مطالب مرتبط:
خون خاشقجی و روانشناسی خودکامگی- جواد ارشادی*
تیتر آخر «خاشقجی» به رنگ خون
تیتر آخر «خاشقجی» به رنگ خون
کاریکاتورهای جهان عرب؛ از خون خاشقجی تا تانک نفتی ترامپ!
تلاش ترکیه برای دستیابی به قطرات خون یا DNA خاشقجی
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 24 مهر 1397 ساعت 11:552018-10-16سياسي

خون خاشقجی و روانشناسی خودکامگی


​بسیاری می گویند، چطور ممکن است دولت سعودی دست به اشتباهی عجیب مانند قتل جمال خاشقچی بزند و به عواقب آن فکر نکند؛ شاید پاسخ این سوال را بتوان در ساختار روانشناختی خودکامگان یافت.

- شعارسال":بسیاری می گویند، چطور ممکن است دولت سعودی دست به اشتباهی عجیب مانند قتل جمال خاشقچی بزند و به عواقب آن فکر نکند؛ شاید پاسخ این سوال را بتوان در ساختار روانشناختی خودکامگان یافت محمد بن سلمان را در رسانه ها با این صفات می توان دید: ولیعهدی در چهره یک سلطان، بلند پرواز، خودشیفته، ستیزه جو و مهاجم.

اینها همگی بخش هایی از صفات یک خودکامه است.

اما شاید برای درک بهتر چرایی قتل خاشقچی که عده ای آن را اقدامی ناشیانه و خطرناک می دانند، نگاهی دقیق تر به نیمرخ روانشناختی ولیعهد سعودی انداخت.

سیمون هندرسون پژوهشگر اندیشکده موسسه واشنگتن، در مقاله ای به شخصیت بن سلمان پرداخته و با بیان روایتی مربوط به 11 سال پیش نوشته است: همه سفرای خارجی مقیم ریاض این داستان را به خاطر دارند.

بن سلمان در 22 سالگی تصمیم به راه اندازی تجارتی گرفت.

او به امضای یک قاضی برای توافق نیاز داشت.

وقتی قاضی با این درخواستش مخالفت کرد، بن سلمان گلوله ای را از جیبش درآورد و با نشان دادن آن به قاضی تهدید کرد که این سند باید امضا شود.

قاضی قرارداد را تایید کرد، اما به پادشاه وقت سعودی (ملک عبدالله) شکایت برد و شاه سعودی هم برای چندین ماه، ورود بن سلمان را به دربار خود ممنوع کرد.

(Henderson, 2017) خودکامگی، آن گونه که مانس اشپربر روانشناس در کتاب بررسی روانشناختی خودکامگی نوشته است، می تواند فرد را در تله ای از سوء برداشت هایی گرفتار کند که منجر به تصمیم های اشتباه و مهلک شود.

اساسا، خودکامگی ناشی از ترس است و بدتر آنکه، دائما به این ترس افزوده می شود و بی اعتمادی به دیگران را دامن می زند.

در تاریخ آمده است: دیونیزوس (حاکم خودکامه سیراکوز؛ ناحیه ای واقع در سیسیل ایتالیا امروزی) به سوءظن دائمی مبتلا بود.

ترس چنان او را فرا گرفته بود که می ترسید برای کوتاه کردن موهای سرش، آن را به دست سلمانی دهد.

از این رو دستور می داد تا خدمتکاری آن را با ذغال داغ بسوزاند.

کسی نمی توانست به اتاق او وارد شود، نه برادرش و نه پسرش، هیچ کدام اجازه نداشتند که با لباس عادی با او ملاقات کنند.

هر کس می خواست با او دیدار کند باید قبل از ورود، لباسهایش را درآورده و لباس دیگری را که به او داده می شد، بپوشد تا محافظان مطمئن شوند که اسلحه ای با خود ندارد.

روزی برادرش )لپتینس) می خواست، نقطه ای را روی کف اتاق مشخص کند، برای این کار از محافظ او نیزه ای گرفت؛ حاکم چنان خشمگین شد که دستور داد، محافظ را به خاطر بی احتیاطی اعدام کنند.

او بارها گفته بود که مجبور است در مقابل دوستانش از خود محافظت کند، زیرا می داند، آنها آدمهایی زیرک و باهوش هستند و بیش از آنکه بتوانند ریاست کسی را بپذیرند می خواهند که خود، رییس باشند.

او یکی از فرماندهانش (مارسیاس) را که خود از پایین ترین درجه به مرتبه فرماندهی رسانده بود به چوبه اعدام سپرد، فقط به این علت که مارسیاس، خواب خود را نقل کرده بود؛ خوابی که در آن، حاکم را با یک ضربه به قتل رسانده بود.

بدین ترتیب، روان حاکم، مملو از تمام نگران هایی بود که ناشی از ترس و بزدلی است.

این همان فردی است که از دست کسی چون افلاطون خشمگین شد، زیرا افلاطون، حاضر نشده بود که او را شجاع ترین فرد بداند.

افلاطون در گفت وگو با دیونیزیوس چنین گفت: هر کس می تواند واجد صفت شجاعت باشد، به غیر از فرد خودکامه (اشپربر, 1384(.

سوء ظن یک خودکامه نتیجه ترسی است که به مرور، مضاعف شده است.

این ترس در واقع، هراس از دست دادن حشمت و شوکتی است که داشتنش در عین ترس، شیرین است.

خودکامه جبار به مردم فرمانبرداری عادت کرده که او را بر شانه های خود می نشانند و جایگاهی والا به او می بخشند.

از اینجا به بعد، خودکامه، تنها یک حلقه عمده را در اطراف خود دارد؛ مجیزگویانی که از او اسطوره ها ساخته اند و خودکامه، فراسوی حلقه مجیزگویان و چاکران، دیگر هیچکس را در جرگه آدمیان به حساب نمی آورد.

داستان از آنجا بحرانی می شود که فرد خودکامه از یاران اولیه اش (آن هایی که در این بین از او اسطوره ای ساخته اند) می خواهد تا افسانه های دلربایی را که خود ساخته اند، باور کنند.

حالا دیگر، هیچ کدام از آنها، اجازه ندارند در ایمان نسبت به او کمترین شکّی کنند یا حتی کمتر از خود وی به آن معتقد باشند.

او از هر کس دیگری به خودش نزدیک تر است و این نکته را می دانیم که این نزدیکی، معمولاً مانع هر نوع ایمان راسخی می شود.

(اشپربر, بررسی روانشناختی خودکامگی, 1384) از این منظر، می توان گفت در میان هر ملتی، هزاران هیتلر و استالین بالقوه وجود دارد، اما به ندرت پیش می آید که این توفیق را داشته باشند تا مرحله دستیابی به قدرت مطلقه پیشروی کنند و به آرزوی رام نشدنی خود برای همتایی با الهه ها دست یابند و از این نقطه تقلا برای همتاسازی خود با خدایان اسطوره ای است که شعارهایی مانند دوچه (آلمان) همیشه بر حق است در آلمان نازی هیتلری، دقیقا با تغییری در نام، در کشوری دیگر به نام شوروی، تبدیل به استالین همواره بر حق است می شود و تفکر یا با ما، یا بر ما به تمامی، رخ نشان می دهد.

این تفکر یا با ما یا بر ما است که فرد خودکامه را به زندانی کردن یکباره و بدون سند 200 چهره سرشناس می کشاند؛ موضوع، فقط پول یا ادعای مبارزه با فساد نیست بلکه همه باید در پیشگاه یک خودکامه اقرار به ضعف کنند و به وفاداری و اطاعت، تعهد دهند.

فقط یک خودکامه می تواند به علت ترس از رقبا، بیش از 200 شاهزاده، بازرگان، وزیر و مقام ارشد دولتی را در هتل ریتز کارلتون ریاض بازداشت و پس از گرفتن باج و تعهدهای سنگین، آنها را تحت نظر آزاد کند.

وقتی آزادی رانندگی زنان در عربستان، قانونی و اجرایی شد، همزمان، تعدادی از فعالان مدنی زندانی شدند؛ همان کسانی که برای حقوق زنان از جمله حق رانندگی مبارزه کرده بودند؛ چرا؟ زیرا خودکامه نمی خواهد کسی رقیب او باشد حتی اگر خودش بر حق آزادی صحه بگذارد و مثلا رانندگی زنان را آزاد کند.

هیچ کس نباید رقیب فرد خودکامه باشد یا چنین القا کند که توانسته خودکامگی را به زانو درآورد.

امتیاز آزادی هم باید به نام او ثبت شود تا همیشه ملتی را مدیون خود بداند.

این رفتار جبارانه تنها به این ختم نمی شود که فرد خودکامه بعد از فهم حقیقتی، (مثلا ضرورت اصلاحات) که قرار است به نام خودش تمام شود، تنها به منکوب کردن رقبا بیندیشد، بلکه مساله یک جبار فراتر از این است؛ زیرا همیشه این حقیقت نیست که نقاب از چهره بر می دارد و خودکامه را به ضرورت اصلاح می کشاند.

کار زمانی به تنگنا می کشد که فرد مستبد بدون نظرداشت حقیقت، فقط به مسلخ، فکر می کند .

اینجا دیگر قرار نیست به امتیازی بیندیشد، بلکه تنها و تنها به حذف آن چیزی فکر می کند که مطابق میلش نباشد.

به این ترتیب، مساله رقابت را کنار می گذارد و مسخ خلسه حذف دیگری می شود.

چه کسی باید او را از این اندیشه باز دارد؟ هیچ کس؛ زیرا خودش چنین می خواهد و در اطرافیانش کسی را نگذاشته که توان مشورت حکیمانه یا جرات نصیحتی خردمندانه داشته باشد.

آن گونه که خالد بن فرحان آل سعود شاهزاده تبعیدی و ساکن آلمان به رسانه ها گفته است، 5 شاهزاده سعودی با بن سلمان درباره خاشقچی صحبت کرده بودند و هر 5 نفر به زندان افتادند.

هیچ کس در بارگاه یک جبار نباید جرات ابراز نصیحتی خردمندانه داشته باشد.

به این ترتیب، انگیزه حذف مخالف به قدری در فرد خودکامه قوی می شود که حتی جایی برای توصیه های امنیتی لازم نیز نمی گذارد و سلاخانش را برای حذف دیگری به کشوری دیگر می فرستد و انگیزه حذف، چشمانش را به روی دیدن عواقب کار خود می بندد.

بنابراین یک خودکامه از این هم فراتر می رود و به ورطه ای هولناک تر می افتد؛ به گونه ای که نه تنها توده ها و روشن بینان، بلکه چاکران و نزدیکان هم جرات نداشته باشند او را از اشتباه محرز بر حذر دارند، زیرا حذر دادن او از اشتباه را اشتباهی بزرگتر می دانند که به قیمت هستی خودشان تمام می شود و این گونه، فرد خودکامه در زنجیره ای تسلسلی از اشتباهات خود و اطاعت محض اطرافیان به جای مشاوره موثر، می غلتد.

هر چه باشد، هیچ کس از خودکامه به خودش نزدیک تر نیست.

شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته ازخبرگزاری ایرنا ، تاریخ انتشار22مهر 97، کد خبر: 83065318 ، www.

irna.

ir
کلید واژه ها: روانشناختی - سعودی - اشتباه - قاضی - روانشناس - لباس - ساختار - محافظ - تصمیم - اتاق - هایی - عجیب - دولت - ایتالیا - اعتمادی - قرارداد - سلمانی - داستان - برداشت - خطرناک - اسلحه - تاریخ - رسانه - مقاله - دیدار - گلوله - توافق - شکایت - سالگی - سیسیل

آخرین اخبار سرویس:
پیام تسلیت معاون مطبوعاتی برای درگذشت مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی

سردار شریف: آزادی همه افراد، نیازمند زمان است

«در آستان خورشید» میهمان شبکه سه

رییس جمهور با استعفای مسعود نیلی موافقت کرد

مدیرعامل و معاون پارلمانی سازمان تأمین اجتماعی جان باختند

میل به تمرکز گرایی در دستگاههای مرکزی کشور بیمارگونه است

چگونه امام حسن عسکری (ع) باعث دگرگونی افراد می شدند؟

فضای مجازی نیاز به مراقبت فراوان دارد

میل به تمرکز گرایی در دستگاههای مرکزی کشور بیمارگونه است

فوت رییس سازمان تامین اجتماعی و معاونش در سانحه رانندگی

تاوانی که برای برانکو تبدیل به فرصت شد

پایان همایش منطقه ای علمی، ادبی استاد هه ژار در مهاباد

ساخت بقعه امامزاده جدید در کشور ممنوع!

پیگیر عملیات اجرایی احداث بیمارستان خدابنده هستیم

درگذشت نوربخش و تاج الدین در سانحه تصادف در گلستان

کیخا: الگوی کشت به کشاورزان تحمیل شدنی نیست

راه های درمان دردهای جامعه از قرآن استخراج شود

یادداشت | لجاجت بر دهه سازی

بازداشت معاون اداره راهداری استان البرز

حملات به ظریف به خاطر دفاع او از FATF به مصلحت کشور نیست / او حتما مستنداتی دارد و بر اساس آن صحبت می کند / باید به عقلانیت میدان داد و مصالح نظام را در نظر گرفت / دفاع ظریف از FATF منطقی است / ظریف به خاطر حضور در فضای جهانی، شرایط جهانی را بهتر درک می کند

عارف رییس، موسوی لاری نائب رییس شورایعالی سیاست گذاری اصلاح طلبان باقی ماند

صبحانه کاری عراقچی با خبرنگاران و پژوهشگران ایتالیایی

سرافرازی ملت ایران از برکات فرهنگ ایثار و شهادت است

پیگیری درخواست های مردمی

«نوربخش» و «تاج الدین» درگذشتند

جزییات تصادف خودروی همراهان وزیر کار

بیش یادآوری، توانایی به یاد آوردن خاطرات 12روزگی

برگزاری همایش فرهنگی «سیره نبوی در قرآن کریم» در یمن

آغاز مرحله انتخابی مسابقات بین‎المللی قرآن در سوئز

تاثیر دور جدید تحریم ها بر اقتصاد ایران چیست؟

امیرعبداللهیان: نتانیاهو به آخر خط رسیده/ تهران بر مبنای توافقنامه دفاعی به همکاری با سوریه ادامه می دهد

روز بازنشستگی واقعی 15 آذر است نه 26 آبان

کاهش آسیب های اجتماعی با ترویج فرهنگ قرانی

اولین جشنواره بزرگ«برترین انتخاب» برگزار می شود

انتصاب 4 مدیر جدید در ارشاد به جای بازنشسته ها

​همایش تخصصی «ابن سینا و فلسفه یونان» برگزار می شود

مردم را به نام علم به سوی جهل و بی و بندباری می کشانند/ جوانان را حفظ کنیم

افغانستان و سوریه- خطرناک ترین کشور های جهان شناخته شد

حمید فرخ نژاد عکسی در شمایل یک دلقک منتشر کرد

پاکستان: پنچ مرزبان میرجاوه تحویل ایران شد

مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی جراحی شد

آزار جنسی کودکان در شوشتر/دستگیری عوامل

چراغی که به خانه رواست

دانلود رمیکس جدید آهنگ ای جان از فرهاد داروغه

ماشین جهانگیری در سفر خوزستان

آمریکا باید از بازی کثیف تروریستی خود در سوریه دست بردارد

برنده باش امشب پخش نمی شود

پایان کنگره بزرگداشت سرداران و سه هزار شهید استان قزوین

وزیر بریگزیت انگلیس استعفا کرد

ارسال 513 اثر به کنگره ملی امام زاده غیاث الدین محمد

کنگره 3000 شهید استان قزوین

امام جمعه بانه: مولودی خوانی نشانه عظمت پیامبر (ص) است

استاندار خراسان رضوی: استاندار جدید باید یک سر و گردن از من بالاتر باشد

برنامه عزاداری شهادت امام حسن عسکری در دفاتر علما و مراجع تقلید

شعار «سلامت برای صلح» زمانی محقق می شود که صلح و سلامت، هر دو در جهان موجود باشند

مراسم عزاداری شهادت امام حسن عسکری (ع) در یاسوج

دانلود آهنگ جدید داوود مقصودی بنام تو نباشی

واکنش سخنگوی شورای شهر به شایعه عدم تایید حکم حناچی

حضور بانوان در استادیوم ها مشکل امروز مردم نیست

بنایی خبر داد؛احتمال تعیین سرپرست برای خراسان رضوی

غیبت پرسش برانگیز افشانی در جلسه ای که شهردار منتخب تهران حضور داشت

درخواست سفیر ایران از رییس کل پلیس ملی سنگال

کمالی پور: بافت قدیم شهرستان های جنوبی نیاز به حمایت دارد

ریشه کن کردن محرومیت نیازمند توسعه متوازن است

3 گواهینامه مهم برای پیمانکاران: «صلاحیت اداره کار»، «صلاحیت پیمانکاری» و «ایمنی پیمانکاران»

تاریخ شفاهی دفاع مقدس تکمیل شود

مدیرعامل بانک ملی ایران: بسیاری از مشکلات توزیع ارز اربعین، خارج از حدود اختیارات ما بود/ دبیر ستاد اربعین: اقدام جهادی بانک ملی ایران در توزیع ارز اربعین، ستودنی است/ عضو هیات رییسه مجلس: ارائه ارز اربعین در شرایط دشوار، افتخار بزرگی در کارنامه بانک ملی ایران است/ تقدیر معاون سازما

جامعه روحانیت در ترویج فرهنگ وقف تلاش کنند

کارهای زیبایی صورت در خانم ها برای آقایان خط قرمز است

مصرف قلیان در بین دختران و زنان نگران کننده است

تصادف همراهان وزیر کار در گلستان/حال شریعتمداری خوب است+عکس

تشییع پیکر پدر شهید در جهرم

تصادف: وزیر کار سالم است/ تلاش برای احیای رییس تامین اجتماعی ادامه دارد

مسابقات منطقه ای قرآن نیروی زمینی ارتش در مشهد برگزار شد

تصادف ماشین وزیر کار در گلستان

پاسخ های ما به آل سعود چراغ خاموش اما دردناک است

اختصاص اعتبارات لازم برای ایجاد مدارس ویژه دانش آموزان توانخواه و استثنایی

ایران بر مبنای موافقتنامه دفاعی به همکاری خود با سوریه ادامه می دهد

تصادف شدید خودروی همراهان وزیر کار در گرگان + عکس

سختی های مسیر طلبگی طلاب را دلسرد نکند

رییس مجلس گرجستان: شرکت آمریکایی نظرسنجی تقلبی درباره نامزدهای انتخابات گرجستان منتشر می کند

توضیحات سردار شریف درباره آزادی 5 نفر از مرزبان ربوده شده در میرجاوه

تصادف شدید خودروی یک مسئول

رسانه های استکباری در خصوص کشتار مردم یمن سکوت قبرستانی اختیار کرده اند

43 هزار و 648 عضو گروه گولن از وزارت کشور ترکیه اخراج شدند

معرفی مقالات برتر همایش ملی زعفران در تربت حیدریه

شروط داریوش یزدانی، شفر را پشیمان کرد

مراسم عزاداری شهادت حسن عسکری (ع) در یاسوج

نخستین جشنواره ملی خرما در بوشهر

همایش بین المللی ادبیات انگلیسی در شیراز

جزییات تصادف خودروی همراهان وزیر کار

دانلود آهنگ جدید حامد شیخ بنام دلبر من

دانلود آهنگ جدید حمیدرضا شعبانی پور بنام تمام وجودم

دانلود آهنگ جدید محمد ذاکر بنام عاشقانه

درگذشت خبرنگار پیشکسوت عرصه رسانه+عکس

اعضای شورای مرکزی جامعه اسلامی مدیران ایران مشخص شد + اسامی

شهید موسی محمدی قره باغ چگونه زندگی کرد؟

علیدوست: باید به سمت هجرت و تمرکز حرکت کنیم

تصادف همراهان وزیر کار در گلستان/حال شریعتمداری خوب است

کتابخوانی پلی به سوی رشد علمی است

خون خاشقجی و روانشناسی خودکامگی

خون خاشقجی و روانشناسی خودکامگی