مطالب مرتبط:
جایگزین معاملات فردایی در بازار ارز
انتظار کاهشی معامله گران در بازار ارز/ معاملات فردایی رونق گرفت
انتظار کاهشی معامله گران در بازار ارز | معاملات فردایی رونق گرفت
انتظار کاهشی معامله گران در بازار ارز/ معاملات فردایی رونق گرفت
انتظار کاهشی معامله گران در بازار ارز/ معاملات فردایی رونق گرفت
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 20 مهر 1397 ساعت 16:452018-10-12اقتصادي

جایگزین معاملات فردایی در بازار ارز


یافته های یک پژوهش، مکانیزم صحیح انجام معاملات فردایی بازار ارز را تشریح کرده است.

این پژوهش به آسیب شناسی معاملات فردایی دلار پرداخته و با ملاحظات شرعی و فنی جانشین معاملات فردایی را معرفی کرده است.

- بر اساس یافته های پژوهشگران، برای ساماندهی معاملات فردایی ارز در کوتاه مدت، انجام معاملات فردایی در قالب حقوقی تعهد به انجام بیع و در بلند مدت تشکیل بازار رسمی معاملات آتی ارز می تواند راهگشا باشد.

شعار سال": در بازار غیررسمی ارز معاملاتی با نام معاملات ارز فردایی انجام می شود که اگر چه وجود آنها برای بازارهای پولی و مالی کشور لازم است، اما در حال حاضر مشکلات فقهی مانند قمار و غرر در آنها وجود دارد؛ در نتیجه پژوهش حاضر، به حل معمای بهره گیری از معاملات فردایی در بازار ارز پرداخته است.

این پژوهش توسط کامران ندری و حسین میثمی در پژوهشکده پولی و بانکی صورت گرفته است.

معاملات فردایی چیست؟ با توجه به اینکه در نظام پولی و بانکی کشور معاملات آتی ارز به رسمیت شناخته نمی شود و براساس مقررات این کار غیرقانونی است، در سال های اخیر بازاری غیررسمی در اقتصاد کشور تشکیل شده است که اصطلاحا به آن بازار معاملات فردایی گفته می شود.

با توجه به وجود این معاملات، مطالعه ای در پژوهشکده پولی و بانکی کشور انجام شده است که در آن به بررسی تجربه و ماهیت حقوقی معاملات فردایی ارز در بازار غیررسمی پرداخته است.

در این پژوهش تعریف مشخصی از معاملات ارزی فردایی عنوان شده است.

در این تعریف آمده است منظور از معاملات ارزی فردایی، مبادلاتی است که در آن ذی نفعان بازار ارز در پایان یک روز معاملاتی، در رابطه با قیمت ارز در روز آینده با یکدیگر وارد معامله می شوند و براساس پیش بینی هایی که از نرخ ارز در روز آینده دارند، تعهداتی طرفینی را بر عهده می گیرند.

در واقع تلاش می کنند با پیش بینی صحیح نرخ ارز در آینده به سود مرتبط دست پیدا کنند و طبعا زیان ناشی از پیش بینی ناصحیح خود را نیز می پردازند.

در این مطالعه تاکید شده است که تجربه عملی معاملات مذکور به طور عمده در شهر تهران انجام می شود و فرآیند آن به این صورت است که مجموعه ای از افراد دارای اعتبار نسبت به تشکیل یک گروه برای انجام معاملات فردایی اقدام می کنند و یک نفر به عنوان سرگروه تعیین می شود.

سرگروه برای بالا بردن تضمین معاملات و پرداخت غرامت در صورت انجام پیش بینی نادرست که اصطلاحا تاوان نامیده می شود متناسب با سقف فعالیت مورد تقاضای عضو، از وی چک تضمین یا اصطلاحا چک گارانتی دریافت می کند.

به عنوان مثال، اگر عضو تقاضای معامله بالای یک میلیون دلار یا بالای یک خط را داشته باشد، باید چک تضمین به مبلغ بالاتری بپردازد.

جهت انجام معاملات فردایی ارز، معمولا در پایان یک روز کاری طرفین معامله براساس پیش بینی خود از قیمت ارز در روز آینده، با یکدیگر معامله می کنند و در پایان روز کاری که معمولا حدود ساعت 15 است، تسویه انجام می شود.

در واقع هر طرفی که پیش بینی ناصحیح انجام داده بود باید تفاوت نرخ واقعی ارز در روز آینده و نرخ پیش بینی شده را به عنوان غرامت به طرف مقابل بپردازد.

فردی هم که به هر دلیل از پرداخت تاوان خودداری کند، از گروه و طبعا از بازار اخراج خواهد شد و اعتبارش برای انجام معاملات فردایی از بین خواهد رفت.

براساس مطالعه انجام شده، در این دسته از معاملات ارزی، هیچ نوع متن قرارداد مکتوبی بین طرفین امضا نمی شود و توافقات به صورت حضوری یا تلفنی صورت می گیرد.

همچنین تحویل ارز هیچ گونه موضوعیتی برای طرفین ندارد.

اشکال کنونی معاملات ارزی در این مطالعه از منظر حقوقی به معاملات فردایی ارز نگاه شده است.

براساس این نگاه به نظر می رسد معامله انجام شده در واقع معامله روی تغییرات نرخ ارز است.

در این تصویر حقوقی طرفین هیچ تعهدی برای انجام بیع در روز آینده به یکدیگر نمی دهند، بلکه روی تغییرات نرخ دلار شرط بندی می کنند.

به عبارت دقیق تر، در این تصویر طرفین معامله ریسک نوسان قیمت ارز را پوشش می دهند.

در واقع هر یک از طرفین معامله که پیش بینی ناصحیح انجام دهد، موظف است به اندازه خطا در پیش بینی نرخ فردایی ارز، به طرف مقابل تاوان بپردازد.

پژوهشگران این مطالعه برای روشن تر شدن موضوع عنوان کرده اند که مثلا اگر قیمت ارز در پایان روز جاری 6300 تومان باشد، طرف اول که انتظار ثبات یا کاهش قیمت را دارد اعلام می کند که فردا ساعت 15، قیمت دلار کمتر از 6500 تومان خواهد بود.

طرف دوم که انتظار افزایش قیمت را دارد نیز اعلام می کند که قیمت دلار بالاتر از 6500 تومان خواهد بود.

حال در ساعت 15 روز آینده، اگر قیمت دلار در بازار هر عددی کمتر از 6500 تومان باشد، طرف دوم باید به اندازه مابه التفاوت به طرف اول تاوان بپردازد.

در مقابل اگر در ساعت 15 روز آینده قیمت دلار هر عددی بالاتر از 6500 تومان باشد، طرف اول باید به اندازه مابه التفاوت تاوان به طرف دوم بپردازد.

نگاه فقهی به معاملات فردایی ارز در این پژوهش از منظر فقهی به تصویر حقوقی معاملات فردایی ارز نگاه شده است.

پژوهشگران معتقدند این تصویر ساختار و تاسیس حقوقی جدیدی محسوب می شود که لازم است در چارچوب اصل آزادی و لزوم قراردادها در فقه اسلامی تحلیل شود.

به عبارت دیگر نمی توان آن را در زمره عقود متعارف و سنتی مانند مرابحه، اجاره و.

تحلیل کرد.

در این پژوهش توضیح داده شده است که چهار ضابطه عمومی قرارداد مانند ممنوعیت ربا، ضرر، غرر و قمار وجود دارد که تمامی عقود جدید لازم است این ضوابط عمومی قراردادها را تامین کنند.

براین اساس به نظر می رسد در معاملات فردایی ارز دو اصل ممنوعیت قمار و ممنوعیت غرر نیازمند بررسی دقیق تر است و سایر اصول مانند ممنوعیت ربا چندان محل بحث نیست.

دو چالش مهم معاملات فردایی ارزی اولین چالشی که در رابطه با معاملات فردایی ارز می تواند مطرح شود، قماری بودن این معاملات است.

پژوهشگران این مطالعه معتقدند که معاملات فردایی ارز مصداق قمار را دارد.

در توضیح نیز گفته اند که در تصویر حقوقی ارائه شده از معاملات فردایی، طرفین معامله بر روی یک امر کاملا تصادفی یعنی نرخ ارز در روز آینده به معامله می پردازند و هریک از آنها موظف است در صورت خطا، تاوان مشخصی به طرف مقابل بپردازد.

بنابراین در اینجا هیچ نوع فعالیت واقعی اقتصادی اتفاق نمی افتد و صرفا بر روی متغییری تصادفی شرط بندی صورت می پذیرد.

چالش دومی که در رابطه با معاملات فردایی ارز می تواند مطرح شود، غرری بودن این معاملات است.

غرر در لغت به معنای خدعه است و به لحاظ اصطلاحی نیز به معامله ای که در آن نوعی از خدعه یا خطر وجود داشته باشد گفته می شود.

میثمی و ندری استدلال کرده اند که معاملات فردایی ارز مصداق غرر دارد.

آنها در توضیح آورده اند که در تصویر حقوقی ارائه شده، با توجه به مبهم بودن عوض و معوض در این معامله، چالش غرر به صورت جدی قابل توجه است.

چرا که به لحاظ فقهی وجود ابهام در عوض و معوض معاملات یکی از عوامل اصلی ایجاد غرر محسوب می شود.

طراحی راهکارهای جایگزین اسلامی پژوهشگران در این مطالعه با در نظر گرفتن اینکه معاملات فردایی ارز یک نیاز کاملا واقعی محسوب می شود و بازارهای مالی و پولی به آن احتیاج دارند؛ دو راهکار کوتاه مدت و بلندمدت برای جایگزین شدن آن با معاملات فردایی ارز در چارچوب شرعی پیشنهاد کرده اند.

راهکار طراحی شده برای رفع معضل معاملات فردایی ارز در کوتاه مدت، تعهد بیع در آینده پیشنهاد شده است.

در این راهکار فروشنده براساس قرداد متعهد می شود تا در سررسید مشخص مانند یک روز کاری، مقدار معینی از یک ارز خارجی را به قیمتی که در زمان حال تعیین می شود، بفروشد.

در مقابل، خریدار آتی ارز متعهد می شود که ارز مذکور را با مشخصات ذکر شده خریداری کند.

پژوهشگران در این راهکار ملزوماتی را در نظر گرفته اند.

آنها تاکید کرده اند که در این راهکار لازم است تدابیر مشخصی در نظر گرفته شود تا معاملات مذکور حقیقتا روی ارز اتفاق بیفتد و نه روی تغییرات نرخ ارز.

به طور مشخص تاکید کرده اند که امکان تحویل فیزیکی در معاملات باید در نظرگرفته شود.

به نحوی که اگر یکی از طرفین معامله به هر دلیلی نیازمند ارز فیزیکی بود، بتواند بدون مشکل آن را تحویل بگیرد.

البته طبیعی است که طرفین می توانند با توافق یکدیگر به صورت نقدی یا بدون تحویل فیزیکی تسویه کنند.

اما این اختیار نباید نافی حق تحویل گرفتن ارز به صورت فیزیکی باشد.

راهکار بلند مدتی که در این مطالعه به آن پرداخته شده، تشکیل بازار رسمی معاملات آتی ارز است.

میثمی و ندری معتقدند که پس از کسب موافقت بانک مرکزی، می توان بازار آتی ارز را براساس قالب حقوقی تعهد بیع در آینده طراحی کرد.

در این راهکار فروشنده آتی ارز براساس قرارداد متعهد می شود تا در سررسید مشخص، مقدار معینی از یک ارز خارجی را به قیمتی که در زمان حال تعیین می شود، بفروشد.

در مقابل خریدار آتی ارز متعهد می شود که ارز مذکور را با مشخصات ذکر شده خریداری کند.

همچنین به منظور جلوگیری از امتناع طرفین از انجام قرارداد، طرفین به صورت شرط ضمن عقد متعهد می شوند مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد اتاق پایاپای بگذارند و متعهد می شوند تا متناسب با تغییرات قیمت آتی، وجه تضمین را تعدیل کنند.

اتاق پایاپای از طرف آنان وکالت دارد تا متناسب با تغییرات، بخشی از وجه تضمین هریک از طرفین را در اختیار طرف دیگر معامله قرار دهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سررسید با هم تسویه کنند.

در این روش، هریک از متعهد فروش یا متعهد خرید می توانند در مقابل مبلغ معینی، تعهد خود را در بازار ثانویه به شخص ثالث واگذار کنند.

در این صورت شخص ثالث جایگزین طرفین در انجام تعهدات خواهد شد.

در این مطالعه تاکید شده است که در الگوی منطبق با شریعت معاملات آتی باید علاوه بر شرعی بودن متن قرارداد، تدابیری اتخاذ شود تا معاملات در عمل صوری انجام نشود.

بنابراین لازم است در آیین نامه ها و دستورالعمل های اجرایی مواردی لحاظ شود که می توان به این موارد اشاره کرد: در صورت تمایل خریدار امکان تحویل ارز وجود داشته باشد؛ سقفی برای حجم معاملات کل بازار، هر کارگزار و هر فروشنده در نظر گرفته شود تا افزون بر رعایت ضابطه شرعی قدرت بر تسلیم، از شکل گیری بحران های احتمالی جلوگیری شود و در نهایت، راهکارهایی برای شناسایی فروشنده آتی و میزان اعتبارش تعریف شود.

بازیگران بازار آتی دلار پژوهشگران این مطالعه معامله گران بازار آتی را به دو گروه تقسیم کرده اند.

براساس این تقسیم بندی، گروه نخست کسانی هستند که برای پوشش ریسک معامله می کنند و گروه دوم، سفته بازانی که از محل تغییر قیمت کسب سود می کنند.

بنابراین، صرفا گروه کمی از ذی نفعان با هدف تحویل وارد بازار آتی ارز می شوند.

از منظر اقتصادی، در بازار آتی همان طور که به معامله گران گروه نخست احتیاج است، به سفته بازان نیز احتیاج است و اصولا بدون وجود آنها بازار شکل نمی گیرد، چون آنها هستند که قیمت را به تعادل می رسانند و باعث نقدشوندگی می شوند.

پژوهشگران تاکید دارند که از منظر فقهی نیز تمامی انگیزه های عقلایی معامله مشروعیت فقهی دارند و نباید تصور کرد که فقط معامله با انگیزه تحویل ارز جواز شرعی دارد.

به عبارت دیگر اشخاص گوناگون با انگیزه های مختلف می توانند وارد بازار آتی ارز شوند و این اشکالی ایجاد نمی کند.

شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ انتشار 15 مهر97، شماره: 3449037
کلید واژه ها: معاملات - بازار - بازار ارز - پیش بینی - پژوهشکده - بینی - کشور - بانکی - آینده - نرخ ارز - مطالعه - صورت - شهر تهران - تعهد - قیمت ارز - مشکلات - جانشین - اقتصاد - غرامت - رابطه - تهران - نظام - مالی - هایی - فقهی - زیان - قیمت - قمار - دلار

آخرین اخبار سرویس:
ایلام کریدور ارتباطی عتبات عالیات است

شرط دریافت دینار عراق توسط زوار اربعین

یک شرکت چینی پنج میلیون دلار در ایلام سرمایه گذاری می کند

ایلام کریدور ارتباطی عتبات عالیات است

سعی کردم بازار سرمایه طبق علم باشد، نه ملاحظات مدیریتی

یک شرکت چینی پنج میلیون دلار در ایلام سرمایه گذاری می کند

آمار پرمخاطب ترین پیام رسان ها در بین ایرانیان

توزیع گوشت گرم گوسفندی در کرمانشاه

صادرات باید در ایران تعریف شود

ایلام کریدور ارتباطی عتبات عالیات است

عملکرد نازل های عرضه سوخت مایع در ایلام راستی آزمایی می شود

هشدار ایران خودرو درباره فروش غیرقانونی خودرو

«داتیس خودرو»؛ شرکت کاغذی پیش فروش خودرو که هنوز باز است/ دادستان تهران: داتیس خودرو 82 شاکی دارد!

اعتبارات امهال وام مناطق زلزله زده جوابگو نیست

بردسکن سالن ورزشی ویژه بانوان ندارد

از واکسینه دام تا تاخیر 10 روزه در تحویل چغندر به کارخانه قند شیروان

بانک مرکزی موظف به ارائه پیشنهاد اجرایی برای اصلاح نظام بانکی شد

صادرات باید در ایران تعریف شود

گندم کاران ابرکوه نگران تامین کودشیمیایی کشت پاییزه نباشد

گندم کاران ابرکوه نگران تامین کودشیمیایی کشت پاییزه نباشد

حریق گسترده در یک کارگاه تولیدی در تهران

زمان اتمام طرح ها نباید بیشتر از موعد اعلام شده باشد

اعتبارات امهال وام مناطق زلزله زده جوابگو نیست

اعتبارات امهال وام مناطق زلزله زده جوابگو نیست

شناسایی 11 هزار نفر دارای 2 دفترچه بیمه در یزد!

اعتبارات امهال وام مناطق زلزله زده جوابگو نیست

زمان اتمام طرح ها نباید بیشتر از موعد اعلام شده باشد

بردسکن سالن ورزشی ویژه بانوان ندارد

مسئولان نباید آسیب های جامعه را به حال خود واگذارند

مزایای هوشمندسازی شهرها

هزینه های ورود خودروهای شخصی به خاک عراق مشخص شد

نکاتی که مردم برای دریافت دینار عراق باید بدانند

آپارتمان های با قیمت متری زیر 8 میلیون تومان، در کجای تهران پیدا می شود؟

تاریخ عرضه آیفون XR به تعویق افتاد

فراهم شدن زمینه برقراری هشت میلیون دقیقه مکالمه روزانه در اربعین

5 میلیارد ریال وام به هنرمندان پرداخت می شود

ممنوعیت پنج ساله کشت محصولات آب دوست در کوهدشت

ماجرای اختصاص وام 100 میلیاردی به محمدرضا گلزار چه بود؟ +عکس

گران شدن چراغ خاموش خودروهای داخلی در بازار

کلاهبرداری به سبک آمریکایی ها! +عکس

قیمت خودروهای وارداتی در بازار

ایران خودرو: فروش فقط از طریق سایت است

قیمت طلا، سکه و ارز امروز 28 مهر

فروش 100 هزار دینار به زائران اربعین

قیمت خودروهای داخلی در بازار امروز +جدول

28 مهر؛ بازار آزاد تهران | هر گرم طلای 18 عیار 401 هزار و 200 تومان شد

کلافگی و سردرگمی در «زنجان»

قیمت خرید چتر در بازار

معرفی چهار وزیر پیشنهادی روحانی به مجلس + اسامی

یارانه دریافتی هر ایرانی به 4.186.000تومان رسید

عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس عنوان کرد: افزایش مجدد حقوق کارمندان با فرمت پلکانی

کاهش تدریجی قیمت خودرو

کاهش قیمت طلا نسبت به هفته گذشته

پرداخت 120 دلار برای ورود خودروهای شخصی به خاک عراق

قیمت خودروهای داخلی در بازار امروز شنبه+جدول

استفاده از کالای غیراستاندارد بازی با جان مردم است

5 میلیارد ریال وام به هنرمندان پرداخت می شود

رونمایی از مشتریان کی روش توسط آبولا

رضا رحمانی سرپرست وزارت صنعت معدن و تجارت شد

بیش از 7 میلیارد ریال برای تجهیزات ورزشی کهگیلویه هزینه شد

کشاورزان خراسان شمالی: امهال وام بانک گره از کار ما نگشود

سه واحد صنفی متخلف در فسا تعطیل شد

کشت محصولات آبدوست در کوهدشت ممنوع شد

3 میلیون نفر در ایران بیکارند

فروش 100 هزار دینار به زائران اربعین

معافیت 3637 قلم کالا از پرداخت مابه التفاوت نرخ ارز

رضا رحمانی سرپرست وزارت صنعت معدن و تجارت شد

ممنوعیت پنج ساله کشت محصولات آب دوست در کوهدشت

کشت محصولات آبدوست در کوهدشت ممنوع شد

کشاورزان خراسان شمالی: امهال وام بانک گره از کار ما نگشود

بلیت بازی پرسپولیس و السد در بازار سیاه، هشتصد هزار تومان!

کشاورزان خراسان شمالی: امهال وام بانک گره از کار ما نگشود

معاون رییس جمهور اعتبار 630 میلیارد ریالی برای طرح های گردشگری در اصفهان اختصاص یافت

کاهش تدریجی قیمت خودرو

کشاورزان خراسان شمالی: امهال وام بانک گره از کار ما نگشود

بیش از 7 میلیارد ریال برای تجهیزات ورزشی کهگیلویه هزینه شد

کشت محصولات آبدوست در کوهدشت ممنوع شد

کاهش قیمت طلا نسبت به هفته گذشته

تسهیلات پرداختی بانک ها به بخش های اقتصادی 12.1 درصد افزایش یافت

212 هزار میلیاردریال تسهیلات به 29 هزار طرح و بنگاه کوچک و متوسط اعطا شد

تعداد روزهای ناسالم تهران امسال افزایش یافت

مرکز خدمات جامع سلامت در هیرمند به بهره برداری رسید

181میلیاردتومان حقوق گمرکی ازشرکتهای خارجی درزنجان دریافت شد

برگزاری بزرگترین نمایشگاه توانمندی های تولیدی صنایع کوچک و متوسط در استان البرز

780 میلیارد ریال به بیمه شدگان کهگیلویه و بویراحمد پرداخت شد

10 هزار تن ماده معدنی از معدن هیرد نهبندان استخراج شد

خرید آجیل و خشکبار کاهش یافت

بستن حساب تولیدکنندگان به بهانه وصول مطالبات، مشکلی را حل نمی کند

خطر روز افزون کاهش رشد اقتصادی

روحانی استعفای آخوندی و شریعتمداری را پذیرفت

ب ام و شارژرهای الکتریکی را فرخوان می کند

راه ثبت نام و دریافت دینار برای زائران اربعین / نکاتی که مردم برای دریافت دینار عراق باید بدانند / از فردا ثبت نام شروع می شود

مشمولان سهام عدالت حتما بخوانند

181میلیاردتومان حقوق گمرکی ازشرکتهای خارجی درزنجان دریافت شد

181میلیاردتومان حقوق گمرکی ازشرکتهای خارجی درزنجان دریافت شد

برآورد هزینه های حمل و نقل در سفر اربعین +اینفوگرافی

سنگ اندازی مسئولان دولتی در مسیر خدمات دهی رایگان موکب ها به زائران اربعین

10 هزار تن ماده معدنی از معدن هیرد نهبندان استخراج شد

زائران اربعین چگونه 100هزار دینار بگیرند؟

اطلاعات تکمیلی از ب ام و X7؛ اولین محصول مشترک رولزرویس و ب ام و

جایگزین معاملات فردایی در بازار ارز

جایگزین معاملات فردایی در بازار ارز