مطالب مرتبط:
مصاحبه با حسن نمکدوست درباره روزنامه نگاری در عصر مجازی
شبکه مجازی به عینی گرایی روزنامه نگاری لطمه زده است
شبکه مجازی به عینی گرایی روزنامه نگاری لطمه زده است
استاد علوم ارتباطات: شبکه مجازی به عینی گرایی روزنامه نگاری لطمه زده است
اعتمادسازی و موج سازی را یاد بگیریم (گفت وگو با محمود مختاریان، مدرس روزنامه نگاری)
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 29 مهر 1397 ساعت 01:252018-10-20سياسي

روزنامه نگاری در عصر مجازی


این روزها که شبکه های اجتماعی نقش پررنگی را در دنیای رسانه به خود اختصاص داده اند، یکی از مسائل و دغدغه های عمومی چگونگی عملکرد اهل رسانه و روزنامه نگاران در این شبکه هاست.

- شعارسال:" طی ماه های اخیر بارها شاهد بوده ایم که یک خبر یا عکس یا رخداد به یکباره به موجی عظیم در دنیای رسانه و افکار عمومی بدل شده و شبکه های اجتماعی ساعت ها و روزها به آن پرداخته اند.

در این رویداد ها اغلب نقش روزنامه نگاران پر رنگ بوده یا دست کم می تواند اثرگذار باشد.

اینکه روزنامه نگاران فریب هر خبر جعلی در فضای مجازی را نخورده یا منبع اخبار مطرح شده را بررسی کنند و به این وسیله در فضای پر هرج و مرجی مثل توییتر به نقش اطلاع رسانی و آگاه سازی بپردازند.

این همه باعث شد که طی هفته های اخیر گفت وگو ها و بحث هایی درباره چگونگی حضور روزنامه نگاران در فضای مجازی بین اهل رسانه و استادان این حوزه شکل بگیرد.

در همین باره با دکتر حسن نمکدوست استاد روزنامه نگاری و ارتباطات همراه شدیم تا نظر او را درباره این موضوع جویا شویم.

جناب دکتر نمکدوست آیا تفاوتی بین فعالیت های یک روزنامه نگار و اهل رسانه با آدم های عادی در فضای مجازی مثل توییتر وجود دارد؟ و اگر چنین است این تفاوت ها در چه زمینه هایی است؟ به نظر من این پرسش شما یک پرسش خیلی خوب است؛ از این جهت که باید این پرسش در دستور کار جامعه مطبوعاتی و روزنامه نگاری ایران قرار بگیرد.

با وجود اینکه این مساله، خیلی سوال مهمی است ما تاکنون به طور جامع و به دقت درباره آن بحث نکرده ایم و در زوایای مختلف آن به اجماع نرسیده ایم.

بنابراین پاسخ من کاملا شخصی است و فکر نمی کنم کسی هم بتواند با قاطعیت به شما بگوید که پاسخ جامعه مطبوعاتی ایران به پرسش شما چست.

به هر حال، به اعتقاد من خطوط کلی گفتار و کردار اجتماعی ما، در مقام یک روزنامه نگار حرفه ای، در اکانت های شخصی در شبکه های اجتماعی و پیام رسان های موبایل متفاوت از ملاک ها و معیارهای حرفه ای مان نیست و نمی تواند باشد.

مقصودم البته گفتار و کردار درباره کنش های اجتماعی مان در فضاهایی مثل توییتر، فیس بوک، اینستاگرام و رعایت تا حد ممکن معیارها و ملاک های حرفه ای در این خصوص است؛ حال آنکه ممکن است به موضوع های کاملا شخصی هم بپردازیم.

مثلا ممکن است شما عکس غذای دلخواه تان را هم در اینستاگرام بگذارید و بنویسید من عاشق این غذا هستم.

طبعا مقصودم این کنش های شخصی نیست، بلکه کنش و واکنش هایی اجتماعی است که می توان آنها را معطوف به فعالیت های روزنامه نگارانه دانست.

برای مثال شما می خواهید خبری اقتصادی، سیاسی یا فرهنگی را بازگو کنید، نقل قولی از یک شخصیت اجتماعی صاحب مقام یا دارای شهرت بیاورید، اطلاعات، آمار یا سندی را که به دست تان رسیده منتشر کنید، توضیحی درباره یک اتهام، متهم یا مجرم بدهید، درباره تصمیم یا رفتاری انتقاد یا تصمیم و رفتاری را تایید کنید و مانند آنها.

طبعا در این موارد باید همه قاعده های دقت، بی طرفی و توازن و هر آنچه را فکر می کنیم جزو ارزش هایمان باشد رعایت کنیم.

اگر اصل چک کردن یک خبر را با منبع دوم در کار حرفه ای داریم وقتی که یک موضوع مهم را می خواهیم در شبکه های اجتماعی مطرح کنیم باز باید این اصل را رعایت کنیم.

در واقع اینکه این فضا یا این صفحه متعلق به خودمان است و چون اسم خودمان بالای صفحه است بنابراین می توانیم ادعایی را بدون سند و بدون درمیان گذاشتن با خود او منتشر کنیم، نه، چنین رفتاری به هیچ وجه درست نیست.

یا اینکه چون صرفا با ادعایی احساس همدلی می کنیم مجاز به انتشار آن ادعا نیستیم.

البته این عرض من است و همان طور که گفتم باید به دقت این موضوع ها را به بحث بگذاریم، به طور مشخص بررسی کنیم، به اجماع درباره شان برسیم و آنها را تبدیل به دستور عمل و شیوه نامه کنیم، که متأسفانه چنین نکرده ایم.

چرا فکر می کنید این تفاوت وجود دارد؟ چرا روزنامه نگار ها باید حتما معیارهای حرفه ای روزنامه نگاری را در اکانت توییتر یا اکانت های فضای مجازی شان درمسائل عمومی رعایت کنند؟ به این دلیل که ما خیلی نمی توانیم بین زندگی شخصی خودمان و زندگی حرفه ای مان به دلیل سرشت حرفه مان، مرز قائل شویم.

بعضی از حرفه ها این طور هستند.

مثلا یک تکنیسین اورژانس را در نظر بگیرید یا یک مامور آتش نشانی که خارج از ساعت کاری از خرید نان و میوه به خانه برمی گردد.

اگر آن تکنیسین اورژانس ببیند یک نفر بر اثر حمله قلبی کنار خیابان افتاده است، یا اگر آن آتش نشان ببیند مادری کمک می خواهد که خانه اش آتش گرفته است، بی توجه و به قول معروف بی خیال عبور می کنند و می گویند چون الان ساعت کار ما نیست یا چون مافوق مان از ما نخواسته است، یا اینکه اصلا حوصله یا دوست نداریم کمک کنیم شما متعجب نمی شوید؟ نجات جان یک بیمار قلبی یا کمک به حادثه دیدگان جزء لاینفک زندگی یک مامور اورژانس یا آتش نشان حرفه ای و یک تعهد شغلی و اجتماعی آن هاست.

چرا شما انتظار دارید یک قاضی حتی در قضاوت های شخصی اش هم بیش از یک آدم معمولی رعایت دقت را بکند؟ دقت یکی از ویژگی های حرفه ای یک قاضی است و تعطیل بردار هم نیست.

ما هم به عنوان روزنامه نگار حرفه ای با مجموعه ای از صفت ها شناخته می شویم.

رسانه ما هم با ما و صفت هایی که ما به آنها پایبند هستیم شناخته می شود.

حال اگر من بیایم به عنوان روزنامه نگاری که مردم من را می شناسند به گونه ای در فضاهای شبکه ای یا پیام رسان های موبایل رفتار کنم که ارزش های حرفه ام را نقض می کند طبعا مورد انتقاد قرار خواهم گرفت و خواهند گفت آدمی بی دقت، زودباور، جهت دار، تحت تأثیر فضا، اهل شعار و.

هستم.

و باز طبیعی است که این برداشت به کار حرفه ای ام هم تسری بیابد.

برای مثال من نمی توانم شب وقتی توییت می کنم به عنوان حسن نمک دوست به دلیل اینکه عصبانی هستم و یا دلم از موضوعی خون است به مسوولی پرخاش کنم و نسبت به او انصاف را زیر پا بگذارم و صبح تبدیل شوم به یک روزنامه نگار منصف و بی طرف و به آن مسوول یا مخاطب توییترم بگویم که ببین من از حالا تا ساعت 4 بعدازظهر دیگر اصلا عصبانی نیستم و مطمئن باش که رفتارم حرفه ای است.

باز از ساعت 4 تبدیل بشوم به آن آدم پرخاشگر و جهت گرفته دیروز.

طبیعی است اگر چنین کنم درباره ام این طور قضاوت می شود که آدمی دمدمی مزاج هستم و حرفه ای نیستم و طبعا خواهند گفت روزنامه ای که تریبون به چنین آدمی می دهد حساب و کتاب ندارد.

منابع خبری من هم نمی توانند به من اعتماد کنند.

فرض کنید من خبرنگار حوزه نفت هستم و مطلبی شبهه انگیز درباره یک قرارداد نفتی به دست من می رسد.

وظیفه من این است که سندی را که ممکن است وجوه نامکشوف و ناروشن و ابهام برانگیز داشته باشد با منابع مربوط چک کنم و نظر آنها را هم درباره آن سند بگیرم.

در واقع مطمئن شوم که یا سند درست است یا اینکه نظر طرفین دعوا را درباره آن گرفته ام.

ولی شب بروم و بدون پیگیری یا چک کردن، آن سند را در صفحه توییتر و یا اینستاگرام منتشر کنم و تازه صبح در ادامه این کار به دنبال آن بروم و ببینم که آیا سند کامل و درست بوده است یا اینکه ماجرا جنبه های دیگری هم دارد.

اصلا به منابع خبری ام در وزارت نفت چه می توانم بگویم؟ مثلا بگویم که چون شب بود و در خانه بودم و داشتم توییت می کردم نیازی ندیدم که درباره صحت و سقم سند پیگیری کنم و آن را منتشر کردم و الان که آمده ام سر کار می خواهم از درستی سند مطمئن شوم؟!‍ معلوم است که آنها حق دارند در مورد من تصور یک آدم غیرمنصف را داشته باشند.

در حقیقت شما می فرمایید که روزنامه نگاری یک هویت و یک شخصیتی است با یکسری ویژگی های مشخص که باید از اینها پاسداری و حفاظت شود.

مقصودم کلماتی به غلظت پاسداری و حفاظت نیست.

مقصودم این است کار حرفه ای یک روزنامه نگار، 24 ساعته است و نمی شود دوازده ساعت روزنامه نگار حرفه ای بود و 12 ساعت روزنامه نگار حرفه ای نبود.

شیفت اول روزنامه نگار بود و شیفت دوم یک آدم عادی بود.

چون ما اصلا با این هویت حرفه ای مان در طول زندگی شناخته می شویم.

شاید به خاطر اینکه آن هیجانی که در رسانه از طرف مخاطب و جامعه روی روزنامه نگار وجود دارد بابت اینکه مطلبی را تولید کند که آنها می خواهند، در فضای مجازی خیلی شدیدتر و زنده تر و بیشتر است و این باعث می شود که روزنامه نگار برود به سمت اینکه شتاب زده یا هیجانی عمل کند یا نه، این نشان دهنده ضعف ما طی سال های گذشته در زمینه پرورش روزنامه نگار حرفه ای است؟ درست می گویید، هم این دو مورد که گفتید عامل های موثر هستند و هم عوامل دیگری در کارند.

از یک طرف متاسفانه به دلیل مناسبات حاکم بر فضای رسمی رسانه ای کشور روزنامه نگارها خیلی وقت ها احساس می کنند آنچه می خواهند و باید نمی توانند در رسانه ای کار کنند یا اساسا در رسانه های جریان اصلی منتشر کنند، بنابراین و لاجرم در صدد هستند که سخن خود را از مجرای دیگری به گوش مخاطبان برسانند.

از آن طرف هم، ما هیچ وقت ننشسته ایم تا با هم درباره این موضوعات صحبت کنیم و ببینیم شیوه درست چیست و واقعا چقدر رفتار ما متعلق به خودمان است و چقدر متعلق به سازمان رسانه ای که در آن کار می کنیم.

یا اینکه چقدر ممکن است رفتار فردی مان به سازمان مان آسیب برساند و اولویت با کدام است.

اینها چیزهایی است که همه باید کنار یکدیگر مطرح شود.

در رسانه های بین المللی و خارجی در این زمینه چطور است؟ مثلا ما می بینیم که اینها حتی انگار اکانت هایی تعریف کرد ه اند که خبرنگار با آن اکانت هم به عنوان شخصی و هم به عنوان وابسته به رسانه شناخته می شود.

یک شیوه واحد و جهانشمول در این باره وجود ندارد.

برای مثال تا آنجا که من دیده ام همین الان تعدادی از همکاران ما در ایسنا در پروفایل شان در توییتر به این اشاره کرده اند که نظر شخصی شان را در توییتر مطرح می کنند.

حدس می زنم احتمالا معنای این نوشته نوعی تفاهم بین دوستان ایسنا است که میان صفحه شخصی و هویت سازمانی شان تفکیک قائل شوند.

کفایت می کند؟ واقعا باید بررسی کنیم و به نتیجه برسیم.

چون همان طور که گفتم شیوه ها و راه حل ها مختلف است.

آن طور که من استنباط می کنم و ممکن است اشتباه کنم؛ اما اگر شما همین الان به اکانت های همکاران بی بی سی فارسی در توییتر نگاهی بیندازید می بینید محتواها و نحوه ارائه ها متفاوت است و شما از جدی ترین مطالب تا حتی شوخی را در میان توییت های آنها می بینید، اما رسانه هایی هم در دنیا هستند که شیوه های دیگری را ممکن است اتخاذ کنند.

برای مثال یک تحقیق که چند سال پیش انجام شد نشان داد که برای مثال برخی سازمان های خبری مثل خبرگزاری فرانسه، رویترز و بی بی سی از روزنامه نگاران خود خواسته بودند تا به صراحت شخصیت آنلاین شخصی خود را از شخصیت حرفه ای شان متمایز کنند؛ در حالی که برخی رسانه های دیگر از جمله خبرگزاری آسوشیتدپرس از همکارانشان خواسته بودند که تنها از یک حساب کاربری برای هر دو منظور شخصی و حرفه ای بهره بگیرند.

یا مثلا اسکای نیوز کارکنان خود را از توییت کردن درباره عقاید شخصی در حساب کاربری حرفه ای شان منع کرده بود.

بنابراین آنچه من خدمتتان عرض کردم استنباط خودم بود.

ترجیحم این است که روزنامه نگاران حرفه ای سعی کنند در اکانت هایی که دارند ملاک و معیارهای اصلی حرفه شان را مدنظر قرار دهند و باز همان طور که گفتم خیلی لازم و درست است که ما هم مانند همکاران مان در دنیا شیوه نامه های چگونگی حضور در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی را به کمک هم تدوین کنیم.

این روزها با پررنگ شدن شبکه های اجتماعی این نگرانی وجود دارد که اساسا چقدر روزنامه نگاران ما به آن معنی که شما می فرمایید واقعا حرفه ای هستند که حالا در رفتار شخصی شان بخواهند این حرفه ای گری را حفظ کنند؛ آیا این برآمده از رفتارهای رسانه ای داخل کشور ما طی دهه های اخیر نبوده که عمدتا رسانه ها وابستگی چپ و راست داشته اند؛ یعنی اینکه عمدتا رسانه ها موضع گیری غیربی طرفانه داشته اند؟ ببینید این بیانات از این جهت درست است که اساسا آنطور که می بینیم حکومت بخش مهمی از ماموریتی را که احزاب باید برعهده بگیرند در چهل سال گذشته برعهده رسانه ها قرار داده است.

البته بگذریم از رادیو و تلویزیون که کاملا رویکرد سیاسی و جناحی دارند، اما بخش مهمی از رسانه های دیگر هم به نوعی بین جریان های مختلف درون حکومت تقسیم شده است.

یعنی شما خبرگزاری ها را که ملاحظه بفرمایید می بینید که معمولا هر کدامشان یک وابستگی و یک تعلق سیاسی یا سازمانی و جناحی دارند.

فارس و تسنیم گفته می شود متعلق به سپاه هستند، خبرگزاری مهر به سازمان تبلیغات اسلامی، ایسنا به جهاد دانشگاهی، ایرنا به دولت و به تبع آن تعداد فراوانی از دیگر خبرگزاری ها، سایت ها یا پایگاه های خبری هر کدام بخشی از حکومت و جناح های سیاسی را نمایندگی می کنند.

یعنی در حقیقت ما در 40 سال گذشته در یک فضای عمدتا سیاسی رسانه ای به لحاظ مدیریت، مالکیت و سوگیری زیسته ایم و این، واقعیت تلخی است.

طبعا چنین وضعیت یک نابهنجاری تلقی می شود، یعنی ما بخش حرفه ای را که در حقیقت بنیان روزنامه نگاری همواره به آن تکیه داشته و روزنامه نگاری متعارف معمولا براساس الگوهای این بخش تعریف و اجرا می شود، خیلی کوچک و مهجور نگه داشته ایم.

در حالی که روزنامه نگاری حرفه ای نقش تعادل بخش را در فضای رسانه ای کشور ایفا می کند و به همین دلیل هم باید قوی تر از بخش روزنامه نگاری حزبی باشد که صدالبته وجود آن هم ضروری است.

آنچه ما از آن به عنوان مسوولیت های حرفه ای، اجتماعی و اخلاقی روزنامه نگاری یاد می کنیم را اساسا باید از بخش حرفه ای روزنامه نگاری مطالبه کرد و نه بخش حزبی و عقیدتی.

برای مثال ملاک هایی مانند دقت، بی طرفی، توازن، انصاف، جامعیت و نظایر آن را شما از روزنامه نگاران حرفه ای می توانید مطالبه کنید و نه از روزنامه نگاران حزبی.

در حالی که بنا بر سیاست های اشتباه اتفاقا میدان تا حدود بسیار زیادی از روزنامه نگاری حرفه ای گرفته شده و در اختیار مدیران و مالکان حزبی قرار گرفته است.

اتفاقا همین عدم تعادل باعث تلاطم ها در فضای رسانه ای کشور است.

یک پیکره نامتناسب و به دور از تعادل از رسانه ها خلق شده و جالب اینکه برخی مسوولان هم مرتب به این وضعیت اعتراض می کنند.

بسیار پیش آمده که مقامات مختلف در سخنرانی هایشان و از تریبون ها، در رویکردها، در قضاوت ها و در دادگاه ها، روزنامه ها و رسانه ها را متهم به ایجاد این فضاهای نابسامان می کنند، از آنها به عنوان اینکه به اختلافات دامن می زنند، تندروی می کنند، تفرقه می اندازند و.

یاد می کنند و از یاد می برند اگر فضای رسانه ای کشور دچار معضل سوگیری و عدم تعادل هستند، خود مسوولان بانی چنین وضعیتی است.

یعنی خودشان به دست خودشان یک آنومی ایجاد کرده اند، بعد خودشان هم علیه این آنومی صحبت می کنند! نمی شود انتظار داشت که چه نظام دانشگاهی ما که کار آموزش روزنامه نگاری را انجام می دهد چه نظام حرفه ای ما که در پرتو همین مناسبات شکل می گیرد و چه روزنامه نگار های ما که در روزنامه ها کار می کنند تحت تأثیر این فضای معیوب قرار نگیرند.

می خواهم بگویم که به هر حال عجیب نیست وقتی که مدیریت فضای رسانه ای کشور سیاست زده است، طبعا عمده رسانه هایش هم رسانه های سیاست زده باشند.

شما دقت کنید حتی نهادهای حرفه ای روزنامه نگاری ما هم که می خواهند شکل بگیرند یا باید به دست حکومت ساخته شوند یا حکومت جلوی ساخته شدن آنها را می گیرد.

بسیاری از روزنامه نگاران و رسانه ای های ما هم که می خواهند کار کنند در همین فضا استخدام می شوند.

دانشگاه ما هم به همین شکل است.

پس صحبت شما درست است، اصولا فضا به نفع حرفه ای گری و اصول بنیادین حرفه ای روزنامه نگاری نیست و این مشکل ایجاد می کند.

همین، تأیید نکته ای است که شما گفتید.

چنین مناسباتی یک مقدار و بعضی وقت ها باعث می شود که روزنامه نگارهای ما روی آن مداری که همکارانمان در دنیا حرکت می کنند، حرکت نکنند.

یعنی آنجا بالاخره استانداردها، معیارها، منفعت سازمان، تعلق سازمانی، رفتار سازمانی به نظر قوی تر از اینجا اجرا می شوند و متأسفانه در میان ما تعلقات، رویکردها، دانش و بصیرت حرفه ای کمتر شکل می گیرد.

به همین دلیل گاهی وقت ها رفتارهایی می کنیم که با استانداردهای رفتاری روزنامه نگاران در نقاط دیگر جهان منطبق نیست.

در حقیقت می شود گفت که انگار چیزی که خیلی نایاب و کمیاب است، بی طرفی و حرفه ای گری است.

یعنی به واسطه همین تلاطمی که ایجاد شده است این بی طرفی خیلی کم شده است.

ما در فضای مجازی مثل توییتر بین روزنامه نگارهایی که خودشان را وابسته به یک تفکر حزبی و سیاسی می دانند دعواهای متعددی را شاهد هستیم.

قدری تلاطم در کار روزنامه نگاری بد نیست، بد وقتی است که رویکردهای غیرحرفه ای بر رویکردهای حرفه ای بچربد و چیره شود.

بالاخره در همه جای دنیا ما یک تعداد روزنامه کاملا جهت دار و سیاسی داریم که روزنامه نگارانشان هم با هم بحث و جدل می کنند، مشکل آنجا پدیدار می شود که نسبت ها به هم می ریزد.

وقتی نسبت مناسب میان انواع روزنامه نگاری به هم می ریزد طبعا شما نگران می شوید.

همین الان یک بحث جدی در میان ماست و آن اینکه چرا روزنامه نگاران در سراسر دنیا می توانند با هم حرف بزنند، اما در ایران واقعا چنین کاری سخت است.

از این مهم تر در ایران برخی از روزنامه ها و سازمان های خبری خواستار تعطیلی بخش دیگری از رسانه های خبری و روزنامه ها می شوند.

باز خیلی عجیب تر اینکه بخشی از روزنامه نگاران، روزنامه نگاران دیگر را خائن می شمرند و حتی خواهان اخراج و دستگیری آنها می شوند.

طبیعی است که چنین روزنامه نگارهایی حاضر نباشند دور هم بنشینند و درباره موضوع های مشترک شان صحبت کنند.

حتی فکر می کنم بعضی ها معتقد به وجود موضوع های مشترک فی مابین هم نباشند.

درحالی که روزنامه نگاران حرفه ای با وجود هر اختلاف نظری می توانند با هم بنشینند و درباره مسائل حرفه ای شان صحبت کنند و کم و بیش به نتیجه هم برسند.

اساسا به همین خاطر است که وقتی بحث انجمن صنفی مطرح می شود من از جمله کسانی هستم که معتقدند در شرایط کنونی نمی توانیم انتظار یک انجمن صنفی واحد و فراگیر را داشته باشیم.

ما جزو کشورهایی هستیم که باید انجمن های صنفی متعدد داشته باشیم.

می دانید در کشور سوئد یک سندیکا عموم روزنامه نگاران را نمایندگی می کند در حالی که در فرانسه چنین نیست.

به خاطر اینکه تکثر آرا و رویکردها، زیاد و به گونه ای است که امکان جمع شدن همه روزنامه نگارها را زیر یک سقف نمی دهد.

در ایران هم به دلیل همان چگالی سیاست زدگی و حکومت زدگی مطبوعات و خبرگزاری ها و رسانه های خبری به نظر می رسد که نمی توانیم حداقل به زودی یا تا زمانی که وضعیت این گونه است انتظار داشته باشیم که یک انجمن صنفی، جامعه مطبوعاتی یا جامعه رسانه ای ایران را نمایندگی بکند.

وقتی که در جامعه مطبوعاتی مان گرایشی داریم که خواهان تعطیل روزنامه دیگری است، گرایشی داریم که روزنامه دیگر یا روزنامه نگاران دیگری را دشمن تلقی می کند و برعکس روزنامه و روزنامه نگارانی داریم که بخشی از همکاران را متحجر می دانند و از حذفشان استقبال می کنند، طبعا نمی توانیم انتظار داشته باشیم که اینها بتوانند زیر یک سقف جمع شوند و یک نهاد حرفه ای و صنفی مشترک را شکل بدهند.

توییتر هم مثل هر رسانه ای امتداد زندگی طبیعی ماست.

وقتی بخشی از ما در جریان زندگی طبیعی مان می گوییم مرگ بر فلانی، یا می گوییم درود بر بهمانی یا این روزنامه باید تعطیل شود، آن خبرگزاری باید تعطیل شود و.

این روزنامه باید تقویت شود و آن خبرگزاری باید تقویت شود، خب همین روند زندگی طبیعی به توییتر هم سرریز می شود و آنجا هم ادامه پیدا می کند.

تازه در توییتر و فیس بوک و اینستاگرام احساس گشوده تر بودن و راحت تر بودن هم می کنیم.

به این ترتیب حتی آن صحبت هایی که یک مقداری در رسانه های رسمی سعی می کنیم تلطیف کنیم اینجا رک تر، صریح تر و چه بسا خشن تر هم مطرح می کنیم و به شکل های متفاوت می گوییم نابود باید گردد، اعدام باید گردد، تعطیل باید گردد و.

آن قدر سرعت وقایع در فضای مجازی بالاست که معمولا یک موجی شکل می گیرد که روزنامه نگار برای اینکه از این موج عقب نماند اقدام می کند و نتیجه می شود اینکه یکسری موضوعات شکل شتابزده می گیرد.

آیا می توانیم با صحبت و بحث و بررسی وضعیت روزنامه نگاران و اهل رسانه در شبکه های اجتماعی به نوعی عملکردی چون شبیه ساز که برای خلبانان شرایط خاصی را به وجود می آورد که تمرین و تجربه داشته باشد و در زمانی که نیازمند است در زمان بسیار کوتاه واکنش مناسب انجام دهد برای روزنامه نگار نیز در شرایط فوری و سریع فضای مجازی کارکرد داشته باشد؟ بخشی از آنچه می گویید درست است.

اساسا ما در موضوع روزنامه نگاری بحران، شبیه سازی موقعیت های بحرانی و آمادگی را به عنوان یکی از ارکان کار و جزو لاینفک آموزش مطرح می کنیم.

در واقع همان کاری که آتش نشان ها یا امدادرسان ها انجام می دهند.

رادیو اساسا رسانه موقعیت های بحرانی شناخته می شود، به همین خاطر همکاران ما در رادیو مانورهای وضعیت های بحرانی را مرتب انجام می دهند.

اما یک بحث دیگر هم وجود دارد و آن هم به اشتراک گذاشتن تجربه ها، جمع بندی تجربه ها و رسیدن به راه حل اجماعی و مشترک درباره تجربه هاست.

ما باید یاد بگیریم که از نحوه پوشش تجربه های تلخ و شیرین جامعه درس بگیریم.

مثلا اتهامی علیه یک نفر، هر قدر بزرگ و تلخ مطرح می شود، نوار صحبت کسی منتشر می شود، فردی جواب یک خبرنگار را با عصبانیت می دهد، کسانی درباره موضوعی دست به اعتراض می زنند و ده ها نمونه دیگر.

طبیعی است که پوشش خبری این رویدادها در لحظه وقوع حادثه یا اطلاع از آنها با چالش هایی همراه است؛ چالش های فرهنگی، روانشناختی، اجتماعی، سیاسی، حقوقی و.

خوب ما باید بنشینیم و در حین پوشش یا پس از آن درباره نحوه رفتارمان براساس معیارهای حرفه ای گفت وگو کنیم و از این گفت وگوها به نتیجه ای هم برسیم.

مثلا از هم بپرسیم آیا در فلان ماجرا حق داریم قبل از اینکه دادگاهی تشکیل شود و ابعاد موضوع روشن شود تصویر یک متهم را منتشر کنیم؛ هر چند که آن تصویر هزاران بار توسط دیگران در شبکه های اجتماعی منتشر شده باشد؟ آیا درست است که تصویر قربانیان را به هر ترتیبی منتشر کنیم؟ آیا حق داریم مانند هزاران فرد عادی که از ماجرایی برافروخته اند ما هم خواستار اشد مجازات برای متهم شویم؟ آیا حق داریم حریم خصوصی یک نفر را هر قدر خلافکار نقض کنیم؟ آیا چون مسجل شده یک نفر مقصر است اجازه داریم عکس فرزندان و خانواده او را منتشر کنیم؟ آیا اجازه داریم رویداد را بزرگ تر یا کوچک تر از آنچه هست نشان دهیم؟ این پرسش ها و نظایر آنها به ذات حرفه ما برمی گردند و پاسخ شان جمعی و اجماعی است.

نکته مهم من این است که به نظر من این پرسش ها را برای انتشار در تمام پلتفرم ها از رسانه جریان اصلی که در آن کار می کنیم تا رسانه ها و شبکه های اجتماعی و صفحه های شخصی مان باید از خودمان و همکاران مان بپرسیم.

روزنامه نگار معرف رسانه اش است ما به عنوان روزنامه نگار حرفه ای با مجموعه ای از صفت ها شناخته می شود.

رسانه ما هم با ما و صفت هایی که ما به آنها پایبند هستیم شناخته می شوند.

حال اگر من بیایم به عنوان روزنامه نگاری که مردم من را می شناسند به گونه ای در فضاهای شبکه ای یا پیام رسان های موبایل رفتار کنم که ارزش های حرفه ام را نقض می کند طبعا مورد انتقاد قرار خواهم گرفت و خواهند گفت آدمی بی دقت، زودباور، جهت دار، تحت تأثیر فضا، اهل شعار و.

هستم.

و باز طبیعی است که این برداشت به کار حرفه ای ام هم تسری بیابد.

هدایت به سمت حقیقت وظیفه ما به عنوان روزنامه نگار این است که به مخاطبان و جامعه کمک کنیم که به حقیقت نزدیک تر شوند، نه اینکه بخواهیم حقیقتی که خودمان به آن باور داریم را با دست بردن در حقیقت درست کنیم.

فرض کنید من یک روزنامه نگار صاحب نام هستم.

فرض کنید که من در روزنامه ای کار می کنم که تعداد بسیاری مخاطب دارد.

حالا همین من با پشتوانه کاراکتر رسانه ام بروم در توییتر و بدون دقت، بدون اینکه موضوعی را از همه جوانب بررسی کنم، در توییتی فردی را به یک خلاف متهم یا فردی را از یک اتهام مبرا کنم.

حتما این کار من می تواند در برداشت بسیاری از آدم ها نسبت به موضوع تاثیر بگذارد.

نکته بسیار مهم این است: اصلاحیه هایی که در روزنامه ها و خبرگزاری ها فردای اشتباه مان چاپ می کنیم بیشتر یک دلخوش کنک هستند.

در یک نگاه منصفانه ما هیچ وقت نمی توانیم آب رفته را به جوی برگردانیم.

چه کسی تضمین داده همه مخاطبانی که امروز اتهام غیرمنصفانه ما را درباره یک فرد خوانده اند فردا هم بیایند و توضیح ما را مبنی بر اینکه اشتباه کرده ایم بخوانند.

چه کسی تضمین داده است منی که امروز اتهام شما را علیه یک فرد در یک رسانه می خوانم تا فردا که توضیح اصلاحی تان منتشر می شود منتظر می مانم و علیه متهم بخت برگشته دست به کاری نمی زنم؟ توضیح فردا هیچ وقت اشتباه امروز را مرتفع و منتفی نمی کند.

به همین خاطر شما هر قدر روزنامه نگار سرشناس تر و حرفه ای تری باشید باید در انتشار مطالب تان در همه فضاهای رسمی و غیر رسمی، بزرگ و کوچک، اصلی و غیر اصلی رسانه ای بیشتر دقت کنید و تلاش کنید به استانداردهای حرفه ای پایبند بمانید.

سایت شعارسال، با اندکی اضافات و تلخیص برگرفته از روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ انتشار: 25مهر1397 ، کدخبر: 3453136: www.

donya-e-eqtesad.

com
کلید واژه ها: روزنامه نگار - روزنامه - روزنامه نگاران - شبکه های اجتماعی - اجتماعی - روزنامه نگاری - فضای مجازی - رسانه - اینستاگرام - مجازی - توییتر - هایی - شبکه - تفاوت - حرفه - اطلاع رسانی - جامعه - ایران - ارتباطات - دکتر - فرهنگی - متفاوت - موبایل - همراه - واکنش - سیاسی - اخبار - اطلاع - رسانی - عظیم

آخرین اخبار سرویس:
پرداختن به شعر شهید و شهادت، ادای دِین به مقام شامخ شهیدان است

شب شعر و خاطره انتظار سرخ در قم برگزار شد

انسان و جامعه ای به سمت ظهور حرکت می کند که منتظر واقعی باشد

مدیر جدید مدرسه علمیه مهدویه رشت معرفی شد

همزمانی استعفای نیلی و انتصاب طیب نیا در شورای پول اتفاقی است / طیب نیا جایگزین نیلی نشده است / نمیتوان ادعا کرد که عضو شورای پول بودن به معنی استراتژیست اقتصادی بودن است

اژه ای به فراکسیون ولایی می رود

لاریجانی: شرایط برای نظام بانکی باید تسهیل شود

این ویتامین ها شما را باهوش تر از همیشه می کند

«حسن بیگی» سرپرست استانداری تهران شد

مسابقه عکاسی طبیعت

اگر در اسکورت مدیران تأمین اجتماعی قصوری بوده، برخورد قاطع می کنیم/ با هیچ کس تعارف نداریم

دیدار لاریجانی با روسای بانک ها/ بررسی مشکلات پیش روی نظام بانکی

اگر بگردید یک نفر مانند علامه طباطبایی پیدا نمی کنید/ علامه طباطبایی دیوان اشعارش را اعدام کرد/ کسی با قرآن می تواند آشنا شود که در نفی خودش بکوشد

گذرگاه کیله سردشت به مرز رسمی تبدیل می شود

اجتماع بزرگ مردمی بیعت با امام زمان (عج) در اسفراین برپا شد

سرپرست استانداری یزد منصوب شد

امکان حذف کنکور تا چند سال دیگر؟

اهداء«کبوتری در قفس بنفش» به « حسن عباسی» توسط دانشجویان

لاریجانی: شرایط برای نظام بانکی باید تسهیل شود

گزارش جالب شبکه آلمانی از زنده کردن مرده ها در مشهد +فیلم

گذرگاه کیله سردشت به مرز رسمی تبدیل می شود

جشن بیعت با امام عصر (عج) در یزد برگزار شد

فردا، تجمع اساتید و طلاب در حمایت از مردم یمن در تهران

سرداری که پدر فاطمیون شد

خبر 20 شنبه 26 آبان 97

تفکر بسیجی استکبار و مخالفان اسلام را تضعیف کرده است

عذرخواهی دبیر ایسنا از رییسی و علم الهدی

نظر ظریف درباره دیدارش با رییس جمهور عراق

لاریجانی: ایران و عراق به هم پیوند خورده اند

حمایت نجفی خوشرودی از سخنان ظریف درباره پولشویی

محمد علی شجاعی سرپرست استانداری اصفهان شد

پرونده حادثه قطار تبریز-مشهد پس از 2 سال هنوز باز است

رفتاری که روز چهارشنبه شاهد آن بودیم دنباله روی همان رفتاری است که فرزند شهید مطهری را در شیراز کتک می زند، برنامه رییس مجلس را در قم به هم می زند و اجازه سخنرانی به نوه امام (ره) نمی دهد

تصویب سند درمان کشور برای جلوگیری از پارتی بازی ها

اولین تصاویر از تکه های بدن خاشقجی هنگام سلاخی/عکس(16+)

لزوم بازنگری طرح جامع توسعه امامزاده محمد عابد(ع) اراک

کمیته بررسی اختلافات و حل و فصل مشکلات امامزاده محمدعابد(ع) اراک تشکیل شود

افطار متفاوت علامه طباطبایی

علی اکبر صالحی: جهاددانشگاهی مولود مبارک انقلاب اسلامی است

آغاز صدور احکام جدید در وزارت نفت

انتصاب دو عضو هیئت مدیره نفت با حکم زنگنه

عکسی از صبح امروز تهران در توییتر سفیر آلمان

رشد 60 درصدی مدیریت زنان در استانداری ها در یک سال گذشته

محمد علی شجاعی سرپرست استانداری اصفهان شد

امام جمعه اهل سنت زاهدان: نیاز به مدیرانی که فقط نماز می خوانند، نداریم

بدخواهان نتوانستندعراق جدید را ناکام بگذارند/انتقال تکنولوژی میان ایران و عراق با اجرای طرح های مشترک

مانع تراشی نظام اداری برای ایجاد اشتغال

رییس مجلس شورای اسلامی: شرایط برای نظام بانکی باید تسهیل شود

پرواز های فوق العاده مسیر تهران -کیش -تهران

قانون اصلاح و دائمی نمودن قانون مدیریت خدمات کشوری

پاسخ به سوالات جنسی مردان + 18

همکاری های جهاد دانشگاهی قم و دانشگاه فرهنگیان توسعه می یابد

علی اکبر صالحی: جهاددانشگاهی مولود مبارک انقلاب اسلامی است

لاریجانی خطاب به رییس جمهور عراق: بدخواهان نتوانستندعراق جدید را ناکام بگذارند

واکنش ظریف به سفر رییس جمهور عراق

کتاب و کتابخوانی عامل رشد و تعالی فکری جامعه است

«خانی آباد» در زمان قاجار +عکس

تصاویر/ تجدید بیعت طلاب با حضرت بقیت الله الاعظم (عجل الله تعالی فرجه)

انتظامی، از تکذیب مدیریت تا سرپرستی در سازمان سینمایی

طعم شیرین روزنامه نگاری و نویسندگی

قانونی برای ممنوعیت نوازندگی خیابانی نداریم

دومین جشنواره ملی «فانوس» در بندرعباس برگزار می شود

لاریجانی: شرایط برای نظام بانکی باید تسهیل شود

مراسم رونمایی از کتاب آیت الله محقق داماد به نام «مکتب اجتهادی آخوند خراسانی»

عزیزالله شهبازی سرپرست استانداری البرز شد

برای آقای معاون !

نکوداشت شهید حجت الاسلام انصاری برگزار شد 

توسعه اماکن مقدس، وظیفه شرعی ماست

واکنش ظریف به سفر رییس جمهور عراق به ایران

جزییات برگزاری چهارمین نشست تخصصی حقوق بشر آمریکایی از منظر رهبر معظم انقلاب در سنندج

ظریف انتخاب دبیرکل جدید جهاد اسلامی را تبریک گفت

تصاویر دیده نشده از جهنم پارادایس+فیلم

معرفی استانداران جدید در روزهای آینده

600 برنامه برای هفته بسیج تدارک دیده شده است

برخورد قاطع با قصور احتمالی در اسکورت مدیران تأمین اجتماعی

امام جمعه اهل سنت زاهدان: نیاز به مدیرانی که فقط نماز می خوانند، نداریم

راهکار سردار وحیدی برای بی اثر شدن تحریم ها

مدیران جدید وزارت ارشاد منصوب شدند

بدخواهان نتوانستند عراق جدید را ناکام بگذارند

حمایت نجفی خوشرودی از سخنان ظریف درباره پولشویی

باید حشدالشعبی را حفظ کرد/ مقابل دشمنان با قدرت بایستید

با حکم وزیر کشور/ رحمانی سرپرست استانداری فارس شد

لاریجانی: شرایط برای نظام بانکی باید تسهیل شود

معاون جوان به جای معاون مسن!!

وزیر بهداشت:سند درمان کشور تصویب شد/این سند از پارتی بازی ها جلوگیری می کند

برگزاری همایش بین المللی «سیره پیامبر، تجسم تعالیم اسلامی» در تونس

شریعتمداری: نوربخش خادم ملت بود

اگر امنیت نظامی نداشتیم، چه اتفاقی می افتاد؟

خلبانی که بر فراز آسمان مسلمان شد

نکوداشت شهید حجت الاسلام انصاری برگزار شد

بیعت جامع با امام زمان(عج) رمز قبولی اعمال انسان است

قرائت عهدنامه بیعت با امام زمان(عج) و تقدیر از فعالان برتر عرصه مهدویت

لاریجانی: پیوند تهران و بغداد جدا ناشدنی است

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مدیران جدید این وزارتخانه را منصوب کرد

جای پارک خودروی خود را به این دستگاه بسپارید + فیلم

کودکان کار روزانه حدود 12 ساعت کار می کنند

لاریجانی: شرایط برای نظام بانکی باید تسهیل شود

محسن رضایی همه کاره مجمع است/ تذکر آیت الله جنتی به احمدی نژاد

انتظامی، از تکذیب مدیریت تا سرپرستی در سازمان سینمایی

«سعید ناجی» سرپرست استانداری سمنان شد+ سوابق

روزنامه نگاری در عصر مجازی

روزنامه نگاری در عصر مجازی