مطالب مرتبط:
اجرای نظام ارجاع و پزشک خانواده، راه حل برون رفت از مشکلات حوزه سلامت
نصیحت نمی تواند راه علاج مشکلات جامعه باشد
راه حل برون رفت از مشکلات اقتصادی وحدت ارکان جامعه است
راه حل برون رفت از مشکلات حوزه سلامت
حجت الاسلام قمی در جمع نوجونان و جوانان محله هرندی تهران: ایمان واقعی راه حل همه مشکلات جامعه/ امروز هم می توان علی وار زندگی کرد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 20 مهر 1397 ساعت 12:052018-10-12پزشكي

خودمراقبتی راه حل مشکلات سلامت جامعه نیست


در این یادداشت با مرور سابقه تاریخی علوم سلامت توضیح داده ام چرا خودمراقبتی نمی تواند راه حل مشکلات سلامت باشد.

همچنین توضیح داده ام تأکید بر خودمراقبتی می تواند سیاست های سلامت را از مهم ترین عوامل بیماری یعنی فقر و محرومیت و نابرابری منحرف کرده و بهانه .

- در این یادداشت با مرور سابقه تاریخی علوم سلامت توضیح داده ام چرا خودمراقبتی نمی تواند راه حل مشکلات سلامت باشد.

همچنین توضیح داده ام تأکید بر خودمراقبتی می تواند سیاست های سلامت را از مهم ترین عوامل بیماری یعنی فقر و محرومیت و نابرابری منحرف کرده و بهانه ای برای سرزنش شهروندان به ویژه شهروندان محروم که از اصلاح سبک زندگی خود ناتوان هستند، فراهم کند.

شعار سال:" بهبود وضعیت سلامت در قرن بیستم تنها مدیون پزشکی نوین نیست.

افزایش چشمگیر طول عمر بشر در قرن گذشته بیشتر از آنکه نتیجه دانش پزشکی باشد، مدیون دستاوردهای صنعتی و تحولات اجتماعی است.

امکانات زیرساختی نظیر شبکه های برق و آب و پیشرفت های اجتماعی نظیر حقوق شهروندی و وضع قوانین کار عادلانه نقشی بنیادین در پیشرفت سلامت داشتند.

پزشکی نوین و نمادهای باشکوه آن نیز محصول شرایطی است که در این دوران فراهم شد.

پزشکی نوین با کشف واکسن و آنتی بیوتیک در سال های اول قرن بیستم متولد می شود.

در این دوران، پزشکی نوین همچون قهرمانی افسانه ای به یاری بشر برخاست و اهریمن بیماری های عفونی و واگیردار را یا به زنجیر کشید یا از صحنه روزگار ناپدید کرد.

با از میدان به درکردن این دشمنان قدیمی بشر، دانش پزشکی در نبردی دیگر به مصاف دسته دیگری از بیماری ها، یعنی بیماری های قلب و عروق و مرض قند می رود.

در میانه قرن بیستم آشکار می شود تیغ تیز پزشکی بر این دشمنان سرسخت کارگر نیست.

اگرچه دانش پزشکی همچنان دست از تکاپو برنداشته، اما در از میدان به درکردن این دشمنان قاتلان بشر موفقیت چندانی به دست نیاورده است.

شاهد آنکه بیماری های مزمن همچنان مهم ترین علت مرگ ومیر بشر در بیشتر کشورهای دنیا هستند.

ناکارآمدی دانش پزشکی را باید در منشأ این بیماری ها جست.

بیماری های مزمن از بستر زندگی روزمره و سبک زندگی ما برخاسته اند.

برخلاف بیماری های عفونی و واگیردار، سبک زندگی با دارو و درمان مداوا نمی شود.

در نیمه دوم قرن بیستم و هم زمان با آشکارشدن ناتوانی حرفه پزشکی در کنترل بیماری های سبک زندگی، سؤالاتی در مورد دستاوردهای پیشین دانش پزشکی نیز مطرح می شود.

برای مثال، در دهه 70 میلادی، پزشک و پژوهشگر سرشناس ایرلندی به نام توماس مک کیون نتایج مطالعه جسورانه اش را منتشر می کند.

وی نشان می دهد اگرچه واکسن ها در کاهش مرگ ومیر نقش داشته اند، اما در مقایسه با عوامل دیگر، سهم آنان در افزایش عمر بشر اندک است.

در این سال ها نگاه نوینی به سلامت در حال شکل گیری است که معتقد است سلامت نه در گرو دسترسی به خدمات درمانی رایگان و پیشرفته، بلکه محصول عوامل دیگری است که عموما با دوا و درمان ارتباطی ندارد.

براساس این دیدگاه، دسترسی به آب سالم، هوای پاکیزه، غذای کافی، داشتن سرپناه و خانه امن مهم ترین عوامل محیطی سلامت اند.

عواملی که بدون آنها دست یافتن به سبک زندگی سالم امکان پذیر نیست.

بدیهی است فراهم شدن این شرایط ارتباط تنگاتنگی با اشتغال، دستمزد عادلانه و مشارکت در سرنوشت جامعه دارد.

از این رو، سلامت جامعه نه یک پدیده فردی، بلکه در ارتباط مستقیم با کارآمدی نظام سیاسی است.

تغییر نگاه دولت ها به مسئله سلامت در سال های میانی دهه 70 میلادی و از شمالی ترین کشور آمریکای شمالی آغاز می شود.

گزارش لالوند که به نام نویسنده هوشمند آن، مارک لالوند ، وزیر بهداشت کانادا شناخته می شود، سرآغاز دورانی است که دولت ها درمی یابند سلامت با فراهم کردن درمان رایگان برای شهروندان به دست نمی آید.

موج نوین علوم سلامت که از کانادا آغاز شد، به سواحل کشورهای اروپایی می رسد.

40 سال پیش، در ابتدای دهه 80 میلادی، سر داگلاس بلک و همکارانش در انگلستان مأمور می شوند تا گزارشی درباره سلامت در این کشور تهیه کنند.

اینان طرحی نو درانداختند.

به جای نوشتن گزارشی کسالت آور در مورد تعداد پزشکان و تخت های بیمارستانی توضیح دادند که علت های اصلی بیماری نه کمبود مراکز درمانی، بلکه فقر و محرومیت و اختلاف طبقاتی است.

نویسندگان پیشنهادهای متفاوتی به دولت ارائه دادند.

برای مثال، یکی از 37 سفارش نویسندگان، بر حق غذای رایگان کودکان در مدارس تأکید می کرد.

این گزارش خوشایند دولت محافظه کار خانم ماگارت تاچر ، نخست وزیر آن سال های انگلستان نبود.

تا جایی که انتشار و پذیرش آن ابتدا با دست اندازی هایی مواجه شد.

چهار دهه بعد از انتشار گزارش بلک ، پیشنهادهای این گزارش همچون حق غذای رایگان برای کودکان محروم همچنان اجرا می شود.

از آن زمان تاکنون، دولت های مختلف انگلستان نسبت به کاهش بیماری از طریق حمایت از محرومان و اصلاح معضلات اجتماعی پایبند بوده اند.

یکی از این سیاست های موفق کاهش مصرف سیگار در انگلستان در 30 سال گذشته است.

موفقیتی که با حمایت از محرومان برای ترک سیگار از یک سو و محدودکردن صنعت شیطانی دخانیات از سویی دیگر اتفاق افتاد.

در نتیجه این تلاش ها، در دهه گذشته و برای اولین بار در طول تاریخ، بیماری های قلبی و عروقی از صدر علل مرگ ومیر در انگلستان خارج شده است.

جدیدترین نمونه از سیاست های سلامت جامعه در انگلستان، تعهد دولت این کشور به کاهش 20درصدی مصرف شکر تا سال 2020 برای مقابله با معضل چاقی است.

برخلاف آنچه ممکن است در نظر آید، بخش اندکی از این برنامه ها به آموزش سلامت و هشداردادن به مردم در مورد مضرات چاقی اختصاص دارد.

اولین گام دولت وضع مقررات سختگیرانه برای کاهش میزان شکر در مواد خوراکی است.

امروزه مصرف سیگار، شکر، چربی و همچنین کم تحرکی و چاقی سلامت جامعه، به ویژه سلامت محرومان در بیشتر کشورهای جهان را تهدید می کنند.

از نگاه علوم نوین سلامت، اصلاح سبک زندگی تنها با نصیحت و آموزش امکان پذیر نیست.

برای مثال، کمترکسی هست که از مضرات سیگار آگاهی نداشته باشد، اما در هیچ جامعه ای مصرف سیگار از بین نرفته است.

پژوهش های متعددی نشان می دهند تکیه کردن بر آموزش سلامت، بدون تغییر شرایط محیطی، در درازمدت تأثیر چشمگیری ندارد.

این تأثیر به ویژه در میان طبقات محروم که گرفتاری های روزمره به آنها اجازه نمی دهد سلامت را در اولویت خود قرار دهند، کمتر است.

تا جایی که عده ای معتقدند سیاست های متکی بر خودمراقبتی و آموزش سلامت ممکن است فاصله طبقاتی در سلامت را افزایش دهد.

به عبارت دیگر، تا زمانی که فقر و محرومیت و بی عدالتی هست، امکان اصلاح سبک زندگی نیست.

تأکید بر اصلاح سبک زندگی به منظور لاپوشانی مشکلات اجتماعی در غرب نیز بی سابقه نیست.

تا جایی که در سال های اخیر گروهی از پژوهشگران علوم سلامت این پدیده را فریب سبک زندگی نامیده اند.

این عبارت برای توصیف شرایطی استفاده می شود که از شهروندان انتظار می رود بدون آنکه تغییری در وضعیت رفاه و آسایش شان ایجاد شود، سبک زندگی خود را تغییر دهند.

این نگاه مسئولیت ناپذیر که علاوه بر سیاست مداران از سوی نهادهای حرفه پزشکی نیز ترویج می شود، وظیفه خود را به افزایش سواد سلامت تقلیل داده و از شهروندان می خواهد مراقب سلامت خود باشند.

این نگرانی وجود دارد که با تأکید بر آموزش سلامت و خودمراقبتی، تصمیم گیرندگان به دنبال آن باشند تا با انداختن مسئولیت سلامت بر دوش شهروندان، ناکارآمدی خود را در رفع فقر و محرومیت یا سستی در وضع قوانینی که تأمین کننده سلامت شهروندان باشد، به دست فراموشی بسپارند.

نمونه ای از تلاش دولت ها برای رفع مسئولیت از خود با تأکید بر خودمراقبتی در زمان دولت رونالد ریگان رییس جمهور آمریکا اتفاق افتاد.

در این سال ها سیاست های زیست محیطی دولت آمریکا در مورد گرمایش زمین و تأثیر آن بر سلامت جامعه مورد انتقاد بود.

در پاسخ به این نگرانی ها، یک مقام عالی رتبه دولتی در گزارشی رسمی به جای محکوم و محدود کردن صنایعی که به آلودگی محیط زیست منجر شده بود، به مردم پیشنهاد کرد از پیراهن آستین بلند و کلاه برای مراقبت از خود در مقابل نور آفتاب استفاده کنند.

چنین نگاهی به مسئله سلامت ممکن است اینک ساده لوحانه به نظر آید، اما واقعیت آن است که این نگاه همچنان تحت پوشش خودمراقبتی از سوی سیاست مداران، نهادهای پزشکی و رسانه ها ترویج می شود.

در پایان مایلم این یادداشت را با معرفی یکی از گزارش های ماندگار سازمان بهداشت جهانی که در سال 2008 منتشر شد به پایان ببرم.

هدف اصلی این گزارش ارائه پیشنهادهایی به کشورهای جهان برای بهبود سلامت اقشار محروم بود.

سوای نکات ارزشمندی که در این گزارش نهفته است، نویسندگان آگاهانه از به کاربردن واژگانی نظیر خودمراقبتی و سبک زندگی به عنوان عوامل مؤثر بر سلامت خودداری کردند.

چراکه نویسندگان معتقد بودند مشکلات سلامت جامعه نتیجه ترکیب خطرناک سیاست های اجتماعی ناصحیح، اقتصاد ناعادلانه و سیاست گذاری های غلط است.

تأکید بر خودمراقبتی در سیاست های سلامت، بدون برطرف کردن فقر و محرومیت، چه از روی دلسوزی حکیمانه و چه از روی فریبکاری سیاست مدارانه، راه حل مشکلات سلامت جامعه نیست.

اولین گام برای حل مشکلات سلامت جامعه پذیرش این واقعیت است که تا فقر و محرومیت هست، سلامت نیست.

شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از روزنامه شرق، تاریخ انتشار 12 مهر97، شماره: 3259
کلید واژه ها: بیماری - پزشکی - پزشک - سلامت - سبک زندگی - زندگی - مشکلات - نوین - محروم - اجتماعی - محرومیت - تاریخی - پیشرفت - حقوق شهروندی - آنتی بیوتیک - علوم - قهرمانی - طول عمر - افزایش - مطالعه - قاتلان - باشکوه - موفقیت - قوانین - کارگر - قدیمی - درمان - واکسن - اصلاح - منتشر

آخرین اخبار سرویس:
خواص عنبر نسارا

پیشی گرفتن بانوان در مصرف قلیان

آزادی دختران کره ای با خرد کردن لوازم های آرایشی

تاثیر مخرب اسمارت فون ها و تبلت ها بر ساختار مغز کودکان

تاثیر تحریم ها بر سلامت و درخواست وزیر بهداشت از سازمان جهانی بهداشت

استفاده از مولکول آب برای پرده برداری از اسرار نورون ها

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت: 41میلیون ایرانی از «سردرد» رنج می برند/ 20 درصد مبتلایان به «فشار خون» بیماری خود را کنترل می کنند

کشنده ترین بیماری مردانه را بشناسید

کانون آنفلوانزای پرندگان در کرمانشاه مشاهده نشده است

اهدای کبد بیمار مرگ مغزی به بیمار نیازمند در اصفهان

هشدار نسبت به کاهش آمار پیوند کلیه/صف های انتظار برای بیماران پیوندی طولانی تر شده /رایگان شدن داروی سل سپت از ابتدای دی ماه

پلمب 8 مرکز مداخله گر در امور درمان در سبزوار

فقر عامل شیوع چاقی و دیابت است

هیچ درمان و دارویی برای بهبود قطعی سرماخوردگی وجود ندارد

وزیر بهداشت وارد هند شد

کانون آنفلوانزای پرندگان در کرمانشاه مشاهده نشده است

شش استان رکورددار دیابت در کشور

فقر عامل شیوع چاقی و دیابت است

وزارتخانه های علوم و بهداشت ملزم به اجرای سند آمایش شدند

ویتامین C برای ریه کودکان دارای مادر سیگاری مفید است

وزیر بهداشت به هند سفر کرد

هیچ درمان و دارویی برای بهبود قطعی سرماخوردگی و آنفلوانزا وجود ندارد

تلاش برای کاهش مرگ ناشی از سرطان در کشور

حلِ جدول، تاثیری در پیشگیری از زوال عقل ندارد

بررسی دلایل اختلال بیش فعالی کودکان در مقاطع مختلف تحصیلی و راههای درمان آن

چگونگی مجوز ورود و ترخیص غذاهای تراریخته

درمان فوری سنگ کلیه بدون دارو

فارس من| رییس ستاد محیط زیست شهرداری تهران به فارس خبر داد از بین بردن موش به روش خونریزی داخلی!/ راه اندازی واحد ساماندهی موش در تمامی مناطق تهران

هاشمی به منظور حضور در اجلاس بین المللی سلامت مادر و کودک وارد هند شد

سرطان های قابل درمان کدامند؟

وزیر بهداشت به منظور شرکت در اجلاس بین المللی سلامت مادر و کودک وارد دهلی نو شد

متخصص طب سنتی راه اندازی سلامت کده طب سنتی در بیمارستان اسدآبادی تبریز را خواستار شد

ویروسی که سالانه یک میلیون نفر را در جهان می کشد

موردی از آنفلوآنزای پرندگان در کرمانشاه مشاهده نشده است

دارویی برای بهبود قطعی سرماخوردگی وجود ندارد

ماجرای تبلیغ بهداشتی مهناز افشار ادامه دارد/ توضیحات درباره اثرات آمپول نالوکسان

علت سردی همیشگی دست هایم چیست؟

غذاهای خونساز در طب سنتی

اگر به کله پاچه علاقه دارید این توصیه ها را قبل از مصرف بخاطر داشته باشید

علل بوی پا و راه حل آن

ویتامین C برای ریه کودکان دارای مادر سیگاری مفید است

پیشگیری از سکته با روغن زیتون

ساخت کفی کفش ماساژور با قابلیت درمان در دهای عصبی

خدمات الکترونیکی تامین اجتماعی در اراک کلید خورد

قرص کلداکس، درمان آشنای سرماخوردگی

وقتی سرفه خبراز یک بیماری خطرناک می دهد

ساخت کفی کفش ماساژور با قابلیت درمان در های عصبی

علائم پیر شدن غیرعادی مغز

امضای سند تفاهم میان سازمان انتقال خون و وزارت بهداشت

با این مواد می توانید انواع رنگ موی طبیعی بسازید

حلِ جدول، تاثیری در پیشگیری از زوال عقل ندارد

تلاش برای کاهش مرگ ناشی از سرطان در کشور

هیچ درمان و دارویی برای بهبود قطعی سرماخوردگی و آنفلوانزا وجود ندارد

پیش بینی زوال عقل با تنها یک مولکول

فعالیت 115 پزشک خانواده در مراکز خدمات جامع سلامت روستایی خراسان شمالی

بیش از 4 هزار بیمار خاص مازندرانی زیر چتر بیمه سلامت

اهدای کبد بیمار مرگ مغزی در اصفهان

ثبت نام حدود 5 هزار نفر در آزمون دستیاری پزشکی

پیگیری های تخصصی وزارت بهداشت درباره آمپول تبلیغی خانم بازیگر

غذاهای تراریخته بخوریم یا نخوریم؟

چرا دست هایم همیشه سرد است؟

غذاهای تراریخته بخوریم یا نخوریم؟

2 عاملی که به استخوان هایتان آسیب می زند

ثبت 2 گونه مخمری برای اولین بار در کشور

تلاش برای کاهش مرگ ناشی از سرطان در کشور

حلِ جدول، تاثیری در پیشگیری از زوال عقل ندارد

ثبت نام حدود 5 هزار نفر در آزمون دستیاری پزشکی

بیماری که به سادگی جانتان را می گیرد

10 هزار نوزاد هر سال به علت نارسایی می میرند

حلِ جدول، تاثیری در پیشگیری از زوال عقل ندارد

فروچاله ها قابل پر شدن نیستند/ضرورت کاهش مصرف آب های زیرزمینی

توسعه همکاری دانشگاه علوم پزشکی با آژانس بین المللی تحقیقات سرطان

تلاش برای کاهش مرگ ناشی از سرطان در کشور

می توانید حکیم باشی را به جای پزشک قبول کنید؟

تغییرات جسمانی ، رشد عقلی و اجتماعی شدن در نوجوانی

هیچ درمان و دارویی برای بهبود قطعی سرماخوردگی و آنفلوانزا وجود ندارد

ویتامین C برای ریه کودکان دارای مادر سیگاری مفید است

وزیر بهداشت به منظور حضور در اجلاس بین المللی سلامت مادر و کودک وارد هند شد

مواد غذایی تراریخته بخوریم یا نخوریم؟

هیچ درمان و دارویی برای بهبود قطعی سرماخوردگی و آنفلوانزا وجود ندارد

کارشناسان اعتیاد: آنچه مهناز افشار گفت درست است!

2 عاملی که به استخوان هایتان آسیب می زند

وزیر بهداشت به هند سفر کرد

شیوع سرطان در ایران نسبت به کشور های منطقه کمتر است/ ثبت بیماری ها در بهبود دسترسی به خدمات و مدیریت منابع و مصارف موثر است

وزیر بهداشت به هند سفر کرد

شیوع تب مرموز فلج کننده علیه نوزادان

ورزش زومبا و زیبایی اندام

6 دلیل اصلی ترک رابطه جنسی توسط زوجین و درمان آن

دو هزار شرکت تولید کننده تجهیزات پزشکی در ایران فعال هستند

بعد از ورزش چه بنوشیم؟

اگر تمام روز می نشینید، 9 ماده غذایی را حتما بخورید!

درمان فوری سنگ کلیه بدون دارو

التهاب روده ریسک سرطان پروستات را افزایش می دهد

چگونه بعد از اپیلاسیون بدن جوش نزنیم؟

مزایای قصه گفتن جهت نوزادان

10 مورد از مشکلات جنسی رایج بین مردان

کدام عکس ها در اینستاگرام و فیسبوک بیشتر لایک می خورند؟

درمان دیابت با نانوراهبرهای مغناطیسی در فاز حیوانی

دیابتی ها از این 6 اشتباه بپرهیزند

آموزش تزیین هندوانه به شکل کوسه مخصوص شب یلدا [تماشا کنید]

خودمراقبتی راه حل مشکلات سلامت جامعه نیست

خودمراقبتی راه حل مشکلات سلامت جامعه نیست