مطالب مرتبط:
روایت عشق شهید مدافع حرم حسین پور شلمانی
مادحین در مراسم عزاداری فضیلت ها را نقل کنند
تعزیه ، آمیخته ای از عشق و ارادت و هنر
روایت عشق در اولین قسمت از ردپای عشق پخش می شود
روایتی از زندگی امام رضا (ع) در قاب تلویزیون/بازی درخشان مهدی فخیم زاده در ولایت عشق
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 3 مهر 1397 ساعت 21:022018-09-25فرهنگي

​واکاوی فضیلت، مردانگی، جنون و عشق در هملتِ شکسپیر


بیست و یکمین میزگرد آزاد ادبی بوطیقا با بحث و گفت وگو پیرامون نمایشنامه «هملت» اثر ویلیام شکسپیر در موسسه شهرستان ادب برگزار شد.

- "، بیست و یکمین میزگرد آزاد ادبی بوطیقا با بحث پیرامون نمایشنامه هملت با حضور محمدقائم خانی، علیرضا سمیعی، علی الماسی زند و محمدحسن نیلی برگزار شد.

الماسی زند: برای شکسپیر گفتگو ابزار انسان ماندن است علی الماسی زند در این نشست با بیان اینکه شکسپیر به غایت فضیلت مندانه انسان توجه خاص دارد، افزود: شکسپیر در نگارش هملت از اومانیست های ماقبل خودش تأثیر زیادی گرفته است.

یعنی رد پای آثار اومانسیت هایی چون اراسموس و پیکودلامیراندولا در آثار وی و به خصوص هملت مشهود است.

وی تفکرات اومانیستی شکسپیر را در تعارض با زمانه اش دانست و گفت: همین که شکسپیر تراژدی خلق می کند نشانه این است که در پارادایم فکری رنسانس قرار دارد.

ولی تراژدی شکسپیر با تراژدی یونان تفاوت دارد.

در تراژدی یونانی رو در رو شدن ابرانسان ها با خدایان و اشتباهات و طمع ورزی های آن ها مطرح است، در حالی که شکسپیر به انسان های معمولی و اشتباهات آن ها در بزنگاه های حساس در روابط انسانی می پردازد.

این پژوهشگر خاطرنشان کرد: درگیری انسان با خودش و قرار گرفتن بر سر دو راهی انتخاب مسیر کمال یا قهقهرا از تم های اصلی تراژدی های شکسپیر است.

از نظر شکسپیر اراده، اختیار و انتخاب، حلقه واسط انسان و فضیلت مندی هستند.

الماسی زند در ادامه یادآور شد: شکسپیر در درجه اول انسان را ترسیم می کند و بعد ابعادی را برایش در نظر می گیرد.

از آنجایی که شکسپیر در بحث پیدایش و وجود، جبر قائل است در مبحث بودن یا نبودن ، درواقع چگونه بودن مد نظر اوست.

هملت خود را به دیوانگی می زند و این کار به او اجازه می دهد تا با هر کس بتواند دیالوگ درست، شایسته و درخور را برقرار کند.

از نظر شکسپیر گفتگو ابزار اصلی برای انسان بودن و انسان ماندن است.

وی با بیان اینکه شکسپیر کاملاً اراسموسی است، افزود: او انسان را ذی روحی می داند که پروردگاری دارد، هم به قضا و قدر معتقد است و هم به اراده و اختیار.

اما برای او غایتی تعریف می کند که باید در آن مسیر قرار بگیرد.

شکسپیر اومانیستی است که غایت انسان را خارج از انسان می داند و این اختلاف او با اومانیست های رادیکال است.

الماسی زند بیان کرد: انسان در مسیر حرکتش به سمت فضیلت مندی اراده خرج می کند.

این همان مسیرِ شدن است که به نوعی ما را به یاد رویکردهای اگزیستانسیالیستی امثال میراندولا می اندازد.

وی افزود: هملت شکسپیر در مسیر فضیلت بود ولی به خاطر اشتباهی که مرتکب شد، جان خود را از دست داد.

در تراژدی های کلاسیک در ابتدای داستان، خطایی (anagnosis) صورت می گیرد که تا پایان داستان شخصیت ها را در سراشیبی سقوط قرار می دهند.

الماسی زند متذکر شد: اگر بگوییم هملت اشتباهی نداشته او دیگر قهرمان این تراژدی نیست و فی الواقع تراژدی شکل نگرفته است.

پیام اخلاقی داستان هملت این است که یک رفتار عادی انسانی چقدر می تواند مهم بوده و پیامدهای پردامنه ای داشته باشد.

و هر قدر هم زمان بگذرد و شرایط تغییر کند آن رفتار، تأثیر خودش را خواهد گذاشت.

سمیعی: مسئله شکسپیر جنگ با سرنوشت نیست، بر عهده گرفتن آن است در بخش دیگر این نشست علیرضا سمیعی با اشاره به پرطرفدار بودن آثار شکسپیر در عصر حاضر گفت: این ارتباط عمیق میان مخاطبان با آثار شکسپیر به این دلیل است که شخصیت های شکسپیر وقتی روی صحنه ظاهر می شوند سرنوشتی را رقم می زنند که بازتاب سرشت آنهاست.

ما به آنها حق می دهیم چون همیشه ضرورتی در رفتار آنها حتی در شرارت هایشان- می بینیم.

او همچنین ایده های شخصیت پردازی داستان های امروزی را مدیون شکسپیر دانست و اضافه کرد: البته در نهایت ما درباره شخصیت ها قضاوت خواهیم کرد، ولی این تردید در ذهن ما شکل می گیرد.

اگر جوانب یک موضوع را به خوبی در نظر نگیریم، چه بسا قضاوت اخلاقی غیراخلاقی شود.

سمیعی درباره اراده انسان اظهار کرد: انسان اراده و اختیار دارد، اما این اراده و اختیار تمام مدت دستخوش سوانح است.

شکسپیر پیش از اینکه درباره فضیلت نظر بدهد، درباره انسان حرف می زند.

شکسپیر به ما می گوید اراده به عهده گرفتن این ماجراست.

موضوع جنگیدن با سرنوشت یا تغییر دادن آن نیست، موضوع به عهده گرفتن سرنوشت است.

سمیعی در مورد غایت کمال هملت گفت: به نظر من در هملت انسان کامل وجود ندارد.

هملت بین فضیلت و جاه طلبی حرکت می کند ولی تکلیفش معلوم نیست.

این اراده هملت در کشمکش تا جایی است که حتی به دیوانگی می رسد و این نهایت کمال اوست.

نیلی: شکسپیر در اخلاق، سلف کانت است در بخش دیگری از این نشست، محمدحسن نیلی با نگاهی فلسفی به هملت گفت: مسئله ی فضیلت مندی و پراکسیس را در هملت می بینیم.

هملت تقابل اعمال زمینه مندی است که کاملاً درگیر با مسائل اخلاقی اند.

فضیلت مندی، عمل هملت را معنادار می کند.

این کاملا برخلاف رویکرد معرفت شناسانه فلسفه دوران خودش یعنی دکارت است.

در دکارت تلاش شده امور از زمینه ها کاملاً جدا شوند و به بنیادهای معرفت شناختی فارغ از زمینه و انسان برسد.

وی افزود: اما هملت مدام سر دوراهی های انتخاب بر اساس فضیلت مندی قرار می گیرد.

این نمایشنامه بستر تعارض های اخلاقی است.

فضائل اخلاقی در کنار هم وجود دارند، ولی به دلیل موقعیت هایی که در آن قرار گرفته اند نمی توانند با هم جمع شوند.

این فضائل متناقض، تراژدی را خلق می کنند.

نیلی خاطرنشان کرد: توجه به ذات اخلاقی انسان و مسئله مندی او نسبت به فضیلت، امری انسانی و فارغ از زمان است.

به همین دلیل بحران تعارض فضائل در هملت علت توجه به آن در دوران مدرن است.

نیلی با اشاره به دیوانگی هملت توضیح داد: دیوانگی برای کسی طرح می شود که در یک موقعیت انسانی قیاس ناپذیر قرار گرفته است.

یعنی انسان در موقعیتی قرار می گیرد که چون در مقایسه با دیگران قیاس ناپذیر است، دیگران او را دیوانه تلقی می کنند.

دیوانگی ناشی از قیاس ناپذیری موقعیت انسان است.

وی همچنین درباره ی موقعیت هملت گفت: می توان موقعیت هملت را به کمک فلسفه اخلاق منفعت گرایانه معقول بررسی کرد.

در این فلسفه می شود برای بقا و مصلحت از موقعیت فرار کرد.

این وضعیت به تراژدی منجر می شود.

حتی می توان از هملت نظرات توماس هابز را بیرون کشید.

هابز در این موقعیت می گوید از این وضعیت بیرون بیایید تا در یک منطق معقول مشترک صحبت کنید.

این به معنای نفی تقدیر و سرنوشت است و کاملاً معقول به نظر می آید.

این پژوهشگر حوزه فلسفه خاطرنشان کرد: آنچه هملت را جذاب کرده تقابل معقول بودن و فضیلت مندی است.

انگار یا باید در وضعیت سابجکتیو و فاعل قرار بگیرید یا فضیلت مند باشید.

در واقع پیش نیاز این فضیلت مندی اراده است.

نیلی نیز با اشاره به خوانش های مختلف از هملت گفت: می توان هملت را براساس برتری تقدیر یا اراده خوانش کرد.

اما در مقابل می توان از هملت خوانشی اومانیستی هم داشت.

در خوانش دیگر انسان می تواند از موقعیت فاصله بگیرد و به خوشایندی در اجتماع فکر کند، یعنی در این قرائت، این انسان است که می تواند فضیلت گرا باشد و در تقدیر، فضیلت مندانه عمل کند یا آنکه منفعت گرا باشد و از تقدیر و وظیفه ای که تقدیر بر دوشش گذاشته، شانه خالی کند.

شکسپیر دارد تعارض و تقابل این دو خوانش را نشان می دهد.

وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: الگوی زنانه شکسپیر (شکل مثالی زن از دیدگاه او) مریم مقدس است.

پاکی، مرثیه، تحول و کم سخن گفتن از ویژگی فضیلت های زن شکسپیر است.

اما مردانگی هملت اصلاً شباهتی به مسیح ندارد، و کاملاً یونانی است.

افتخار، شرافت و مبارزه طلبی از ویژگی های شخصیت های مرد شکسپیر است که اصلاً شباهتی به مسیح ندارد.

نیلی در پایان سخنانش با مقایشه ارسطو و کانت، شکسپیر را به لحاظ اخلاقی بیشتر شبیه به کانت دانست و گفت: ارسطو اساساً فضیلت مندی را معطوف به سعادت می داند.

اگر شما فضیلت مندانه عمل کنید وضعیت تان به خودی خود سعادتمندانه خواهد شد.

اما در هملت فضیلت مندی به سعادت مندی ارسطویی منجر نمی شود.

اختلاف اساسی نظرات کانت و ارسطو در این است که به نظر کانت غایت نهایی مهم نیست، یعنی چه بسا فضیلت مندی ای که به سعادت منجر نشود.

باید به وضعیت اکنون و قانونی که عقل انسان بر اساس وجدان اخلاقی وضع می کند، توجه کرد.

شکسپیر را از این نظر می توان سلف کانت، در فلسفه اخلاق خواند.

خانی: هملت یک زن با شخصیت مثبت، کم دارد همچنین محمدقائم خانی در این نشست درباره شک هملت گفت: شک هملت، شک موقعیت زمینی نیست.

هملت باید در نهایت خیر و شر را تفکیک و داوری کند.

اما مسئله این است که وقتی ما در موقعیت قرار می گیریم، محقق شدن حادثه انباشت و غنایی دارد که ما را مدام مجبور به نفی می کند.

وی افزود: در نفی، طرح کلی باشکوه از فضیلت در عالم ذهن از بین می رود.

انسان در لحظه عمل نمی تواند اموری را که در آنها شک دارد از هم تفکیک کند.

این شری است که خودش را تحمیل می کند.

در آثار شکسپیر به خصوص هملت ما این موضوع را به وفور می بینیم.

خانی تأکید کرد: این نفی ضروری است.

در عمل اخلاقی ما با این ضرورت ها مواجه می شویم و انگار این ضرورت ها ما را زندانی می کنند.

به همین خاطر نمی شود از قبل نتیجه را پیش بینی کرد، بلکه فقط در موقعیت ها می شود تصمیم گرفت.

خانی در ادامه گفت: به نظر من طرح هملت مانند همه طرح های فضیلت، یک نقص اساسی دارد؛ اساساً نمی تواند مسئله را حل کند.

بر مبنای نظر او کمال مرد در این است که اراده کند، کمال انسان به طور کلی این نیست! وی در پایان با اشاره به شباهت های طرح هملت با جنایت و مکافات در مسئله فضیلت و اخلاق خاطرنشان کرد: سوفیا با عشقش راسکولنیکوف را وادار به اعتراف و رستگاری واقعی می کند، اما هملت یک زن با شخصیت مثبت کم دارد.

اوفلیا قبل از توبه کردن خودکشی می کند و روی هملت تأثیر خاصی نمی گذارد.

اگر عشق را یک فضیلت بدانیم امکان ادامه زندگی هملت ممکن خواهد بود.


کلید واژه ها: شکسپیر - انسان - تراژدی - برگزار - انتخاب - روابط انسانی - گفتگو - یونان - آزاد - ادبی - درگیری - یونانی - تفاوت - روابط - موسسه - نیلی - فکری - هایی

آخرین اخبار سرویس:
4 روز اقامت در متل قو 1500 ریال+عکس

آثار منتخب بخش تجربی جشنواره فیلم کوتاه تهران اعلام شد

بهاره رهنما بیوه نویسنده فقید شد

اجرای 300 برنامه ورزشی در سمنان+ فیلم

موفقیت زوج جدید سینمای ایران روی پرده

نمایش و نقد فیلم «جن گیر» در باشگاه فیلم گالری رج

مزدا انصاری: بدیعی رنگ ویلن را در موسیقی ایران تثبیت کرد

رویا تیموریان جلوی دوربین «سرباز»

آیا باید نگران شوخی های فیلم جدید رامبد جوان باشیم؟

انتقاد تند بازیگر «معمای شاه» از رابطه هایی که سینما را به نابودی کشانده

جمعه/ علی مهام در گفت وگو با پانا: از موارد تنش زا کم کردیم تا به سرنوشت «سرزمین کهن» دچار نشویم

توزیع کلاه ایمنی میان موتور سواران سبزواری

جشنواره بین المللی قصه گویی خوزستان برگزیدگان خود را شناخت

روایت قصه گویان از جشنواره قصه گویی

عکس | صحنه بازداشت بازیگر جوان توسط پلیس

عکسی از بهنوش بختیاری پشت صحنه فیلم ده نمکی

ماجرای داغ علنی شدن طلاق بازیگر ایرانی

نمایش مضرات دخانیات یا بیوه ی نویسنده فقید روی صحنه می رود

نخستین تصویر حامد بهداد در فیلم جدید رضا میرکریمی منتشر شد

نمایش «همه می دانند» در فستیوال فیلم لومیر

نشان ارادت؛ رازها و نذرهای بازیگران و ورزشکاران

نسل آینده اتوبوس های شهری +فیلم

پیوس: برای زنده شدن خاطرات فیلم مرا ببنید

برج کبوترخانه شاپورآباد شاهکار معماری قاجار

مجموعه خبری بخش 20 شبکه خاوران - 26 مهر

کلاکت 20:30 (26 مهر 97)

یادواره پژوهشگر غزلیات بیدل دهلوی در رودسر برگزار شد

رونمایی از اولین آنونس سریال «حوالی پاییز»+فیلم

برگزاری آزمون نوازندگی برای پذیرش در ارکسترهای سمفونیک و ملی

مجموعه داستان افتاده بودیم در گردنه حیران در جهرم نقد شد

قطار هاربین با ترجمه علی فامیان منتشر شد

جدیدترین دیوارنگاره میدان ولی عصر(عج) +عکس

«به احساس درونت اعتماد کن» و «خون فروش»

تئاتر تعزیه « ای قلبیمین قراره »

موفقیت زوج جدید سینمای ایران روی پرده

استقبال مدیرعامل اپل از اولین خریداران آیفون جدید +فیلم

بهاره رهنما در نقش بیوه نویسنده فقید

گریم عجیب نیکول کیدمن در فیلم سینمایی نابودگر

بسته خبری برترین های هفته + فیلم

همایش دوچرخه سواری در گرمسار+ فیلم

برگزاری نشست شورای سیاست گذاری هفته قرآن و عترت در لرستان

آیا باید نگران شوخی های فیلم جدید رامبد جوان باشیم؟

برگزاری نشست شورای سیاست گذاری هفته قرآن و عترت لرستان

تشکیل کمیته های تخصصی دوازدهمین نمایشگاه کتاب در لرستان

دنیا برای کتاب چه می کند؟+تصاویر

عکسی تازه از بهنوش بختیاری با چادر

برنامه های فرهنگی و هنری سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران در اربعین اعلام شد

حمله عصبی در گالری سایه

آیا باید نگران شوخی های فیلم جدید رامبد جوان باشیم؟

تشکیل کمیته های تخصصی دوازدهمین نمایشگاه کتاب لرستان

عکسی تازه از بهنوش بختیاری پشت صحنه فیلم جدید ده نمکی

سلفی گیران بی فرهنگ، مزرعه زن نگون بخت را نابود کردند! +فیلم

کیک تولد مهتاب کرامتی پشت صحنه یک سریال / عکس

طلاق بازیگر ایرانی

عکسی از پشت صحنه فیلم جدید ده نمکی

موازی کاری حوزه هنری با وزارت ارشاد / تشخیص خانوادگی نبودن فیلم باران کوثری !

رامبد جوان: هر چه بلد بودیم در قانون مورفی خرج کردیم

تیغ و ترمه، نام فیلم جدید کیومرث پوراحمد

عکسی تازه از بهنوش بختیاری پشت صحنه فیلم جدید ده نمکی

بازیگری امروز تماماً فامیل بازی شده است/بازیگر باید برای ایفای نقش پول بگیرد نه اینکه پول بدهد

11 روز مانده به اربعین + فیلم

فراخوان اهدای اشیاء قدیمی به موزه

رضا امیر یاراحمدی درگذشت

پایان جشنواره ملی فیلم مهر سلامت با معرفی برترین ها

پایان  جشنواره ملی فیلم مهر سلامت با معرفی برترین ها

روایت قصه گویان از جشنواره قصه گویی

«شیرفروش» جایزه من بوکر را به ایرلند شمالی برد

خواننده معروف عرب برای سومین بار مادر شد+عکس

خوان دیه گو فلورز: اپرا یکی از آخرین اشکال هنر است+عکس

خوان دیه گو فلورز: اپرا یکی از آخرین اشکال هنر است

زن 63 ساله به آرزوی جوانی خود رسید و بازیگر شد+عکس

بازیگر شب‎های برره به خاطر همسرش شاعر شد+عکس

سانسور لطمه ای به «دلدادگان» نزد

بازیگرانی که بازی در برخی سکانس‎ها را شکنجه دردناک دانسته‎اند+عکس

دوتار (معرفی دوتارهای مناطق مختلف ایران)

فروپاشی تئاتر خصوصی نزدیک است

سنگ های زنده ای که می شود کبابشان کرد!

روزنما: تئاتر خیابانی غول ها در هلند

روزنما: نمایش غول ها در یک تئاتر خیابانی در هلند

اوقات شرعی بیست و هفتم مهر شیراز + فیلم

درباره «نام برده» و چهره ها در تئاتر

دهن کجی حوزه هنری به وزارت ارشاد ؛ تشخیص خانوادگی نبودن فیلم باران کوثری !

دهن کجی حوزه هنری به وزارت ارشاد ؛ تشخیص خانوادگی بودن یا نبودن فیلم ها !

خانه تاریخی «سیدان» به تاریخ پیوست

مترجم خیالی برای کتاب پرفروش

کتاب چاپ کرده، اختلاس که نکرده اند

آخرین وضعیت اکران «دزد و پری 2»

برترینهای جشنواره ملی فیلم مهر سلامت معرفی شدند

هالیوود اسیر دنیای سحر و جادو/روایتی فانتزی که 100 میلیون دلار فروش جهانی دارد

رامبد جوان: «قانون مورفی» تازگی دارد

ویدئو / موسیقی فیلم؛ «انجمن شاعران مرده»

«مغزهای کوچک زنگ زده»؛ روایتی دردناک از حفظ ارزش های اخلاقی

بررسی وضعیت سلامت همه مسافران اتوبوس مشهد - کرمانشاه+ فیلم

سرای سیگارچی بدون تغییر حفظ می شود

پایان 3 روز خلاقیت و ایده پردازی در «طلوع برکت»/ جوایزی که برندگان را غافلگیر کرد

بازیگری که اجرای دورهمی را رد کرد/ترسیدم فحش بخورم

کارگردان مختارنامه پس از سال ها فیلم می سازد

جامعه دچار آلزایمر فرهنگی شده است

عکس شاد و سرخوش «مهناز افشار» در قبرستان!

جامعه دچار آلزایمر فرهنگی شده است

​واکاوی فضیلت، مردانگی، جنون و عشق در هملتِ شکسپیر

​واکاوی فضیلت، مردانگی، جنون و عشق در هملتِ شکسپیر