مطالب مرتبط:
قایقرانی بازی های آسیایی 2018؛ رویینگ دو نفره زنان ایران به مدال نقره رسید
دومین پیروزی در کارنامه زنان کوراش ایران
حضور 85 درصد مهاجرین خارجی در ایران قانونی است/ بیش از 77 هزار دانش آموز خارجی در مدارس ایران مشغولند
5 نکته درباره گزارش مرکز پژوهش های مجلس: از حکومتی کردن امر حجاب تا کاهش تعداد زنان باحجاب در ایران
گره کور در اجرای مدل جدید آموزش در مدارس ایران
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 3 مهر 1397 ساعت 08:252018-09-25سياسي

واکاوی تفکر تأسیس مدارس زنان در ایران


جامعه ایران در آستانه مشروطیت وارد مرحله جدیدی از تغییر و تحول در ساختار سیاسی - اجتماعی شد که با دوران پیش از آن تفاوت چشمگیری داشت.

از جمله در زمینه حضور زنان در عرصه اجتماع و سیاست، - فرهنگ این تحول شایسته ذکر و قابل مطالعه است.

نظر تعدادی از محققان بر منزوی بودن زنان عصر قاجار از فعالیت های گوناگون جامعه قرار داشته است.

اما پژوهش های دیگری هم تضاد این دیدگاه را نشان می دهد و گویای آن است که زنان در مسائل سیاسی - اجتماعی این عصر، بخصوص در دوره مشروطه، حضوری فعال داشته اند.

شعار سال:" تا پیش از قاجار و در طول حاکمیت این سلسله، مراکز آموزشی در چارچوب مکتبخانه ها محدود می شد و محتوای آموزشی آنها در طول چند سده دگرگون نشده بود.

اما در میانه این دوره، بخصوص در آستانه مشروطیت، اولین سنگ بنای آموزش و پرورش به سبک جدید گذاشته شد.

در جامعه بسته و مرد سالار ایران آن روز، طبیعتاً این آموزش و پرورش جدید بایستی فقط سهم مردان بوده باشد.

اما زنان، با توجه به فرصت های محدودی که در این زمان برای آنها فراهم آمده بود، با اقدامات مناسب و با حضور مستقیم و غیرمستقیم در زمینه احقاق حقوق خود تلاش های زیادی را آغاز کرده بودند.

در این دوره، زنان ایرانی پیش از آنکه منتظر پشتیبانی دولت و حمایت های قانونی باقی بمانند، به سازماندهی خود پرداختند و به شیوه های خلاق، دست به تأسیس و اداره مدارس دخترانه و مراکز بهداشتی - درمانی و کانون هایی برای نگهداری و تربیت کودکان بی سرپرست زدند.

تعلیم و تربیت رسمی دختران در عصر قاجار(قبل از مشروطه) عموماً در مکتبخانه ها، تدریس خصوصی در منازل و حوزه های دینی انجام می گرفت.

دختران در مکتبخانه ها تا هفت سالگی و به صورت مختلط در کنار پسران به آموختن می پرداختند.

(1) در دوره محمد شاه، نخستین مدارس به شیوه جدید در ایران توسط مسیونرهای امریکایی و سپس فرانسوی تشکیل شد.

نخستین مدرسه دخترانه را یک کشیش امریکایی به نام پرکینز در شهر ارومیه تأسیس کرد.

این مدرسه در ابتدا مخصوص اقلیت های مذهبی بود و هیچ دختر مسلمانی اجازه تحصیل در آن را نداشت.

چرا که جامعه آن عصر به هر گونه تحولی با دیده شک می نگریست و تحصیل دختران را جایز نمی دانست.

پس از انقلاب مشروطه، در خصوص تأسیس مدارس جدید یا عدم تأسیس آن در مجلس اختلاف ‏نظر وجود داشت.

مشروطه ‏خواهان و نمایندگان مجلس اول در خصوص مدارس جدید به سه دسته تقسیم می‏ شدند: دسته اول، بر این عقیده بودند که با توجه به گستردگی علوم جدید، دختران باید صرفاً علومی را فرا بگیرند که مستقیماً به کارشان آید.

اینان معتقد بودند که دختران علاوه بر یادگیری خواندن و نوشتن، بایستی مطالبی همچون تربیت اطفال و خانه ‏داری و حفظ مراتب ناموس و شرف و بعضی از علوم مقدماتی را که به اخلاق معاش و معاشرت با خانواده مربوط است، یاد بگیرند.

این دسته، در امور خاصه رجال از قبیل علوم پلیتیکی و امور سیاسی فعلاً مداخله‏ شان اقتضا ندارد.

دسته دوم، از مشروطه‏ خواهان که بیشتر آن‏ها از منوّرالفکرانِ حزب دموکرات فرقه اجتماعیون عامیون بودند، اعتقاد داشتند که نه تنها نباید برای آموزش دختران محدودیتی قائل شد، بلکه باید تمهیدی اندیشید تا تعلیم آن‏ها اجباری باشد و در شهرها و دهکده ‏ها مدارس جدید تأسیس شود.

دسته سوم، از مشروطه‏ خواهان با تأسیس مدارس دخترانه به سبک جدید مخالف بودند و همان مکتبخانه ‏ها را برای آموزش دختران کافی می‏ دانستند.

(2) در سال1324 هجری قمری، زمانی که مرتضی قلی خان صنیع الدوله بر مسند وزارت معارف تکیه داشت، بی بی خانم وزیراف، یکی از زنان روشنفکر زمان، دبستان دخترانه دوشیزگان را بنیان گذاشت، اما این اقدام او با مخالفت شدید عده ای روبه رو شد، به طوری که می خواستند مدرسه را ویران کنند.

بی بی خانم به وزارت معارف شکایت کرد، اما در جواب به او گفته شد صلاح در این است که مدرسه تعطیل شود.

مدتی بعد از به توپ بستن مجلس، تقاضای بی بی خانم برای تأسیس مدرسه پذیرفته شد، مشروط براینکه دختران فقط چهار تا شش سال در مدرسه تحصیل کنند و کلمه دوشیزه نیز از تابلو مدرسه حذف شود.

(3) مدرسه ناموس به مدیریت طوبی آزموده است که در سال 1326 هجری قمری، با استفاده از تجارب مدرسه دوشیزگان و با وفق دادن برنامه های درسی مدرسه با عرف و اعتقادات جامعه، از جمله تدریس قرآن و برقراری مجالس روضه خوانی، شروع به کار کرد که بدون مشکل حادی به کار خود ادامه داد.

سال های بعد، مدارسی چون تربیت بنات، صدریه، عصمتیه، حسنات و فرحیه نوباوگان نیز تأسیس شدند.

در سال 1331 ه ق، نشریه شکوفه که متعلق به زنان بود، فهرستی از اسامی 63 مدرسه دخترانه را در تهران منتشر کرد که حدود د هزار و 500 دانش آموز داشتند.

در این نشریه اعلام شده بود که از هر هفت نفر محصل تهرانی، یک نفر دختر است.

(4) تاسیس و افزایش تعداد مدارس دخترانه که در نهضت مشروطه خواهی شروع شده بود، تا پایان سلطنت پهلوی اول سیر صعودی خود را ادامه داد .

کسانی که از این مدارس فارغ التحصیل شدند و به تحصیلات عالیه رسیدند، به نوبه خود در گسترش کمی و کیفی آموزش و پرورش نوین و ورود زنان به عرصه خلاقیت های هنری وادبی و مشارکت در امور اجتماعی و سیاسی موثر واقع شدند.

به تحصیلات عالیه رسیدند، به نوبه خود در گسترش کمی و کیفی آموزش و پرورش نوین و ورود زنان به عرصه خلاقیت های هنری وادبی و مشارکت در امور اجتماعی و سیاسی مؤثر واقع شدند.

در مجموع می توان گفت این مدارس نقشی بی بدیل در روشنگری و ارتقای فرهنگی زنان در جامعه ای داشت که به هیچ عنوان آمادگی حضور آنها را در عرصه اجتماعی نداشت.

زنان و پیشگامان تأسیس مدارس زنان با گام هایی کند اما مستمر، پیش رفتند و تا امروز در این مسیر گام برداشتند.

از شاخص ترین زنان دوره معاصر که در تأسیس مدرسه پیشگام بود باید به مرحوم توران میر هادی اشاره کرد.

منابع: 1- دولت آبادی، یحیی، 1366، حیات یحیی، ج1، تهران، انتشارات ابن سینا 2- میرهادی، منیر السادات، 1393، تأثیر مدارس دخترانه در توسعه اجتماعی زنان در ایران، انتشارات کویر 3 - قویمی، فخری.

1352، کارنامه زنان مشهور ایران از قبل از اسلام تا عصر حاضر، تهران، انتشارات وزارت آموزش و پرورش 4- روزنامه شکوفه، غره شهر صفرالمظفر 1332هجری قمری، سال دوم، شماره 4 شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از روزنامه ایران، تاریخ انتشار 1 مهر 97، شماره: 482757
کلید واژه ها: دختران - دختر - جدید - ایران - مدارس - آموزش و پرورش - زنان - مشروطه - آموزش - جامعه - عصر قاجار - امریکایی - کودکان بی سرپرست - اجتماعی - نمایندگان مجلس - مدرسه دخترانه - مدارس دخترانه - نخستین - تربیت کودکان - زنان ایرانی - سیاسی - تحصیل - تربیت - مدرسه - علوم - مجلس - فرانسوی - ارومیه - ایرانی - مطالعه

آخرین اخبار سرویس:
15 هزار ناظر انتخاباتی در آذربایجان غربی فعالیت می کنند

حال خلیل حنیف مساعد است

کتابخانه های حوزه های علمیه با کمبود منابع علمی مواجهند

دانلود آهنگ جدید سولو بند بنام وای وای

دانلود آهنگ جدید ابراهیم مهوری بنام عشق ما شوخی نیست

مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی درگذشت

توضیحات سخنگوی سپاه درباره آزادی 5 مرزبان ربوده شده در میرجاوه

با 10 میلیاردی آشنا شوید که از صفر به صد رسیده اند

60 هزار پروژه نیمه تمام در کشور وجود دارد

راست و دروغ ماجرای آزار جنسی کودکان در شوشتر

واکنش علی ربیعی به درگذشت نوربخش+عکس

نوزدهمین دوره جایزه ترویج علم

شاه چراغ، سوگوار ماه سامرا

اقامه عزای امام حسن عسکری (ع) در مشهد مقدس

نماینده مجلس: ورود سالانه 5 میلیون گردشگر به ایران کذب است

ربیعی: نوربخش، نیمی از حقوق خود را به بیت المال برمی گرداند/ آشنا: نوربخش دل نگران بیمه شدگان بود

حضور ایران در کنفرانس بین المللی محیط زیست آبزی پروری دریای خزر

یادواره شهدای والامقام محله دانش آباد اردبیل

معرفی رییس حوزه های علمیه کهگیلویه و بویراحمد

ثمرات ماندگار خدمات سپاه و اعتماد مردم

داروی کمیابی که همسر افسر عراقی را شفا داد

توصیه بهداشتی پیامبر(ص) برای جلوگیری از ابتلا به پیسی

گل اول ایران به ترینیدادوتوباگو توسط انصاری فرد / ایران 1 – ترینیداد و توباگو 0

وضعیت کنونی کاروانسرای شاه عباسی مطلوب نیست

نقاشی سه بعدی حیرت انگیز با شن و ماسه+فیلم

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس: تحریم ها بر اقتصاد ایران اثری ندارد

برای مقابله با تحریم ها با اروپایی ها رایزنی می کنیم/ اقدامات اتحادیه اروپایی هنوز به راه حل های عملیاتی منجر نشده است

بل اقلید سپیدپوش شد

واکنش ربیعی به درگذشت مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی (عکس)

شفافیت سیستماتیک پادزهر ‎فساد سیستماتیک است

افتتاح رادیو کاشان همزمان با جشن چهل سالگی پیروزی انقلاب

ایران باید از منافع برجام بهره مند شود

درگذشت نوربخش و تاج الدین در سانحه تصادف در گلستان

نظر رییس سازمان اوقاف و امور خیریه درباره ساخت آستان امام زاده های جدید

کمالی پور: بافت قدیم شهرستان های جنوبی نیاز به حمایت دارد

درگذشت نوربخش و تاج الدین در سانحه تصادف در گلستان

گردآوری روزنامه های تهران قدیم در کتاب تهران نگاری

پژمان بازغی : گفتند کاری نکن مثل فلانی نابودت کنیم!

تساوی ایران برابر ترینیدادوتوباگو در نیمه نخست/ انصاری فرد پنالتی را از دست داد

چرا مسابقه گلزار امشب پخش نمی شود؟

اقدامات پیشگیرانه در پدافند غیرعامل از بحران جلوگیری می کند

حضور رییس جمهوری فرصتی مغتنم برای توسعه آذربایجان غربی است

تحریم های هوشمند آمریکا ناکام خواهند ماند

برای مقابله با تحریم ها با اروپایی ها رایزنی می کنیم

تحریم های هوشمند آمریکا ناکام خواهند ماند

حضور رییس جمهوری فرصتی مغتنم برای توسعه آذربایجان غربی است

جایزه نوزدهمین دوره ترویج علم اهدا شد

واکنش علی ربیعی به درگذشت نوربخش+عکس

پیام تسلیت سرپرست سازمان اورژانس کشور در پی درگذشت نوربخش

معرفی رییس حوزه های علمیه استان

سرپرست معاونت سیاسی و امنیتی استانداری خراسان جنوبی منصوب شد

2450 میلیارد تومان برای توسعه آذربایجان غربی در نظر گرفته شد

جنگ روانی آمریکا علیه ایران به نتیجه نمی رسد

مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی و معاون پارلمانی مجلس در سانحه رانندگی کشته شدند

برگزاری نخستین سمپوزیوم علمی در دانشگاه همدرد دهلی + عکس

راهیابی دانشجوی موسسه جهاد دانشگاهی خوزستان به جشنواره ملی قرآن

شهادت 2 برادر شهید در یک روز

قائم مقام اسبق وزارت خارجه:حملات به ظریف به خاطر دفاع او از FATF به مصلحت کشور نیست / او حتما مستنداتی دارد و بر اساس آن صحبت می کند

درگذشت ناگهانی نوربخش و تا ج الدین بر اثر تصادف

واکنش شورای شهر به شایعه عدم تایید حکم حناچی

22 تن گوجه فرنگی قاچاق توقیف شد

کشف 20 قبضه اسلحه در شهرستان چاراویماق

عکس: پیگیری شریعتمداری در بیمارستان پس از تصادف

90 تمرین آمادگی در البرز اجرا شد

جنگ روانی آمریکا علیه ایران به نتیجه نمی رسد

2450 میلیارد تومان برای توسعه آذربایجان غربی در نظر گرفته شد

واقفان تالش تجلیل شدند

سرپرست معاونت سیاسی و امنیتی استانداری خراسان جنوبی منصوب شد

گام های استوار برای آبادی

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس: تحریم ها بر اقتصاد ایران اثری ندارد

علامه طباطبایی در حوزه مکارم اخلاقی نابغه بود

حضور سه وزیر در کمیسیون های مجلس برای پاسخ به سؤال نمایندگان

رییس سازمان تامین اجتماعی بر اثر سانحه تصادف درگذشت

جلسه شورای اداری استان آذربایجان غربی

ایرنا اهمیت بخش آب را بخوبی انعکاس می دهد

چرا حرکت قطارها در مسیر کرمانشاه-ملایر متوقف شد؟

مشهد سوگوار و سیاهپوش شد

ایرنا اهمیت بخش آب را بخوبی انعکاس می دهد

6 کارمند بانک در اردبیل تحت تعقیب کیفری قرار گرفتند

عراقچی وارد رم شد

حسین انتظامی سرپرست سازمان سینمایی شد

کیخا: الگوی کشت به کشاورزان تحمیل شدنی نیست

پاکستان: پنچ مرزبان میرجاوه تحویل ایران شدند

استخدام مسئول دفتر خانم در کانون تبلیغاتی اندیشه نوین درتهران

تصمیم امریکا برای استفاده از ستیزه جویان در سوریه

رزمایش پدافند غیرعامل به صورت جدی در مازندران پیگیری شود

امیرعبداللهیان: نتانیاهو به آخر خط رسیده

در سانحه تصادف؛ مدیرعامل و معاون پارلمانی سازمان تأمین اجتماعی جان باختند+فیلم و عکس

افتتاح آموزشگاه خیر ساز 15 کلاسه در شیراز

سخنان تاثیرگذار روز گذشته قهرمان جانباز ایران با رهبر انقلاب +فیلم

مسولان با همدلی مسایل را به رییس جمهور انتقال دهند

تشییع پیکر عالم ربانی حاج محمدتقی مومن پور

گردهمایی مسئولان و شوراهای بسیج دانشجویی اردبیل

شورای نگهبان مغایرت های قانونی لایحه حفاظت ازخاک رابررسی می کند؟

برگزاری نمایشگاه پیامبر اعظم(ص) در عمان

نابودی اسراییل پیشگویی و غیب نیست بلکه متن قرآن است

آیت الله مکارم شیرازی: آسیب های فضای مجازی در کشور غوغا می کند

پومسه تیمی مردان ایران بر سکوی سوم جهان ایستاد/ قهرمانی کره جنوبی

زیرساخت های لازم برای توسعه روابط فرهنگی با روسیه فراهم است

25 آبان ،روز حماسه و ایثار مردم اصفهان

واکاوی تفکر تأسیس مدارس زنان در ایران

واکاوی تفکر تأسیس مدارس زنان در ایران