مطالب مرتبط:
عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت/ وداع با توسعه تجددی
با تحقق این سند طلیعه مبارک تمدن نوین اسلامی ایرانی رخ خواهد نمود/ نسخه ارتقاءیافته الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت حداکثر ظرف دو سال تصویب و ابلاغ شود
ضرورت ایجاد عزم ملی برای اجرای سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت/ 7 هزار نفر از جوانان نخبه مشارکت داشته اند
ضرورت ایجاد عزم ملی برای اجرای سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
با تحقق این سند، طلیعه مبارک تمدن نوین اسلامی ایرانی رخ خواهد نمود/ نسخه ارتقایافته الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت حداکثر ظرف دو سال تصویب و ابلاغ شود
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 29 مهر 1397 ساعت 09:352018-10-21سياسي

عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت


فراخوان رهبر انقلاب برای تکمیل و ارتقای الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت از عزم و جدیت خلل ناپذیرشان در ایجاد تحولات ساختاری و کلان، - خبر می دهد و نشانگر افقی تجددزدوده و غیرغربی است.

_مهدی جمشیدی*: فراخوان رهبر انقلاب برای تکمیل و ارتقای الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت که در بیست ودوّم مهرماه منتشر شد، آنان را که دل در گرو حرکت ساختاری انقلاب به سوی غایات و مقاصد قدسی اش دارند، بسیار خرسند و خشنود ساخت و به آینده انقلاب، بیش ازپیش، امیدوار و خوشبین کرد.

گامی که ایشان برداشت، از عزم و جدّیّت خلل ناپذیرشان در ایجاد تحوّلات ساختاری و کلان ، خبر می دهد و نشانگر افقِ تجدُّدزدوده و غیرغربی ای است که ایشان برای جامعه ایران در نظر گرفته است.

اینک با تکیه بر تجربه های انبوهِ تلخ وشیرین چهار دهه گذشته و ذهنیّت فارغ از ابهام ها و تردیدهای ناشی از فقرِ مشاهدات و مواجهات مستقیم، به روشنی می دانیم که چه نمی خواهیم و چه نمی خواهیم.

امروز بر یقین و قطعیّت ما افزوده شده و سطح مباحثات ما از لایه نظری و انتزاعی محض، به لایه عملی و عینی، تغییر یافته است و به این واسطه، دیگر جایی برای توجیه و تعویق باقی نمانده است.

باید انقلاب را با شتابی خیره کننده و محسوس، پیش بُرد و از نظامات و ساختارهای اجتماعی، تجدُّدزدایی کرد و به تتمیم و تکمیل انقلاب کبیر اسلامی، اهتمام ورزید.

تاریخ در انتظار گام های بلند و دگرگونی بخش ماست و فردا، فردایی است که به حول وقوّه الهی، آکنده از اتّفاقات درخشان و چرخش های قُدسی مهارنشدنی خواهد بود.

آری، روزهایی در راه است که در آنها، گشایش ها و فتوحات تاریخی امام خمینی، بیشتر نمایان خواهند شد و تجلّیِ عظمت انقلاب، چشم های همگان را پُر خواهد کرد.

انقلاب، در ابتدای راه تاریخیِ خویش قرار دارد و هنوز به تمامیّت خود نرسیده است؛ اینک نه زمان تردید و تزلزل، بلکه هنگامه خروشیدن و برآشوبیدن انقلاب در برابر نظم تجدُّدی حاکم بر جهان است و ما در مرحله عبور از پیچِ تاریخی قرار داریم.

تاریخ فردا، با تاریخ امروز، بسیار متفاوت خواهد بود و عالَم و آدم تازه ای پا به عرصه خوهند نهاد.

در جهانی که پس از این پیچ تاریخی در انتظار ماست، غرب متجدِّد، حاشیه نشین و بی رمق خواهد بود و جابجایی های بزرگی به وقوع خواهند پیوست.

کاری که امروز رهبر حکیم انقلاب به آن همّت گمارده و بی اعتنا به دغدغه سازی ها و غوغاسالاری های اصحاب نفاق و تزویر، آن را پیش می برد، در حکم مقدّمه و بستری است که آنچنان فردایی را رقم خواهد زد.

در حقیقت، چون نگاه ایشان معطوف به آنچنان فردایی است، مرعوب تنگناها و مشقّات مقطعی نمی شوند و خود را در برابر اُفت ها و نشیب های موسمی و گذار، نمی بازند، اما دیگرانی که چشم آینده نگر و معرفت متعمّقانه ندارند، تصوّر می کنند که انقلاب امام خمینی که دست غیبی خدای متعال، نگهبان آن است، در مقابل تکانه ها و تنش هایی که دل آنها را می لرزاند، سر تسلیم فرود می آورد و فرومی پاشد، ولی ما امروز، بیش از گذشته، به تداوم و تعالی انقلاب و شکوفایی آن در عرصه جهانی باور داریم: انبیا گفتند نومیدی بَدست/ فضل و رحمت های باری، بی حدّست/ از چنین مُحسن، نشاید ناامید/ دست در فِتراک این رحمت زنید/ ای بسا کارا که اوّل، صَعب گشت/ بعد از آن بگشاده شد، سختی گذشت (مثنویِ معنوی، دفترِ سوّم، بیت های 2922-2924).

بر اساس چنین برداشتی، نگاهی اجمالی به فرازها و بندهایی از فراخوانِ ایشان می اندازیم و در حدّ بضاعت اندک خویش، لطایف و دقایقی را ساخته وپرداخته می کنیم.

[1].

الگوی پیشرفت از چشم انداز مضمون و هندسه رهبرِ انقلاب، بر این باورند که طرّاحی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، باید مشتمل بر سه پاره و ضلع باشد: تدوین اهم مبانی پیشرفت ، تدوین اهمّ آرمان های پیشرفت و ترسیم افق مطلوب کشور در پنج دهه آینده و طرّاحی تدابیر مؤثّر برای نیل به پیشرفت .

[الف].

تدوین اهمّ مبانی پیشرفت .

در اینجا، سخن از سه مقوله رفته که در کنارِ یکدیگر، آنچه را که باید تحقق یابد، می آفرینند.

مقوله اوّل، پاره ای است که ناظر به بنیان ها و خاستگاه های نظری است و از رگه ها و ریشه های معرفتی، حکایت می کند و نشان می دهد که الگوی پیشرفت، بر چه فلسفه ای تکیه دارد و از چه زمینه نظری ای برخاسته است.

ما که مدّعی جدا شدن از انگاره توسعه تجدُّدی هستیم و می‎ خواهیم در مسیر و مدار متفاوتی قرار گیریم، خواه ناخواه، باید در مبادی نیز تجدیدنظر کنیم و زیرساخت ها و پایه های معرفتی متناسب با فکر بومی و دینی خویش را ایجاد نماییم و در نهایت، با تکیه بر این چنین ارکانی، نظریه پردازی کنیم.

از این رو، بازاندیشی ما، محدود به لایه ها و سطوح ظاهری نیست، بلکه عمیق ترین و بنیادی ترین قلمروها را دربرمی گیرد.

[ب].

تدوین اهمّ آرمان های پیشرفت و ترسیم افق مطلوب کشور در پنج دهه آینده .

مقوله دوّم، آرمان ها و مقاصدی است که در پی رسیدن به آنها هستیم؛ باید بدانیم که مدینه فاضله ما، چه خصوصیّات و اوصافی دارد و در کدام پهنه ها و عرصه ها، با مدینه غربی، متفاوت است.

اگر جامعه آرمانی خویش را تصویر نکنیم و متوجّه و متنبّه نباشیم که قرار است به سوی کدام صورت زندگی، حرکت کنیم، راه را از بیراهه بازنخواهیم شناخت.

در این میان، نقش تعیین کننده از آن مبادیِ پیش گفته است؛ این مبادی هستند که هدف ها و منازل نهایی را مشخص می کنند و مطلوب ها را از نامطلوب ها بازمی شناسند.

پس باید هر چه توان و بضاعت داریم را به کار بندیم و صورتِ شفاف تر و دقیق تری از غایات و مقاصد خویش ارائه کنیم.

[ج].

طرّاحیِ تدابیرِ مؤثّر برای نیل به پیشرفت .

مقوله سوّم، تدبیرها و تجویزها را شامل می شود که ما را از وضع موجود، به وضع مطلوب هدایت می کنند و همانند عقلِ راهبر و نقشه پرداز، مسیرها و معبرها را می یابند.

اهمّیّت مسأله از آن جهت است که روش ها و سازوکارهای ناصواب، ما را به هدف های مان نخواهند رساند و توان و نیروی مان را هدر خواهند داد، در حالی که امکان ها و مقدوراتِ ما، محدود است و زمان کافی نیز برای به کار گرفتن منطق فرصت سوز و پُرهزینه آزمون وخطا نداریم.

از طرف دیگر، متوقف ماندن در مبادی پردازی و انتزاعی اندیشیِ مستمر و بی پایان نیز خطری است که غفلت از تأمّلات تدبیری و تجویزی به دنبال دارد.

پس باید هر آنچه را که در عالَمِ نظر گفته می شود، به عالَمِ عمل، پیوند داد و اهتمام خود را بر دگرگون کردن واقعیّت ها متمرکز کرد و اسیر ذهن زدگی و فلسفیدن های منقطع از زندگی عینی و نظامات اجتماعی نشد.

ساخته و پرداخته کردنِ بایدها و نبایدهای عملی و عینی، چنین نقص و لغزشی را برطرف می کنند و موجب اثربخشی بیرونی تدقیق های نظری و معرفتی محض می شوند.

[2].

الگوی پیشرفت از چشم اندازِ منزلت و مکانت درباره منزلت و مکانت الگوی پیشرفت، دو ملاحظه مهم از سوی رهبر انقلاب، مطرح شده است: [الف].

نخست این که تصریح شده که باید به الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، به عنوانِ سندِ بالادستی نگریسته شود و به صورت خاص، اضافه شده که باید به آن به عنوانِ چارچوب بالادستی سیاست های کلّی نگریسته شود و پس از ابلاغ نسخه نهایی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، باید بازنگری سیاست های کلّی نظام برای انطباق آن با الگوی پیشرفت، در دستور کار قرار گیرد.

پس این الگو، حتّی بر فراز سیاست های کلّی نیز می نشیند و بر آن نیز حاکم و غالب است و هرگز این طور نیست که امری تشریفاتی و صوری باشد که کارکرد نمادین محض دارد و در حقیقت، بی تأثیر است.

[ب].

نکته دیگری که رهبرِ انقلاب به آن اشاره می کند این است که تحقّق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، در حکم پیش درآمد رخ نمودن طلیعه مبارک تمدّن نوین اسلامی ایرانی است.

بنابراین، این الگو با شکل گیری تمدّن اسلامی نیز پیوند دارد و مرتبط است و باید آن را از جمله مقدّمات تمدّن پردازی اسلامی شمرد.

تمّدن اسلامی، آن گاه پدید خواهد آمد که ما به عنوان مسلمان، به طور کلّی از عالَم معنایی تجدُّد غربی خارج شویم و در فضایی اسلامی و مبتنی بر ارزش های اصیل آن، تنفس کنیم، نه این که همچنان در بنیادی ترین طرح ها و الگوهای جامعه پردازی و حکمرانی خویش، دنباله رو و وام دار غرب باشیم و تقلید و ترجمه را تَرک نگفته باشیم.

این وضع، هنگامی تغییر می کند که به اندوخته ها و میراث معرفتی خودی رجوع کنیم و بر اساس آنها، سیاست پردازی کنیم: گر نه تهی باشدی، بیشترین جوی ها/ خواجه چرا می دود، تشنه در این کوی ها؟!/ خُمکه در او باده نیست، هست خُم از باد پُر/ خُمِ پُر از باد کی، سرخ کند روی ها؟! (دیوانِ شمس، غزلِ شماره 210).

الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، چنین شأن و منزلتی دارد.

[3].

الگوی پیشرفت از چشم انداز تحقُق و تعیّن دسته دیگری از مسأله ها، به چگونگی عملیّاتی شدن الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بازمی گردند که در حکم منزل و مرحله نهایی هستند، چون تمام کوشش ها و زحمات، آن گاه نتیجه بخش و نافع خواهد بود که در عمل و در زندگی روزمره، اتّفاق های بزرگ و متفاوتی رخ دهد و جهان اجتماعی ما، از افق اقتضائات و تحمیل های ایدئولوژی های و نسخه های غربی خارج گردد: پس پیمبر گفت بهرِ این طریق/ باوفاتر از عمل، نَبوَد رفیق (مثنویِ معنوی، دفترِ پنجم، بیتِ 1051).

بر این اساس، پاره ای نکات و دقایق نیز در این زمینه بیان شده که به راستی، درخور توجّه و اعتنا هستند.

[الف].

به باور رهبر انقلاب، پیشرفت، مستلزم تحوّل مطلوب نفوس انسانی است؛ یعنی پیشرفت در برداشت و معنای اسلامی اش، آن گاه تحقق می یابد و در نظامات اجتماعی، متجلّی می گردد که در لایه خُرد و فردی، تحوّلی رخ داده باشد و انسان، به انسان دیگری تبدیل شده باشد.

به این ترتیب، تغییر آدم بر تغییر عالَم، تقدّم دارد و نقطه آغاز و مبدأ تحوّل، خودِ انسان و عالَمِ درونش است.

اگر چنین شود، می توان به تحوّلات بیرونی نیز امید داشت، اما چنانچه پیشرفت، تنها در لایه های ساختاری و بیرونی و ظاهری، محدود شود و انسان، همان که بوده، باقی بماند و سیرِ انفسی تکاملی را طی نکند، پیشرفت و تکامل بیرونی نیز یا تحقق نخواهد یافت، یا صوری و ظاهری خواهد بود، یا دوام و ماندگاری نخواهد داشت.

پس این تحلیل، هم به سطحِ خُرد اعتنا می کند و هم به سطح کلان و هیچ یک را فدای دیگری نمی کند، بلکه این دو سطح را، در کنار یکدیگر و متمّم یکدیگر می انگارد.

این در حالی است که در بسیاری از تحلیل ها و تجویزهای اجتماعی، از سطحِ فردی و انسانی غفلت می شود و همه اتّفاقات و رخدادها، در سطح بیرونی و عینی، محدود می گردد و به این مسأله اهتمام نمی شود که چنانچه در انسان، تحوّل باطنی رخ ندهد، در حقیقت، تحوّلی رخ نداده است.

از این رو، ایشان تأکید می کند که پیشرفت، وابسته به ایمان و عزم، تلاش ملّی و صبر و مداومتِ همگانی است؛ اینها همگی عناصر و اجزایی هستند درونی و باطنی که نتایج و دلالت های عملی و رفتاری دارند و موجبات تحوّلات اجتماعی را فراهم می کنند: [ب].

از طرف دیگر، رهبر انقلاب از سطح ساختاری و بیرونی نیز غفلت نمی کند و به آن نیز می پردازد و می نویسند پیشرفت، مستلزم تحوّل مطلوب هنجارها و سازوکارهای اجتماعی است؛ یعنی باید در هنجارها و سازوکارهای اجتماعی نیز تغییرهایی به وقوع بپیوندد تا زمینه و بستر برای تحقق یافتن الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت فراهم شود.

به عبارت دیگر، وضع بیرونی و اجتماعی نیز همانند وضع درونی و باطنی، امری تعیین کننده است و می تواند روند پیشرفت را مختل و حتّی متوقف کند.

در اینجا، مقصود از هنجارها و سازوکارهای اجتماعی، رفتارها و مناسباتی است که در عرصه عمومی، مستقر است و ضدّپیشرفت به شمار می آیند؛ چراکه در نقش موانع بازدارنده ظاهر می شوند و مجال نمی دهند الگوی پیشرفت، در مسیری هموار به حرکت درآید.

مقولاتی که ایشان در قالب نقد سبک زندگی در سال های گذشته مطرح کردند و پس از آن نیز اشاراتی در این باره داشته، جزو آن دسته از هنجارها و سازوکارهای اجتماعی هستند که باید دگرگون شوند.

سرفصل کمک عمومی مردم برای اجرای الگو که ایشان به آن اشاره کرده اند، بیانگر همین واقعیّت است؛ یعنی اگر مردم به صورت خودجوش و مسئولانه، در ساحات و شئون اجتماعی خویش، تجدیدنظر کنند و عوامل مزاحم و مانع را از آن بزدایند، به قطع، نقش بسیار مهمی در جاری شدن الگوی پیشرفت، ایفا کرده اند.

[ج].

نکته دیگر این است که بنا به ضرورت ها و مقدّماتِ یاد شده، وقوع پیشرفت، امری تدریجی و طولانی است و این گونه نیست در کوتاه مدّت، اتّفاقات بزرگ و آنچنانی به وقوع بپیوندد.

نه تحوّل مطلوب نفوس انسانی و نه تحوّل مطلوب هنجارها و سازوکارهای اجتماعی، کارهایی هستند که ناگهانی و دفعی صورت پذیرند و به این واسطه، ما را با شتاب معجزه آسا، به سوی الگوی پیشرفت سوق دهند، بلکه به قطع، باید در انتظار نشست تا در چشم اندازی بلندمدّت ، گِره ها گشوده شوند و وضع باطنی و وضع اجتماعی، تغییر کنند.

کسانی که با واقعیّت های جامعه و تاریخ، بیگانه اند و تصوّر می کنند خواسته ها و مقاصد انسان، به سرعت تحقق می یابند، نمی توانند این روند تدریجی و طولانی را برتابند و محدودیّت امکان ها و مقدورات انسان را بپذیرند، از این رو، زبان به شکوه و نقادی می گشایند و دلسردی و نومیدی می پراکنند، در حالی که هدف های بزرگ، محتاج صبر و طمأنینه است و شتاب زدگی و هیجان مداری، کارها را دچار اختلال می کند: صد هزاران کیمیا حقّ آفرید/ کیمیایی همچو صبر، آدم ندید (مثنویِ معنوی، دفترِ سوّم، بیتِ 1854).

بر این اساس، رهبر انقلاب می نویسد باید اوّلاً، نسخه ارتقاءیافته الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، حداکثر ظرف دو سال آینده، برای تصویب و ابلاغ ارائه شود، ثانیاً، از ابتدای قرن پانزده هجری شمسی، اجرای الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، با مقدّمات کافی و سرعت مطلوب، آغاز شود و امور کشور، بر مدارِ آن قرار گیرد.

[د].

همچنین باید افزود که تحقّق الگوی پیشرفت، کاری دشوار، امّا ممکن و شیرین است.

این کار، دشوار است، چون امری کلان و پهن دامنه است که در برابر تحقق آن، موانع بازدارنده سختی وجود دارند که زُدودن و طرد کردن شان، آسان نیست و به اراده های پولادین مردانی نیاز دارد که مشقّات و مصائب را به جان بخرند و از دشمنان تحقق اجتماعی و ساختاری توحید نهراسند و گام های بلند بردارند: فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) کَانَ یَقُولُ إِنَّ الْجَنَّهَ حُفَّتْ بِالْمَکَارِهِ وَ إِنَّ النَّارَ حُفَّتْ بِالشَّهَوَاتِ وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ مَا مِنْ طَاعَهِ اللَّهِ شَیْ‏ءٌ إِلَّا یَأْتِی فِی کُرْهٍ وَ مَا مِنْ مَعْصِیَهِ اللَّهِ شَیْ‏ءٌ إِلَّا یَأْتِی فِی شَهْوَهٍ؛ همانا رسولِ خدا (ص) می فرمود: گرداگرد بهشت را دشواری ها فراگرفته است، و گرداگرد دوزخ را هوس دنیا.

بدانید که چیزی از طاعت خدا نیست جز 7این که با کراهت انجام گیرد و چیزی از معصیت خدا نیست، جز این که با میل و رغبت(نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، خطبه 176).

هیچ زمانی، ساختن تاریخ جدید و شکستن سدها و موانعی که در طول قرن ها شکل گرفته اند، ساده و آسان نبوده که انتظار داشت، امروز چنین باشد.

پس باید دشواری را جزو ذات و سرشت این راه قلمداد کرد و به محض رویارویی با تلخی ها و ناهمواری ها، نومید نگشت و از امکان به امتناع نرسید: عزّتِ مخزن بُود اندر بها/ که برو، بسیار باشد قفل ها/ عزّتِ مقصد بُود ای مُمتَحَن/ پیچ پیچِ راه و عَقَبِهو راه زن (مثنویِ معنوی، دفترِ پنجم، بیت های 3222-3223).

[هـ].

انقلاب اسلامی، از هنگام شکل گیری تاکنون که چهل ساله گشته است، همواره بر امدادهای غیبی و الهی تکیه داشته و دست نصرت و هدایت خدای متعال، تدبیر آن را برعهده داشته است.

امروز نیز که سخن از تحقّق الگوی پیشرفت است، نگاه ما به فضل و رحمت الهی است و هرگز بر این باور نیستیم که بدون حمایت و مدد الهی، این کار به سرانجام خواهد رسید.

چنانچه فضل و رحمت الهی به این کار تعلّق گیرد، نتیجه و فرجام چنان شود که حیرت، همگان را فراگیرد: مَر جمادی را کند فضلش، خبیر/ عاقلان را کرده قهرِ او، ضریر(مثنویِ معنوی، دفترِ اوّل، بیتِ 513).

بر این اساس، رهبرِ انقلاب تصریح می کند که تحقّق الگوی پیشرفت، وابسته به تفضّلاتِ الهی است.

پس باید مقدّمات و پایه های تعلّق گرفتن تفضّلات الهی را در خویش ایجاد کرد و در هر لحظه، در طلب فراهم ساختن رضای الهی بود و این، متوقف بر سعیِ خالصانه است: ذرّه ای گر جَهدِ تو افزون بُود/ در ترازوی خدا، موزونبُود (مثنویِ معنوی، دفترِ پنجم، بیتِ 3145).

[و].

در نهایت ایشان می نویسند تحقّق الگوی پیشرفت، کاری عظیم است.

اگر به آنچه که تاکنون در این باره بیان شد، اعتنا شود، آشکار می شود که به واقع، این کار، کاری عظیم است؛ چون در سایه آن، حرکت تکاملی انقلاب، شتاب فراوان می گیرد و اتّفاقات چشمگیر و تاریخ سازی رخ خواهند داد، در حالی که ادامه وضع موجود، انقلاب را در حصار و تنگنای محدویّت های خودساخته و تجدُّدی، نگاه خواهد داشت و مجال فتوحات آنچنانی را به آن نخواهد داد.

پس عظمت این کار، به عظمت نتایج و ثمرات مترتّب بر آن بازمی گردد.

[4].

الگوی پیشرفت از چشم انداز منطق مواجهه و ارزیابی [الف].

غایت و هدفِ بررسی نسخه حاضر الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت عبارت است از ارتقای نسخه حاضر الگو از طریق ارائه پیشنهادهای ضروری، عملی، مشخص و تکمیلی و همچنین، مشارکت جُستن در ترسیم پیشرفت کشور.

پس آنچه که نگاشته شده، گامی است ابتدایی و محتاج تأمّل و تدقیق بیشتر و راه بر نقادی و بازاندیشی، بسته نیست و با این که جمعی آن را نگاشته اند، باز هم باید از عقول بیشتری بهره بُرد و اندیشه ها و ذهن های دیگری را نیز به خدمت گرفت تا در نهایت، متنی پُخته و سنجیده فراهم آید: مشورت، ادراک و هشیاری دهد/ عقل ها، مَر عقل را یاری دهد (مثنویِ معنوی، دفترِ اوّل، بیتِ 1042).

[ب].

مراقبت ها و حساسیّت های بررسی نسخه حاضرِ الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت عبارت هستند از اوّلاً متمرکز بودن بررسی ها در مراجع تخصصی تا این کار مهم، دستخوش مجادلات روزمره نگردد، ثانیاً فارغ بودن بررسی ها از ملاحظات زودگذر و ثالثاً عمیق بودن بررسی ها.

این مطالبات رهبر انقلاب، حاکی از اهمّیّت سرشار الگوی پیشرفت است که موجب شده ایشان، حصار و حریم به دور الگوی پیشرفت کشیده و آن را از گزند عوامل مزاحم و بازدارنده، مصون نگاه دارند.

روا و صواب نیست که الگوی پیشرفت، به دست مایه منازعات و مناقشات دون پایه سیاسی و حزبی فروکاهیده شود، یا نیروهای کوته اندیش و غوغاسالار، درباره اش اظهارنظر کنند، یا به عنوان امری تبلیغی و صوری، در امتداد هدف های دیگر قرار گیرد و منزلت اصلی و موضوعیّت مستقل خود را از دست بدهد.

پس باید مراقب بود که بررسی الگوی پیشرفت، از اختلافات سطحی و جاری، برکنار بماند و به واسطه مباحثات غیرعالمانه و سطحی اندیشانه، اعتبار و حیثیّت معرفتی آن، آسیب نبیند.

[ج].

جهات و لایه های بررسی نسخه حاضر الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت نیز عبارت اند از اوّلاً کفایت، ثانیاً قابلیّت تحوّل آفرینی و ثالثاً قابلیّت اجرا.

پس باید ارزیابی کرد که آیا نسخه حاضر الگوی اسلامی ایرانیِ پیشرفت، ریشه های فلسفی و سرچشمه های نظری مشخص دارد؟ آیا ادبیّات و واژگان به کار گرفته شده، در شأن و مرتبه یک متن راهبردی هستند؟ آیا متن نگاشته شده، می تواند نظم اجتماعی تازه ای را بیافریند و به صورت کامل و کافی، جایگزینِ الگوی توسعه شود و حاجت ما را به آن منتقی سازد؟ آیا در متن آن، تمام اضلاع و جوانب لازم برای تدبیر دینی جامعه و حکمرانی خداپسندانه، درنظر گرفته شده و این متن، از صفت جامعیّت برخوردار است؟ آیا وضوح مفهومی و شفافیّت معنایی آن به حدّی هست که بتواند خود را از الگوی توسعه، تمایز دهد و منزلت مستقل داشته باشد؟ آیا از وجوه عینی و عملیّاتی نیز سخن به میان آمده و لایه های کاربردی نیز درنظر گرفته شده اند؟ پرسش هایی از این دست، باید به مثابه معیار و محک، در چنین ارزیابی و سنجشی به کار گرفته شوند تا سند الگوی پیشرفت، از اتقان و استحکامی در تراز چهل سالگی انقلاب، برخوردار شود.

نتیجه گیری: [الف].

اصل مسأله و معضله ای که با آن دست به گریبان هستیم، نفوذ است؛ چه نفوذ ساختاری و چه نفوذ فردی.

نفوذ، ما را از حرکت تکاملی شتابان، بازداشته و از درون و به صورتِ رسمی، ما را قفل کرده است.

ما همیشه از پُشت، خنجر خوردیم و نیروهای نفوذی بوده اند که تجدُّد را بر ما تحمیل کرده و به انقلاب، گزند رسانده اند.

نظریه توسعه که از دهه های پیش از انقلاب بر جامعه ایران تحمیل شد و دوره پساانقلاب نیز هر چند با پاره ای جرح وتعدیل ها، همچنان به اجرا درآمد، مصداق اتمّ نفوذ ساختاری و هنجارین است.

پس نه فقط بر بسیاری از ساختارهای انقلاب، نیروهای تجدُّدی حاکم هست، بلکه افزون بر این، غلبه ساختاری تجدُّد، مانع تحرکات انقلابی شده است.

گره و مشکل اصلی، در ساختار است و این ساختار، همواره خودش را بازتولید کرده و می کند و به این واسطه، کار را دشوارتر می نماید.

پس مسأله این است که تجدُّد، بر ما غالب شده و غلبه اش نیز، از نوع غلبه ساختاری است و این ساختار، خود را بازتولید می کند.

از سوی دیگر، تجدُّد از لحاظ انسانی نیز بومی و وطنی شده است.

چنانچه الگوی پیشرفت تحقق یابد، نظریه توسعه تجدُّدی، از ساحت تدابیر رسمی ما کنار نهاده خواهد شد، اما باید مراقب بود که دشمنی که در بیرون رانده شده، از پنجره داخل نشود و دوباره، زمام و عنان امور انقلاب را در دست نگیرد: وَ مَنْ نَامَ لَمْ یُنَمْ عَنْهُ؛ همانا، جنگجو بیدار است، و آن که به خواب رود، چشمی پی او، باز و هشیار(نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، نامه 62) [ب].

فقر ما، فقر تئوریک است؛ ما در مقام تئوریزه کردن آرمان ها و ارزش های بنیادین انقلاب، کوتاهی ورزیدیم، حال آن که باید از روز نخست پس از انقلاب، اهتمام خاص به آن می داشتیم.

نظر مغز متفکّر انقلاب، آیت الله شهیدمرتضی مطهری در سال پنجاه وهفت و در کتاب نهضت های اسلامی در صدساله اخیر این بود که نیروهای فکری انقلاب، از نظریه پردازی و برپا کردن مکتب و نظام فکری و اجتماعی مستقل، غفلت کرده اند و از این رو، چنانچه انقلاب به پیروی برسد، دست ما از نظریه ها و مکاتب ها و نظام های اجتماعی غیرغربی و دینی، تهی خواهد بود.

این ضعف درونی، در دوره پساانقلاب نیز ادامه یافت و ما در طول دهه های گذشته، تا حدّ درخور توجّهی، مصرف کننده و مقلّد نسخه های تجدُّدی بوده ایم.

به هر حال، مسأله این است که به دست گرفتن نهادهای حاکمیّتی همچون دولت و مجلس، در حالی که فکر انقلابی نداریم و شعارها و اندیشه ها و مطالبات مان، تئوریزه نشده است، حاصلی ندارد، بلکه شاید مضرّ باشد.

از این رو، باید نظریه های خود را به راهبرد و سیاست و آن گاه به برنامه و طرح عملیّاتی تبدیل کنیم.

اساسی ترین و فراگیرترین مقوله ای که می تواند کلّیّت موضع ما را مشخص کند، الگوی پیشرفت است.

انقلاب بی تئوری، اتهامی است که کسانی بر انقلاب اسلامی روا می شمرند، اما امروز با تکیه بر اندیشه ها و آرایی که تولید شده و نه فقط نظریه توسعه تجدُّدی را به چالش کشیده اند، بلکه نظریه پیشرفت را بر سر دست گرفته و آن را پرچم داری می کنند، دیگر نمی توان مانند گذشته قضاوت کرد.

[ج].

در حالی که عدّه ای تلاش می کنند با وقت کُشی، اقتصاد را متوقف و معطّل نگاه دارند تا مردم از لحاظ معیشتی، قفل شوند و در نهایت، رهبر انقلاب در شرایط از پیش طراحی شده، محصور و دچار استیصال شود و در چارچوب مصلحت، از حقیقت منصرف گردد، رهبر انقلاب با این اقدام خویش، ابتکار عمل را به دست گرفت و نیروهای رسمی تجدُّدی را منفعل نمود.

نیروهای تجدُّدی و غیرانقلابی در درون ساخت رسمی، قصد داشتند از طریق اسلام سکولار و رحمانی!، بستر تحقّق تجدُّد را فراهم کنند و انقلاب را به ذیل تاریخ غرب، سوق دهند، اما این رویکرد براندازانه و استحاله طلبانه، با تجدیدنظر ساختاری رهبر انقلاب در اصل و اساس الگوی توسعه، خنثی گردید.

اینک بر ما فرض است که هر چه در توان داریم را به صحنه آورده و با تکیه بر تمام ذخایر و داشته های نظری خود، به غنی سازی و ارتقاء و تعمیق الگوی پیشرفت بپردازیم و سطوح سیاسی و اجتماعی را با آن، همدل و همراه سازیم.

اگر چنین نکنیم، چه بسا باز هم نیروهای تجدُّدی، ساحت سیاسی انقلاب را در دست گرفته و بکوشند انقلاب را از درون، تهی و منفعل گردانند: الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ فَیُوَلَّی عَلَیْکُمْ شِرَارُکُمْ ثُمَّ تَدْعُونَ فَلَا یُسْتَجَابُ لَکُمْ؛ امربه معروف و نهی ازمنکر را وامگذارید که بدترین شما، حکمرانیِ شما را بر دست گیرند.

آن گاه دعا کنید و از شما نپذیرند(نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، نامه 47).

*عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
کلید واژه ها: تاریخ - الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت - اسلامی - تاریخی - رهبر انقلاب - ایران - پیشرفت - ایرانی - الگوی اسلامی ایرانی - امروز - فراخوان - رهبر - انتظار - جهان - ماست - درخشان - متفاوت - منتشر - حاشیه - اصحاب - آینده - جهانی - جامعه - امام

آخرین اخبار سرویس:
ذی نفعان انتخابات ریاست جمهوری افغانستان چه کسانی هستند؟

وعده سوییس برای اجرایی شدن SPV

مقابله با جنگ اقتصادی نیازمند جهاد و روحیه انقلابی است

آخرین وضعیت پرونده قضایی یاشار سلطانی

شگرد راه بینداز و جا بینداز برای تکرار خسارت محض

«قبول کنیم اشتباه کردیم» واقعا، آقای روحانی؟

حوزه مدرس نهج البلاغه تربیت کند/ نسل امروز کوتاهی ما را نمی بخشد

چه کسانی از تخریب قطعه سازان سود می برند؟

ارامنه و انقلاب اسلامی

عدم مقاومت اتحادیه اروپا در برابر آمریکا، نشانه مرگ سیاسی این اتحادیه است

این افراد همواره از آسایش و خیر و برکت در زندگی برخوردارند

رفتار پدر موشکی ایران هنگام انجام یک تِست ناموفق چگونه بود؟

پوتین از برگزاری نشست روسیه - ایران - ترکیه خبر داد

خیرینی که لبخند را بر لب زندانیان محکوم به قصاص نشاندند

افشاگری امیر پوردستان درباره پول های داعشی

تاکید پوتین و اردوغان بر عملی ساختن توافقات درمورد سوریه

رسانه ها می توانند برخی کجی ها را دنبال و آنها را اصلاح کنند / صرفاً با برخورد قضایی و انتظامی نمی توان جلوی فساد را گرفت

وزیر دفاع ونزوئلا: رییس جمهوری تحمیلی را نمی پذیریم

پلوسی: ترامپ تا هنگام تعطیلی دولت اجازه ایراد سخنرانی سالانه را ندارد

سهمیه بندی روزی یک لیتر بنزین برای هر فرد زیبنده ملت ایران نیست

نفرمودید پاسخ چه بود

تاکید سراج بر عدم پذیرش تابعیت مضاعف برای مفسدان فراری

چگونه رابطه جنسی تان را رمانتیک تر کنید؟

آموزش در حوزه علمیه متناسب با نیازهای روز جامعه باشد

روحانیون شاغل از حوزه فاصله نگیرند

3 درس خارج در استان سمنان رسمیت پیدا کرده است

فیلمی که AFC از مرتضی پورعلی گنجی بعد از بوسیدن دست مادرش منتشر کرد

شهادت همچون میوه ای است که نمی توان آن را نارس از درخت چید

گفت و شنود/ مصوبه!

سلفی خندان داور محبوب خندوانه/ عکس

هشدار پلوسی به ترامپ

در پیوند به حامله شدن یک زن در حالت کما، نرس مرد بازداشت شد

آیت الله سیستانی: جنایت های داعش مستندسازی شود

دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه کارنامه ولایت فقیه

پلوسی: ترامپ تا هنگام تعطیلی دولت اجازه ایراد سخنرانی سالانه را ندارد

روایتی از دیدار رهبر انقلاب با ماندلا

روزنامه استخدامی استان خراسان رضوی و شهر مشهد | پنجشنبه 4 بهمن 97

32 نقطه حادثه خیز در جاده های استان مرکزی وجود دارد

نماینده مجلس ترکیه: آماده گسترش روابط همه جانبه با ایران هستیم

نزاع ترامپ و رییس مجلس آمریکا بالا گرفت| پلوسی خطاب به ترامپ: تا زمان بازگشایی دولت نمی توانید در کنگره سخنرانی کنید

محسن رضایی: نباید نشانی غلط به مردم داد

عکس سلطان سکه در کتب ادعیه حرم امام رضا(ع) واقعیت دارد؟+تصویر

دیدار سراج با مقام سازمان ملل در امور مقابله با موادمخدر و جرم

خوزستان در جنگ و انقلاب خودش را به اثبات رساند

باجناق چترباز!

عکس نوشته/ آیت الله العظمی سبحانی: مسائل شرعی را برای حوزه بگذارید

توضیح وزارت امور خارجه درخصوص اظهارات سفیر سابق ایران در آلمان

عجیب ترین ماشین عروس دنیا/ عکس

چگونه به سوال کودکانه «خدا کجاست» پاسخ بدهیم؟

جزییات 3خبر ویژه امروز پنجشنبه چهارم بهمن ماه 1397

4 بهمن 1357؛ محاصره مهرآباد

انتصاب مدیران کل زندان های دو استان

عکس نوشته/ آیت الله العظمی مکارم: سخنان رییس جمهور درباره حجاب و فضای مجازی زننده بود

نخستین کنگره شهدای مقاومت برگزار می شود

برگزاری کنگره شهدای مقاومت موهبت الهی در عصر غربت شهداست

ترویج سبک زندگی شهدا مقدمه ای برای بنای جامعه ای شهیدپرور است

لایحه جامع انتخابات چه زمانی به مجلس می رود؟

فیلم/ غارت بزرگ

ویدئو / پنج راه ساده برای افزایش خلاقیت

آگاهی مدنی یک روزه دست یافتنی نیست

مشهد می تواند پایگاهی دائمی برای مناظره با مخالفین و جریان های معاند باشد

نشست هم اندیشی ترویج معارف صحیفه سجادیه در عرصه بین الملل در بندرعباس

محبت به ولی عصر(عج)؛ نجات بخش در قیامت/ میزان سنجش عمل شیعیان عصر غیبت امام زمان است

کاروان قرآنی انقلاب در زادگاه امام راحل

محفل انس با قرآن ویژه توانخواهان ـ اهواز

تقدیر قرآنی متفاوت/ محفل انس با قرآن ویژه توانخواهان در اهواز برگزار شد

تفاوت علایم و شرایط ظهور چیست؟

برنامه های حضور «کاروان قرآنی انقلاب» در خوزستان اعلام شد

تجلیل کاروان قرآنی انقلاب از فعالان قرآنی استان مرکزی

تصاویر/ نشست «نظام هنجاری کارشناسی دینی در رسانه ملی» با حضور استاد قرائتی

افق های روشن نفتی ایران

دیدار رییس سازمان بازرسی کل کشور با همتای اتریشی خود

خصلتی که خداوند آن را دوست دارد

شایعات درباره همسر بن سلمان

دومین کنگره مجمع فرهنگیان ایران اسلامی برگزار می شود

لاریجانی: 95 درصد مسؤولان رژیم پهلوی فاسد بودند

خوداتکایی گندم تحریم غذایی ایران را بی اثر کرد

دریافت تندیس و لوح «واحد صنعت سبز» توسط شرکت پتروشیمی نوری

اطلاعیه دفتر رییس جمهور درباره سخنان اخیر روحانی در وزارت ارتباطات

مدیران کل زندان های همدان و خراسان شمالی منصوب شدند

نابودی روابط سیاسی و دیپلماسی ونزوئلا و آمریکا

رییس جمهور ونزوئلا قطع روابط دیپلوماتیک کشورش با امریکا را اعلام کرد

ترتیل صفحه 564 قرآن باصدای استاد پرهیزکار+صوت و متن آیات

توضیح وزارت امور خارجه درخصوص اظهارات سفیر سابق ایران در آلمان

مناظره تاجزاده و زاکانی در مورد تابوترین مسائل کشور نشان داد که فقط گفتگو راه حل است

ضرورت استفاده از ظرفیت های مردم در توسعه فضای شهری

ضرورت استفاده از ظرفیت های مردم در توسعه فضای شهری

پلارک؛ شهید عطری قطعه 26

استقبال پرشور مردم دلیجان از کاروان قرآنی انقلاب

دیدار رییس سازمان بازرسی کل کشور با همتای اتریشی خود

سه موشک در برابر هر موشک اسراییل

تصاویر/ جلسه شورای فرهنگ عمومی خراسان جنوبی با حضور نماینده ولی فقیه و استاندار

نخستین کارگاه آموزشی دوره تربیت مربی کمک های اولیه روانشناختی آغاز به کار کرد

اولین دوره آموزشی حسابرسان داخلی صنایع پتروشیمی خلیج فارس

والده سردار مومنی درگذشت

دولت به جای پالس باز گذاشتن فضای مجازی بگوید برجام چه شد/چرا به دستمزد میلیاردی کی روش اعتراض نمی شود؟

توانمندسازی محرومان و مددجویان کمیته امداد امام خمینی ضروری است

توضیحات سخنگوی دستگاه قضا در مورد پرونده وحید مظلومین

11 درصد از پرونده های وارده به دستگاه قضایی مازندران به سازش ختم شد

شهرداری باید به ساکنان کوی مهدیس اهواز خدمات دهد

عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

عزم برای تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت