مطالب مرتبط:
خون خاشقجی و روانشناسی خودکامگی- جواد ارشادی*
تیتر آخر «خاشقجی» به رنگ خون
تیتر آخر «خاشقجی» به رنگ خون
کاریکاتورهای جهان عرب؛ از خون خاشقجی تا تانک نفتی ترامپ!
تلاش ترکیه برای دستیابی به قطرات خون یا DNA خاشقجی
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 24 مهر 1397 ساعت 11:552018-10-16سياسي

خون خاشقجی و روانشناسی خودکامگی


​بسیاری می گویند، چطور ممکن است دولت سعودی دست به اشتباهی عجیب مانند قتل جمال خاشقچی بزند و به عواقب آن فکر نکند؛ شاید پاسخ این سوال را بتوان در ساختار روانشناختی خودکامگان یافت.

- شعارسال":بسیاری می گویند، چطور ممکن است دولت سعودی دست به اشتباهی عجیب مانند قتل جمال خاشقچی بزند و به عواقب آن فکر نکند؛ شاید پاسخ این سوال را بتوان در ساختار روانشناختی خودکامگان یافت محمد بن سلمان را در رسانه ها با این صفات می توان دید: ولیعهدی در چهره یک سلطان، بلند پرواز، خودشیفته، ستیزه جو و مهاجم.

اینها همگی بخش هایی از صفات یک خودکامه است.

اما شاید برای درک بهتر چرایی قتل خاشقچی که عده ای آن را اقدامی ناشیانه و خطرناک می دانند، نگاهی دقیق تر به نیمرخ روانشناختی ولیعهد سعودی انداخت.

سیمون هندرسون پژوهشگر اندیشکده موسسه واشنگتن، در مقاله ای به شخصیت بن سلمان پرداخته و با بیان روایتی مربوط به 11 سال پیش نوشته است: همه سفرای خارجی مقیم ریاض این داستان را به خاطر دارند.

بن سلمان در 22 سالگی تصمیم به راه اندازی تجارتی گرفت.

او به امضای یک قاضی برای توافق نیاز داشت.

وقتی قاضی با این درخواستش مخالفت کرد، بن سلمان گلوله ای را از جیبش درآورد و با نشان دادن آن به قاضی تهدید کرد که این سند باید امضا شود.

قاضی قرارداد را تایید کرد، اما به پادشاه وقت سعودی (ملک عبدالله) شکایت برد و شاه سعودی هم برای چندین ماه، ورود بن سلمان را به دربار خود ممنوع کرد.

(Henderson, 2017) خودکامگی، آن گونه که مانس اشپربر روانشناس در کتاب بررسی روانشناختی خودکامگی نوشته است، می تواند فرد را در تله ای از سوء برداشت هایی گرفتار کند که منجر به تصمیم های اشتباه و مهلک شود.

اساسا، خودکامگی ناشی از ترس است و بدتر آنکه، دائما به این ترس افزوده می شود و بی اعتمادی به دیگران را دامن می زند.

در تاریخ آمده است: دیونیزوس (حاکم خودکامه سیراکوز؛ ناحیه ای واقع در سیسیل ایتالیا امروزی) به سوءظن دائمی مبتلا بود.

ترس چنان او را فرا گرفته بود که می ترسید برای کوتاه کردن موهای سرش، آن را به دست سلمانی دهد.

از این رو دستور می داد تا خدمتکاری آن را با ذغال داغ بسوزاند.

کسی نمی توانست به اتاق او وارد شود، نه برادرش و نه پسرش، هیچ کدام اجازه نداشتند که با لباس عادی با او ملاقات کنند.

هر کس می خواست با او دیدار کند باید قبل از ورود، لباسهایش را درآورده و لباس دیگری را که به او داده می شد، بپوشد تا محافظان مطمئن شوند که اسلحه ای با خود ندارد.

روزی برادرش )لپتینس) می خواست، نقطه ای را روی کف اتاق مشخص کند، برای این کار از محافظ او نیزه ای گرفت؛ حاکم چنان خشمگین شد که دستور داد، محافظ را به خاطر بی احتیاطی اعدام کنند.

او بارها گفته بود که مجبور است در مقابل دوستانش از خود محافظت کند، زیرا می داند، آنها آدمهایی زیرک و باهوش هستند و بیش از آنکه بتوانند ریاست کسی را بپذیرند می خواهند که خود، رییس باشند.

او یکی از فرماندهانش (مارسیاس) را که خود از پایین ترین درجه به مرتبه فرماندهی رسانده بود به چوبه اعدام سپرد، فقط به این علت که مارسیاس، خواب خود را نقل کرده بود؛ خوابی که در آن، حاکم را با یک ضربه به قتل رسانده بود.

بدین ترتیب، روان حاکم، مملو از تمام نگران هایی بود که ناشی از ترس و بزدلی است.

این همان فردی است که از دست کسی چون افلاطون خشمگین شد، زیرا افلاطون، حاضر نشده بود که او را شجاع ترین فرد بداند.

افلاطون در گفت وگو با دیونیزیوس چنین گفت: هر کس می تواند واجد صفت شجاعت باشد، به غیر از فرد خودکامه (اشپربر, 1384(.

سوء ظن یک خودکامه نتیجه ترسی است که به مرور، مضاعف شده است.

این ترس در واقع، هراس از دست دادن حشمت و شوکتی است که داشتنش در عین ترس، شیرین است.

خودکامه جبار به مردم فرمانبرداری عادت کرده که او را بر شانه های خود می نشانند و جایگاهی والا به او می بخشند.

از اینجا به بعد، خودکامه، تنها یک حلقه عمده را در اطراف خود دارد؛ مجیزگویانی که از او اسطوره ها ساخته اند و خودکامه، فراسوی حلقه مجیزگویان و چاکران، دیگر هیچکس را در جرگه آدمیان به حساب نمی آورد.

داستان از آنجا بحرانی می شود که فرد خودکامه از یاران اولیه اش (آن هایی که در این بین از او اسطوره ای ساخته اند) می خواهد تا افسانه های دلربایی را که خود ساخته اند، باور کنند.

حالا دیگر، هیچ کدام از آنها، اجازه ندارند در ایمان نسبت به او کمترین شکّی کنند یا حتی کمتر از خود وی به آن معتقد باشند.

او از هر کس دیگری به خودش نزدیک تر است و این نکته را می دانیم که این نزدیکی، معمولاً مانع هر نوع ایمان راسخی می شود.

(اشپربر, بررسی روانشناختی خودکامگی, 1384) از این منظر، می توان گفت در میان هر ملتی، هزاران هیتلر و استالین بالقوه وجود دارد، اما به ندرت پیش می آید که این توفیق را داشته باشند تا مرحله دستیابی به قدرت مطلقه پیشروی کنند و به آرزوی رام نشدنی خود برای همتایی با الهه ها دست یابند و از این نقطه تقلا برای همتاسازی خود با خدایان اسطوره ای است که شعارهایی مانند دوچه (آلمان) همیشه بر حق است در آلمان نازی هیتلری، دقیقا با تغییری در نام، در کشوری دیگر به نام شوروی، تبدیل به استالین همواره بر حق است می شود و تفکر یا با ما، یا بر ما به تمامی، رخ نشان می دهد.

این تفکر یا با ما یا بر ما است که فرد خودکامه را به زندانی کردن یکباره و بدون سند 200 چهره سرشناس می کشاند؛ موضوع، فقط پول یا ادعای مبارزه با فساد نیست بلکه همه باید در پیشگاه یک خودکامه اقرار به ضعف کنند و به وفاداری و اطاعت، تعهد دهند.

فقط یک خودکامه می تواند به علت ترس از رقبا، بیش از 200 شاهزاده، بازرگان، وزیر و مقام ارشد دولتی را در هتل ریتز کارلتون ریاض بازداشت و پس از گرفتن باج و تعهدهای سنگین، آنها را تحت نظر آزاد کند.

وقتی آزادی رانندگی زنان در عربستان، قانونی و اجرایی شد، همزمان، تعدادی از فعالان مدنی زندانی شدند؛ همان کسانی که برای حقوق زنان از جمله حق رانندگی مبارزه کرده بودند؛ چرا؟ زیرا خودکامه نمی خواهد کسی رقیب او باشد حتی اگر خودش بر حق آزادی صحه بگذارد و مثلا رانندگی زنان را آزاد کند.

هیچ کس نباید رقیب فرد خودکامه باشد یا چنین القا کند که توانسته خودکامگی را به زانو درآورد.

امتیاز آزادی هم باید به نام او ثبت شود تا همیشه ملتی را مدیون خود بداند.

این رفتار جبارانه تنها به این ختم نمی شود که فرد خودکامه بعد از فهم حقیقتی، (مثلا ضرورت اصلاحات) که قرار است به نام خودش تمام شود، تنها به منکوب کردن رقبا بیندیشد، بلکه مساله یک جبار فراتر از این است؛ زیرا همیشه این حقیقت نیست که نقاب از چهره بر می دارد و خودکامه را به ضرورت اصلاح می کشاند.

کار زمانی به تنگنا می کشد که فرد مستبد بدون نظرداشت حقیقت، فقط به مسلخ، فکر می کند .

اینجا دیگر قرار نیست به امتیازی بیندیشد، بلکه تنها و تنها به حذف آن چیزی فکر می کند که مطابق میلش نباشد.

به این ترتیب، مساله رقابت را کنار می گذارد و مسخ خلسه حذف دیگری می شود.

چه کسی باید او را از این اندیشه باز دارد؟ هیچ کس؛ زیرا خودش چنین می خواهد و در اطرافیانش کسی را نگذاشته که توان مشورت حکیمانه یا جرات نصیحتی خردمندانه داشته باشد.

آن گونه که خالد بن فرحان آل سعود شاهزاده تبعیدی و ساکن آلمان به رسانه ها گفته است، 5 شاهزاده سعودی با بن سلمان درباره خاشقچی صحبت کرده بودند و هر 5 نفر به زندان افتادند.

هیچ کس در بارگاه یک جبار نباید جرات ابراز نصیحتی خردمندانه داشته باشد.

به این ترتیب، انگیزه حذف مخالف به قدری در فرد خودکامه قوی می شود که حتی جایی برای توصیه های امنیتی لازم نیز نمی گذارد و سلاخانش را برای حذف دیگری به کشوری دیگر می فرستد و انگیزه حذف، چشمانش را به روی دیدن عواقب کار خود می بندد.

بنابراین یک خودکامه از این هم فراتر می رود و به ورطه ای هولناک تر می افتد؛ به گونه ای که نه تنها توده ها و روشن بینان، بلکه چاکران و نزدیکان هم جرات نداشته باشند او را از اشتباه محرز بر حذر دارند، زیرا حذر دادن او از اشتباه را اشتباهی بزرگتر می دانند که به قیمت هستی خودشان تمام می شود و این گونه، فرد خودکامه در زنجیره ای تسلسلی از اشتباهات خود و اطاعت محض اطرافیان به جای مشاوره موثر، می غلتد.

هر چه باشد، هیچ کس از خودکامه به خودش نزدیک تر نیست.

شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته ازخبرگزاری ایرنا ، تاریخ انتشار22مهر 97، کد خبر: 83065318 ، www.

irna.

ir
کلید واژه ها: روانشناختی - سعودی - اشتباه - قاضی - روانشناس - لباس - ساختار - محافظ - تصمیم - اتاق - هایی - عجیب - دولت - ایتالیا - اعتمادی - قرارداد - سلمانی - داستان - برداشت - خطرناک - اسلحه - تاریخ - رسانه - مقاله - دیدار - گلوله - توافق - شکایت - سالگی - سیسیل

آخرین اخبار سرویس:
حمله تند کمال تبریزی به یک برنامه تلویزیونی/ حرمله وار سر «مارموز» را بریدند

پاسخ دادستان تهران به مدعیان برپایی رفراندوم حجاب

حفظ آبروی نظام از مصادیق اوجب واجبات است

عامل تیراندازی در رشت دستگیر شد

اخراج بیش از 15 هزار نفر از کارکنان نیروهای مسلح ترکیه در سال 2018

اقدام پژوهی چگونه توانستم لجاجت اسرا را کاهش دهم ؟

از بین بردن موانع ذهنی ، با 5 راهکار اساسی

کفش هوشمندی که سایزش را با پای شما تنظیم می کند + فیلم

رییس پژوهشکده مردم شناسی: آیین و شعر زبان صلح است

190 مبلّغ در ایام فاطمیه به مناطق مختلف ارومیه اعزام می شوند

پیشنهاد کارفرمایان به دولت درباره هزینه سلامت و آموزش کارگران

جبران کم آبی در گرو استحصال آب های نامتعارف است

پرونده مرضیه هاشمی؛ جنگ سیاسی با ایران

زمان رهاسازی آب زاینده رود توسط کمیته استانی تعیین می شود

ثبت نام حکمتیار برای انتخابات ریاست جمهوری افغانستان

مراسم ختم مرحوم حاج محمدرضا اعتمادیان

تصاویری از حال وهوای کربلا در ایام شهادت حضرت زهرا (س)

بازار داغ قاچاق محصولات فرهنگی!

خبرنگاری به عشق رهبر ایران/روایت خبرنگار فلسطینی پرس تی وی

حج نقش موثری در ارتقاء سطح روابط کشور های اسلامی دارد

مبلغی: برخی افزودنی ها مشکل عدم حلیت شرعی و آسیب رسانی به جسم را دارند

سناریوسازی تکراری برای بنیادشهید بدون شهیدی در دولت روحانی/عملکردی که قابل تقدیر است

توطئه اقتصادی دشمن با پیروی از رهنمودهای رهبری خنثی می شود

کنفرانس «پیام پاکستان» در جامعه باقر العلوم لاهور برگزار شد + تصاویر

انسانیت نیازمند فرهنگ گفت وگو و تقویت اعتدال گرایی است

برگزاری سوگواره یاس نبوی در حرم امامزاده ابراهیم(ع) از 7 بهمن

اهداف و دستاوردهای انقلاب در برنامه های دهه فجر بیان شود

متاسفانه برخی به مفاهیم اسلامی اعتقاد ندارند ولی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی هستند

ویژه برنامه ‎های ایام فاطمیه حرم مطهر رضوی تشریح شد

فرمانده انتظامی گیلان: فرد مسلح در رشت حالت طبیعی نداشت

سازمان برنامه و بودجه: تنخواه روحانی 70 میلیارد تومان است

مراسم معارفه و اعطای حکم معاون سیاسی جدید وزارت کشور برگزار شد

رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح از بازمانده هواپیمای 707 عیادت کرد

کشف محموله سنگین هرویین در جنوب کشور

تلاش دشمن فاصله انداختن بین ملت و حاکمیت است

سهم بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات از بودجه سال 98

فرهنگیان چگونه عضو شورای عالی آموزش و پرورش شوند؟

شهرداری دیلم هیچ کارگری را اخراج نکرده است

اعلام ویژه برنامه‏‎های ایام فاطمیه در حرم امام رضا(ع)

حفظ انقلابی گری راهکار مقابله با تهاجم نرم دشمن است

ارباب رجوع در دستگاه های اجرایی معطل نشود

برای حفظ محیط زیست متحد شویم

جشن های چهل سالگی انقلاب باید باشکوه خاص برگزار شود

سند جامع اطلاع رسانی شهر تهران تدوین می شود

روابط عمومی ها به محیط شخصی برای مدیران تبدیل نشوند

فرماندار: هیچ مورد قاچاق دام از ورامین گزارش نشده است

معاون اول رییس جمهوری به استان کرمان سفر می کند

انتصاب فرمانداران جدید لاهیجان، آستارا و رضوانشهر

تلاش فعالان صلح طلب برای آزادی مجری پرس تی وی

سرلشگر باقری درگذشت سردار فضایلی را تسلیت گفت

حسین زادگان: برای حل مشکلات مازندران دنبال قهرمان نباشیم

نقد بزرگان راهگشاست

واعظی از آیت الله مومن عیادت کرد

دانلود آهنگ جدید نیمانی بنام انگیزه

دانلود آهنگ جدید محمد رامزی بنام با هم باشیم

همایش سراسری مدیران بانک پاسارگاد برگزار شد

برگزاری همایش هنر، صلح و توسعه پایدار با حمایت بانک شهر

برگزاری کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری شهرستان سیرجان با حضور مدیرعامل بانک توسعه تعاون

تصاویر/ طلاب معترض به کنوانسیون پالرمو در درس خارج آیت الله العظمی نوری همدانی

روزنامه آلمانی: اطلاعات جاسوس ایران در ارتش را سیا داده است

نتیجه یک نظرسنجی از زبان دادستان تهران: افراد در زندگی فردی از وضع خود رضایت دارند

سراج الدین موسوی: هر چه گفتم، حرفهایی بود که موسوی خویینی ها در جمع اعضای مجمع روحانیون گفته بود

دست کم 70 نفر در آتش سوزی در خط لوله نفت مکسیکو کشته شدند

جلسه شورای عالی حج

برخی روشنفکران به دنبال برپایی رفراندوم برای حجاب نباشند

شهرداری دیلم هیچ کارگری را اخراج نکرده است

ارباب رجوع در دستگاه های اجرایی معطل نشود

ماجرای یک نشست ناتمام در وزارت خارجه

مدارس «هزار جریب» فردا تعطیل شد

دستگیری خانم هاشمی باج خواهی است

ویژه برنامه ‎های ایام فاطمیه حرم مطهر رضوی تشریح شد

جشن های چهل سالگی انقلاب باید باشکوه خاص برگزار شود

برای حفظ محیط زیست متحد شویم

دادستان تهران: حجاب و عفاف از سیاست های الزام آور و پایه ای نظام اسلامی است/ضرورت اجرایی کردن قانون تسهیل ازدواج جوانان

فیلم/ تشییع پیکر 10 شهید دفاع مقدس و مدافع حرم در مشهد

باید هرگونه سیاسی کاری و نگاه سلیقه ای در صیانت از میراث فرهنگی کنار گذاشته شود

زمان رهاسازی آب زاینده رود توسط کمیته استانی تعیین می شود

حوزه های علمیه خواهران نیازمند همراه سازی با جامعه

پاسخ دادستان تهران به مدعیان برپایی رفراندوم حجاب

تداوم دوره های بازآموزی فنی در بیمه میهن

فرمانده ناجا: سال 97 را برای آشوب ها انتخاب کرده بودند؛ اکثر توطئه ها خثنی شد

آیت الله نوری همدانی: بر اساس آیات قرآن با کسانی که ظالم هستند نباید پیمان بست؛ در برجام دیدیم که چه کردند

جزییات مراسم تشییع و ترحیم سردار احمد فضائلی

نشست نقد و بررسی «فدک در تاریخ» تألیف شهید آیت الله سیدمحمدباقر صدر در مشهد برگزار می شود

نتایج نهایی مجلس نمایندگان 9 ولایت افغانستان اعلام می شود

علی مطهری: هرقدر روحانیت حکومتی شود اقبال مردم به آنها کم می شود/ آملی لاریجانی معقول است و تندروی های جنتی را ندارد/ نقش محسن رضایی در تحریف وظایف مجمع تشخیص

جابه جا کردن خلاقانه لوله های بتنی با کمترین امکانات ممکن + فیلم

به نمایندگی از رییس جمهور واعظی از آیت الله مومن عیادت کرد

از سوی روابط عمومی اعلام شد مخالفت دبیرخانه مناطق آزاد با دستور گمرک برای توقف ورود کالا به این مناطق

سند جامع اطلاع رسانی شهر تهران تدوین می شود

دانلود آهنگ جدید عباس روستایی بنام عاشق شدن

دانلود آهنگ جدید ایمان فلاح بنام اخم

دانلود آهنگ جدید امیر کیان بنام بماند

«هانیه توسلی» جوان تر از 10 سال پیش! +عکس

بیمه کوثر عضو اصلی کنسرسیوم بیمه نامه های مشترک انرژی

نظام کارمزدی نادرست، شفافیت را در نظام بانکی کم رنگ کرده است

انتصاب فرمانداران جدید در سه شهرستان گیلان

حرکت کاروان قرآنی انقلاب از شمال تا جنوب ایران

افتخارآفرینی فولاد مبارکه در جشنواره ملی نوآوری محصول برتر ایرانی

اطلاع رسانی در گیلان ناتوان، سنتی و دست به عصاست!

خون خاشقجی و روانشناسی خودکامگی

خون خاشقجی و روانشناسی خودکامگی