مطالب مرتبط:
ایجاد معیشت پایدار با بزداری های مردمی قلعه گنج
86 طرح کشاورزی در قلعه گنج به بهره برداری رسید
86 طرح کشاورزی در قلعه گنج به بهره برداری رسید
قلعه گنج؛ کار برای مردم با مردم/ پیمان های طایفه ای برای پیشرفت
اجرای طرح معیشت پایدار در تالاب چغاخور
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 3 مهر 1397 ساعت 07:152018-09-25اقتصادي

طرح «پیشرفت و آبادانی قلعه گنج» با تأکید بر معیشت پایدار


امروزه قلعه گنج نسبت به گذشته نه چندان دور، نامی آشناست و حرفی برای گفتن دارد! به طوری که قلعه گنج به مطبوعات و ویژه نامه ها راه یافته که این مورد یکی از آنهاست.

- طرح پیشرفت و آبادانی قلعه گنج با تأکید بر معیشت پایدار " امروزه قلعه گنج نسبت به گذشته نه چندان دور، نامی آشناست و حرفی برای گفتن دارد! به طوری که قلعه گنج به مطبوعات و ویژه نامه ها راه یافته که این مورد یکی از آنهاست.

شهرستانی که در منتها الیه جنوب شرقی پهناورترین استان کشور، کرمان واقع شده است.

منطقه ای که در حاشیه استانی با قابلیت های اقتصادی و توسعه ای بسیار بالا و با برخورداری از شرکت ها و بنگاه های بزرگ و مشهور اقتصادی در سطح ملی و بعضا جهانی، مدت های مدید از فضاهای رهاشده یا بهتر است بگوییم به طور ناخواسته از فضاها و مناطق طردشده توسعه ای کشور محسوب می شده و به نوعی حاشیه طبیعی- مکانی که در نگاه غیرمرکزگرا مزیت محسوب می شود و حاشیه زدگی اقتصادی بر هم همپوشان شده و تله فضایی فقر و محرومیت را در این خطه از کشور شکل داده است! شعار سال": قبل از ورود به بحث قلعه گنج ضروری است گفته شود که استان کرمان یکی از استان های پیشتاز در طراحی و پیشبرد اقتصاد مقاومتی در سطح استانی بوده به طوری که در این پیشگامی در چند سال اخیر با نقش آفرینی مستقیم و مستمر استانداری و سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان، تعریف، طراحی و اجرای مدل منحصربه فردی از توسعه کم و بیش یکپارچه مبتنی بر شراکت ذی نفعان کلیدی به ویژه ذی نفعان فرادولتی و بنگاه های اقتصادی بزرگ (با عنوان معینان مناطق هشت گانه استان) در دستور کار قرار گرفته است.

این تجربه در بهار سال 1395 با میثاق نامه ای کلید خورد که در آن کلیه تصمیم گیران (عمدتا دستگاه های دولتی) و تصمیم سازان (عمدتا اقتصادی غیردولتی) این استان پهناور و با ظرفیت های بالا، خود را ملزم به تحقق اقتصاد مقاومتی که طرح مثلث توسعه اقتصادی استان نام گرفته، دانسته اند.

آنچه به این دستور کار تمایز می بخشد، قبل از همه نوآوری مفهومی آن و به خدمت گرفتن ظرفیت های بالفعل اقتصادی متمرکز در بخش غیردولتی برای فعال سازی ظرفیت های بالقوه و نهفته مناطق استان در قالب مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها برای پیشرفت و توسعه شهرستان های استان در چارچوب مناطق برنامه ریزی هشت گانه بازتعریف شده است.

در عین حال سازماندهی نهادی موضوع نیز در قالب تشکیل ستادهای فرماندهی اقتصاد مقاومتی در سطوح مناطق مذکور به ریاست استاندار و دبیری سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان و مشارکت و همراهی همه دستگاه های دولتی و ذی نفعان غیردولتی در این ستادها بوده است.

در این میان از یک طرف همکاری تنگاتنگ استانداری و سازمان مدیریت و برنامه ریزی بسیار قابل توجه بوده و همچنین ظرفیت شرکت ها و بنگاه های بزرگ و مشهور اقتصادی استانی یا ملی که عمدتا خاستگاه کرمانی دارند، به شراکت و همکاری در این تجربه نوین دعوت شده و با عقد تفاهم نامه با استانداری هر کدام مسئولیت حداقل یک شهرستان استان را برعهده گرفته اند.

در این بین تجربه قلعه گنج به عنوان شهرستان نمونه اقتصاد مقاومتی به مسئولیت بنیاد مستضعفان منحصربه فرد بوده است.

تشابهات و تمایزات تجربه قلعه گنج با سایر تجربیات کشوری در ابتدا یادآور می شود که برای ارزیابی علمی و منصفانه دستاوردها و اثرات تجربه پیشرفت و آبادانی قلعه گنج هنوز زود است زیرا هنوز در سومین سال تعریف، طراحی و اجرای آن قرار داریم و نمایان شدن اثرات متنوع و متفاوت تجربه نیازمند گذر زمان است.

هرچند خیلی از خروجی ها و برخی دستاوردها هم اکنون نیز نمایان هستند.

بنابراین آنچه در اینجا می تواند مبنای تحلیل و داوری قرار گیرد، رویکردها، فرایندها و اقداماتی است که نسبت به تجربیات متنوع کشوری تفاوت های بارزی را نشان می دهد و برخی دستاوردها تأییدکننده این تمایزات هستند که در ادامه به آنها می پردازم: 1-همچنان که اشاره شد، اولین تمایز تجربه استان و قلعه گنج به ورود آگاهانه و جدی مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها و بنگاه ها به توسعه مناطق هشت گانه در قالب توسعه منطقه ای و ناحیه ای برمی گردد.

این رویکرد متأخر جهانی شرکت ها و بنگاه های اقتصادی را ملزم می کند که نسبت به محیط اطراف و منطقه و کشوری که در آن به فعالیت و بهره برداری اقتصادی می پردازند، احساس مسئولیت و تعهد کنند و به همین منظور نه تنها به ایجاد پیامدهای منفی بر محیط و جامعه پیرامون خود حساس باشند و از آنها پیشگیری کنند یا در تخفیف آنها کوشا باشند و در این مسیر از هرگونه اقدامی دریغ نکنند بلکه در اشاعه توسعه در منطقه و جامعه پیرامونی و مقابله با فقر و محرومیت در آنها وارد عمل شوند و در این راستا با ذی نفعان جامعه محلی همکاری تنگاتنگ داشته باشند.

در اهمیت رویکرد مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها توجه به رویکردی که شرکت ها را تافته جدابافته اجتماعات محلی تعریف می کرد و حتی شرکت ها و مجموعه ظرفیت های خدماتی و رفاهی آنها را با سیم خاردارها و دیوارها از محلی ها جدا می کرد و غیر از نقش آفرینی در اقتصاد ملی برای خود در سطح محلی مسئولیتی نمی شناخت، کفایت می کند؛ رویکردی که نتیجه آن را می توان بی مسئولیتی نسبت به توسعه محلی و در بدترین حالت غارتگری ظرفیت های محلی دانست که مسجدسلیمان نمونه بارز آن در سطح کشوری است.

شهری که به خاطر استخراج نفت زمانی برای خود منزلت و برووبیایی داشت که با اتمام منابع طبیعی و خدادادی توسط انسان ها و بنگاه های بیرونی به شهری رهاشده و تنهاگذاشته شده با انواع پیامدهای منفی و گرفتاری ها تبدیل شده است.

در تجربه جدید استان این تغییر رویکرد به طور بارزی خودنمایی و نقش آفرینی می کند که قلعه گنج نیز در این رویکرد جدید سهیم و شریک است به طوری که بنیاد مستضعفان ظرفیت های اکثر هلدینگ های بزرگ اقتصادی خود را به قلعه گنج فراخوانده و برای پیشرفت و آبادانی این شهرستان به خدمت گرفته است.

این در حالی است که قلعه گنج در چند دهه گذشته در ضعف رویکرد مسئولیت پذیری محلی شرکت های عمدتا نقش آفرین در اقتصاد ملی و ناکارآمدی برنامه های توسعه منطقه ای، طردشدگی، فقر و محرومیت را در حاشیه استان تجربه کرده است؛ استانی که مملو از شرکت ها و بنگاه های بزرگ اقتصادی بوده است.

2- با این تمایز می توان دومین تفاوت رویکردی را در توجه به پایداری منافع محلی تعریف کرد.

شاید بتوان ادعا کرد که آنچه می تواند مهم ترین نکته تمایز و درس آموخته تجربه قلعه گنج باشد، توجه و تمرکز بر پایداری منافع محلی در استانی است که عمدتا توسعه برون زا و نقش آفرین در سطح ملی و در نتیجه توسعه نابرابر و نامتوازن را تجربه کرده است.

به عبارت دیگر درس های چندین دهه تجربه توسعه در سطح جهانی و ملی نشان داد که بی توجهی به توانمندسازی منابع انسانی و ظرفیت های محلی در قالب برداشت کلاسیک از توسعه اقتصادی که منافع توسعه در میان مدت و بلندمدت را به نشت به پایین محدود می کرد و ادعا داشت سرریزشدن فواید توسعه همه مردمان محلی را نیز منتفع کرده و فقر و محرومیت محلی را از بین خواهد برد، نه تنها خوش بینانه بوده بلکه نتایج مخربی نیز در اقتصاد و اجتماع محلی داشته و به تشدید فقر و مسائل اجتماعی دامن زده است که در این مورد نمونه های متعددی از تجربیات جهانی و کشوری را شاهد بوده ایم.

بنابراین پایداری توسعه ایجاب می کند که اقدامات توسعه منطقه ای از سطح محلی تعریف و هدف گذاری شود و باید به تعریف و تسهیم منافع مردمان محلی از این اقدامات و پایدارسازی منافع محلی متعهد باشند که در تجربه قلعه گنج این موضوع نه تنها در دستور کار است بلکه در کنار مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها و با بهره گیری از روش های نوآورانه در دامداری، صنعت و گردشگری نسبت به ایجاد منفعت برای محلی ها اولویت داده شده و پایدارسازی منافع محلی را در دستور کار قرار داده است که توانمندسازی مردمان محلی به ویژه روستاییان مکمل این رویکرد است.

3- تجربه قلعه گنج را می توان برنامه ریزی و مداخله توأمان برای توسعه اقتصاد محلی و ناحیه ای دانست که در نوع خود یکی از تجربیات منحصربه فرد پس از انقلاب محسوب می شود.

هرچند در توسعه محلی و ناحیه ای در سطح کشوری تجربیات متعددی وجود داشته ولی توأمان شدن و تلفیق این دو تجربه را کمتر شاهد بوده ایم؛ شاید بتوان تجربه ترسیب کربن در شهرستان سربیشه خراسان جنوبی و در سایر استان ها و تجربه پروژه مدیریت یکپارچه حبله رود را از مؤثرترین و مطرح ترین دستاوردها در این عرصه دانست؛ با این حال در تجربه جدید در قلعه گنج در کنار بسیج اجتماعی مردم محلی توجه به توسعه اقتصادی ناحیه محور نیز پررنگ بوده است.

این در حالی است که در حال حاضر نیز تعداد زیادی سازمان ها، بنیادها و نهادهای عمدتا غیردولتی در عرصه توسعه محلی و مقابله با فقر و محرومیت به ویژه در مناطق روستایی فعال هستند که در اصل خود را به سطح خرد و خانوار و گروه های اجتماعی و اقتصادی محدود کرده اند و در راستای این دو سطح از توسعه فعال نیستند.

4-بسیج اجتماعی مردمان محلی در قالب گروه های توسعه روستایی در بیش از 80 روستای منطقه، آموزش بانکداری پیوندی و پس اندازسازی و تشکیل صندوق های پس انداز یکی دیگر از برنامه هایی است که در قلعه گنج مورد توجه بوده و به کار بسته شده است که این برنامه با سایر تجربیات کشوری مشابهت های زیادی دارد و تفاوت عمده این برنامه با دیگر برنامه های مشابه کشوری، فراروی آن از سطح خانوار و پیوندخوردن آن با سطوح محلی و ناحیه ای حداقل به لحاظ نظری است زیر این هم پیوندی در عمل در قلعه گنج نیز با چالش هایی مواجه بوده است.

5- برخورداری از مطالعات علمی پشتیبان و نگاه نظری جامع و یکپارچه به پیشرفت و آبادانی منطقه و در عین حال درگیری همه جانبه بنیاد مستضعفان به همراه مسئولیت پذیری اکثر هلدینگ های اقتصادی آن در منطقه از دیگر تمایزات برنامه است؛ به طوری که نه تنها بنیاد برای توسعه زیرساخت های اجتماعی و اقتصادی منطقه سرمایه گذاری و تلاش کرده بلکه اجرای برنامه های حمایت های اجتماعی را در کنار بسیج اجتماعی مردمان سکونتگاه های عمدتا روستایی منطقه پیگیری می کند.

درحالی که این سطح از برنامه ریزی و مداخله یکپارچه برای توسعه ناحیه ای را به همراه توسعه مشارکتی محلی در سطح کشوری کمتر شاهد بوده ایم، شاید بتوان تجربه توسعه منطقه سلسله (توسعه اقتصادی و اجتماعی سه بخش سلسله، دلفان و چغلوندی از استان لرستان) و تشکیل برخی سازمان های توسعه ای در قبل از انقلاب را با کمی تسامح در این راستا ارزیابی کرد.

هرچند در آن تجربیات به جز تجربه توسعه منطقه سلسله بیشتر تجربیات عمدتا منطقه ای یا ناحیه ای و دولت محور بود تا مردم مدار.

6-به لحاظ نظری شاه بیت رویکرد تجربه قلعه گنج به معیشت پایدار برمی گردد که مطابق آن از یک طرف به شناخت و تخفیف مخاطرات و ریسک ها، فشار بر منابع و توان های زیستی و طبیعی منطقه پرداخته می شود که معیشت مردمان را در مضیقه قرار می داده و در تداوم تله فضایی فقر و محرومیت در قلعه گنج مؤثر بوده اند، از جانب دیگر توجه و تمرکز بر افزایش دارایی ها و سرمایه های پنج گانه معیشتی (دارایی های مالی، انسانی، اجتماعی، فیزیکی و طبیعی) معطوف می شود که نتیجه هر دو رویکرد به توسعه تاب آور و ارتقای تاب آوری مردمان و افزایش توانمندی و سرمایه های آنان و در کل پایداری منافع محلی منجر می شود.

این در حالی است که تجربیات و مداخلات توسعه ای عمدتا برون زا و کمتریکپارچه با منطقه از این قابلیت برخوردار نبودند.

همچنان که گفته شد؛ ارزیابی این سطح از دستاوردها و اثرات مثبت برنامه و اقدامات توسعه ای همه جانبه در قلعه گنج نیازمند گذشت زمان و بررسی های علمی مستقل و منصفانه و ارزیابی های مشارکتی است.

7-بهره گیری نظام یافته از تجارب جهانی و کشوری و تلفیق پویای آنها در تعریف و طراحی الگوی توسعه محلی و ناحیه ای متناسب با شرایط بومی و متمرکز بر معیشت پایدار از وجوه مهم دیگر تجربه قلعه گنج به شمار می رود.

قابل ذکر است که ابتکارات خوب و برتر جهانی را بیش و پیش از همه باید تجربه بشری تلقی کرد؛ چه بسا ایده هایی از یک تجربه یا کلیت آن برخاسته یا برگرفته از تجربیات کشورمان در سالیان گذشته باشد.

2 پایداری، تکرارپذیری و تعمیم پذیری تجربه قلعه گنج بخشی از پایداری تجربه به عوامل و عناصر نهادی نقش آفرین در این موضوع و عوامل بیرونی در سطح کشوری برمی گردد که در سطح نهادی ثبات و استمرار نقش آفرینی تسهیلگرانه این عناصر تا شکل گیری و قوام نهادهای محلی و منطقه ای و به نوعی انتقال مالکیت توسعه به مردمان محلی برمی گردد.

منظور از تکرارپذیری، امکان و قابلیت تکرار تجربه در جغرافیای سرزمینی است که از این منظر بنیاد علوی ذیل مجموعه بنیاد مستضعفان، این تجربه را با اصلاحات در شرح خدمات، رویکردها و فرایندها در دو شهرستان چالدران در آذربایجان غربی و لنده در کهگیلویه وبویراحمد در دست اجرا دارد و شهرستان های دیگری نیز برای اجرای الگوی مذکور در سال های آینده نامزد شده اند.

با این حال تعمیم پذیری الگو به نظر می رسد با چالش هایی مواجه شود که یکی از چالش ها نبود قابلیت های مشابه در همه استان ها برای مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها و بنیاد ها، هزینه های بالا و سرمایه گذاری های لازم برای توسعه زیرساخت های اجتناب ناپذیر است.

در عین حال در ضعف تعمیم پذیری مسئله توازن منطقه ای و حق برخورداری سایر مناطق عمدتا کمترتوسعه یافته از این الگو نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

در هر حال مجموعه اقدامات سطوح مختلف نشانه هایی قابل توجه از بهبود وضعیت و معیشت مردمان را نمایان می کند و آینده ثابت خواهد کرد تا چه حد گنج پنهان قلعه گنج نمایان و بسیج شده و به سوی توسعه ای پایدار هم پیوند با کلیت استان روان است.

در عین حال نگاه یکپارچه به توسعه محلی و ناحیه ای و بسیج و توانمندسازی مردمان برای پایدارسازی منافع محلی از درس های مهمی است که تجربه قلعه گنج می تواند عرضه کند که این تجربه در ادبیات جهانی به توسعه مشارکتی ناحیه مدار اجتماع محور community area-based development participatory مشهور است.

پی نوشت: 1.

راقم نوشته حاضر، توفیق این را داشته که از ابتدا در جریان اقدامات توسعه ای نوآورانه استان در قالب اقتصاد مقاومتی به ویژه در قلعه گنج بوده است.

2.

در این خصوص ذکر خاطره ای تلخ اما واقعی و آموزنده به عنوان حسن ختامی برای اهمیت دادن به تجربیات و ابتکارات کشوری و تلاش برای غنی سازی و پردازش مفهومی آنها برای عرضه در سطوح فراملی بی مناسبت نیست.

حکایت تلخ ولی آموزنده در بازدید با فاصله چندساله از دو کشور نپال و پاکستان شکل واقعیت به خود گرفت که در ادامه به آن می پردازم.

در سال 1381 گروهی شش نفره برای آموزش و بازدید از طرح بسیج اجتماعی و اعتبارات خرد برای فقرزدایی در قالب مأموریت اداری عازم کشور نپال شدیم.

کشوری که در چارچوب همکاری مشترک 6+1 کشور برای فقرزدایی مشارکتی به عنوان پایلوت انتخاب شده بود تا پس از اجرای آزمایشی آن و انجام اصلاحات لازم در طرح به مثابه مدلی برای فقرزدایی توسط این کشور و سایر کشورهای مورد نظر به اجرا گذاشته شود که پاکستان، سریلانکا، بنگلادش، هند و دست آخر پادشاهی بوتان از جمله اعضای آن بودند.

در پایان دوره 20روزه اینجانب باید برای تقدیر و تشکر در مراسمی که در دانشکده ای برگزار شده بود، دقایقی سخنرانی می کردم که در قسمتی با توجه به شباهت های تجربه و بحث های مطرح شده با تلاش ها و ابتکارات کشوری به ویژه در جهاد سازندگی دهه اول انقلاب، تأکید کردم که اینها کاملا نمایانگر تجربیات ماست ولی ما از مستندسازی و مفهوم پردازی آنها غفلت کردیم.

جالب است که حدود چهار سال بعد در بازدیدی از تجربیات فقرزدایی مشارکتی و اجتماع محور پاکستان، معلوم شد شعیب سلطان خان به عنوان بنیان گذار مؤسسه برنامه ملی حمایت روستایی پاکستان (NRSP) طراح ایده الگوی بسیج اجتماعی و اعتبارات خرد برای فقرزدایی مشارکتی بوده که این ایده در نشست همکاری های منطقه ای جنوب آسیا (سارک) مطرح می شد و مورد پذیرش قرار می گیرد و به عنوان برنامه فقرزدایی جنوب آسیا (ساپاپ) ضمن اجرای پایلوت در نپال در شش کشور دیگر منطقه به اجرا گذاشته می شود.

نکته قابل توجه و آموزنده این بود که این ایده را شعیب سلطان خان بنا بر گفته خودشان در بازدید از ایران و از تلاش های عدالت خواهانه و مشارکتی دانشجویان در اوایل انقلاب برای توسعه روستاها در شهرستان زاهدان با یک ماه استقرار و مشاهده از نزدیک این تلاش ها، اخذ کرده بودند و سپس آن را در پاکستان اجرا و پرورش داده و در زمان مقتضی به سارک پیشنهاد داده بودند.

نکته تأمل برانگیز و کاملا تصادفی در این میان این بود که این ایده برخاسته از زاهدان بعد از دو دهه این بار با نام بین المللی بسیج اجتماعی و اعتبارات خرد برای فقرزدایی در محله شیرآباد این شهر و روستای دهان نیک شهر به اجرا گذاشته شد! چه بسا در زمان دیگری تجربه و الگوی قلعه گنج در یک رفت وبرگشت بین المللی ولی این بار نه در قلعه گنج بلکه در خطه دیگری از کشورمان به اجرا گذاشته شود.

به جای تکرار جداگانه و موازی ابتکارات همپوشان، ضمن همکاری هم افزا و یکپارچه، در مستندسازی، پردازش مفهومی و ارتقای نظری و جهانی تجربیات ارزشمند کشوری مان کوشا باشیم.

* دکترای جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، مدرس دانشگاه و معاون توسعه روستایی امور برنامه ریزی، نظارت و آمایش سرزمین سازمان برنامه و بودجه کشور.

Jabbari.

habib@gmail.

com شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از روزنامه شرق، تاریخ انتشار 26 شهریور 97، شماره: 3246
کلید واژه ها: استان - اقتصاد - سازمان مدیریت و برنامه ریزی - اقتصادی - اقتصاد مقاومتی - برنامه ریزی - قلعه - سازمان مدیریت - توسعه - مناطق - نامه - پیشرفت - برنامه - استاندار - حاشیه - مطبوعات - آبادانی - توسعه اقتصادی - کشور - مدیریت - استان کرمان - طراحی - تصمیم - کرمان - شهرستانی - بزرگ - اجتماعی - محرومیت - مفهومی - نوآوری

آخرین اخبار سرویس:
تاخیر 6 ماهه در پرداخت حقوق کارکنان سازمان همیاری شهرداری های مازندران

تکمیل دهکده المپیک خرم آباد، نیاز ورزش لرستان

مظنه واحد های 30 متری در تهران+ جدول قیمت

از وام نه میلیون دلاری بانک آمریکایی به ایران تا گرفتاری صنعت به آفت مونتاژکاری

سهم ناچیز ایران در بازار پایین دستی پتروشیمی

استخدام مدیر سایت،منشی در شرکت معتبر در تهران

استخدام کارشناس تولید محتوای گردشگری در تهران

بازار خودرو راکد است/ قیمت خودروهای مونتاژی 10 تا 30 میلیون ارزان شده

وزیر نفت از چه گوشی موبایلی استفاده می کند؟ + عکس

استخدام حسابدار خانم در یک شرکت بازرگانی معتبر در تهران

استخدام حسابرس داخلی آقا در شرکت اورست مدرن پارس- شیراز

ظریف : اعتیاد آمریکا به تحریم، از کنترل خارج شده است

صعود صادرات صنایع، افول صادرات معادن + جدول

نرخ لحظه ای و آنلاین ارز آزاد؛کشورهایی که ایرانیان برای سفر و تجارت انتخاب می کنند

استخدام سرپرست خط تولید،مامور پخش محدوده حسن آباد

استخدام 3 ردیف شغلی در یک شرکت معتبر محدوده حسن آباد

استخدام حسابدار خانم با مزایا در شرکت آیریک تجارت در اصفهان

استخدام مونتاژ کار و اپراتور تزریق پلاستیک آقا در اصفهان

استخدام کارشناس فروش تلفنی و کارشناس فروش حضوری در تهران

برگ سبز خودرو ببرید، لاستیک بگیرید

تحریم نفت ایران زمستان سختی را برای آمریکایی ها رقم می زند

تحریم نفت ایران زمستان سختی را برای آمریکایی ها رقم می زند

نرخ لحظه ای و آنلاین طلا و سکه در بازار امروز

برای خرید خودروی پراید چقدر باید هزینه کرد

استخدام مسئول پیگیری فرایند سفارشات و فروش در تهران

استخدام کارشناس فروش در یک شرکت معتبر در تهران

استخدام کارشناس امور کارگزینی و رفاه در شرق تهران

استخدام کارمند فروش خانم در شرکت کیپ آب در آذربایجان شرقی

نرخ برخی از خودروهای تولید داخل

اقتصاد آمریکا به عنوان رقابتی ترین اقتصاد جهان معرفی شد

شرایط اعطای مجوز به اقامتگاه های بوم گردی

راهکارهایی برای افزایش بهره وری مواد غذایی در ایران + گزارش تصویری

سازوکار جدید واردات خودروهای سبک و سنگین اعلام شد

350میلیارد تومان هزینه ای است که فقط یک موسسه کنکور برای تبلیغات به صداوسیما داده است!

تولید صنعتی آمریکا اوج گرفت / فرصت های شغلی رکورد زد

برنامه مدیریت پایدار جنگل تا یک ماه آینده آماده اجرا می شود

واگذاری زیرمجموعه های بانک ها توسط سازمان خصوصی سازی

استخدام کارگر ساده خانم در محصولات غذایی فردینه نمازی

استخدام فروشنده در یک شرکت معتبر در اصفهان

استخدام کارشناس کنترل پروژه در شرکت معتبر پیمانکاری نفت و گاز

استخدام کارشناس کنترل پروژه در یک شرکت پیمانکاری نفت و گاز

استخدام کارشناس فروش کشاورزی در یک شرکت معتبر در یزد

در 6ماهه نخست امسال بیش از 56میلیون تردد در استان اردبیل ثبت شده است

چرا کارخانجات به شرکت تعاونی لاستیک نمی دهند؟

قیمت وام مسکن + محاسبات

برنامه مدیریت پایدار جنگل تا یک ماه آینده آماده اجرا می شود

نگرانی جدید امنیت سایبری؛ نظارت جمعی با اینترنت اشیاء

آپارتمان های با قیمت کمتر از یک میلیارد

رشد نفرت پراکنی ضددینی در بریتانیا

آمادگی دستگاه های خدمت رسان برای فصل سرد

بهترین مقاصد گردشگری تهران+عکس

چتر حمایتی وزارت نیرو بر سر تجدیدپذیرها باز شد

خودروی جدید فورد در چین معرفی شد

عربستان قیمت طلای سیاه را به 150 دلار می رساند

تصویرسازی غلط از ایران مهم ترین دستور کار دشمن است /عرضه نفت در بورس انرژی؛ پاتک به تحریم نفتی /جایگاه ایران در رقابت پذیری

گل به خودی نزنیم!

اقتصادی ها هم عربستان را تحریم کردند

قیمت وام مسکن + محاسبات

فروش «ماری جوآنا» در کانادا قانونی شد

خودروسازان از نابسامانی های نرخ ارز چه سودی بردند؟

احیای کند دریاچه ارومیه

پافشاری شرکت های لبنی بر ادامه تخلف/ سازمان حمایت همچنان منفعل عمل می کند

مسابقه بانک ها در پرداخت سود غیرقانونی

فولاد مبارکه در بهره وری آب موفق تر از سایر فولادسازها

سهم دلار در ذخایر ارزی جهان کاهش یافت

واگذاری 760 میلیارد تومان از اموال دولت در آبان ماه

رقابت پذیرترین اقتصادهای جهان

واریز یارانه مهرماه در روز پنج شنبه

ساخت شبکه فاضلاب در حاشیه شهر مشهد رکورد ارزشمند در کشور است

نگرانی کانادایی ها از نبودن ماریجوانای کافی برای مصرف مردم

دیوار کوتاه خرد اقتصادی

طلا هفته ای آرام داشت

واردات گوشی موبایل 35 درصد بیشتر شد

جایگاه ایران در رقابت پذیری

252 میلیارد تومان کمک بلاعوض به زلزله زدگان پرداخت شد

کدام خودروها باید معاینه فنی بگیرند؟

قیمت جدید انواع خودرو تویوتا در بازار تهران

غذای ملی کدام کشور کله پاچه است؟

پرداخت 3 برابری یارانه برق به پرمصرف ها

سناتورهای دموکرات از ترامپ خواستند درباره معاملات بانکی با عربستان گزارش دهد

کوپن های الکترونیکی برای جلوگیری از انحراف منابع

دلار به زیر 7 هزار تومان می رسد

همکاری اتاق تعاون با سازمان همکاری های بین المللی ژاپن

قوانین مقاومتی

بانک ها ملزم به استمهال وام کشاورزان خسارت دیده هستند

رشد فزاینده اقتصاد با استفاده از ظرفیت بالای تولید چای

ذخایر خزر گرفتار طوفان صید قاچاق

جنگل ها، ضربه گیر باران های سیل آسا

در بر همان پاشنه می چرخد!

رونق صید و کاهش قیمت ماهیان دریای مازندران

سود خرما به نام نخل داران به کام دلالان

سناریویی برای براندازی خودکفایی

هشدار برای معیشت صیادان و سفره مردم

سالم ترین کشور های جهان را بشناسیم

راهنمای خرید آبمیوه گیری و مخلوط کن

مظنه آپارتمان در زعفرانیه تهران

پای جهیزیه مدرن در کفش عروس غایب

ظرفیت سالانه تجارت ایران و پاکستان بیش از 5 میلیارد دلار است

حرکت لاک پشتی احیای دریاچه ارومیه

40 درصد گله های مرغ تخم گذار فرسوده است

طرح «پیشرفت و آبادانی قلعه گنج» با تأکید بر معیشت پایدار

طرح «پیشرفت و آبادانی قلعه گنج» با تأکید بر معیشت پایدار