مطالب مرتبط:
سه نکته کلیدی که سیاست گذار و مردم باید بدانند/ تفاوت اقتصادی ایران با ونزوئلا
معیشت مردم در سرازیری؛ تورم دو رقمی شد/روند افت قدرت خرید خانوار ادامه دارد/شاهد فاصله گرفتن دهک های درآمدی در اقتصاد هستیم/نرخ ارز یکی از شاخص های تاثیرگذار کلان اقتصادی است/به جای انتقاد از تحلیل های موجود، سیاست های اشتباه را در بازارهای اقتصادی کشور ب
اشتباه در سیاست گذاری دلیل مشکلات اقتصادی امروز/ برای هدایت نقدینگی به بورس باید تقاضا را تشنه کرد
یک کارشناس اقتصادی در گفت وگو با فارس: افزایش نرخ ارز با هیچ سیاست اقتصادی قابل درک نیست/ اشتباه سیف در نحوه کنترل بازار ارز
کارشناس مسائل اقتصادی: شرایط کنونی از کنترل سیاست گذار خارج شده/ آمریکا می خواهد ایران را مانند ونزوئلا کند
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 3 مهر 1397 ساعت 03:222018-09-24اقتصادي

سیاست گذار اقتصادی کجای راه را اشتباه رفت؟


در یک چارچوب متعارف، سیاست پولی «کوتاه مدت» و «معطوف به جلو» بوده و سیاست گذار به کمک «شاخص های پیش بینی کننده عقلایی» دست به سیاست گذاری می زند.

- 0 دنیای اقتصاد منبع: تک رقمی را حفظ و ترازنامه بانک ها را تعدیل کند نه تنها به اهداف مذکور کمک نکرده، بلکه منجر به نتایج معکوس و زیان باری شده است.

با توجه به تجربه شکست های مشابه در گذشته، گویی سیاست گذار نه تنها در فرآیند سیاست گذاری تحلیل های عقلایی را لحاظ نکرده، بلکه تجربه درس های مشابه قبل را نیز نادیده گرفته است.

بنابراین نکته مهم در مقطع کنونی واکنش جامعه به این حجم از کج روی است.

در مقطع کنونی و پس از مشاهده ناکامی های سیاستی، به دو دلیل لازم است پیکان هشدارها سیاست گذاران کج رو را نشانه بگیرد.

اول اینکه بر مبنای اصل یادگیری، اگر سیاست گذار هزینه سیاست های غیرکارشناسانه خود را دریافت نکند، این اهمال های سیاستی به میزان گسترده در جامعه و آینده تکثیر می شود.

دوم اینکه درسی باشد برای کسب تجربه و جلوگیری از تکرار اشتباهات اینچنینی و تلاشی باشد برای پایان این ناکارآیی ها.

معماران ماندگار بر مبنای علم اقتصاد، تمامی تصمیم گیری ها به پشتوانه دو دسته شواهد گذشته نگر یا تطبیقی و آینده نگر یا عقلایی اخذ می شوند.

به این معنی که فرد تصمیم گیر ابتدا روند گذشته زمینه مورد تصمیم خود را مشاهده و بررسی کرده سپس بر اساس تحلیل ها و شواهد موجود روند آینده زمینه مورد نظر خود را پیش بینی می کند و در نهایت با ارزیابی این دو دسته شواهد اقدام به تصمیم گیری می کند.

در این فرآیند، در صورتی که هم تحلیل های پیش نگر به درستی صورت گرفته و هم پیش بینی آینده به صورت عقلایی لحاظ شود، انتظار می رود فرد تصمیم گیرنده دچار کمترین خطای تصمیمی شود.

در طرف مقابل، اگر در هر کدام از دو مرحله یاد شده فرد دچار خطا یا کج فهمی شود، تصمیم با اریب بیشتری مواجه خواهد شد.

به عنوان مثال، سرمایه گذاری که به دنبال خرید دارایی است ابتدا روند گذشته قیمت دارایی را مشاهده کرده سپس روند آینده همه متغیرهای تاثیرگذار بر قیمت دارایی را لحاظ کرده و در نهایت تصمیم به خرید یا عدم خرید می گیرد.

در فرآیند سیاست گذاری، سیاست گذار نیز فرآیند مشابهی را در پیش می گیرد.

به قسمی که قبل از سیاست گذاری، تجربه های قبلی را واکاوی و ارزیابی کرده، در مرحله بعد حرکت آینده تمامی متغیرهای موثر بر سیاست را پیش بینی کرده و در نهایت تصمیم به سیاست گذاری می گیرد.

با این حال با توجه به اینکه سیاست گذار در جایگاه یک متخصص تصمیم می گیرد و افزون بر این با مساله رفاه عمومی مواجه است، اهمیت فرآیند تصمیم گیری نسبت به تصمیم های فردی دو چندان می شود.

در واقع، دقت و صحت تصمیم های سیاست گذار است که عبور اقتصاد از تنگه های اقتصادی را میسر می سازد.

نمونه سیاست گذارانی که اقتصاد کشورهای خود را به طور معجزه آسایی از تنگناها عبور دادند کم نیست.

کمال درویش در سال های ابتدایی قرن حاضر اقتصاد ترکیه را با کمترین هزینه از مسیر بزرگ ترین بحران مدرن ترکیه عبور داد و نقش او به عنوان معمار اقتصاد ترکیه برای نسل ها ماندگار مانده است.

ماهاتیر محمد در دهه 1980 اقتصاد مالزی را از چنگ اصطکاک های سیاسی رهاند و با طراحی یک چشم انداز بلندمدت رفاه شهروندان این کشور را به میزان قابل توجهی ارتقا داد.

طوری که امروزه به عنوان جراح اقتصاد و سیاست گذاری های ارزی در ماه های گذشته در حالی هزینه های اجتماعی قابل توجهی متوجه اقتصاد کرد که نمونه های مشابه آن در دهه های قبلی بارها تجربه شده بود.

گویی سیاست گذار نه تنها در فرآیند سیاست گذاری ارزیابی های معطوف به جلو و عقلایی را لحاظ نکرده بلکه از سیاست های شکست خورده قبلی نیز درس نگرفته است.

بنابراین اگر چه در مقطع پیاده سازی سیاست های مذکور هشدار کارشناسان با شدت کمتری از سوی سیاست گذار جدی گرفته می شود، اما اکنون بعد از مشاهده نتیجه شکست این سیاست ها وظیفه مهم جامعه و کارشناسان، شفاف سازی و ارزیابی هزینه اجتماعی این سیاست های کهنه است.

شفاف سازی که حداقل نتیجه آن می تواند درسی را به سیاست گذاران آینده به منظور جلوگیری از تکرار شکست های مشابه آموزش دهد، اگر چه منطق این است که هزینه سیاست های شکست خورده متوجه سیاست گذار شود تا فضای سیاست گذاری درس مسوولیت پذیری را به خوبی یاد بگیرد.

خطای پیش بینی سیاست گذار اولین خبر رسمی طرح پیش فروش سکه 15 بهمن سال گذشته روی پایگاه 174 درصدی مواجه شد.

بنابراین شاخص های پیش بینی کننده بازار، حدود 160 درصد خطای پیش بینی داشته اند.

بنابراین سوال اساسی که اذهان جامعه را مشغول کرده این است که سیاست گذار از چه منطق و شاخصی استفاده کرده که با این حجم از خطای پیش بینی مواجه شده است؟ پیش فروش سکه با شرایط مذکور چند روزی ادامه پیدا کرد، اما به دلیل اینکه سکه ها به قیمت روز تحویل خریدار می شد با استقبال قابل توجهی همراه نبود.

همین باعث شد تا سیاست گذار شرایط پیش فروش را تغییر دهد.

تغییری که در دل تنگنای اقتصادی، مسیر حرکت اقتصاد را نه تنها تسریع نداد، بلکه مزیدی شد بر علت التهابات و اضطرابات.

موج جدید استقبال در طرح جدید سیاست گذار شرط تحویل به قیمت روز را حذف کرد.

به این معنی که فارغ از قیمت بازار، خریداران در خلال شرایط جدید می توانستند سکه را در روز سررسید بر اساس قیمت های از قبل تعیین شده تحویل بگیرند.

این تغییر شرایط باعث شد تا موج گسترده ای از استقبال برای سکه ایجاد شود.

در خلال شرایط جدید سرمایه گذاران با حجم های مختلف در طرح پیش-فروش سکه ثبت نام کردند.

به طوری که نسبت زیادی از مستهلک شده است.

سوال مهم دیگر این است که آیا این حجم از کجروی زیانبار را می توان به عنوان یک خطای طبیعی تلقی کرد یا باید به عنوان تاراج منابع عمومی ترجمه کرد؟ بیراهه سیاست اکنون بیش از 6 ماه از طرح پیش فروش سکه می گذرد و امکان بررسی انحراف این سیاست از مسیر فرضی سیاست گذار به خوبی فراهم شده است.

بر مبنای اظهارنظرهای رسمی مقامات بانک مکزی، طرح پیش فروش سکه سه هدف متعادل سازی بازار ، کاهش حباب سکه و تقلیل نقدینگی داشت.

در مقام ارزیابی سیاست مذکور لازم است ابتدا میزان دستیابی سیاست گذار به اهداف مذکور مورد بررسی قرار گیرد سپس هزینه هایی که به جامعه تحمیل کرده محاسبه و در نهایت این دو با هم مقایسه شوند.

در صورتی که پیش فروش سکه اهداف سه گانه مذکور را بدون تحمیل هزینه قابل توجهی به اقتصاد محقق کرده باشد، سیاست در راستای بهبود رفاه اجتماعی" پی ریزی شده است.

در طرف مقابل در صورتی که هزینه اجتماعی سیاست مذکور بیش از منافع موجود در دل اهداف تامین شده باشد، نتیجه سیاست یاد شده شکست منافع اجتماعی است.

واقعیت این است که مشاهده وضعیت این روزهای بازار نشان می دهد طرح مذکور نه تنها هیچ کدام از اهداف بانک مرکزی را محقق نکرده بلکه در سمت هزینه ها، هزینه کم سابقه ای را به اقتصاد ایران تحمیل کرده است.

درخصوص هدف متعادل سازی بازار ، این طرح نه تنها قیمت را تعدیل و پایدار نکرد بلکه اهمال سیاست گذار در چگونگی توزیع سکه باعث شده تا درجه تمرکز تملک در بازار سکه افزایش یافته و قیمت این دارایی به میزان بیشتری از اراده عوامل بازار خارج شود.

درخصوص هدف کاهش حباب سکه ، قبل از شروع پیش فروش مقامات بانک مرکزی حباب حدود 250 هزارتومانی را تخمین زده بودند اما گمانه زنی ها نشان می دهد اکنون حباب مذکور به بیش از سه برابر رسیده است.

بنابراین این هدف سیاست گذار نیز نه تنها محقق نشده بلکه شرایط را بدتر کرده است.

درخصوص سومین هدف سیاست گذار یعنی انقباض نقدینگی ، بر مبنای گفته های رییس جدید بانک مرکزی در تیر ماه سال جاری رشد 12 ماهه پایه پولی 2/ 18 درصد بوده است.

این در حالی است که رشد پایه پولی در ماه مشابه سال قبل کمتر و معادل 6/ 16 درصد بوده است.

بنابراین رشد پایه پولی نه تنها کاهش نیافته بلکه افزایش نسبی را نیز تجربه کرده است.

با توجه به اینکه طرح پیش فروش در اواسط اردیبهشت ماه پایان یافت این سوال پیش می آید که حدود 10 هزار و 500 میلیارد تومانی که بابت فروش سکه جمع شد از چه کانالی به بازار برگشته که نرخ رشد پایه پولی را کاهش نداده است؟ اهداف کاهش نرخ سود شهریور ماه سال گذشته، در پی پیشنهاد مدافعان سیاست تغییر نرخ سود در بانک مرکزی، عمده سپرده ها با نرخ سود قبلی تمدید شدند.

علت سیاست گذار برای این اقدام، پرهیز از بروز شوک در بازار پول و احتمال سرازیر شدن نقدینگی به بازارهای دارایی دیگر بود.

اما اگر هزینه تجهیز منابع بانک ها کاهش یافته باشد، قاعدتا باید در آمارها خود را نشان دهد.

اما آمارها روایت دیگری دارند.

بر اساس گزارش های پولی و بانکی بانک مرکزی، میزان اضافه برداشت بانک ها از بانک مرکزی پس از اجرای نرخ سود 15 درصد در سال گذشته شدت گرفته است.

در حالی که در 5 ماه ابتدایی سال 96، شبکه بانکی به طور میانگین ماهانه 1/ 2 هزار میلیارد تومان از بانک مرکزی اضافه برداشت می کرد، این رقم در 7 ماه دوم سال به 1/ 3 هزار میلیارد تومان جهش کرد.

یعنی پس از اجرای نرخ سود 15 درصد، شبکه بانکی هر ماه هزار میلیارد تومان برداشت بیشتری از بانک مرکزی می کرد.

اگر این اعداد را برای هر روز محاسبه کنیم، در 7 ماه دوم سال گذشته، بانک ها هر روز تقریبا 30 میلیارد تومان برداشت بیشتری از بانک مرکزی نسبت به 5 ماه اول داشته اند.

این آمار نشان می دهد که بانک ها در تامین منابع خود با مشکل بیشتری مواجه شده اند و در حقیقت تامین منابع برای شبکه بانکی، به جای اینکه سهل تر شود، سخت تر شد.

قرار بر این بود تا تجهیز منابع هزینه کمتری برای بانک ها داشته باشد، اما برداشت از بانک مرکزی جریمه بسیار بیشتری را نسبت به پرداخت سود به سپرده برای بانک های کشور در پی دارد.

در نتیجه هدف نتوانست به مرکز سیبل اصابت کند.

هنگامی هم که تجهیز منابع برای بانک پرهزینه تر شود، نمی توان انتظار داشت که نرخ سود تسهیلات در مسیر کاهشی قرار گیرد.

از طرف دیگر، سیاست گذار به دنبال این بود که نقدینگی به سمت بازارهای دارایی دیگر سرازیر شود.

اما شدت یافتن اضافه برداشت بانک ها از بانک مرکزی موجب شد تا عملا نقدینگی با چهره جدیدی به بازار تزریق شود.

اگر قرار بود بازارهای دارایی دیگر از محل سپرده های بانکی تهدید نشوند، باید قدرت شبه پول از پول پس از اجرای نرخ سود 15 درصد بیشتر می شد.

اما آمارها نشان می دهد سرعت رشد پول در 7 ماه دوم سال شدت گرفت و در مقابل، از سرعت رشد شبه پول کاسته شد.

در 5 ماه ابتدایی سال گذشته، ماهی 340 میلیارد تومان به حجم پول افزوده می شد، اما در 7 ماه دوم این رقم به ماهی 2400 میلیارد تومان جهش کرد.

در مقابل شبه پول که رشد ماهانه 2020 میلیارد تومانی را در 5 ماه اول سپری می کرد، در 7 ماه دوم با دست انداز مواجه شد و به سرعت رشد ماهانه 1600 میلیارد تومان عقبگرد کرد.

این آمارها گواه این است که خطر پول برای اقتصاد کلان پس از اجرای نرخ سود بیشتر شد و هدف دفع خطر از بازارهای دارایی مسکوت ماند.

سکوت یا هشدار؟ بنابراین واکاوی سیاست های یاد شده نشان می دهد هر دو سیاست نه تنها سیاست گذار را در دستیابی به اهداف کمک نکرده بلکه هزینه های قابل توجهی را به جامعه تحمیل کرده است.

این در حالی است که جامعه منتظر سیاست گذار
کلید واژه ها: تصمیم - پیش بینی - آینده - تصمیم گیری - دارایی - اقتصاد - بینی - پیش بینی آینده - صورت - خرید - اشتباه - دنیای اقتصاد - سرمایه گذاری - جامعه - قیمت - ماندگار - معماران - اقتصادی - سرمایه - انتظار - واکنش - میزان - اهمیت - هزینه - پیکان - صورتی - رفاه - زیان - بانک - شکست

آخرین اخبار سرویس:
عملیات اجرایی قطعه 10 راه آهن بوشهر-شیراز کلنگ زنی شد

1088 کیلومتر کریدور جنوب کشور تکمیل شد

پیشگیری از معلولیت نوزادان سیاست اصلی بهزیستی آزادشهر است

بنای یادمان فاضل سکرانی شاعر نامدار خوزستان بهره برداری شد

توسط وزیر راه و شهرسازی عملیات اجرایی قطعه 10 راه آهن بوشهر-شیراز کلنگ زنی شد

چهار پرواز فرودگاه اهواز بدلیل گردوغبار باطل شدند

سد جدید ترخیص خودروهای وارداتی

رمزخوانی تهدیدهای نفتی آمریکا

الزامات انتشار صکوک و اوراق قرضه بر بستر بلاک چین بررسی شد

1000 کیلومتر راه آهن افتتاح شد/ اتصال خط ریلی ایران به افغانستان

آغاز اجرای قطعه 10راه آهن بوشهر به شیراز

برای جبران عقب ماندگی های جنوب استان کرمان به چه میزان اعتبار نیاز است؟

فرمول جذب سرمایه خارجی به گردشگری

پیش بینی رشد قیمت موبایل در جهان

آلومینیوم المهدی پس خصوصی سازی ناموفق، دوباره به بخش خصوصی جدید واگذار می شود؟ توکلی: دولت به جای خریدار، اقساط «ساچه» ایتالیا را داد تا آبرویش نرود/ ادعای مالک: ورشکستگی در آینده نزدیک با سیاست های دیکته شده وزارت صنعت/ رییس سازمان خصوصی سازی: خریدار جدید به مراتب از خریدار قبلی تو

شهری کوچک در ایران که با ضایعات تزیین شده +تصاویر

توافق همکاری فورد و فولوکس واگن

محور زیرکوه به سمت خواف و قاین مسدود است

بازی تکراری خودروسازان و وزیر

تسلیحات آمریکایی برای هند

چهار پرواز فرودگاه اهواز بدلیل گردوغبار باطل شد

قیمت سکه و قیمت طلا در 27 دی ماه 1397

همه هنرپیشه های زن سینما در یک قاب+عکس

چهار پرواز فرودگاه اهواز بدلیل گردوغبار باطل شدند

راه اندازی رشته های جدید در مرکز فنی و حرفه ای فسا

ایجاد بورس بین المللی در مناطق آزاد

اعتراض مردم از گودبرداری رها شده دراسدآباد

آلومینیوم المهدی پس از خصوصی سازی ناموفق، دوباره به بخش خصوصی جدید واگذار می شود؟ توکلی: دولت بجای خریدار، اقساط «ساچه» ایتالیا را داد تا آبرویش نرود/ ادعای مالک: ورشکستگی در آینده نزدیک با سیاست های دیکته شده وزارت صنعت/ رییس سازمان خصوصی سازی: خریدار جدید به مراتب از خریدار قبلی ت

سامانه رفع تعهد ارزی واردکنندگان به زودی عملیاتی می شود

فرصت یک هفته ای فرمانداران برای برآورد میزان خسارت بارندگی

مدارک مورد نیاز جهت ابطال و یا تعلیق کارت بازرگانی

ترخیص کامل قطعات مترو نیازمند 70 میلیارد تومان

بازار گل محلاتی ناایمن است

تعیین تکلیف نحوه مدیریت و بهره برداری از دریاچه شهدای خلیج فارس

تولید نفت اوپک به شکل چشمگیری در ماه دسامبر کاهش پیدا کرد

گزارش / تولید سالانه28هزارتن ماهی و 170میلیون قطعه بچه ماهی در لرستان

ایران رتبه نخست صنایع دستی دنیا را دارد

از مطرح شدن دلایل افزایش بی رویه قیمت گوشت تا افتتاح چندین طرح کشاورزی

رونمایی از 2 محصول جدید در کارخانه اسنوا

سامانه رفع تعهد ارزی واردکنندگان عملیاتی می شود

اینتل پردازنده 5 گیگاهرتزی سری Core i9 را فقط به تولیدکنندگان منتخب عرضه می کند

سبزپوشی شاخص فرابورس در آخرین روز هفته

در آخرین روز کاری هفته و با صعود 5 واحدی/ آیفکس بالاتر از سطح 1983 واحدی قرار گرفت

وزیری که فقط به سوالات آسان پاسخ می دهد!

جهش 25 درصدی نرخ طلا تنها در یک هفته!

حقوق دی ماه بازنشستگان کشوری امشب واریز می شود

سهم فارس از رحمت آسمان

توزیع نان نذری در منطقه صدف همدان

دستگیری کلاهبردار فروشنده سکه طلا در میامی

عملیات اجرایی راه آهن بوشهر- شیراز آغاز شد

حذف بخاری های نفتی استان تا یکماه دیگر

جلسه هیئت مدیره اتحادیه قطار شهری های کشور

قیمت نفت خام 2درصد سقوط کرد

چه کیسه خوابی بخریم؟

چگونه کلاه شیفتگان خروج از کشور را می توان برداشت؟‏ ‏

عملیات اجرایی راه آهن بوشهر- شیراز آغاز شد

در بهار آزادی جای شهدا خالی

گوشتی که گران است

تولید سالانه28هزارتن ماهی و 170میلیون قطعه بچه ماهی در لرستان

عملیات اجرایی راه آهن بوشهر- شیراز آغاز شد

افزایش چشمگیر قیمت طلا در ماه های آتی

سود سرمایه گذاری بزرگ دیگر وجود خارجی ندارد

نشست و برخاست پروازهای فرودگاه مهرآباد به شرایط عادی بازگشت

فرسودگی بنا و کمبود اعتبار از مشکلات کتابخانه های گناباد است

نمایشگاه آثار هنری و صنایع دستی زنان باعث نشاط اجتماعی می شود

دلایل افزایش قاچاق دام

بارش های پاییزه سمنان جبران خشکسالی بلندمدت نیست

ایران رتبه نخست صنایع دستی دنیا را دارد

50 خانوار عشایری در دزفول جابجا شدند

استمهال تسهیلات کشاورزان خسارت دیده از حوادث غیر مترقبه

جهش 25 درصدی نرخ طلا تنها در یک هفته!

سامانه جدید بانک مرکزی برای مقابله با فساد

فرسودگی بنا و کمبود اعتبار از مشکلات کتابخانه های گناباد است

رونمایی از دو محصول جدید در کارخانه اسنوا

بارش های پاییزه سمنان جبران خشکسالی بلندمدت نیست

50 خانوار عشایری در دزفول جابجا شدند

سبزوار خانه تکواندو نیاز دارد

زنان کارآفرین نیازمند مدیریت جامع تبلیغات و بازاریابی هستند

هشدار تولیدکنندگان محصولات روانکار در واکنش به تصمیمات اشتباه دولت درخصوص افزایش نرخ خوراک

کشف 20 راس گاو قاچاق در گلپایگان

کاهش هزینه های بیمار ­با مدیریت مصرف خون

چرا معامله گران ارز اشتباه می کنند؟

نگاهی به بازی Gears POP؛ بر باد رفته

تب چند میلیاردی قیمت زمین در پایتخت

قیمت انواع ماکروویو در بازار تهران؟ + جدول

خط تولید پفک های دامی دوباره راه افتاد؟

بازی تکراری خودروسازان و وزیری که فقط به سوالات آسان پاسخ می دهد

سال 97 همچنان پربارش+جدول

خانه بخریم یا نه؟

سبزوار خانه تکواندو نیاز دارد

قیمت نفت خام 2درصد سقوط کرد

پروژه تکمیل راه آهن بوشهر - شیراز با حضور وزیر راه کلنگ زنی شد

زنان کارآفرین نیازمند مدیریت جامع تبلیغات و بازاریابی هستند

پرداخت تسهیلات 4 هزار میلیاردی به قطعه سازان

پرداخت تسهیلات اشتغالزایی به زلزله زدگان کرمانشاه

جلسه هیوت مدیره اتحادیه قطار شهری های کشور

جذب پزشکان متخصص برای اعزام به حج تمتع

آیین تجلیل از صادرکنندگان نمونه استان اصفهان

پیش بینی روند آتی قیمت طلا

اجلاس اقتصادی داووس در فضای پرریسک اقتصاد جهان برگزار می شود

سیاست گذار اقتصادی کجای راه را اشتباه رفت؟

سیاست گذار اقتصادی کجای راه را اشتباه رفت؟