نیز غفلت نمی کند و به آن نیز می پردازد و می نویسند پیشرفت، مستلزم تحوّل مطلوب هنجارها و سازوکارهای اجتماعی است؛ یعنی باید در هنجارها و سازوکارهای اجتماعی نیز تغییرهایی به وقوع بپیوندد تا زمینه و بستر برای تحقق یافتن الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت فراهم شود.

به عبارت دیگر، وضع بیرونی و اجتماعی نیز همانند وضع درونی و باطنی، امری تعیین کننده است و می تواند روند پیشرفت را مختل و حتّی متوقف کند.

در اینجا، مقصود از هنجارها و سازوکارهای اجتماعی، رفتارها و مناسباتی است که در عرصه عمومی، مستقر است و ضدّپیشرفت به شمار می آیند؛ چراکه در نقش موانع بازدارنده ظاهر می شوند و مجال نمی دهند الگوی پیشرفت، در مسیری هموار به حرکت درآید.

مقولاتی که ایشان در قالب نقد سبک زندگی در سال های گذشته مطرح کردند و پس از آن نیز اشاراتی در این باره داشته، جزو آن دسته از هنجارها و سازوکارهای اجتماعی هستند که باید دگرگون شوند.

سرفصل کمک عمومی مردم برای اجرای الگو که ایشان به آن اشاره کرده اند، بیانگر همین واقعیّت است؛ یعنی اگر مردم به صورت خودجوش و مسئولانه، در ساحات و شئون اجتماعی خویش، تجدیدنظر کنند و عوامل مزاحم و مانع را از آن بزدایند، به قطع، نقش بسیار مهمی در جاری شدن الگوی پیشرفت، ایفا کرده اند.

[ج].

نکته دیگر این است که بنا به ضرورت ها و مقدّماتِ یاد شده، وقوع پیشرفت، امری تدریجی و طولانی است و این گونه نیست در کوتاه مدّت، اتّفاقات بزرگ و آنچنانی به وقوع بپیوندد.

نه تحوّل مطلوب نفوس انسانی و نه تحوّل مطلوب هنجارها و سازوکارهای اجتماعی، کارهایی هستند که ناگهانی و دفعی صورت پذیرند و به این واسطه، ما را با شتاب معجزه آسا، به سوی الگوی پیشرفت سوق دهند، بلکه به قطع، باید در انتظار نشست تا در چشم اندازی بلندمدّت ، گِره ها گشوده شوند و وضع باطنی و وضع اجتماعی، تغییر کنند.

کسانی که با واقعیّت های جامعه و تاریخ، بیگانه اند و تصوّر می کنند خواسته ها و مقاصد انسان، به سرعت تحقق می یابند، نمی توانند این روند تدریجی و طولانی را برتابند و محدودیّت امکان ها و مقدورات انسان را بپذیرند، از این رو، زبان به شکوه و نقادی می گشایند و دلسردی و نومیدی می پراکنند، در حالی که هدف های بزرگ، محتاج صبر و طمأنینه است و شتاب زدگی و هیجان مداری، کارها را دچار اختلال می کند: صد هزاران کیمیا حقّ آفرید/ کیمیایی همچو صبر، آدم ندید (مثنویِ معنوی، دفترِ سوّم، بیتِ 1854).

بر این اساس، رهبر انقلاب می نویسد باید اوّلاً، نسخه ارتقاءیافته الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، حداکثر ظرف دو سال آینده، برای تصویب و ابلاغ ارائه شود، ثانیاً، از ابتدای قرن پانزده هجری شمسی، اجرای الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، با مقدّمات کافی و سرعت مطلوب، آغاز شود و امور کشور، بر مدارِ آن قرار گیرد.

[د].

همچنین باید افزود که تحقّق الگوی پیشرفت، کاری دشوار، امّا ممکن و شیرین است.

این کار، دشوار است، چون امری کلان و پهن دامنه است که در برابر تحقق آن، موانع بازدارنده سختی وجود دارند که زُدودن و طرد کردن شان، آسان نیست و به اراده های پولادین مردانی نیاز دارد که مشقّات و مصائب را به جان بخرند و از دشمنان تحقق اجتماعی و ساختاری توحید نهراسند و گام های بلند بردارند: فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) کَانَ یَقُولُ إِنَّ الْجَنَّهَ حُفَّتْ بِالْمَکَارِهِ وَ إِنَّ النَّارَ حُفَّتْ بِالشَّهَوَاتِ وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ مَا مِنْ طَاعَهِ اللَّهِ شَیْ‏ءٌ إِلَّا یَأْتِی فِی کُرْهٍ وَ مَا مِنْ مَعْصِیَهِ اللَّهِ شَیْ‏ءٌ إِلَّا یَأْتِی فِی شَهْوَهٍ؛ همانا رسولِ خدا (ص) می فرمود: گرداگرد بهشت را دشواری ها فراگرفته است، و گرداگرد دوزخ را هوس دنیا.

بدانید که چیزی از طاعت خدا نیست جز 7این که با کراهت انجام گیرد و چیزی از معصیت خدا نیست، جز این که با میل و رغبت(نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، خطبه 176).

هیچ زمانی، ساختن تاریخ جدید و شکستن سدها و موانعی که در طول قرن ها شکل گرفته اند، ساده و آسان نبوده که انتظار داشت، امروز چنین باشد.

پس باید دشواری را جزو ذات و سرشت این راه قلمداد کرد و به محض رویارویی با تلخی ها و ناهمواری ها، نومید نگشت و از امکان به امتناع نرسید: عزّتِ مخزن بُود اندر بها/ که برو، بسیار باشد قفل ها/ عزّتِ مقصد بُود ای مُمتَحَن/ پیچ پیچِ راه و عَقَبِهو راه زن (مثنویِ معنوی، دفترِ پنجم، بیت های 3222-3223).

[هـ].

انقلاب اسلامی، از هنگام شکل گیری تاکنون که چهل ساله گشته است، همواره بر امدادهای غیبی و الهی تکیه داشته و دست نصرت و هدایت خدای متعال، تدبیر آن را برعهده داشته است.

امروز نیز که سخن از تحقّق الگوی پیشرفت است، نگاه ما به فضل و رحمت الهی است و هرگز بر این باور نیستیم که بدون حمایت و مدد الهی، این کار به سرانجام خواهد رسید.

چنانچه فضل و رحمت الهی به این کار تعلّق گیرد، نتیجه و فرجام چنان شود که حیرت، همگان را فراگیرد: مَر جمادی را کند فضلش، خبیر/ عاقلان را کرده قهرِ او، ضریر(مثنویِ معنوی، دفترِ اوّل، بیتِ 513).

بر این اساس، رهبرِ انقلاب تصریح می کند که تحقّق الگوی پیشرفت، وابسته به تفضّلاتِ الهی است.

پس باید مقدّمات و پایه های تعلّق گرفتن تفضّلات الهی را در خویش ایجاد کرد و در هر لحظه، در طلب فراهم ساختن رضای الهی بود و این، متوقف بر سعیِ خالصانه است: ذرّه ای گر جَهدِ تو افزون بُود/ در ترازوی خدا، موزونبُود (مثنویِ معنوی، دفترِ پنجم، بیتِ 3145).

[و].

در نهایت ایشان می نویسند تحقّق الگوی پیشرفت، کاری عظیم است.

اگر به آنچه که تاکنون در این باره بیان شد، اعتنا شود، آشکار می شود که به واقع، این کار، کاری عظیم است؛ چون در سایه آن، حرکت تکاملی انقلاب، شتاب فراوان می گیرد و اتّفاقات چشمگیر و تاریخ سازی رخ خواهند داد، در حالی که ادامه وضع موجود، انقلاب را در حصار و تنگنای محدویّت های خودساخته و تجدُّدی، نگاه خواهد داشت و مجال فتوحات آنچنانی را به آن نخواهد داد.

پس عظمت این کار، به عظمت نتایج و ثمرات مترتّب بر آن بازمی گردد.

[4].

الگوی پیشرفت از چشم انداز منطق مواجهه و ارزیابی [الف].

غایت و هدفِ بررسی نسخه حاضر الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت عبارت است از ارتقای نسخه حاضر الگو از طریق ارائه پیشنهادهای ضروری، عملی، مشخص و تکمیلی و همچنین، مشارکت جُستن در ترسیم پیشرفت کشور.

پس آنچه که نگاشته شده، گامی است ابتدایی و محتاج تأمّل و تدقیق بیشتر و راه بر نقادی و بازاندیشی، بسته نیست و با این که جمعی آن را نگاشته اند، باز هم باید از عقول بیشتری بهره بُرد و اندیشه ها و ذهن های دیگری را نیز به خدمت گرفت تا در نهایت، متنی پُخته و سنجیده فراهم آید: مشورت، ادراک و هشیاری دهد/ عقل ها، مَر عقل را یاری دهد (مثنویِ معنوی، دفترِ اوّل، بیتِ 1042).

[ب].

مراقبت ها و حساسیّت های بررسی نسخه حاضرِ الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت عبارت هستند از اوّلاً متمرکز بودن بررسی ها در مراجع تخصصی تا این کار مهم، دستخوش مجادلات روزمره نگردد، ثانیاً فارغ بودن بررسی ها از ملاحظات زودگذر و ثالثاً عمیق بودن بررسی ها.

این مطالبات رهبر انقلاب، حاکی از اهمّیّت سرشار الگوی پیشرفت است که موجب شده ایشان، حصار و حریم به دور الگوی پیشرفت کشیده و آن را از گزند عوامل مزاحم و بازدارنده، مصون نگاه دارند.

روا و صواب نیست که الگوی پیشرفت، به دست مایه منازعات و مناقشات دون پایه سیاسی و حزبی فروکاهیده شود، یا نیروهای کوته اندیش و غوغاسالار، درباره اش اظهارنظر کنند، یا به عنوان امری تبلیغی و صوری، در امتداد هدف های دیگر قرار گیرد و منزلت اصلی و موضوعیّت مستقل خود را از دست بدهد.

پس باید مراقب بود که بررسی الگوی پیشرفت، از اختلافات سطحی و جاری، برکنار بماند و به واسطه مباحثات غیرعالمانه و سطحی اندیشانه، اعتبار و حیثیّت معرفتی آن، آسیب نبیند.

[ج].

جهات و لایه های بررسی نسخه حاضر الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت نیز عبارت اند از اوّلاً کفایت، ثانیاً قابلیّت تحوّل آفرینی و ثالثاً قابلیّت اجرا.

پس باید ارزیابی کرد که آیا نسخه حاضر الگوی اسلامی ایرانیِ پیشرفت، ریشه های فلسفی و سرچشمه های نظری مشخص دارد؟ آیا ادبیّات و واژگان به کار گرفته شده، در شأن و مرتبه یک متن راهبردی هستند؟ آیا متن نگاشته شده، می تواند نظم اجتماعی تازه ای را بیافریند و به صورت کامل و کافی، جایگزینِ الگوی توسعه شود و حاجت ما را به آن منتقی سازد؟ آیا در متن آن، تمام اضلاع و جوانب لازم برای تدبیر دینی جامعه و حکمرانی خداپسندانه، درنظر گرفته شده و این متن، از صفت جامعیّت برخوردار است؟ آیا وضوح مفهومی و شفافیّت معنایی آن به حدّی هست که بتواند خود را از الگوی توسعه، تمایز دهد و منزلت مستقل داشته باشد؟ آیا از وجوه عینی و عملیّاتی نیز سخن به میان آمده و لایه های کاربردی نیز درنظر گرفته شده اند؟ پرسش هایی از این دست، باید به مثابه معیار و محک، در چنین ارزیابی و سنجشی به کار گرفته شوند تا سند الگوی پیشرفت، از اتقان و استحکامی در تراز چهل سالگی انقلاب، برخوردار شود.

نتیجه گیری: [الف].

اصل مسأله و معضله ای که با آن دست به گریبان هستیم، نفوذ است؛ چه نفوذ ساختاری و چه نفوذ فردی.

نفوذ، ما را از حرکت تکاملی شتابان، بازداشته و از درون و به صورتِ رسمی، ما را قفل کرده است.

ما همیشه از پُشت، خنجر خوردیم و نیروهای نفوذی بوده اند که تجدُّد را بر ما تحمیل کرده و به انقلاب، گزند رسانده اند.

نظریه توسعه که از دهه های پیش از انقلاب بر جامعه ایران تحمیل شد و دوره پساانقلاب نیز هر چند با پاره ای جرح وتعدیل ها، همچنان به اجرا درآمد، مصداق اتمّ نفوذ ساختاری و هنجارین است.

پس نه فقط بر بسیاری از ساختارهای انقلاب، نیروهای تجدُّدی حاکم هست، بلکه افزون بر این، غلبه ساختاری تجدُّد، مانع تحرکات انقلابی شده است.

گره و مشکل اصلی، در ساختار است و این ساختار، همواره خودش را بازتولید کرده و می کند و به این واسطه، کار را دشوارتر می نماید.

پس مسأله این است که تجدُّد، بر ما غالب شده و غلبه اش نیز، از نوع غلبه ساختاری است و این ساختار، خود را بازتولید می کند.

از سوی دیگر، تجدُّد از لحاظ انسانی نیز بومی و وطنی شده است.

چنانچه الگوی پیشرفت تحقق یابد، نظریه توسعه تجدُّدی، از ساحت تدابیر رسمی ما کنار نهاده خواهد شد، اما باید مراقب بود که دشمنی که در بیرون رانده شده، از پنجره داخل نشود و دوباره، زمام و عنان امور انقلاب را در دست نگیرد: وَ مَنْ نَامَ لَمْ یُنَمْ عَنْهُ؛ همانا، جنگجو بیدار است، و آن که به خواب رود، چشمی پی او، باز و هشیار(نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، نامه 62) [ب].

فقر ما، فقر تئوریک است؛ ما در مقام تئوریزه کردن آرمان ها و ارزش های بنیادین انقلاب، کوتاهی ورزیدیم، حال آن که باید از روز نخست پس از انقلاب، اهتمام خاص به آن می داشتیم.

نظر مغز متفکّر انقلاب، آیت الله شهیدمرتضی مطهری در سال پنجاه وهفت و در کتاب نهضت های اسلامی در صدساله اخیر این بود که نیروهای فکری انقلاب، از نظریه پردازی و برپا کردن مکتب و نظام فکری و اجتماعی مستقل، غفلت کرده اند و از این رو، چنانچه انقلاب به پیروی برسد، دست ما از نظریه ها و مکاتب ها و نظام های اجتماعی غیرغربی و دینی، تهی خواهد بود.

این ضعف درونی، در دوره پساانقلاب نیز ادامه یافت و ما در طول دهه های گذشته، تا حدّ درخور توجّهی، مصرف کننده و مقلّد نسخه های تجدُّدی بوده ایم.

به هر حال، مسأله این است که به دست گرفتن نهادهای حاکمیّتی همچون دولت و مجلس، در حالی که فکر انقلابی نداریم و شعارها و اندیشه ها و مطالبات مان، تئوریزه نشده است، حاصلی ندارد، بلکه شاید مضرّ باشد.

از این رو، باید نظریه های خود را به راهبرد و سیاست و آن گاه به برنامه و طرح عملیّاتی تبدیل کنیم.

اساسی ترین و فراگیرترین مقوله ای که می تواند کلّیّت موضع ما را مشخص کند، الگوی پیشرفت است.

انقلاب بی تئوری، اتهامی است که کسانی بر انقلاب اسلامی روا می شمرند، اما امروز با تکیه بر اندیشه ها و آرایی که تولید شده و نه فقط نظریه توسعه تجدُّدی را به چالش کشیده اند، بلکه نظریه پیشرفت را بر سر دست گرفته و آن را پرچم داری می کنند، دیگر نمی توان مانند گذشته قضاوت کرد.

[ج].

در حالی که عدّه ای تلاش می کنند با وقت کُشی، اقتصاد را متوقف و معطّل نگاه دارند تا مردم از لحاظ معیشتی، قفل شوند و در نهایت، رهبر انقلاب در شرایط از پیش طراحی شده، محصور و دچار استیصال شود و در چارچوب مصلحت، از حقیقت منصرف گردد، رهبر انقلاب با این اقدام خویش، ابتکار عمل را به دست گرفت و نیروهای رسمی تجدُّدی را منفعل نمود.

نیروهای تجدُّدی و غیرانقلابی در درون ساخت رسمی، قصد داشتند از طریق اسلام سکولار و رحمانی!، بستر تحقّق تجدُّد را فراهم کنند و انقلاب را به ذیل تاریخ غرب، سوق دهند، اما این رویکرد براندازانه و استحاله طلبانه، با تجدیدنظر ساختاری رهبر انقلاب در اصل و اساس الگوی توسعه، خنثی گردید.

اینک بر ما فرض است که هر چه در توان داریم را به صحنه آورده و با تکیه بر تمام ذخایر و داشته های نظری خود، به غنی سازی و ارتقاء و تعمیق الگوی پیشرفت بپردازیم و سطوح سیاسی و اجتماعی را با آن، همدل و همراه سازیم.

اگر چنین نکنیم، چه بسا باز هم نیروهای تجدُّدی، ساحت سیاسی انقلاب را در دست گرفته و بکوشند انقلاب را از درون، تهی و منفعل گردانند: الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ فَیُوَلَّی عَلَیْکُمْ شِرَارُکُمْ ثُمَّ تَدْعُونَ فَلَا یُسْتَجَابُ لَکُمْ؛ امربه معروف و نهی ازمنکر را وامگذارید که بدترین شما، حکمرانیِ شما را بر دست گیرند.

آن گاه دعا کنید و از شما نپذیرند(نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، نامه 47).

*عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اندکی تلخیص و اضافات بر گرفته از خبرگزاری مهر ، تاریخ انتشار: 29 مهر 1397 ، کدخبر: 4435374 ، www.

mehrnews.

com
کلید واژه ها: تاریخ - الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت - اسلامی - تاریخی - رهبر انقلاب - ایران - پیشرفت - ایرانی - الگوی اسلامی ایرانی - امروز - فراخوان - رهبر - انتظار - جهان - ماست - درخشان - متفاوت - منتشر - حاشیه - اصحاب - آینده - جهانی - جامعه - امام

آخرین اخبار سرویس:
خط تولید جالب میخ+فیلم

چهارمین جشنواره ملی اسباب بازی

دیدار چهره به چهره وزیر اطلاعات با مردم در سطح شهر مهاباد

معاون فرهنگی سپاه: تنها راه پیروزی انقلاب اسلامی مبارزه با آمریکاست نه مذاکره و سازش

چند دقیقه با چگونگی برگزاری انتخابات در آمریکا/ رای بده؛ پیتزا بخور! +فیلم

ده حقیقت جالب در مورد تحصیلات عالی در آمریکا

اجرای برنامه توسعه پایدار 70 روستای استان تهران آغاز شد

70 سال برنامه ریزی از نگاه اقتصاد دانان

روحانی: دولت به تعهدات خود در قبال دریاچه ارومیه پایبند است

ارومیه به خط ریلی کشور متصل شد

وزیر اطلاعات: دشمن از تقابل ایران اسلامی با استکبار جهانی عصبانی است

بسیج بازوی پرتوان نظام است

مناطق مرزی بایستی ویترین رونق اقتصادی و اشتغال کشور باشند

فرهنگ جهاد و شهادت استکبار به هراس انداخته است

جشنواره فرهنگی عفاف و حجاب در قزوین برگزار می شود

بانک: برای الحاق چالدران به منطقه آزاد ماکو می کوشیم

اجتماع مدافعان حریم ولایت در شاهرود

فساد سیستماتیک اژدهای هفت سر است

وزیرخارجه انگلیس نفوذ ایران درحل بحران یمن رامهم ارزیابی کرد

وزیر اطلاعات: دشمن از تقابل ایران اسلامی با استکبار جهانی عصبانی است

دانلود آهنگ جدید طاها بنام یه فرشته

مسلمانان جهان با وحدت کلمه در مسیر تحقق «امت واحده اسلامی» گام برمی دارند

نماینده موافق فیلترینگ تلگرام: سیاست محدودسازی تلگرام شکست خورد/ ورود رسانه های اصولگرا به این پیام رسان را موجه می دانم

تجلیل از خبرنگار خبرگزاری حوزه به عنوان کتاب یار برتر

دلیل ناکارآمدی نهادهای بین المللی در تحقق صلح جهانی

اعضای هیأت مدیره شرکت «نیشکر هفت تپه» هیچ نسبتی با جهانگیری ندارند

فیلم: عبور یک شی نورانی عجیب از آسمان کرمانشاه

اجرای دعوای کارگر ایرانی با سرکارگر چینی

محسن رضایی: نفوذی های آمریکا نمی گذارند چرخ اقتصاد راه بیافتد

اعضا هیأت مدیره شرکت «نیشکر هفت تپه» هیچ نسبتی با جهانگیری ندارند

اجرای برنامه توسعه پایدار 70 روستای استان تهران آغاز شد

تکذیبیه دفتر معاون اول رییس جمهور در خصوص برخی اتهامات علیه جهانگیری/ اعضای هیأت مدیره شرکت نیشکر هفت تپه هیچ نسبتی با معاون اول رییس جمهور ندارند

نوبخت خطاب به منتقدان ظریف: آیا میلیاردها دلار قاچاق در کشور را نفی می کنید؟

دفاع مقدس در قاب مستند

آیت الله آملی لاریجانی: مسئولان باید مراقب سخنان خود باشند/سخنگوی ورزارت خارجه شایعه استعفای ظریف را تکذیب کرد

کدخدایی: در دست داشتن لیست کاندیداها توسط آیت الله جنتی در انتخابات 94 تخلف نبود

رایزنی امیر قطر با رییس جمهور کرواسی در زاگرب

دانلود آهنگ جدید پیمان زارعی بنام اون نمیدونه

کتابخانه آیت الله حیدری(ره) در ایلام افتتاح شد

همه استانداران ایلام به شبکه استانی می آیند

خبر نه چندان خوش مجلس برای معترضان پزشکی آزاد

شمخانی: نقض برجام، زیر پاگذاشتن حیثیت اروپاست

با تدبیر دولتمردان می توان از سختی ها عبور کرد

تکذیبیه دفتر جهانگیری درباره یک شایعه در فضای مجازی

فرزند خدا نبودن حضرت مسیح(ع) را چگونه ثابت کنیم؟

ظریف: تحریم عزم ما را برای مقاومت مستحکم تر می کند

سخنان روحانی در جمع نخبگان آذربایجان غربی

نقض برجام، زیر پاگذاشتن حیثیت ،اعتبار و جایگاه سیاسی اروپا از سوی آمریکاست/ جرمی هانت: اروپا مایل به حفظ دستاوردهای برجام است

تکذیب انتساب فامیلی اعضای هیات مدیره شرکت نیشکر هفت تپه به جهانگیری

اعضای هیأت مدیره شرکت «نیشکر هفت تپه» هیچ نسبتی با جهانگیری ندارند

پنجمین دوره آینه دار با مروری بر دوره های قبلی آغاز خواهد شد/ دانشجویان از پنجاه درصد تخفیف برخوردارند

رییس جمهور از کارآفرینان و صنعتگران حمایت ویژه می کند

وزیرخارجه انگلیس نفوذ ایران درحل بحران یمن رامهم ارزیابی کرد

ستاد بحران معیشت کارگران استان خوزستان را تشکیل دهید

فرهنگ شهادت استکبار را خسته و هراسان کرده است

انحصار کمیسیون حقوق بین الملل در خطر است

بسیج بازوی پرتوان نظام است

18رام قطار فوق العاده برای مشهد در نظر گرفته شد

بانک: برای الحاق چالدران به منطقه آزاد ماکو می کوشیم

نعمت های الهی در سایه وحدت مسلمانان تحقق پیدا می کند

معرفی صاحبان قلم یکی از جلوه های ترویج کتابخوانی است

معاون حمل و نقل وزیر راه منصوب شد

نوازنده 17 ساله خیابانی در رشت: اگر می دانستیم شب شهادت است، ساز نمی زدیم

کشف وانهدام یک کارگاه ساخت و تولید مشروبات الکی در شهرستان عباس آباد

اعضای هیأت مدیره شرکت نیشکر هفت تپه هیچ نسبتی با معاون اول رییس جمهور ندارند

نوبخت به هجمه ها علیه ظریف پاسخ داد

آخرین سنگر داعش فتح گردید

فرهنگ جهاد و شهادت استکبار به هراس انداخته است

واکنش تند نوبخت به هجمه ها علیه ظریف

آیین بزرگداشت دفتر نشر فرهنگ اسلامی برگزار شد

تکذیبیه دفتر معاون اول در خصوص برخی اتهامات

افتتاح و آغاز عملیات اجرایی 35 پروژه زیربنایی و اقتصادی در آذربایجان غربی با حضور رییس جمهور

دیدار وزیر امور خارجه انگلیس با شمخانی (عکس)

فیلسوفان اگر تمایل به مدیریت تمدن نوین اسلامی دارند تاریخ بخوانند

انتظار رهبری از سازمان عقیدتی سیاسی ارتش

دعوای کارگر ایرانی با سرکارگر چینی پتروشیمی مسجدسلیمان را به تعطیلی کشید

اعضای جدید دفتر سیاسی حزب «هدی» انتخاب شدند

تاکید کرباسیان بر تسریع در توسعه میادین غرب کارون و تداوم عرضه نفت در بورس

واکنش تند نوبخت به هجمه ها علیه ظریف + تصویر

توجه رسانه های بین المللی به سخنان روحانی در سفر به آذربایجان غربی

بانک: برای الحاق چالدران به منطقه آزاد ماکو می کوشیم

انتقاد هشدار آمیز شمخانی به وزیر خارجه انگلیس

سیاست محدودسازی تلگرام شکست خورد

یک انتصاب جدید در ریاست جمهوری/ محمد امید معاون توسعه روستایی و مناطق محروم کشور شد

دانلود آهنگ جدید مهرداد بنایی بنام بارون

مدیریت و اقتدار، ملاک های مهم برای تصدی استانداری اصفهان است

آقای پمپئو! کمی بیشتر تاریخ بخوانید - مصطفی اعلایی*

دانلود آهنگ جدید پوریا پورضرابیان بنام اشک پاییز

دانلود آهنگ جدید میثم فرخنده بنام عشق دیونم

دانلود آهنگ جدید شهرام نیکیار بنام مست مستم

تکذیبیه دفتر معاون اول رییس جمهور در خصوص برخی اتهامات علیه جهانگیری

جشنواره فرهنگی عفاف و حجاب در قزوین برگزار می شود

چالش های ترویج علم در ایران/ سیاست گذاران ضرورتی احساس نمی کنند

برخورد نامناسب با سه جوان در پیاده راه رشت قابل پذیرش نیست

فساد سیستماتیک اژدهای هفت سر است

جشنواره بین المللی تئاتر کودک تجلی امید در جامعه است

جشنواره بین المللی تئاتر کودک تجلی امید در جامعه است

گفتمان های دینی در مدارس اهل سنت آستارا برگزار می شود

برخورد نامناسب با سه جوان در پیاده راه رشت قابل پذیرش نیست

گفتمان های دینی در مدارس اهل سنت آستارا برگزار می شود

عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت