مطالب مرتبط:
جامعه با این حد از تنش ها نیازمند رسانه آزاد است (گفت و گو با عباس عبدی، فعال سیاسی اصلاح طلب)
امیددرمانی دولتی معنا ندارد (گفت وگو با عباس عبدی، فعال سیاسی اصلاح طلب)
ائتلاف روحانی و اصلاح طلبان برقرار است (گفت وگو با سعید شریعتی، فعال سیاسی اصلاح طلب)
عبداله ناصری: هیچ گزینه ای حاضر نیست جایگزین وزیر اقتصاد شود/ دلایل دلخوری اصلاح طلبان از دولت/ کنترل تریبون های سیاسی نیاز به اراده شبه برجامی دارد
دولت روحانی به نام اصلاح طلبان و به کام اصولگرایان معتدل شده است(علی تجرنیا، فعال سیاسی اصلاح طلب)
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 25 مهر 1397 ساعت 16:252018-10-17سياسي

عارف هیچگاه گزینه اصلاح طلبان نبوده و نخواهد بود (گفت وگو با عباس عبدی فعال سیاسی)


عباس عبدی تحلیل گر عضو جناح اصلاح طلبان معتقد است محمدرضا عارف هیچگاه گزینه اصلاح طلبان برای ریاست جمهوری نبوده و در آینده هم بعید است که چنین اتفاقی بیفتد.

- " - عباس عبدی از تحلیل گران مطرح اصلاح طلبان است که سالهاست در حوزه سیاست می نویسد و می گوید و فعالیت می کند.

او اخیراً در مطلبی اصلاح طلبان و ایضاً اصولگرایان را در وضعیت شرایط سیاسی فعلی کشور در وضعیت "آچمز" توصیف کرده بود.

با توجه به حضور او در جرگه ی اصلاح طلبان، قاعدتاً سخن و داوری او درباره ی این گروه مسموع تر است تا قضاوتش درباره دیگران.

به همین بهانه با او درباره اصلاح طلبان، دولت حجت الاسلام روحانی و به طور کلی وضعیت سیاسی اجتماعی کشور به گفتگو نشستیم.

با این حال در بخشی از این گفتگو به دلیل اشاره ی آقای عبدی به موضوع FATF بحث کوتاهی نیز درباره برجام و FATF هم شکل گرفت که بنا شد بحث مفصل تر در این باره به آینده موکول و گفتگو درباره موضوع مشخص مصاحبه ادامه پیدا کند.

آنچه در ذیل می خوانید مشروح گفت وگو با عباس عبدی است: به نام خدا و تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید، اخیراً مطلبی نوشته بودید مبنی بر اینکه نه اصلاح طلبان و نه اصولگرایان، هیچکدام گزینه های فعالی در وضعیت سیاسی حال حاضر کشور در اختیار ندارند و به نوعی آچمز هستند.

به نظر می رسد این مطلب با مواضع قبلی شما کمی تفاوت دارد.

نظر شما قبلاً این بود که دولت آقای روحانی کارکرد مثبتی دارد و یکی از گزینه های فعال اصلاح طلبان، همین دفاع از دولت و هم پیمانی با اوست.

اما به نظر می رسد موضع اصلاح طلبان نسبت به دولت آقای روحانی با شیب تندی در حال تغییر است و ادبیات آنها درباره دولت به یک ادبیات تقریباً تمام انتقادی تبدیل شده است.

آیا این مسئله ناشی از این است که حمایت از این دولت آنهم با یک کارنامه غیرقابل دفاع، در فضای اجتماعی هزینه های سنگینی برای اصلاح طلبان دارد؟ عبدی: به نظر من مواضع اصلاح طلبان خیلی تفاوت نکرده است.

در گذشته هم امکان این نقد بوده و اگر کسی نقدی داشته مطرح می کرده است.

اما مشکل این است که بعد از انتخابات سال گذشته توقعات و انتظاراتی پیش آمد که به آنها پاسخ داده نشد یا فکر می کردند باید بهتر از این پاسخ داده می شد.

بنابراین باید به طور طبیعی نسبت به این ضعف ها انتقاد می کنند.

البته شاید اگر این شکاف ها بیشتر شود، انتقادات شدیدتر هم شود، اما این انتقادات بیش از این که ناشی از تغییر رویکرد تلقی شود باید ناشی از تغییر وضعیت دانست.

در حال حاضر هم اصلاح طلبان از دولت حمایت می کنند، نه فقط به خاطر دولت بلکه از کل حکومت دفاع می کنند اما انتقادات خود را هم به دستگاه قضایی، هم به مجلس و هم به شورای نگهبان دارند.

شاید دوز انتقادات زیاد شده باشد اما فکر نمی کنم بطور اصول تغییری کرده باشند مگر اینکه این شکاف آنقدر زیاد شود که این انتقادات محدود، منجر به یک تغییر کیفی شود.

تحلیلی وجود دارد مبنی بر اینکه اصلاح طلبان در سال 92 برای اینکه دوباره به ساختار قدرت برگردند مجبور شدند از آقای عارف که رای نداشت عبور و از آقای روحانی دفاع کنند.

اما اکنون دو ملاحظه جدی دارند، اول اینکه کارنامه دولت مانع از این می شود که هیچ جوره بتوانند از آن حمایت کنند و دوم آنکه درحال نزدیک شدن به انتخابات سال 1400 هستیم و به تعبیر صریحش- اصلاح طلبان پس از اینکه استفاده خود را از روحانی انجام دادند و تا حدی به ساختار قدرت برگشتندحالا می خواهند برای ادامه، فاصله خود از دولت را نشان داده و از آن عبور کنند.

روح آخرین بیانیه آقای خاتمی هم به نوعی انتقاد از آقای روحانی بود.

شما این تحلیل را قبول دارید؟ عبدی: در مورد اولین نکته که گفتید که در سال 92 گزینه اصلی اصلاح طلبان آقای عارف بود، باید بگویم این موضوع درست نیست.

آقای عارف هیچ وقت گزینه پیشنهادی و مصوب اصلاح طلبان در آن انتخابات نبود چراکه اگر چنین بود، تغییرش نمی دادند.

آقای عارف بر حسب فهم خودشان نامزد شده بود.

لذا آقای عارف نامزد ویژه اصلاح طلبان نبود که آنها بخواهند از ایشان حمایت کنند یا تغییرش بدهند.

ایشان به صورت مستقل در انتخابات شرکت کرد و فکر هم نمی کنم هیچ وقت می توانست نامزد اصلاح طلبان باشد و در آینده هم بعید می دانم که چنین اتقافی رخ دهد.

محمدرضا عارف هیچ وقت گزینه ی اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری نبوده و بعید می دانم در آینده هم چنین اتفاقی بیفتدبه خاطر مواضع آقای عارف یا توانمندیشان؟ عبدی: کلاً به هر دلیلی؛ این بحث دیگری است.

در مورد این نکته که گفتید "اصلاح طلبان به دلیل انتخابات سال آینده مجلس در حال فاصله گرفتن از روحانی هستند"، باید بگویم بعید می دانم چنین چیزی باشد.

چون خودم که نگاه می کنم، فعلا کسی به انتخابات سال آینده فکر نمی کند.

به قدری مسائل و تغییرات با شیب زیاد و تند در کشور وجود دارد که فکر نمی کنم یک سیاستمدار بتواند برای انتخابات سال آینده از الان برنامه ریزی کرده و اقداماتی انجام دهد.

حتی در حال حاضر نمی توان گفت پایان امسال چگونه می شود، چه برسد به سال آینده.

انتقادات اصلاح طلبان نسبت به آقای روحانی بیشتر شده، چون مسائل بیشتر شده است.

اما اصلاح طلبان حمایت اصولی خود را از دولت در چارچوب حمایت اصولی و البته اصلاح طلبانه که از کل نهادهای حاکمیتی دارند، حفظ می کنند.

آنچه که روند انتخابات سال آینده را تعیین می کند، منتقد بودن به روحانی یا متحد بودن با وی نیست.

اکنون مسئله کشور تنها سرنوشت مجلس و دولت نیست.

کل کشور مسئله پیدا کرده و دولت هم جزیی از آن است.

اینگونه نیست که همه مسائل کشور حل شده باشد و دولت مساله اول باشد.

بنابراین انتخابات سال آینده به شدت تحت تاثیر فضای کلی کشور است.

اگر با این وضعیت به سمت انتخابات برویم شما فرض کنیداصولگرایانبا تمام توان به دولت حمله کنند، انتخابات سال آینده نتیجه ای برای آنها نخواهد داشت.

اگر انتخابات سال آینده بخواهد چیزی در چارچوب قبلی باشد به عبارت دیگر اگر این نوع نظارت استصوابی و رد صلاحیت ها در سال آینده هم وجود داشته باشد، در این صورت از اصلاح طلبان هرکسی هم کاندیدا شود، باز هم بی فایده ای است.

بهتر است بگذارند اصولگراها هر مسیری که می خواهند، بروند و خود آنها می توانند به اندازه کافی مسیر را خراب کنند.

اینکه انتقادات اصلاح طلبان نسبت به آقای روحانی بیشتر شده، درست است چون مسائل بیشتر شده است.

چطور انتظار دارید گروه های سیاسی اکنون همان انتظاراتی را از دولت داشته باشند که سال گذشته هم داشتند؟ مسائل کشور نسبت به سال گذشته متفاوت شده؛ از مسائل اقتصادی گرفته تا سیاست خارجی و سیاست داخلی و غیره.

بنابراین این انتقادات طبیعی است.

اما کماکان فکر می کنم اصلاح طلبان حمایت اصولی خود را از دولت در چارچوب حمایت اصولی و البته اصلاح طلبانه که از کل نهادهای حاکمیتی دارند، حفظ می کنند.

اصلاح طلبان در اینکه از این دولت حمایت کردندو حمایتشخصیت هایی مثل آقای هاشمی و خاتمی در انتخاب آقای روحانی موثر بود،توافق دارند اما وقتی از عملکرد دولت انتقاد می شود و از اصلاح طلبان درخواست می شود درباره عملکرد ضعیف دولت توضیح بدهند، می گویند "درست است که از روحانی دفاع کردیم اما او که بهترین گزینه ما نبود.

ما در بین گزینه هایی که شورای نگهبان تایید کرده بود، ترجیح دادیماز روحانی حمایت کنیم".

یعنی همچنان راه برای اصلاح طلبان باز می شود تا در موضع انتقاد قرار گیرند و بگویند "ما گزینه های بهتری داشتیم اگر شورای نگهبان تاییدشان می کرد".

این در حالیست که ما تجربه انتخابات هایی را داریم که شورای نگهبان نظارت استصوابینداشته مثل شورای شهر اول؛ و این شورا نه تنها موفق نبود بلکه رای به انحلال خود هم داد! پس به تجربه می توان گفت نظارت استصوابی مشکل اصلی کارآمدی اصلاح طلبان و هم پیمانان آنها در سیاست داخلی ایران نیست.

عبدی: به همین دلیل آنجا مسئولیتش را می پذیرند.

شما می توانید بگویید شورای اول این وضعیت را نداشته و این رفتار را داشته است.

آنها هم مسئولیتش را می پذیرند.

در مورد ریاست جمهوری آقای خاتمی هم این حرف را نمی زنند و مسئولیتش را می پذیرند.

اما در مورد این انتخابات (آقای روحانی) و مجلس کاملاً حق دارند چنین حرفهایی را بزنند.

منظور من نسبت بین کارآمدی و نظارت استصوابی است.

بر فرض که حرف اصلاح طلبان در مورد شورای نگهبان درست است.

یعنی بپذیریم که اصلاح طلبان نمی توانند گزینه اصلی خود را برای ریاست جمهوری به میدان بیاورند، اما آیا اطلاح طلبان نمی توانند کسی را که به عنوان بهترین گزینه ریاست جمهوری مدنظر دارند، به عنوان گزینه معاون اولی به دولت روحانی پیشنهاد کنند تا معاون اول بتواند کارهای اجرایی دولت را پیگیری کند؟ یا مثلاً در حال حاضر که شورای شهر در اختیار اصلاح طلبان است، آیا آنها نمی توانند همان گزینه ریاست جمهوری خود را به عنوانشهردارمعرفی کنند و از همان جا رای اعتماد بگیرند و حداقل تهران را به عنوان یک پایلوت موفق معرفی کنند؟ عبدی: اینکه چه کاری می توانند، انجام دهند یا نمی توانند، باید بگویم، ممکن است خیلی کارها بتوانند بکنند اما این ایده در انتخابات ریاست جمهوری شدنی نیست چون اینجا چارچوب مناسب قانونی نداریم.

اینجا احزاب نیستند که توافق کنند مثل کشور عراق که 4 حزب در حال توافق بر سر نخست وزیری هستند و مشخص می کنند هرکسی چه مسئولیتی را بگیرد.

ضمن اینکه آقای روحانی یک تحلیل درستی داشت و به همین دلیل بود که هیچ تعهدی به اصلاح طلبان نمی داد، چون می دانست اصلاح طلبان چاره ای جز حمایت از وی ندارند و اگر می خواهند در انتخابات باشند، باید از روحانی حمایت کنند.

در ایران هنوز این نوع تقسیم بندی های قدرت و مسئولیت گرفتن در قدرت مرسوم نیست و باید کمی جا بیافتد.

همچنین باید گفت مسئله اصلاح طلبان فراتر از ریاست جمهوری است و خیلی نمی توانند وارد این گفت وگوها بشوند و طرف مقابل هم زیر بار نمی رود.

اصلاح طلبان هیچ وقت در مورد آقای خاتمی این را نمی گویند و اگر ضعف و کاستی هم هست، متوجه خود می دانند و هیچ وقت نمی گویند فرد دیگری نامزد اصلی ما بوده است.

اما در مورد انتخابات سال 92 و 96 می توانند این را بگویند.

چون اگر سال 96 صدبار دیگر هم تکرار بشود، ما از آقای روحانی در مقابل آقای رییسی حمایت می کنیم.

بنابراین در این مورد ایرادشان حق است.

اما اینکه در مورد تهران بتوانند یک پایلوت ایجاد کنند متاسفانه چنین چیزی نیست.

چون اسمش را شورای شهر تهران می گذارید اما در تهران نمی توانند یک شهردار خارج از توافقات ساخت قدرت را انتخاب کنند.

خلاصه انواع و اقسام ملاحظات وجود دارد.

بالاخره در این زمین بازی می کنند؛ یک جای آن محدودیت کمتر و یک جای آن محدودیت بیشتر است.

اما با یک چیز موافق هستم.

بالاخره کسی هم که وارد این ساختار می شود از ابتدا نسبت به محدودیت ها مطلع است و می داند در همین چارچوب محدود چه کارهایی را می تواند و چه کارهایی را نمی تواند انجام دهد.

بنابراین مسئولیت کارهایی که گفت انجام می دهم، با اوست.

در این ساخت محدود نباید توقع اضافه ایجاد کرد.

بالاخره این ساختار،جزییاز واقعیت ها و محدودیت های یک گروه سیاسی است که باید آن را در مواضع و ادعاهایش در نظر بگیرد.

و به نوعی بازتاب دهنده میزان پایگاه و جایگاه و توانمندی سیاسی و اجتماعی آن گروه هم هست و نمی تواند آن را توجیه همه ی ناکارآمدی هایش بداند و یا نسبت به آن شکایت داشته باشد.

عبدی: چرا نمی تواند نسبت به آن شکایتی داشته باشد.

یک وقت شما در ارتفاع 5000 متری خانه می سازید، خوب آنجا فشار هوا کم است باید تبعات این فشار پایین را در زندگی بپذیرید.

اما این موضوع که اینطوری نیست.

تغییر این ساخت بازی یکی از وظایف یک گروه سیاسی است و حتی در دولت هم که می رود باید سعی کند این ساختار بازی را تغییر دهد.

اما اصلاح طلبان اعتقاد ندارند وضعیت کنونی دولت فقط ناشی از آن محدودیت ها است.

مثلا در انتصاب وزرا، در رد صلاحیت ها، در رفتار قوه قضاییه و.

ما محدودیت ها را می فهمیم ولی بخشی از این ضعف ها و کاستی ها را نمی توانیم به آن محدودیت ها ارجاع دهیم.

اصلاح طلبان در حال حاضر گزینه ای برای معاون اولی دارند تا بتوانند به رییس جمهور پیشنهاد دهند؟ مثلا اگر اصولگرایان پیروز انتخابات می شدند، معاون اول توانمندی از نظر اجرایی مثل آقای قالیباف را داشتند که بتوانند به آقای رییسی پیشنهاد دهند و آن خلا اجرایی را پر کنند.

عبدی: مطمئن باشید یک هفته بیشتر نمی توانستند با هم کار کنند.

نمی توانیم به قطع این پیشگویی را بکنیم اما بالاخره اصولگرایان یک نفر را داشتند.

اما آیا اصلاح طلبان گزینه قدرتمندی برای اداره کشور دارند که در شرایط فعلی کشور که دولت وضعیت خوبی ندارد، به روحانی معرفی کنند؟ عبدی: اینکه معرفی بکنند یا نکنند، درجه اول مربوط به خواست آقای روحانی است.

معاون اولی جایگاه حقوقی مستقل از رییس جمهور به این مفهوم ندارد بنابراین این نوع تمایز حقوقی بین او و رییس جمهور نیست.

این روحانی است که باید این را بخواهد.

نه تنها در مورد معاون اول بلکه در مورد وزرا و معاونین هم همینطور است.

اما بحث سر نیروی اجرایی نیست.

بحث سر این است که نیروی سیاست گذار از بین رفته است.

اگر شما در اجرا ضعف می بینید به خاطر این است که سیاستگذاری دچار مشکل شده است.

اگر قالیباف معاون اول رییسی می شد بیشتر از یک هفته نمی توانستند با هم کار کننددر سیاستگذاری، اصلاح طلبان ایده فراتر از کارهایی که آقای روحانی انجام داد، دارند؟ عبدی: بله.

سیاستگذاری در حوزه سیاست داخلی در دولت وجود ندارد و از این نظر می شود گفت که دولت در این زمینه در حد عادی و زیر خط انتظار است در حالیکه اصل قضیه سیاست داخلی است و همه چیزهایی که می بینید بر محور موتور سیاست داخلی می چرخد.

اگر برای آن برنامه و سیاست نداشته باشید، چه کار می خواهید بکنید؟ قطعا این مسئله ای است که اصلاح طلبان در مورد آن برنامه دارند و بیان هم کرده اند و به آن عمل می کنند.

حالا این که چقدر قوی یا ضعیف است، بحث دیگری است.

موضوع دیگر سیاست اقتصادی است.

ممکن است در سیاست اقتصادی در بین اصلاح طلبان دو گرایش وجود داشته باشد، هم گرایش نزدیک به بازار و هم گرایش نهادگرا.

اما اگر هرکدام از اینها غلبه پیدا کند که فکر می کنم سیاست بازار غلبه پیدا کند، مهم این است که آنها یک نوع سیاست ثابتی را داشته باشند و شفاف و علنی بیان کنند و جلو بروند.

بنابراین اصلاح طلبان قطعاً نسبت به سیاست های اقتصادی اعتراض دارند و موافق این گونه تثبیت نرخ ارز نبودند چون می دانستند به اینجا ختم می شود و این نوع تصمیمات متناقض قطعا مورد توافقشان نبوده است.

توجه داشته باشید که اصلاح طلبان چیزی را که مهم می دانند، حضور اجماعی یا نسبی نخبگان در سیاست ها است.

برای مثال نمی شود که نخبگان با نظام برنامه ریزی و سیاستهای ارزی و پولی بانک مرکزی موافق نباشند حتی مخالف باشند.

در سیاست خارجی هم همین طور است.

به نظرم سیاست خارجی نباید محدود به برجام می شد.

قطعا سیاست خارجی به خصوص سیاست منطقه ای ما باید در عمل به صورت فعال تر پیگیری می شد.

در حوزه سیاست های اجتماعی هم اصلاح طلبان قطعا نگاه های متفاوت تر و پویاتری داشتند.

ممکن است بگویید این برنامه ها منسجم ارائه شده؟ خیر اینگونه نیست که بگوییم این سیاست ها به صورت منسجم ارائه شده است.

چون اصلاح طلبان مشکلات خاص خود را هم به لحاظ تشکیلاتی و هم به لحاظ راهبری با سیستم دارند.

یعنی دولت آقای روحانی امکانی برای اینکه اصلاح طلبان ایده های خود رادر حوزه سیاست خارجی و اقتصادی و .

مطرح کنند، فراهم نکرده است؟ عبدی: شاید شنیده باشد ولی آنچه مهم است اینکه باید اجرا می شده است که اجرا نشد.

اگر برگردیم به اینکه چرا اصلاح طلبان به اینجا رسیدند.

اول اینکه درباره اصولگرا ها یکسری محدودیت ها برای خروج از این وضعیت وجود دارد که مهمترین آنها عدم همسویی با دولت است.

اصولگرایان یک ملاحظاتی برای کل حاکمیت دارند.

دولت امروز کارنامه قابل قبولی در اداره کشور ندارد اما الان وضعیت به نحوی است که اگر دولت هم بخواهد کنار برود، به نوعی القا و تعمیق بحران می شود ولی اصلاح طلبان دست کم در ظاهر با دولت ائتلاف دارند، لذا حداقل روی کاغذ دستشان بازتر است.

عبدی: اصلا مسئله این نیست.

راهبرد داشتن ربطی به همسو بودن یا همسو نبودن با دولت ندارد.

شما ممکن است که کلا مخالف دولت هم باشید اما خود این هم یک راهبرد است.

کسی که ناظر بیرونی است، می ببیند این گروه مخالف دولت است اما کاملا راهبرد و خط مشی آن مشخص است.

بنابراین بیشتر این مسئله مطرح است که اصولگرایان از این حیث هم جایگاهشان روشن نیست.

ضمن اینکه اصولگرایان هم در دولت هستند.

آقای وزیر کشور که اصلاح طلب نیست همچنین وزیر اطلاعات.

دولت را نمی شود به هرکدام از این دو جناح منتسب کرد.

حتی اگر بشود این کار را کرد این جناح ها خیلی تعهد جناحی ندارند و دولت در چارچوب خودش کار می کند.

برخی اصلاح طلبان چند وقتی است از کنار رفتن دولت حرف می زنند.

مثلاً آقای حضرتی در جریان استیضاح آقای کرباسیان وزیر اقتصاد گفتند "آقای روحانی در واقع باید شما را استیضاح می کردیم ولی بنا به ملاحظاتی نمی شود.

" آیا ایده ی کنار رفتن دولت آقای روحانی در بین اصلاح طلبان جدی است؟ عبدی: فکر نمی کنم چنین موضعی وجود داشته باشد.

به آقای حضرتی هم کلی انتقاد شد که چرا چنین حرفی زدید.

شاید به لحاظ شخصی مشکلی نباشد که کسی چنین موضعی بگیرد اما به لحاظ جمعی خوب نیست.

موضع کلی اصلاح طلبان قطعا کنار رفتن دولت نیست.

نه به این خاطر که فکر می کنند این دولت خیلی خوب است و باید سرکار باشد بلکه به خاطر اینکه ساختار سیاسی ایران تحمل چنین تنش هایی را ندارد.

این مختص حکومت هایی است که ساخت سیاسی پویاتری دارند و می توانند خود را با شرایط متعدد وفق دهد.

وقتی الیاس حضرتی از لزوم استیضاح روحانی گفت اصلاح طلبان به او شدیداً انتقاد کردند در اینجا همین که چهارسالی یکبار انتخابات برگزار می شود، همه می خواهند انتخابات زودتر تمام شود تا از شر تبعات آن در امان بمانند.

بنابراین ایران خیلی ظرفیت این کار را ندارد و فکر نمی کنم سیستم آن را بپذیرد.

یکی از بدبختی های سیستم این است که وقتی با بحران مواجه می شود، نمی تواند راه انطباق پذیری با آن را اتخاذ کند.

اصلاح طلبان هم بیشتر کوشش می کنند که این وضعیت بهبود پیدا کند.

لذا چنین سخنانی انتقاداتی است که به صورت شخصی مطرح می شود.

در مجموع در اصلاح طلبان دو نگاه است.

برخی معتقدند علیرغم مشکلات عظیمی که در ساخت قدرت، یعنی دستگاه قضایی، شورای نگهبان و نهادهای نظارتی وجود دارد، دولت هم باید پاسخگوی بخشی از کار باشد که این نگاه بخش بزرگتری از اصلاح طلبان است.

نگاه دیگر هم می گوید تا این مشکلات کلی وجود دارد، نمی توانیم به مسائل خاص مربوط به دولت مترکز بپردازیم.

لذا این دو نظر متفاوت در آنها است و فکر نمی کنم این دو گروه به این زودی ها به دیدگاه مشترکی برسند.

نهایت این می شود که در عمل هر جناح همان کاری را که فکر می کند درست است، انجام می دهد.

همه ی آنها که می گویند دولت باید بماند یک استدلال مشترک ندارند بلکه نقطه عزیمت متفاوتی دارند.

در واقع در رهیافت های ناظر به اینکه دولت باید بماند، می توانیم سه دسته را از هم تفکیک کنیم.

یک گروه معتقدند که اساساً عملکرد دولت مثبت است و در حال حل مشکلات است پس نباید برود.

اما دسته دیگری هستند که می گویند درست است که دولت کارکرد مثبتی ندارد اما اگر دولت بخواهد برود القای بحران می شود و هزینه آن بیشتر از سودش است.

دسته سوم هم معتقدند ساز و کار رفتن دولت وجود ندارد و مجلس باید این کار را بکند کهاین مجلس با این ویژگیها و کارآمدی اشنمی تواند بازیگر فعالی در این عرصه باشد.

به نظر می رسد اصلاح طلبان بیشتر در رهیافت دوم هستند و معتقدند گرچه کارکرد دولتمثبت نیست،اما هزینه رفتن آنبیشتر از سودش است.

این بیان درست است؟ عبدی: نه.

چیزهای دیگری هم هست.

شما فرض کنید که بگویند دولت باید عوض شود.

خب چه جوری باید عوض شود؟ یک راه این است که مجلس باید دولت را استیضاح کند.

این مجلس یک سوال از رییس جمهور کرد، دیدید چه شویی از داخل آن در آمد؟ نه آقای روحانی چیزی گفت و نه مجلس چیزی گفت و آخرش هم معلوم نشد چه شد.

اگر هم مجلس بخواهد به صورت جدی وارد شود، معلوم نیست روحانی هم اینگونه صحبت کند که پویی انگار یک کیلو شن ریزه در دهان روحانی ریخته باشند.

می دانید که وقتی می خواهند فردی صحبت نکند در دهانش شن می ریزند.

اینکه صحبت کردن نشد.

اصلاح طلبان موافق کنار رفتن دولت روحانی نیستند چون هزینه ی آن را بیشتر از سودش می دانند راه دیگر این است که مجلس بخواهد مثل ماجرای عزل بنی صدری عمل کند.

سیستم چنین ظرفیتی را ندارد.

این کار برای اول انقلاب بود که یک ملت تمام قد پشت سیستم بودند.

حالا شما فرض کنید رییس جمهور را هم استیضاح کردند و به خوبی و خوشی هم کنار رفت.

بعد قرار است انتخابات ریاست جمهوری برگزار شود؟ حتما آقای رییسی می خواهد بیاید؟ غیر ممکن است چنین چیزی اتفاق بیافتد.

این حکومت با 40 میلیون رای در سال 96 خود را بیمه کرد.

حالا اگر چنین اتفاقی بیفتد با 15 میلیون رای هم نمی تواند، خود را جمع و جور کند.

بنیان سیاسی کل سیستم دچار اختلال می شود.

بعد مگر همه مشکل تنها در دولت است؟ تمام آن چیزی که گفتم این بود که دولت تنها می تواند یک بخشی از مسائل را حل کند.

به دولت می توان گفت چرا فلان وزیر یا سفیر را نداری.

خوب مشکل که فقط این نیست.

مشکلات دیگری هم وجود دارد.

بنابراین این ناتوانی ساخت سیاسی در ایران است که در مواجهه با این وضعیت نمی تواند شیوه ای را اتخاذ کند که از آن عبور کند.

پس شما به ترکیبی از رهیافت های 2 و 3 معتقد هستید؟ بدین معنا که درباره اینکه کارکرد دولت مثبت نیست توافق دارید، اما معتقدید رفتنش از یک سو هزینه دارد و از سوی دیگر سازوکاری که الان بتواند دولت را کنار بگذارد نداریم؟ عبدی: اینها نمی توانند کاری کنند.

اگر از من بپرسید می گویم تنها یک راه وجود دارد و آن هم "گشایش جدی در ساخت سیاسی داخلی و از این طریق اصلاح دولت" است.

یعنی ابتدا مسئله ساخت سیاسی حل شود وقتی این مساله تا حدودی حل شد به اصلاح دولت پرداخت.

به عنوان مثال با این رادیو و تلویزیون هم اصلا شدنی نیست که بخواهی کاری بکنی.

باید جای دیگری مسئله را حل کرد.

اگر این اتفاق افتاد، امید آن می رود که دولت هم اصلاح شود.

تغییر دولت نه امکان پذیر است و نه کمکی می کند و بحران را عمیق تر می کند.

یک عده هم که به تغییر دولت معتقد هستند یا باید خیلی ساده لوح باشند یا در خط خارجی عمل می کنند.

راجع بحث FATF مطلبی را نوشته بودید که تا حد زیادی با آن موافق بودم.

در دوطرف هستند افرادی که اطلاع دقیقیاز آن ندارند اما موافقت یا مخالفت می کنند.

عبدی: FATF بحث فنی و بسیار پیچیده ای است.

هنگامی که کارشناس اصلی این موضوع در یک جمع توضیح می داد همه متوجه شدند که این موضوع چقدر پیچیده و فنی است ولی می دانم که FATF یعنی یک امکان و ضرورت برای کار کردن با نظام جهانی است.

با احتمال بالا می شود گفت برخی افراد تاثیرگذار در دولت هم FATF را نخوانده اند ولی دفاع می کنند.

مثل موضوع برجام.

می توانم ادعا کنم که شاید آقای رییس جمهور هم وقتی از برجام دفاع می کرد آن را نخوانده بود! مثلاً وقتی از برداشته شدن کل تحریمها از فردای اجرای توافق، صحبت می کرد، در بهترین حالت نشان می داد که اصلاً متن را دقیق نخوانده.

یا حتی عجیب بود درباره آقای ظریف که در مجلس می فرمودند حتی یک کلمه درباره "تعلیق" تحریمها در برجام وجود ندارد و هرجا چیزی درباره برداشتن تحریمها آمده، از "لغو" کامل تحریم سخن گفته در حالیکه حداقل 20 مورد صراحتاً کلمه ی "تعلیق" در متن برجام وجود داشت.

درباره FATF هم به احتمال زیاد در خود مجلس خیلی ها آن را نخوانده اند.

هرچند انصافاً در برجام بسیاری از منتقدان حداقل برجام را خوانده و به زوایای معیوب آن اشراف داشتند.

سوال من اینجاست چرا چنین فضایی شکل گرفته که بدون اطلاع از FATF به راحتی از آن دفاع می شود! البته نمی خواهم منکر شوم که در جبهه مخالفان هم قاعدتاً هستند افرادی که نخوانده اند ولی به دلیل عدم اطمینانشان به رویکرد دولت، از آن انتقاد می کنند.

عبدی: بعید است دیده باشید که من به صورت تخصصی درباره برجام و FATF صحبت کرده باشم.

اما این بدان معنا نیست که نمی توانم درباره آن حرف بزنم.

من اگر میگویم موافق FATF هستم، این را می دانم که FATF یک کنوانسیونی برای مبادلات پولی و مالی در مبارزه با پولشویی و تروریسم است.

از طرف دیگر می دانم اگر اینها را رعایت نکنیم، عوارض خاص خود را دارد.

فقط ایران و کره شمالی از FATF بیرون هستند.

این را هم می دانم که اینگونه نیست که این معاهده هر محدودیتی را ایجاد کند و کشورهای مختلف هم تحفظات خود را نسبت به آن اعمال کرده اند.

در صورت عضویت حتما چیزهایی را از دست می دهید و چیزهایی به دست می آورید.

تا همین حد دانستن برای من و حتی برای یک منتقد کافی است و نیازی هم نیست که در این بحث تخصصی بیشتر از این بدانیم.

باید نسبت به این گزاره ها موافق یا مخالف بود.

من برجام را اصلا نخواندم.

چون اگر بخوانم هم بصورت کارشناسانه چیزی از آن نمی فهمم.

چون یک بحث تخصصی است و اگر بخواهد بحث کارشناسی بشود باید در یک گروه تخصصی بررسی شود.

حالا اگر من موافق ورود به تعاملات جهانی هستم، می گویم عضو آن بشوید.

این بنابر اعتماد به دولت و پذیرش اصولی این نظم است.

فرض من این است که یک کارگروه در دولتی که می خواهیم از آن حمایت کنیم، وجود دارد که این موضوع را بررسی کرده است.

اما اگر مخالف همکاری جهانی باشم با همین موضوعات مخالفت می کنم.

NPT و برجام هم همین است.

من برجام را اصلا نخواندم.

چون اگر بخوانم هم بصورت کارشناسانه چیزی از آن نمی فهمم.

چون یک بحث تخصصی است و اگر بخواهد بحث کارشناسی بشود باید در یک گروه تخصصی بررسی شود.

من تنها راجع به کلیات برجام صحبت می کنم و اگر قرار باشد تخصصی روی آن بحث شود، باید به یک کارگروه تخصصی برود.

این که می بینیم عده ای نخوانده متخصص امور جهانی هستند یا با یک مرور کلی اظهار نظر کارشناسی می کنند ناشی ار بیماری است.

بنابر این موافقت و مخالفت بنده در کلیات است و نه در جزییاتی که نمی توانم واردش شوم.

می خواهم همان سوال قبلی را ادامه دهم.

پس وقتی موافقت یا مخالفت پارادایمیک است، می توان به آن دانشجو حق داد که به صورت پارادایمیک مخالفت کند.

او می گوید "این دولت رکوردها و سوابقی مانند برجام دارد که دستاوردی نداشت و خسارت بوده و به بن بست خورده".

پس نمی شود آن دانشجو را هم که پیامک می زند و مخالفت خود با FATF عنوان می کند، به خاطر مخالفتش ملامت کرد.

عبدی: بله، نمی شود آن دانشجو را هم ملامت کرد.

اما باید آن موارد پارادایمیک را بگوید نه اینکه بگوید "این توافق اطلاعات ما را می فروشد و.

".

باید این مطالب را کنار بگذارند.

طبیعی است که برخی مصداق ها را به عنوان توجیهی برای استدلال خود بیان کند و اصطلاحاً کد بدهد.

عبدی: اینجا دو نکته وجود دارد.

اگر شما پارادایمیک مخالفت می کنید، باید تبعات راهی که جانشین FATFاست را هم بگویید.

جانشینی که اگر FATF نباشد، تبعات پولی و مالی بسیار بسیار زیادی را به کشور تحمیل می کند.

دوم اینکه درست است ترامپ از برجام بیرون رفته اما باید دید ریشه این تصمیم ترامپ چه بوده است.

ریشه آن فقط دولت نیست.

ریشه اش این است که برجام یک تصمیم استراتژیک و راهبردی بود نه یک تصمیم تاکتیکی.

مثلا یک کشوری تصمیم می گیرد با کشور دیگری از تنش خارج شود و مبادلات اقتصادی را افزایش دهد.

اما دستیابی به این موضوع مستلزم آن است که در موارد دیگر هم این رفتار را نشان دهد تا نمود آن در مبادلات اقتصادی نمایش داده شود.

شما نمی توانید وقتی یک تصمیم راهبردی می گیرید، تاکتیکی عمل کنید.

ایران در برجام تاکتیکی عمل کرد در حالیکه ماهیت برجام استراتژیک بود.

یا از ابتدا متوجه این نشدند یا اینکه می دانستند ولی باز هم کار خودشان را کردند.

وقتی شما تصمیم گرفتید در موضوع برجام با "جان کری" و "اوباما" و دیگران توافق کنید، یعنی اینکه می توانید دیگر توافقات را هم انجام دهید.

دیگر نمی توانید در برخی موضوعات محدودیت بگذارید.

این نپذیرفتنی است.

درباره مهمترین مسئله صحبت کردید چطور نمی توانید درباره مسائل کوچکتر صحبت کنید؟ دلیل به بن بست رسیدن برجام این بود که به برجام تاکتیکی نگاه شد و مقصر آن فقط دولت نبود.

ما چندین مرتبه در دوران مذاکرات هسته ای گفت وگوهای خوبی با شما در بارهفرامتنی مذاکرات هسته ای داشتیم.

اتفاقاً آنجا بحث ما هم این بود که چرا دولت با مردم به صورت شفاف درباره فرامتن مذاکرات صحبت نمی کند؟ می توان ادعا کرد شاید آن کسانی که در دولت مدافع برجام بودند، به نوعی مردم را فریب دادند و یک فضای غیرصادقانه ای را پیش آوردند.

چون آنها مدعینبودند که در یک پارادایم دیگر حرکت می کنند، بلکه می گفتند "مسئله هسته ایبهانه ای در اختیار امریکا داده است که اگر آن را به صورت تاکتیکی حل کنیم، می توانیم پارادایم پیشین خود را ادامه دهیم؛ نه اینکه ریل را کلاً عوض کنیم".

همان موقع به این افراد گفته می شد که برجام یک موضوع راهبردی است و طرف مقابل فقط نمی خواهد که مسئله هسته ای را با او حل کنیم، بلکه می خواهد ما یک چارچوب دیگری را بپذیریم.

عبدی: این مسئله درستی است.

ولی این موضوع از ناحیه دولت گفته نمی شد.

دولت نمی گفت که من دارم ریل حاکمیت را عوض می کنم.

می گفت این مشکل و سوءتفاهم هسته ای را دارم حل میکنم که وضع اقتصاد بهتر شود.

جوری که مردم تشجیع شدند و برای موضوع برجام، یک حمایت اجتماعی ساخته شد.

عبدی: مردم که در تصویب برجام خیلی کاره ای نبودند.

مردم همانطور که با یک موضوعی موافق می شوند، همانگونه مخالف هم می شوند.

موضوعی که در بحث برجام مطرح بود این که فضای نخبگانی و حکومتی چه برداشتی از آن داشتند.

شاید برخی از کسانی که مخالف بودند می گفتند ما با برجام مخالف نیستیم اما این تبعات و فرامتن آن را قبول نداریم.

شاید دیگرانی هم که موافق بودند اتفاقا با فرامتن آن موافقتر بودند.

شما وقتی وارد این چارچوب شدید یعنی از قبل فرامتن را پذیرفتید.

صحبت های مقام معظم رهبری در 19 اردیبهشت(پس از خروج ترامپ از برجام) در دانشگاه فرهنگیان همین بود که می گفتند ما می گفتیم دعوای آمریکا با ما پارادایمیک و راهبردی است اما آقایان تصور می کردند مشکل تاکتیکی است! عبدی: پس چر ایشان برجام را پذیرفتند؟ ایشان در بسیاری از سخنرانی ها عموماً و در سخنرانی های 12 آبان سال 92 و 29 بهمن 92 خصوصاً، گفتند که ما معتقدیم این راه به نتیجه نمی رسد و دشمنی های آمریکا را کم نمی کند و مسئله هسته ای برای آنها صرفاً یک بهانه است،اما برای اینکه تجربه ای برای ملت شکل بگیرد و ایده دولت در آزمون قرار بگیرد، می پذیریم.

عبدی: این که پذیرفتنی نیست.

هم دولت آقای روحانی و هم آقای احمدی نژاد مدعی بودند که اگر این مسیر را برویم مشکلات حل می شود؛ ایشان می خواستند دولت به تجربه این را بفهمد که این راه درست نیست.

عبدی: این که نمی شود.

ببینید اگر از بعد از انقلاب 2 تا 3 تصمیم مهم در مملکت گرفته شده باشد، یکی از آنها برجام است.

بنده در این ماجرا اصلا آقای روحانی را نمی شناسم، به من ربطی ندارد چه کسی مقصر بود.

میخواستند نپذیرند.

همان موقع که برجام نهایی شد هم نوشتم و این را در درجع اول نه محصول آقای روحانی که ناشی از خواست و اراده رهبری نظام معرفی کردم.

سال 92 یک فضایی در افکار عمومی ساخته شد که راه حل مشکلات اقتصادی از مذاکره با آمریکا و حل مساله هسته ای می گذرد.

و شد آنچه شد.

البته برخی کارشناسان در ساختن این فضا تنها آقای روحانی را مقصر نمی دانند.

آقای جلیلی را هم به دلایلی مقصر می دانند.

عبدی: پس همین جا من نقد می کنم.

حرف شما درست، سال 92 یک فضایی در کشور ساخته شد.

اما اگر به برجام تن داده شد باید به تبعاتش هم تن داده می شد.

تبعاتش یعنی همان فرا متن.

چرا به الزاماتش تن داده نشد.

خوب اگر همانطور که شما هم به درستی گفتید برجام فرامتن داشته و برجام به هر دلیلی پذیرفته شده است طبعا باید به فرامتن و در واقع روح برجام هم التزام می داشتند.

قرارنبود به چنین الزاماتی تن داده شود.

اصلاً از ابتدا دولت به مردم به صورت شفاف اعلام نمی کرد چنین الزاماتی دارد.

می گفت این مسئله موردی هسته ای حل شود همه چیزتان حل می شود.

عبدی: وقتی شما به هر دلیلی برجام را پذیرفتید باید الزامات آن را هم می پذیرفتید.

تبعاتش این نیست که بگوییم دیگر حق ندارید درباره هیچ چیز دیگری با آمریکا مذاکره کنید.

دولت می گفت اگر من چارچوب برجام را بپذیریم تا حد زیادی مشکلات خود رابا امریکا حل کرده ام و به قول آقای روحانی تحریم ها را برمی دارم و کشور دیگر مشکلی برای ادامه مسیر ندارد لذا حاکمیت گفت این راه درست نسیت ولی اگر اصرار داری برو و ببین که هست یا نیست.

عبدی: اگر اکنون یک عده دیگر بیایند و بگویند "ما برویم با آقای ترامپ مذاکره کنیم" و مردم هم پذیرفتند، آیا رهبری هم می پذیرد؟ به صورت طبیعی حاکمیت بنا به وظیفه ذاتی اش تلاش می کند تا جایی که امکان دارد راه درست را به مردم نشان دهد.

عبدی: این پاسخ نیست.

جواب من این است: اگر من حاکمیت باشم چنین چیزی را نمی پذیرم.

پس مصلحت و انتخاب بین بد و بدتر چه می شود؟عبدی: یعنی همه چیز را بلاموضوع کنیم؟ من اگر حاکمیت بودم، می گفتم "اگر می خواهید با ترامپ مذاکره کنید، خودتان بروید.

من که چیزی را امضا نمی کنم".

رهبری هم چیزی را امضا نکردند.

اجازه مشروط دادند برای اجرای برجام.

و مدام هم هشدار می دادند که این مسیر اصلاح وضعیت اقتصادی و پیشرفت و.

نیست.

عبدی: هیچ فرقی نمی کند.

ایشان یک بار هم گفتند که این موضوع در سطح من است و کاملا هم درست و منطقی بود.

من معتقدم حتی اگر چیزی را قبول نداریم، باید مسئولیت آن را بپذیریم.

من این موضوع را 10 بار گفتم که پذیرش برجام راهبردی است، نه تاکتیکی.

اگر می خواهید آن را بپذیرید، باید راهبردی آن را بپذیرید.

من نمی توانم یک موضوع راهبردی را بپذیریم و بعد تاکتیکی عمل کنم.

خیلی ساده بگویم.

برای چه منع ورود خودروهای آمریکایی و روابط اقتصادی آمریکا را اعمال می کنیم؟ برای اینکه این اقدامات علیه برجام است.

ماشین بنز برای ما چه فرقی با کادیلاک دارد؟ بحث این است اگر برجام سیاست و اولویت حاکمیت بود و حاکمیت آن را از نظر راهبردی مجاز می دانست، همان ابتدا مقام معظم رهبری می گفتند.

اما ایشان درفروردین 91، فروردین 92، شهریور 92، آبان 92، 29 بهمن 92، فرودین 93 و.

تا زمان تصویب برجام، مدام تاکید داشتند که این مسیر از نظر راهبردی درست نیست و گره ای از مشکلات کشور باز نمی کند، ولی از نظر تاکتیکی اگر می خواهید امتحان کنید، بروید امتحان کنید.

عبدی: خوب نباید می پذیرفتند.

اگر نمی پذیرفتند بعد نمی گفتند مردم سالاری و اختیارات و ایده های دولت چه شد؟ عبدی: به ما ربطی ندارد.

چیزی که می فهمیم این است که این یک تصمیم راهبردی است.

شما نمی توانید ماهیت یک تصمیم را که راهبردی است، تاکتیکی کنید.


کلید واژه ها: اصلاح طلبان - اصلاح - عباس عبدی - دولت - انتقاد - اصولگرایان - گزینه - سیاسی - روحانی - حجت الاسلام روحانی - گفتگو - اجتماعی - کشور - ادبیات - محمدرضا عارف - ریاست جمهوری - تفاوت - حمایت - آینده - انتخابات - عارف - کارنامه - جمهوری - مصاحبه - هزینه - شرایط - طبیعی - مشکل - نقدی - شکاف

آخرین اخبار سرویس:
واکاوی انگیزه های آشتی ناپذیری با CFT

انصاری: لوایح FATF در مجمع تشخیص تصویب می شود/ اگر نقدی به رهبری به گونه ای است که می تواند نظام و جایگاه رهبری را تقویت کند، اشکالی ندارد بیان عمومی شود/ همانطور که گفتمان اصولگرایی قابل حذف نیست گفتمان اصلاح طلبی هم قابل حذف نیست

برنامه های موشکی ایران قابل مذاکره با هیچ کشوری نیست

دانشجویان و طلاب بایدهای جامعه را آسیب شناسی کنند

انصاری: FATF در مجمع تشخیص تصویب می شود

وزیر اطلاعات ایران با رییس جمهوری آذربایجان دیدار کرد

وحدت و حوزه دانشگاه راهبرد مقابله با نفوذ و استحاله دشمن است

امروز دنیا گرفتار جاهلیت مدرن است

انقلاب اسلامی هویت شیعه را زنده و نمایان کرد

معاون قوه قضاییه: بابک زنجانی در موقع مناسب اعدام می شود

عامل حمله تروریستی فرانسه کشته شد

غرویان: به آیت الله جنتی گفتم روز قیامت جلوی شما را می گیرم

علم الهدی: فضای مجازی دختران را بی عفت و جوانان را هرزه می کند| آیا باید گرسنگی و تنگناهای زندگی مردم را نگاه کنیم و هیچ تکانی نخوریم؟|به دشمن اتوبان چهار بانده داده شده ولی برای مدافعین داخلی جاده خاکی می دهند+واکنش معاون وزیر ارتباطات

16 هزار معتاد در استان در مرحله ترک اعتیاد

برنامه های موشکی ایران قابل مذاکره با هیچ کشوری نیست

برنامه های موشکی ایران قابل مذاکره با هیچ کشوری نیست

طرح جنگلانه در شوشتر اجرا شد

2 هزار بذر بادام کوهی در دره سفیدخانی شازند کاشته شد

استاندار کرمانشاه با جمعی از زلزله زدگان سرپل ذهاب دیدار کرد

اولین مراسم سالگرد شهادت سردار علی خوش لفظ در همدان

وکیل باقری درمنی: 3 ماه فرصت دهید همه بدهی ها را می دهیم/ اعدام نکنید

مردم و مسؤولان در مقابل توطئه های دشمنان هوشیار باشند

نگرشی بر مبانی فرهنگی روابط ایران وروسیه و تقویم روابط دوکشور!

طرح جنگلانه در شوشتر اجرا شد

2 هزار بذر بادام کوهی در دره سفیدخانی شازند کاشته شد

طرح جنگلانه در شوشتر اجرا شد

تورم بیشترین فشار را به قشر کارگر وارد کرده است

استاندار کرمانشاه با جمعی از زلزله زدگان سرپل ذهاب دیدار کرد

90 درصد هزینه های مردم در حوزه سلامت مربوط به مراجعه سرپایی است

مشاور وزیر کشور: وزیر، فرزند خود را نابغه اقتصادی معرفی نکرده است

سقوط مادربزرگ 102 ساله از ارتفاع 4 هزار و 200 متری!

کوچ از روستاها به شهرها در پیش است؟

بهترین تصاویر این هفته اسپوتنیک

کلید درخشش علی علیپور در دستان کی روش است!

از هشدار استاندار تا اقدام ارزنده فرماندار + فیلم

ساز مخالف | گفت وگو با کسانی که در سال 71 مخالف تولد روزنامه همشهری بودند

شورای امنیت مجوز نظارت سازمان ملل بر الحدیده را صادر کند

ظریف: چرا کیهان و صداوسیما نمی خواهند غرور ملی ایرانیان حفظ شود؟ همه ما در یک کشتی نشسته ایم| بدون مردم، هیچ هستیم| سیاست خارجی حوزه درگیری جناحی نیست

ذاکران اهل بیت(ع) تاثیر بسزایی در نشر فرهنگ اسلامی و شیعی دارند

علم الهدی: فضای مجازی دختران را بی عفت می کند

دیدار وزیر اطلاعات با رییس جمهوری آذربایجان

انصاری: شرطی برای حمایت از روحانی نداشته ایم

قلعه گنج در قاب دوربین خبرگزاری های خارجی

اعتراض مردمی به «قانون بردگی» در مجارستان

سکوت فریماه فرجامی پس از یکسال شکست/عنوان « جایزه جلال» را به «جایزه رضا» تغییر دهند

جواد نکونام عزادار شد

تخریب شاملو یا تبلیغ فرح در کیهان؟!

تورم بیشترین فشار را به قشر کارگر وارد کرده است

علم الهدی: فضای مجازی دختران را بی عفت می کند

فرماندار: تالش فاقد مراکز استاندارد ترک اعتیاد است

سپیدرود رشت

انتقاد تند رحیم پور ازغدی از حوزه/داماد روحانی معاون وزیر صنعت شد!/واکنش آشنا به دعوت احمدی نژاد از روحانی برای مناظره/کنایه عضو هیئت رییسه مجلس به اکبر ترکان

پریناز ایزدیار خواهان تحریم بازار پرنده فروشان فریدونکنار شد

بلیط هیچ مسافری از فرودگاه اهواز لغو نشده است

بابک احمدی: چه خوب که شاملو این روزها را ندید

کشته شدن 20 طالب در ولایت کنر

صحبت های علی پروین در حاشیه مراسم تشییع زنده یاد دانایی فر

انتخاب اعضای کمیسیون تلفیق بودجه در جلسات کمیسیون های تخصصی مجلس

کیسه دوزی رمال ها برای افراد ساده لوح در کهگیلویه و بویراحمد

پابه پای همشهری

فرماندار: تالش فاقد مراکز استاندارد ترک اعتیاد است

وثوق عضو هیات مدیره و قائم مقام شرکت ایساکو شد

گزارش تصویری از مراسم مذهبی باداراک در قره کلیسا

انتشار جزییات کامل توافق طرف های یمنی در سوئد

علم الهدی: فضای مجازی دختران را بی عفت می کند

شجاعی هنوز از قطبی دلخور است؟

محفل انس با قرآن کریم در قزوین برگزار شد

انتقاد امام جمعه جغتای از بدعهدی شرکت گاز شهرستان

تاکید دکتر مظفری بر عدم درج پیام تبریک انتصاب در رسانه ها و ارسال گل منطقه آزاد کیش

پاسخ مجید انصاری به عدم حضورش در دولت دوازدهم

تاکید شکوری راد بر توجه به هویت ملی

استفاده از بنزین بهتر است یا گاز LPG؟

آرایش انتخابات آینده شورای شهر تهران / تلاش ها برای تکرار

ترزا می : مذاکرات مجدد درباره برکسیت امکان پذیر نیست

کارتن خوابی که می توانست امام جماعت مسجد باشد

فقاهت کیان شیعه است| پاسخ به دو شبهه اخیر وهابیت

محفل انس با قرآن کریم در قزوین برگزار شد

خطبه های نماز جمعه شهرستانهای استان اصفهان

وحدت حوزه و دانشگاه عامل پیشرفت ایران اسلامی

علم الهدی: فضای مجازی دختران را بی عفت می کند

اهالی قلم در بیمارستان آیت الله یثربی کاشان رایگان درمان می شوند

دیدار نمایندگان کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت تپه با دبیرکل خانه کارگر

مجلس سنای آمریکا محمد بن سلمان را مسئول قتل خاشقجی معرفی کرد

نمایش فیلم سینمایی «لانتوری» در چین ممنوع شد

وقتی امام خمینی ( ره ) گوشت منجمد را نجس و حرام اعلام کرد

خلاصه بازی پرسپولیس - پارس جنوبی جم

چرا ماه های آینده می تواند بی ثباتی روانی ترامپ را به اوج خود برساند؟

علم الهدی : به دشمن اتوبان چهاربانده داده اند

سخنگوی جلیقه زردها: از انقلاب 1979 ایران الهام گرفته ایم

سردار اشتری: خانواده ناجا دارای 70 هزار حافظ قرآن است

وزیر اطلاعات برای پاسخ به سوال نماینده تهران به مجلس می آید

نشست خبری مدیران وزارت راه و شهرسازی در اردبیل

چه زمانی ساخت رایانه ایرانی کلید خورد؟

لزوم اتمام طرح های نیمه تمام در فیرزآباد

سیاست دولت استفاده از ظرفیت بازارچه های مرزی است

سیاست دولت استفاده از ظرفیت بازارچه های مرزی است

دیدار نمایندگان کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت تپه با دبیرکل خانه کارگر

بازدید از مجتمع توانبخشی امام علی(ع)

ساختمان تندیس همشهری را فراموش نمی کنم

نگاتیوهای ماندگار همشهری

عارف هیچگاه گزینه اصلاح طلبان نبوده و نخواهد بود (گفت وگو با عباس عبدی فعال سیاسی)

عارف هیچگاه گزینه اصلاح طلبان نبوده و نخواهد بود (گفت وگو با عباس عبدی فعال سیاسی)