مطالب مرتبط:
اجرای نظام ارجاع و پزشک خانواده، راه حل برون رفت از مشکلات حوزه سلامت
نصیحت نمی تواند راه علاج مشکلات جامعه باشد
راه حل برون رفت از مشکلات اقتصادی وحدت ارکان جامعه است
راه حل برون رفت از مشکلات حوزه سلامت
حجت الاسلام قمی در جمع نوجونان و جوانان محله هرندی تهران: ایمان واقعی راه حل همه مشکلات جامعه/ امروز هم می توان علی وار زندگی کرد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 20 مهر 1397 ساعت 12:052018-10-12پزشكي

خودمراقبتی راه حل مشکلات سلامت جامعه نیست


در این یادداشت با مرور سابقه تاریخی علوم سلامت توضیح داده ام چرا خودمراقبتی نمی تواند راه حل مشکلات سلامت باشد.

همچنین توضیح داده ام تأکید بر خودمراقبتی می تواند سیاست های سلامت را از مهم ترین عوامل بیماری یعنی فقر و محرومیت و نابرابری منحرف کرده و بهانه .

- در این یادداشت با مرور سابقه تاریخی علوم سلامت توضیح داده ام چرا خودمراقبتی نمی تواند راه حل مشکلات سلامت باشد.

همچنین توضیح داده ام تأکید بر خودمراقبتی می تواند سیاست های سلامت را از مهم ترین عوامل بیماری یعنی فقر و محرومیت و نابرابری منحرف کرده و بهانه ای برای سرزنش شهروندان به ویژه شهروندان محروم که از اصلاح سبک زندگی خود ناتوان هستند، فراهم کند.

شعار سال:" بهبود وضعیت سلامت در قرن بیستم تنها مدیون پزشکی نوین نیست.

افزایش چشمگیر طول عمر بشر در قرن گذشته بیشتر از آنکه نتیجه دانش پزشکی باشد، مدیون دستاوردهای صنعتی و تحولات اجتماعی است.

امکانات زیرساختی نظیر شبکه های برق و آب و پیشرفت های اجتماعی نظیر حقوق شهروندی و وضع قوانین کار عادلانه نقشی بنیادین در پیشرفت سلامت داشتند.

پزشکی نوین و نمادهای باشکوه آن نیز محصول شرایطی است که در این دوران فراهم شد.

پزشکی نوین با کشف واکسن و آنتی بیوتیک در سال های اول قرن بیستم متولد می شود.

در این دوران، پزشکی نوین همچون قهرمانی افسانه ای به یاری بشر برخاست و اهریمن بیماری های عفونی و واگیردار را یا به زنجیر کشید یا از صحنه روزگار ناپدید کرد.

با از میدان به درکردن این دشمنان قدیمی بشر، دانش پزشکی در نبردی دیگر به مصاف دسته دیگری از بیماری ها، یعنی بیماری های قلب و عروق و مرض قند می رود.

در میانه قرن بیستم آشکار می شود تیغ تیز پزشکی بر این دشمنان سرسخت کارگر نیست.

اگرچه دانش پزشکی همچنان دست از تکاپو برنداشته، اما در از میدان به درکردن این دشمنان قاتلان بشر موفقیت چندانی به دست نیاورده است.

شاهد آنکه بیماری های مزمن همچنان مهم ترین علت مرگ ومیر بشر در بیشتر کشورهای دنیا هستند.

ناکارآمدی دانش پزشکی را باید در منشأ این بیماری ها جست.

بیماری های مزمن از بستر زندگی روزمره و سبک زندگی ما برخاسته اند.

برخلاف بیماری های عفونی و واگیردار، سبک زندگی با دارو و درمان مداوا نمی شود.

در نیمه دوم قرن بیستم و هم زمان با آشکارشدن ناتوانی حرفه پزشکی در کنترل بیماری های سبک زندگی، سؤالاتی در مورد دستاوردهای پیشین دانش پزشکی نیز مطرح می شود.

برای مثال، در دهه 70 میلادی، پزشک و پژوهشگر سرشناس ایرلندی به نام توماس مک کیون نتایج مطالعه جسورانه اش را منتشر می کند.

وی نشان می دهد اگرچه واکسن ها در کاهش مرگ ومیر نقش داشته اند، اما در مقایسه با عوامل دیگر، سهم آنان در افزایش عمر بشر اندک است.

در این سال ها نگاه نوینی به سلامت در حال شکل گیری است که معتقد است سلامت نه در گرو دسترسی به خدمات درمانی رایگان و پیشرفته، بلکه محصول عوامل دیگری است که عموما با دوا و درمان ارتباطی ندارد.

براساس این دیدگاه، دسترسی به آب سالم، هوای پاکیزه، غذای کافی، داشتن سرپناه و خانه امن مهم ترین عوامل محیطی سلامت اند.

عواملی که بدون آنها دست یافتن به سبک زندگی سالم امکان پذیر نیست.

بدیهی است فراهم شدن این شرایط ارتباط تنگاتنگی با اشتغال، دستمزد عادلانه و مشارکت در سرنوشت جامعه دارد.

از این رو، سلامت جامعه نه یک پدیده فردی، بلکه در ارتباط مستقیم با کارآمدی نظام سیاسی است.

تغییر نگاه دولت ها به مسئله سلامت در سال های میانی دهه 70 میلادی و از شمالی ترین کشور آمریکای شمالی آغاز می شود.

گزارش لالوند که به نام نویسنده هوشمند آن، مارک لالوند ، وزیر بهداشت کانادا شناخته می شود، سرآغاز دورانی است که دولت ها درمی یابند سلامت با فراهم کردن درمان رایگان برای شهروندان به دست نمی آید.

موج نوین علوم سلامت که از کانادا آغاز شد، به سواحل کشورهای اروپایی می رسد.

40 سال پیش، در ابتدای دهه 80 میلادی، سر داگلاس بلک و همکارانش در انگلستان مأمور می شوند تا گزارشی درباره سلامت در این کشور تهیه کنند.

اینان طرحی نو درانداختند.

به جای نوشتن گزارشی کسالت آور در مورد تعداد پزشکان و تخت های بیمارستانی توضیح دادند که علت های اصلی بیماری نه کمبود مراکز درمانی، بلکه فقر و محرومیت و اختلاف طبقاتی است.

نویسندگان پیشنهادهای متفاوتی به دولت ارائه دادند.

برای مثال، یکی از 37 سفارش نویسندگان، بر حق غذای رایگان کودکان در مدارس تأکید می کرد.

این گزارش خوشایند دولت محافظه کار خانم ماگارت تاچر ، نخست وزیر آن سال های انگلستان نبود.

تا جایی که انتشار و پذیرش آن ابتدا با دست اندازی هایی مواجه شد.

چهار دهه بعد از انتشار گزارش بلک ، پیشنهادهای این گزارش همچون حق غذای رایگان برای کودکان محروم همچنان اجرا می شود.

از آن زمان تاکنون، دولت های مختلف انگلستان نسبت به کاهش بیماری از طریق حمایت از محرومان و اصلاح معضلات اجتماعی پایبند بوده اند.

یکی از این سیاست های موفق کاهش مصرف سیگار در انگلستان در 30 سال گذشته است.

موفقیتی که با حمایت از محرومان برای ترک سیگار از یک سو و محدودکردن صنعت شیطانی دخانیات از سویی دیگر اتفاق افتاد.

در نتیجه این تلاش ها، در دهه گذشته و برای اولین بار در طول تاریخ، بیماری های قلبی و عروقی از صدر علل مرگ ومیر در انگلستان خارج شده است.

جدیدترین نمونه از سیاست های سلامت جامعه در انگلستان، تعهد دولت این کشور به کاهش 20درصدی مصرف شکر تا سال 2020 برای مقابله با معضل چاقی است.

برخلاف آنچه ممکن است در نظر آید، بخش اندکی از این برنامه ها به آموزش سلامت و هشداردادن به مردم در مورد مضرات چاقی اختصاص دارد.

اولین گام دولت وضع مقررات سختگیرانه برای کاهش میزان شکر در مواد خوراکی است.

امروزه مصرف سیگار، شکر، چربی و همچنین کم تحرکی و چاقی سلامت جامعه، به ویژه سلامت محرومان در بیشتر کشورهای جهان را تهدید می کنند.

از نگاه علوم نوین سلامت، اصلاح سبک زندگی تنها با نصیحت و آموزش امکان پذیر نیست.

برای مثال، کمترکسی هست که از مضرات سیگار آگاهی نداشته باشد، اما در هیچ جامعه ای مصرف سیگار از بین نرفته است.

پژوهش های متعددی نشان می دهند تکیه کردن بر آموزش سلامت، بدون تغییر شرایط محیطی، در درازمدت تأثیر چشمگیری ندارد.

این تأثیر به ویژه در میان طبقات محروم که گرفتاری های روزمره به آنها اجازه نمی دهد سلامت را در اولویت خود قرار دهند، کمتر است.

تا جایی که عده ای معتقدند سیاست های متکی بر خودمراقبتی و آموزش سلامت ممکن است فاصله طبقاتی در سلامت را افزایش دهد.

به عبارت دیگر، تا زمانی که فقر و محرومیت و بی عدالتی هست، امکان اصلاح سبک زندگی نیست.

تأکید بر اصلاح سبک زندگی به منظور لاپوشانی مشکلات اجتماعی در غرب نیز بی سابقه نیست.

تا جایی که در سال های اخیر گروهی از پژوهشگران علوم سلامت این پدیده را فریب سبک زندگی نامیده اند.

این عبارت برای توصیف شرایطی استفاده می شود که از شهروندان انتظار می رود بدون آنکه تغییری در وضعیت رفاه و آسایش شان ایجاد شود، سبک زندگی خود را تغییر دهند.

این نگاه مسئولیت ناپذیر که علاوه بر سیاست مداران از سوی نهادهای حرفه پزشکی نیز ترویج می شود، وظیفه خود را به افزایش سواد سلامت تقلیل داده و از شهروندان می خواهد مراقب سلامت خود باشند.

این نگرانی وجود دارد که با تأکید بر آموزش سلامت و خودمراقبتی، تصمیم گیرندگان به دنبال آن باشند تا با انداختن مسئولیت سلامت بر دوش شهروندان، ناکارآمدی خود را در رفع فقر و محرومیت یا سستی در وضع قوانینی که تأمین کننده سلامت شهروندان باشد، به دست فراموشی بسپارند.

نمونه ای از تلاش دولت ها برای رفع مسئولیت از خود با تأکید بر خودمراقبتی در زمان دولت رونالد ریگان رییس جمهور آمریکا اتفاق افتاد.

در این سال ها سیاست های زیست محیطی دولت آمریکا در مورد گرمایش زمین و تأثیر آن بر سلامت جامعه مورد انتقاد بود.

در پاسخ به این نگرانی ها، یک مقام عالی رتبه دولتی در گزارشی رسمی به جای محکوم و محدود کردن صنایعی که به آلودگی محیط زیست منجر شده بود، به مردم پیشنهاد کرد از پیراهن آستین بلند و کلاه برای مراقبت از خود در مقابل نور آفتاب استفاده کنند.

چنین نگاهی به مسئله سلامت ممکن است اینک ساده لوحانه به نظر آید، اما واقعیت آن است که این نگاه همچنان تحت پوشش خودمراقبتی از سوی سیاست مداران، نهادهای پزشکی و رسانه ها ترویج می شود.

در پایان مایلم این یادداشت را با معرفی یکی از گزارش های ماندگار سازمان بهداشت جهانی که در سال 2008 منتشر شد به پایان ببرم.

هدف اصلی این گزارش ارائه پیشنهادهایی به کشورهای جهان برای بهبود سلامت اقشار محروم بود.

سوای نکات ارزشمندی که در این گزارش نهفته است، نویسندگان آگاهانه از به کاربردن واژگانی نظیر خودمراقبتی و سبک زندگی به عنوان عوامل مؤثر بر سلامت خودداری کردند.

چراکه نویسندگان معتقد بودند مشکلات سلامت جامعه نتیجه ترکیب خطرناک سیاست های اجتماعی ناصحیح، اقتصاد ناعادلانه و سیاست گذاری های غلط است.

تأکید بر خودمراقبتی در سیاست های سلامت، بدون برطرف کردن فقر و محرومیت، چه از روی دلسوزی حکیمانه و چه از روی فریبکاری سیاست مدارانه، راه حل مشکلات سلامت جامعه نیست.

اولین گام برای حل مشکلات سلامت جامعه پذیرش این واقعیت است که تا فقر و محرومیت هست، سلامت نیست.

شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از روزنامه شرق، تاریخ انتشار 12 مهر97، شماره: 3259
کلید واژه ها: بیماری - پزشکی - پزشک - سلامت - سبک زندگی - زندگی - مشکلات - نوین - محروم - اجتماعی - محرومیت - تاریخی - پیشرفت - حقوق شهروندی - آنتی بیوتیک - علوم - قهرمانی - طول عمر - افزایش - مطالعه - قاتلان - باشکوه - موفقیت - قوانین - کارگر - قدیمی - درمان - واکسن - اصلاح - منتشر

آخرین اخبار سرویس:
سفر وزیر بهداشت به نجف

نکات مهم برای سالمندان عازم اربعین

بهینه سازی فناوری تولید آزمایشگاهی انسولین انسانی

از سیری شکمی تا گرسنگی سلولی

علائمی که نمیدانید و خبر از خونریزی مغزی می دهند

716 هزار نفر زیر پوشش بیمه سلامت در استان

بازدید مسئولان بهداشت کشور از طرح های ناتمام بهداشت سمنان+ فیلم

بهینه سازی فناوری تولید آزمایشگاهی انسولین انسانی

اعلام دارو های ممنوعه در سفر اربعین

مراسم بزرگداشت پروفسور مزدا

سی تی اسکن چیست؟ هر آنچه در مورد کاربردها و خطرات آن باید بدانید

روغنی برای خداحافظی با جوش و آکنه/ ارزانترین روش برای درمان طاسی

آب معدنی یخ زده را به هیچ وجه ننوشید

آب معدنی یخ زده را به هیچ وجه ننوشید

درمان مشکل خوانش پریشی کودکان تنها با یک عینک!

رصد رفتار عجیب یک سیاه چاله برای اولین بار

تقویت نظام ارجاع و سطح بندی خدمات از ملزومات نظام سلامت است

خواص کامکوات / خواص کامکوات برای لاغری و دیابت / نحوه مصرف کامکوات

برداشت 240 هزارتن انگور از تاکستانهای ملایر

بیماری های متابولیک ارثی

سلامت به گفتمان اصلی دولت تدبیر و امید تبدیل شده است

پر خاصیت ترین ادویه پاییزی

مبارزه با قاچاق کالاهای سلامت محور در اولویت است

آب معدنی یخ زده را به هیچ وجه ننوشید

روزیاتو: 20 واقعیت جالب در مورد خون و گروه های خونی که شاید نمی دانستید

مهمترین توصیه های بهداشتی به زائران اربعین/ وسایلی که باید در کوله پشتی زائران وجود داشته باشد

با زنگ موبایل بیدار نشوید!

دلایل سیاهی رفتن چشم و سرگیجه هنگام بلند شدن + راهکار های درمانی

مرگ پسر بچه 3 ساله در بشکه آب

اجرای طرح اچ ای سی توسط دانشگاه های منطقه 5 منطقه کشور

مبارزه با قاچاق کالاهای سلامت محور در اولویت است

آیا کافیین کمکی به کاهش وزن می کند

نقش همسران در کاهش درد دوران قاعدگی

​دلایل سیاهی رفتن چشم و سرگیجه هنگام بلند شدن + راهکار های درمانی

ساخت رگ های مصنوعی با استفاده از فناوری چاپ سه بعدی

با زنگ موبایل بیدار نشوید!

استفاده از ژل برای درمان دیابت نوع یک

خواص فوق العاده زالزالک

زنان سرپرست خانوار در تهران رایگان غربالگری می شوند

توصیه هایی برای خواب بهتر میگرنی ها

با رعایت 7 راهکار طلایی از «تاول زدن پا» در پیاده روی اربعین جلوگیری کنید

هم صنف بودن نوربخش با وزیر بهداشت به ضرر بیمه شدگان تمام شد

یک تکنیک ساده برای سرما نخوردن

اینفوگرافیک/ چگونه در خواب لاغر شویم؟

خواص لیچی / مضرات لیچی / خواص لیچی برای پوست و مو

کدام داروها در فهرست داروهای ممنوعه زائران اربعین قرار دارند؟

حقایقی عجیب از جنین که نمی دانستید

هشت غذای سرشار از کربوهیدرات را بدون ترس از چاقی مصرف کنید/ دو خوراکی خوشمزه که استرس را کاهش می دهد/ دمنوشی فوق العاده برای پیشگیری از سرماخوردگی

نقش همسران در کاهش درد دوران قاعدگی

چه رنگ هایی در خانه تاثیر منفی روی احساسات می گذارند؟

6 علامت بیماری که در زیر بغل آشکار می شوند

نشانه های اولیه برای تشخیص لکنت زبان + راه های درمان

چوکی چرخدار استیون هاوکینگ به فروش می رسد

چرا استفاده از موچین باعث ریزش ابروها میشود؟

کدام داروها در فهرست داروهای ممنوعه زائران اربعین قرار دارند؟

با زنگ موبایل بیدار نشوید!

با مسببین آلودگی غذا برخورد قاطع می شود

زائرین اربعین حتما بخوانند/ اعلام دارو های ممنوعه در سفر اربعین

خبر وجود عقرب در غذای دانشجویان ساختگی است

مهم ترین راه های پیشگیری از آرتروز زانو اعلام شد

دو سوم سرطان های کبد به هپاتیت های B و C مربوط است/تلاش برای ریشه کنی هپاتیت تا 2030

فهمیدن طول عمر با دور بازو و مچ پا

ترسناک ترین بیماری به قرون وسطی بازمی گردد+عکس

پیشنهادهای متخصصان طب فیزیکی، برای افزایش سلامت عضلات

آمادگی 14 بیمارستان درهمدان برای پذیرش زائران اربعین در مواقع اضطراری

افزایش کیفیت محصولات پزشکی نیازمند ارتباط دانشگاه با صنعت است

بازدید وزیر بهداشت از درمانگاه دانشگاه علوم پزشکی بابل و قرارگاه جهادی سجادیه استان مازندران

با مسببین آلودگی غذا برخورد قاطع می شود

بازدید وزیر بهداشت از چگونگی خدمات رسانی به زوار اربعین

لزوم تشکیل ستاد کشوری ترویج مصرف لبنیات

سوگ را درمان نکنید

طرز تهیه کوکو سیب زمینی / طرز تهیه کوکو سیب زمینی قلقلی / طرز تهیه کوکو سیب زمینی خوشمزه

کوله پشتی دانش آموزان را از این خوراکی ها پر کنید

سرطانی در زنان که دیر معلوم می شود+ علائم

علائمی که نمیدانید و خبر از خونریزی مغزی می دهند

طرز تهیه حلیم بوقلمون

خوراکی های نامهربان با دندان

دستور پخت خورش تره فرنگی

روغنی برای خداحافظی با جوش و آکنه

تصاویر/ سرانه مصرف لبنیات نشانگر وضعیت اقتصادی یک کشور

دلایل و راه های خلاصی از سرگیجه های هنگام بلند شدن

698 پزشک نیکوکار با کمیته امداد گیلان همکاری می کنند

برای افزایش سرانه مصرف لبنیات در مردم فکری شود

سرانه مصرف لبنیات در کشور پایین است/ الزامات بهداشتی مواد لبنی رعایت شود

دلایل ایجاد انحراف در شصت پا

چند نکته مهم برای آنانکه واقعاً به دنبال تناسب اندام هستند

راه حل های خانگی برای کاهش سطح کراتینین خون!

نشانه های قارچ ناخن

امکان IVF در زاهدان و تولد اولین نوزاد حاصل از این روش

کافه ای برای دوستداران حیوانات +عکس

روغنی برای خداحافظی با جوش و آکنه/ ارزانترین روش برای درمان طاسی

آنفلوآنزا در قرنی که گذشت

اگر کیسه صفرا ندارید، بخوانید

گل گاو زبان؛ منبع اسیدهای چرب

واکسیناسیون جانبازان خراسان رضوی علیه آنفلوانزا آغاز شد

10 قلم داروی گیاهی تقلبی از عطاری های خراسان شمالی کشف شد

اگر واقعاً به دنبال تناسب اندام هستید، این نکات را فراموش نکنید

تاثیر مصرف ماهی و گوشت بوقلمون در کاهش استرس

سرانه مصرف لبنیات در کشور بسیار پایین و نگران کننده است

کشف 10 قلم داروی گیاهی تقلبی از عطاری ها

خودمراقبتی راه حل مشکلات سلامت جامعه نیست

خودمراقبتی راه حل مشکلات سلامت جامعه نیست