مطالب مرتبط:
روایت عشق شهید مدافع حرم حسین پور شلمانی
مادحین در مراسم عزاداری فضیلت ها را نقل کنند
تعزیه ، آمیخته ای از عشق و ارادت و هنر
روایت عشق در اولین قسمت از ردپای عشق پخش می شود
روایتی از زندگی امام رضا (ع) در قاب تلویزیون/بازی درخشان مهدی فخیم زاده در ولایت عشق
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 3 مهر 1397 ساعت 21:022018-09-25فرهنگي

​واکاوی فضیلت، مردانگی، جنون و عشق در هملتِ شکسپیر


بیست و یکمین میزگرد آزاد ادبی بوطیقا با بحث و گفت وگو پیرامون نمایشنامه «هملت» اثر ویلیام شکسپیر در موسسه شهرستان ادب برگزار شد.

- "، بیست و یکمین میزگرد آزاد ادبی بوطیقا با بحث پیرامون نمایشنامه هملت با حضور محمدقائم خانی، علیرضا سمیعی، علی الماسی زند و محمدحسن نیلی برگزار شد.

الماسی زند: برای شکسپیر گفتگو ابزار انسان ماندن است علی الماسی زند در این نشست با بیان اینکه شکسپیر به غایت فضیلت مندانه انسان توجه خاص دارد، افزود: شکسپیر در نگارش هملت از اومانیست های ماقبل خودش تأثیر زیادی گرفته است.

یعنی رد پای آثار اومانسیت هایی چون اراسموس و پیکودلامیراندولا در آثار وی و به خصوص هملت مشهود است.

وی تفکرات اومانیستی شکسپیر را در تعارض با زمانه اش دانست و گفت: همین که شکسپیر تراژدی خلق می کند نشانه این است که در پارادایم فکری رنسانس قرار دارد.

ولی تراژدی شکسپیر با تراژدی یونان تفاوت دارد.

در تراژدی یونانی رو در رو شدن ابرانسان ها با خدایان و اشتباهات و طمع ورزی های آن ها مطرح است، در حالی که شکسپیر به انسان های معمولی و اشتباهات آن ها در بزنگاه های حساس در روابط انسانی می پردازد.

این پژوهشگر خاطرنشان کرد: درگیری انسان با خودش و قرار گرفتن بر سر دو راهی انتخاب مسیر کمال یا قهقهرا از تم های اصلی تراژدی های شکسپیر است.

از نظر شکسپیر اراده، اختیار و انتخاب، حلقه واسط انسان و فضیلت مندی هستند.

الماسی زند در ادامه یادآور شد: شکسپیر در درجه اول انسان را ترسیم می کند و بعد ابعادی را برایش در نظر می گیرد.

از آنجایی که شکسپیر در بحث پیدایش و وجود، جبر قائل است در مبحث بودن یا نبودن ، درواقع چگونه بودن مد نظر اوست.

هملت خود را به دیوانگی می زند و این کار به او اجازه می دهد تا با هر کس بتواند دیالوگ درست، شایسته و درخور را برقرار کند.

از نظر شکسپیر گفتگو ابزار اصلی برای انسان بودن و انسان ماندن است.

وی با بیان اینکه شکسپیر کاملاً اراسموسی است، افزود: او انسان را ذی روحی می داند که پروردگاری دارد، هم به قضا و قدر معتقد است و هم به اراده و اختیار.

اما برای او غایتی تعریف می کند که باید در آن مسیر قرار بگیرد.

شکسپیر اومانیستی است که غایت انسان را خارج از انسان می داند و این اختلاف او با اومانیست های رادیکال است.

الماسی زند بیان کرد: انسان در مسیر حرکتش به سمت فضیلت مندی اراده خرج می کند.

این همان مسیرِ شدن است که به نوعی ما را به یاد رویکردهای اگزیستانسیالیستی امثال میراندولا می اندازد.

وی افزود: هملت شکسپیر در مسیر فضیلت بود ولی به خاطر اشتباهی که مرتکب شد، جان خود را از دست داد.

در تراژدی های کلاسیک در ابتدای داستان، خطایی (anagnosis) صورت می گیرد که تا پایان داستان شخصیت ها را در سراشیبی سقوط قرار می دهند.

الماسی زند متذکر شد: اگر بگوییم هملت اشتباهی نداشته او دیگر قهرمان این تراژدی نیست و فی الواقع تراژدی شکل نگرفته است.

پیام اخلاقی داستان هملت این است که یک رفتار عادی انسانی چقدر می تواند مهم بوده و پیامدهای پردامنه ای داشته باشد.

و هر قدر هم زمان بگذرد و شرایط تغییر کند آن رفتار، تأثیر خودش را خواهد گذاشت.

سمیعی: مسئله شکسپیر جنگ با سرنوشت نیست، بر عهده گرفتن آن است در بخش دیگر این نشست علیرضا سمیعی با اشاره به پرطرفدار بودن آثار شکسپیر در عصر حاضر گفت: این ارتباط عمیق میان مخاطبان با آثار شکسپیر به این دلیل است که شخصیت های شکسپیر وقتی روی صحنه ظاهر می شوند سرنوشتی را رقم می زنند که بازتاب سرشت آنهاست.

ما به آنها حق می دهیم چون همیشه ضرورتی در رفتار آنها حتی در شرارت هایشان- می بینیم.

او همچنین ایده های شخصیت پردازی داستان های امروزی را مدیون شکسپیر دانست و اضافه کرد: البته در نهایت ما درباره شخصیت ها قضاوت خواهیم کرد، ولی این تردید در ذهن ما شکل می گیرد.

اگر جوانب یک موضوع را به خوبی در نظر نگیریم، چه بسا قضاوت اخلاقی غیراخلاقی شود.

سمیعی درباره اراده انسان اظهار کرد: انسان اراده و اختیار دارد، اما این اراده و اختیار تمام مدت دستخوش سوانح است.

شکسپیر پیش از اینکه درباره فضیلت نظر بدهد، درباره انسان حرف می زند.

شکسپیر به ما می گوید اراده به عهده گرفتن این ماجراست.

موضوع جنگیدن با سرنوشت یا تغییر دادن آن نیست، موضوع به عهده گرفتن سرنوشت است.

سمیعی در مورد غایت کمال هملت گفت: به نظر من در هملت انسان کامل وجود ندارد.

هملت بین فضیلت و جاه طلبی حرکت می کند ولی تکلیفش معلوم نیست.

این اراده هملت در کشمکش تا جایی است که حتی به دیوانگی می رسد و این نهایت کمال اوست.

نیلی: شکسپیر در اخلاق، سلف کانت است در بخش دیگری از این نشست، محمدحسن نیلی با نگاهی فلسفی به هملت گفت: مسئله ی فضیلت مندی و پراکسیس را در هملت می بینیم.

هملت تقابل اعمال زمینه مندی است که کاملاً درگیر با مسائل اخلاقی اند.

فضیلت مندی، عمل هملت را معنادار می کند.

این کاملا برخلاف رویکرد معرفت شناسانه فلسفه دوران خودش یعنی دکارت است.

در دکارت تلاش شده امور از زمینه ها کاملاً جدا شوند و به بنیادهای معرفت شناختی فارغ از زمینه و انسان برسد.

وی افزود: اما هملت مدام سر دوراهی های انتخاب بر اساس فضیلت مندی قرار می گیرد.

این نمایشنامه بستر تعارض های اخلاقی است.

فضائل اخلاقی در کنار هم وجود دارند، ولی به دلیل موقعیت هایی که در آن قرار گرفته اند نمی توانند با هم جمع شوند.

این فضائل متناقض، تراژدی را خلق می کنند.

نیلی خاطرنشان کرد: توجه به ذات اخلاقی انسان و مسئله مندی او نسبت به فضیلت، امری انسانی و فارغ از زمان است.

به همین دلیل بحران تعارض فضائل در هملت علت توجه به آن در دوران مدرن است.

نیلی با اشاره به دیوانگی هملت توضیح داد: دیوانگی برای کسی طرح می شود که در یک موقعیت انسانی قیاس ناپذیر قرار گرفته است.

یعنی انسان در موقعیتی قرار می گیرد که چون در مقایسه با دیگران قیاس ناپذیر است، دیگران او را دیوانه تلقی می کنند.

دیوانگی ناشی از قیاس ناپذیری موقعیت انسان است.

وی همچنین درباره ی موقعیت هملت گفت: می توان موقعیت هملت را به کمک فلسفه اخلاق منفعت گرایانه معقول بررسی کرد.

در این فلسفه می شود برای بقا و مصلحت از موقعیت فرار کرد.

این وضعیت به تراژدی منجر می شود.

حتی می توان از هملت نظرات توماس هابز را بیرون کشید.

هابز در این موقعیت می گوید از این وضعیت بیرون بیایید تا در یک منطق معقول مشترک صحبت کنید.

این به معنای نفی تقدیر و سرنوشت است و کاملاً معقول به نظر می آید.

این پژوهشگر حوزه فلسفه خاطرنشان کرد: آنچه هملت را جذاب کرده تقابل معقول بودن و فضیلت مندی است.

انگار یا باید در وضعیت سابجکتیو و فاعل قرار بگیرید یا فضیلت مند باشید.

در واقع پیش نیاز این فضیلت مندی اراده است.

نیلی نیز با اشاره به خوانش های مختلف از هملت گفت: می توان هملت را براساس برتری تقدیر یا اراده خوانش کرد.

اما در مقابل می توان از هملت خوانشی اومانیستی هم داشت.

در خوانش دیگر انسان می تواند از موقعیت فاصله بگیرد و به خوشایندی در اجتماع فکر کند، یعنی در این قرائت، این انسان است که می تواند فضیلت گرا باشد و در تقدیر، فضیلت مندانه عمل کند یا آنکه منفعت گرا باشد و از تقدیر و وظیفه ای که تقدیر بر دوشش گذاشته، شانه خالی کند.

شکسپیر دارد تعارض و تقابل این دو خوانش را نشان می دهد.

وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: الگوی زنانه شکسپیر (شکل مثالی زن از دیدگاه او) مریم مقدس است.

پاکی، مرثیه، تحول و کم سخن گفتن از ویژگی فضیلت های زن شکسپیر است.

اما مردانگی هملت اصلاً شباهتی به مسیح ندارد، و کاملاً یونانی است.

افتخار، شرافت و مبارزه طلبی از ویژگی های شخصیت های مرد شکسپیر است که اصلاً شباهتی به مسیح ندارد.

نیلی در پایان سخنانش با مقایشه ارسطو و کانت، شکسپیر را به لحاظ اخلاقی بیشتر شبیه به کانت دانست و گفت: ارسطو اساساً فضیلت مندی را معطوف به سعادت می داند.

اگر شما فضیلت مندانه عمل کنید وضعیت تان به خودی خود سعادتمندانه خواهد شد.

اما در هملت فضیلت مندی به سعادت مندی ارسطویی منجر نمی شود.

اختلاف اساسی نظرات کانت و ارسطو در این است که به نظر کانت غایت نهایی مهم نیست، یعنی چه بسا فضیلت مندی ای که به سعادت منجر نشود.

باید به وضعیت اکنون و قانونی که عقل انسان بر اساس وجدان اخلاقی وضع می کند، توجه کرد.

شکسپیر را از این نظر می توان سلف کانت، در فلسفه اخلاق خواند.

خانی: هملت یک زن با شخصیت مثبت، کم دارد همچنین محمدقائم خانی در این نشست درباره شک هملت گفت: شک هملت، شک موقعیت زمینی نیست.

هملت باید در نهایت خیر و شر را تفکیک و داوری کند.

اما مسئله این است که وقتی ما در موقعیت قرار می گیریم، محقق شدن حادثه انباشت و غنایی دارد که ما را مدام مجبور به نفی می کند.

وی افزود: در نفی، طرح کلی باشکوه از فضیلت در عالم ذهن از بین می رود.

انسان در لحظه عمل نمی تواند اموری را که در آنها شک دارد از هم تفکیک کند.

این شری است که خودش را تحمیل می کند.

در آثار شکسپیر به خصوص هملت ما این موضوع را به وفور می بینیم.

خانی تأکید کرد: این نفی ضروری است.

در عمل اخلاقی ما با این ضرورت ها مواجه می شویم و انگار این ضرورت ها ما را زندانی می کنند.

به همین خاطر نمی شود از قبل نتیجه را پیش بینی کرد، بلکه فقط در موقعیت ها می شود تصمیم گرفت.

خانی در ادامه گفت: به نظر من طرح هملت مانند همه طرح های فضیلت، یک نقص اساسی دارد؛ اساساً نمی تواند مسئله را حل کند.

بر مبنای نظر او کمال مرد در این است که اراده کند، کمال انسان به طور کلی این نیست! وی در پایان با اشاره به شباهت های طرح هملت با جنایت و مکافات در مسئله فضیلت و اخلاق خاطرنشان کرد: سوفیا با عشقش راسکولنیکوف را وادار به اعتراف و رستگاری واقعی می کند، اما هملت یک زن با شخصیت مثبت کم دارد.

اوفلیا قبل از توبه کردن خودکشی می کند و روی هملت تأثیر خاصی نمی گذارد.

اگر عشق را یک فضیلت بدانیم امکان ادامه زندگی هملت ممکن خواهد بود.


کلید واژه ها: شکسپیر - انسان - تراژدی - برگزار - انتخاب - روابط انسانی - گفتگو - یونان - آزاد - ادبی - درگیری - یونانی - تفاوت - روابط - موسسه - نیلی - فکری - هایی

آخرین اخبار سرویس:
گزارش تصویری از جشن منتقدان سینمای ایران

اتهامات عجیب درمورد روابط غیراخلاقی بازیگر زن مشهور!/عکس

وزیر ارشاد: برای بازنگری درباره لیست فیلم های توقیفی برنامه داریم

بزرگ ترین مشوق من، منوچهر آتشی بود

نمایشگاه کتاب تهران 4 تا 14 اردیبهشت سال 98 برگزار می شود

جواد عزتی و همسرش در یک جشن سینمایی+عکس

روایت فیلمساز ایرانی از زندگی 7 دختر ایزدی

بازنگری در شیوه برگزاری نمایشگاه های استانی کتاب

عکس امروز و 27 سال پیش بازیگر قصه های مجید

جدیدترین عکس از خواهران بازیگر با دو فامیلی متفاوت

«فاندو و لیز»؛ وصف حالی از این روزهای مردم

پنی مارشال درگذشت/ نخستین زن 100 میلیون دلاری سینما

مصاحبه و بیوگرافی نیکی نصریان +عکس

حمید فرخ نژاد در حال تبدیل شدن به یک کمدین است

نیم نگاهی به «خوک» سینمای ایران

​ سوژه های هیولا مخاطب را درگیر می کند

چه خبر از «بچه مهندس» شبکه دو؟

آموزش مسائل جنسی به کودکان این بار در یک نمایش

منتظر اتفاق های عجیب در سریال «بی قرار» باشید/عکس

زمان برگزاری نمایشگاه کتاب تهران مشخص شد

همه بازیگران «ژن خوک» معرفی شدند

نیم نگاهی به «خوک» سینمای ایران

​​ظاهر متفاوت بهاره کیان افشار،لیلا بلوکات و الهام حمیدی/ عکس

نمایش «لثه» محمد مساوات

تخفیف ویژه برای یک کتاب ویژه شب یلدا با سرباز کوچک امام

نمایشگاه جریان های معاصر سرامیک ایران در خانه هنرمندان

​شلوغ ترین اسکار نیم قرن اخیر با 347 فیلم

ظاهر متفاوت بهاره کیان افشار،لیلا بلوکات و الهام حمیدی/ عکس

تبریک «آتیلا پسیانی» به بهترین بازیگران جشن منتقدان/ عکس

یک روز با سلینجر

تولد 78 سالگی «ثریا قاسمی» /عکس

امینی: مجری شدن لطیفی در «هفت» هنوز قطعی نیست

بررسی تاریخ «کتاب استر» در آی فیلم

تسهیلات ویژه پردیس «چارسو» برای مخاطبان جشنواره جهانی فجر

«آینه عبرت» برای آی فیلمی ها

نمایش «خواستگار محترم» در آی فیلم

شب یلدا در آی فیلم با حضور جواد انصافی و نمایش «زاپاس»

گزارشی از جشنواره ای با حضور هنرمندان در کهگیلویه و بویراحمد+ عکس

کرمان، همچنان میزبان جشنواره موسیقی نواحی

قصه فیلم های اول در جشنواره فجر /از اوج گیری در نیمه نخست دهه 70 تا حذف در نیمه دوم

فیلم های سینمایی و تلویزیونی در آخرین روزهای پاییز

خرس طلای افتخاری جشنواره برلین به بازیگر بریتانیایی

نمایشگاه جریان های معاصر سرامیک ایران در خانه هنرمندان

«نوید محمدزاده» درکنار خان داشش/ عکس

آخرین وضعیت ساخت سریال «سنجرخان»

دوازدهمین جشن منتقدان و نویسندگان سینما

شلوغ ترین اسکار نیم قرن اخیر با 347 فیلم

پاسخ خانم بازیگر درباره پوشش حاشیه سازش در برنامه رشیدپور/ فیلم

​سری جدید «هفت» بدون غرض ورزی به سینما می پردازد

توصیه به حفظ آرامش توسط برگزارکنندان جشنواره های فجر

میزبان دوازدهمین جشنواره موسیقی نواحی مشخص شد

انتقاد دادستان تهران از یک تئاتر به دلیل نقض ارزش های اسلامی

رو نمایی پوستر جشنواره سراسری فیلم کوتاه موج در کیش

فیلم | خاطره رحیم پور ازغدی از سینمای قبل انقلاب

برگزاری نشست هماهنگی جشنواره های فجر

من از پنجره باز می ترسم!

وقتی «نگهبانان کهکشان» اشک همه را در می آورد/ عکس

دبیرخانه گردشگری هنری تشکیل می شود

دیدگاه بهمن فرمان آرا درباره تعهدش درقبال مردم

گرامیداشت مرتضی احمدی در چهارمین سال درگذشتش

ناکامان اسکار 2019

اکران 2 انیمیشن ایرانی در در جشنواره نیجریه

محمدحسین لطیفی مجری «هفت» شد

آقای بازیگر همچنان ممنوع الملاقات

چرا امسال گزینه سینمای ایران اسکاری نشد؟

هنرمندان در جشن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران (عکس)

شب یلدا، میراث معنوی ایرانیان

نمایش هنرایرانی درنمایشگاه صنایع دستی

بازیگری که برای هر پست تبلیغاتی اش در اینستاگرام 240 میلیون تومان می گیرد

توقیف نمایش ابراهیم پشت کوهی قطعی است

زمان ساخت «شهرزاد 4» از زبان آقای بازیگر

رضا بابک: به احترام خانواده برومند کلاه از سر بر می دارم

تازه ترین خبرها از اسکار 2019

همه چیز درباره آداب و رسوم «شب یلدا» روی آنتن تلویزیون

بسته خبری تئاتر/ 28آذر97 نمایش های جدید پردیس تئاتر شهرزاد مشخص شد

نمایش موزیکال « حیدربابایا سلام » در تبریز روی صحنه می رود

آقای بازیگر همچنان ممنوع الملاقات

گشت خبری در استان سمنان + فیلم

برگزاری یک مسابقه سینمایی در آستانه شب یلدا

دورهمی رادیویی ها در آستانه شب یلدا

فیلم/ شهر الحدیده یک روز پس از آتش بس

چرا امسال گزینه سینمای ایران اسکاری نشد؟

«ازدواج آقای می سی سی پی» در سالن اصلی تئاترشهر

نمایش موزیکال « حیدربابایا سلام » در تبریز روی صحنه می رود

رقص سماع، موسیقی و... در قونیه زنده مانده است، اگر در ایران بود اجازه نمی دادند

زمان ساخت «شهرزاد 4» از زبان آقای بازیگر

آقای بازیگر همچنان ممنوع الملاقات

اجرای یلدایی «خانه برناردا آلبا»

عکس ؛ هنرپیشه زن معروف سینما در مراسم تجلیل از منصوریان

من محصول کارخانه رویاسازی شما هستم خانم برومند!

دبیرخانه گردشگری هنری تشکیل می شود

برنامه گذر یلدایی در قزوین برگزار شد

درختان ارس کهنسال روستای تلاتر الموت در آثار ملی ثبت شد

جمعه؛ آخرین مهلت ثبت نام اهالی رسانه و منتقدان

یک اثر از استان برای جشنواره بین المللی تئاتر فجر انتخاب شد

تکمیل مرمت و بازسازی 5 اثر تاریخی شهرستان بناب

بانوی عمارت شبیه حریم سلطان نیست+فیلم

بهروز وثوقی پیش از بازیگری در کدام گروه خوانندگی می کرد؟

«سلام آقای مدیر» به کجا رسید؟

یک سینما بدهکار ایران!

​واکاوی فضیلت، مردانگی، جنون و عشق در هملتِ شکسپیر

​واکاوی فضیلت، مردانگی، جنون و عشق در هملتِ شکسپیر