مطالب مرتبط:
تلاش امام سجاد(ع) برای پیشروی جهان تشیع/ احیاگر فقه امامیه
دبیر ستادعالی کانون های مساجد: برنامه های بزرگداشت مقام امام سجاد(ع) در ایران و 26 کشور جهان برگزار می شود
برنامه های بزرگداشت مقام امام سجاد(ع) در ایران و 26 کشور جهان برگزار می شود
خط بطلان بر اندیشه «تشیع اعتدالی»/ 6 آموزه حیاتی دعای امام سجاد(ع)
بزرگداشت مقام امام سجاد(ع) در ایران و 26 کشور جهان
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 3 مهر 1397 ساعت 00:022018-09-24سياسي

تلاش امام سجاد(ع) برای پیشروی جهان تشیع/ احیاگر فقه امامیه


استادیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم(ع) گفت: یکی از مهمترین اقدامات امام سجاد(ع) ارائه مفهوم دقیق امامت و کارکردهای علمی و آموزشی آن دربرابر شاخصه های غلط حاکم بر جامعه اسلامی بود.

- " در سالروز شهادت امام زین العابدین(ع)، با حجت الاسلام والمسلمین محمدجواد یاوری، استادیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم(ع) به گفتگو نشستیم.

حجت الاسلام یاوری گفت: یکی از محورهای مهم در زندگی و حیات علمی، فرهنگی و اجتماعی امامان شیعه(ع)، بررسی نقش آنان در شکل گیری و تعالی فرهنگ و تمدن اسلامی به ویژه در بخش نظام تعلیم و تربیت است.

تا کنون نگاه جامع و کاملی به این موضوع نشده است و نسل امروز برخود فرض می داند که الگویی از این نظام را داشته باشد تا بتواند ضمن عبور از بحران های موجود، به تعالی خود نیز فکر کند و جامعه اسلامی را در بخش نرم افزار و سخت افزار تعالی ببخشد.

نظامی که بتواند، در شرایط موجود، ضمن تولید محتوا و تدبیر امور علمی و فرهنگی برای عبور شیعه از بحرانهای سخت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، قدرت هماوردی با دیگر نظامهای مخالف را داشته باشد.

وی افزود: سیره امام سجاد(ع) به دلیل برخورداری از وضعیت ویژه بعد از واقعه کربلا و عصری که خفقان سیاسی بر فضای فعالیتهای شیعی وجود دارد، اهمیت دارد تا با تکیه بر آن به این سؤال پاسخ داده شود که سیاستگذاری و راهکارهای امام سجاد(ع) برای تعالی تمدن اسلامی در قالب توجه به نظام تعلیم و تربیت اسلامی چگونه ارزیابی می شود.

استادیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم (ع) گفت: پس از شهادت امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) براساس نصب الهی به مقام امامت امت رسید.

ولایت ایشان همزمان با حاکمیت بنی مروان و وضعیت بُغرنج اخلاقی، اجتماعی جامعه اسلامی بود.

وضعیتی که در آن، مبارزه با تشیع و معارف آن امری عادی بود.

عصری که شنیدن لفظ کافر برای حجاج بن یوسف حاکم عراق، بسیار آرام‏ بخش‏ تر از شنیدن لفظ شیعه بود.

دوره ای که بخشی از آن همگام با آزار و زندانی شدن شیعیان و امام آنان همراه بود.

امام سجاد(ع) در این شرایط سخت و همراه با تقیه، امامت امت را عهده دار شد.

ایشان درباره وضعیت فکری جامعه عصر خویش فرمودند: در مکه و مدینه بیست نفر مرد پیدا نمی شد که ما را دوست داشته باشند.

وی اظهار داشت: از شاخصه های علمی و فرهنگی این دوره، استمرار منع نگارش و نقل سیره نبوی(ص)، انحراف مردم از مسیر حقیقی اسلام، فقیه سازی در برابر فقه اهل بیت(ع)، حجیت بخشی به سخنان خلفا توسط قصه گویان و مبلغان، رشد دیدگاههای انحرافی اهل حدیث، بروز بدعت ها، جعل حدیث، مُندرس شدن نشانه های دین، بازگشت به جاهلیت و دور شدن مردم از نور وجودی اهل بیت(ع) بود.

بنی امیه با روشهای گوناگون تلاش کردند تا مرجعیت امام سجاد(ع) مطرح نگردد و مردم را به سمت خود کشانده و طبق مکتب خلفا بپرورانند.

چنانکه اقدامات آنان به جایی رسید که شیعیان مناطق مختلف از جمله خراسان احکام حج، احکام حلال و حرام خود را نمی دانستند.

وی درباره فعالیت های تربیتی و آموزشی امام سجاد(ع) گفت: امام سجاد(ع) با در نظر گرفتن شرایط، برای پیشروی جهان تشیع، به یکسری اقدامات اساسی دست زد.

یکی از مهمترین اقدامات ایشان در جهت تبیین رهبری نظام آموزشی امامیه، ارائه مفهوم دقیق امامت و کارکردهای علمی و آموزشی آن دربرابر شاخصه های غلط حاکم بر جامعه اسلامی بود.

ایشان فرمودند: اهل بیت(ع) وارثان علم رسول خدا(ص) هستند.

همه علوم نزد ماست.

ما برگزیدگان خدا و اوصیای رسول خدا(ص) هستیم و از هر فرد دیگری در آموزش قرآن و دین سزاوارتریم.

نصربن اوسطایی می گوید: علی بن حسین (ع) به من می گفت: مردم برای پرسش سؤالهایشان به کجا میروند، گفتم: اینجا و آنجا میروند.

امام(ع) فرمود: به آنان بگویید که نزد من بیایند.

حجت الاسلام یاوری گفت: امام سجاد(ع) در عرصه نظام آموزشی فعالانه کار خود را آغاز کرد.

ایشان با استناد به سخنان رسول خدا(ص) بر جایگاه رفیع علم آموزی در نزد پروردگار و نگارش و تدوین آموزه ها تأکید داشت.

امام در فضای ممنوعیت نقل و نگارش سیره، به آموزش فرزندان خود اهتمام ورزید.

امام سجاد(ع) علاوه بر آنکه جمعه ها در مسجد مدینه کرسی درس داشت، مردم مطالب ایشان را نوشته یا حفظ می کردند.

در دیگر اوقات نیز در منزل خویش کرسی درس و پاسخ گویی به سؤالات داشت.

همچنین برای تشویق و برانگیختن حلقه های درسی، در کنار دانشجویان می نشست و می فرمود: علم را از هرکه و هرجایی که می توانی فرابگیر و بخواه.

او طالب علم را تکریم، آداب متعلمان را به آنان می آموخت، حقوق معلم را گوشزد و تکرار می کرد.

توجه جدی امام سجاد(ع) به عنوان فرزند رسول خدا(ص) و مفسر حقیقی اسلام ناب، به وضعیت علمی و آموزشی حاکم بر جامعه و برقراری کرسی درس، زمینه ای را فراهم کرد تا گروههای مختلفی از شیعیان و عامه چون محمدبن مسلم زُهَری از علمای عامه، قیسبن ماصر، حُمرانبن اعین و ابوخالد کابلی از دانشمندان شیعه، نزد امام کسب علم کردند.

شیخ مفید(م413ق) می نویسد: فقهای عامه، علوم زیاد و مطالب مشهوری از موعظه ها، دعاها، فضائل قرآن، حلال و حرام، مغازی و ایام العرب را از امام سجاد(ع) نقل کرده اند.

این کارشناس تاریخ اسلام درباره بحران های زمانه امام سجاد(ع) گفت: یکی از مسائل اصلی این دوره، رشد فقیهان سنی بود.

عصری که بنابر گفته منابع روایی و تاریخی عصر فقاهت نام گرفت.

فقهای هفتگانه، که برخی از آنان از خاندانهای بزرگ و مشهور در نزد عامه مردم بودند، ظهور کردند.

امام سجاد(ع) کاری کرد که به آگاه ترین فرد به فقه در مدینه و افضل دانشمندان زمان خویش شهرت یافت.

وی در طول 34 سال فعالیت علمی و فرهنگی میراث عظیمی را برای تشیع باقی نهاد و آنان را از سخت ترین بحرانها عبور داد.

نتیجه علمی و عملی فعالیتهای امام آن بود که ضمن عرضه فقه نبوی(ص) به علمای عامه، برخی از باورهای فقهی آنان را تصحیح و به مبارزه با فقیهان درباری که جعل حدیث می کردند، پرداخت.

همچنین تبیین و تدریس آموزه های امامیه را در دستور کار خود قرار داد و نتیجه آن حضور بسیاری از شیعیان نزد وی بود.

چنانکه ابوخالد کابلی و قاسمبن عَوف از درس محمدبن حنفیه جدا شده و به همراه برخی از خاندان اَعین از جمله عبدالملک و حُمران به تشیع پیوستند.

حجت الاسلام یاوری گفت: از دیگر اقدامات اساسی امام سجاد(ع) در بازسازی و کادرسازی نظام آموزشی شیعه باتوجه به بدیل سازی دستگاه خلافت، تربیت شاگردان بود.

شاگردان مبرّزی که با کسب علم از محضر امام در مدینه، اساس مدرسه فقهی و تفسیری فعالی را بنیان نهادند.

در این میان می توان به قاسم بن محمدبن ابی بکر، ابوخالد کابلی، محمدبن جُبَیربن مُطعِم، یحیی بن اُم طویل، جُبَیربن مطعم‏، سعیدبن جُبَیر، ابوحمزه ثُمالی، جابربن عبدالله انصاری، حُمرانبن اعین و قیسبن ماصِر اشاره کرد.

این شاگردان افزون بر برقراری کرسی درس در مساجد و مراکز دینی، سهم بسزایی در نگارش میراث مکتوب داشته و موفق به بقای شیعه و گسترش آن شدند.

روش کار آنان اهتمام به نقل سخنان رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(ع) بود.

آنان برای حراست از این میراث، صحت آنچه را می شنیدند، از خود امام جویا می شدند.

به عنوان نمونه می توان به عرضه صحیفه الزهد امام سجاد(ع) از سوی ابوحمزه ثُمالی بر خود آن حضرت اشاره کرد.

وی با بیان اینکه ابوحمزه ثُمالی راوی رساله حقوق امام سجاد(ع) است، گفت: او سخنان امام را یادداشت و منتشر می کرد.

او می گوید: به نوشته ای برخوردم که در آن گفتاری از امام سجاد(ع) درباره زهد بود.

آن را نوشتم و به حضور امام بردم و بر ایشان عرضه کردم.

امام آن را شناختند و درستی نوشته و هرچه در آن بود را تأیید کردند.

ابوحمزه افزون بر تألیف آثاری چون النوادر، تفسیر القرآن و الزهد، جلسات درس تفسیر و فقه داشت که فقیهان دور وی جمع می شدند.

این تلاش آموزشی مورد توجه شیعیان و عامه بود.

بعدها امام رضا(ع) نیز او را به سلمان و لقمان حکیم تشبیه کرد.

وی در ادامه گفت: حُمران بن اَعین و قیسبن ماصِر نیز از کسانی بودند که دانش کلام را از امام سجاد(ع) آموختند.

آنان با شرکت در مجالس مناظره به دفاع و تبیین آموزه های شیعی می پرداختند.

حُمران علم نحو و قرائت را از ابوالاسود دُؤلی فراگرفت.

وی از فقها و قرّاء کوفه بود و بعدها نوشته های خود را بر امام باقر(ع) قرائت کرد.

یکی دیگر از کسانی که در این دوره از فعالیت علمی و آموزش دست برنداشت، عبدالله بن عباس بود.

او در مکه فعالیتهای خود را ادامه داد و به دلیل داشتن باورهای شیعی، مورد خشم دستگاه بنی زبیر قرار گرفت و به طائف تبعید شد.

ابن عباس، در این دوره توانست شاگردانی چون سعیدبن جُبیر را تربیت کند که مردم را برای دریافت علم به او ارجاع دهد.

جابربن عبدالله انصاری نیز هر بامداد به خانه امام سجاد(ع) می رفت و از محضر امام باقر(ع) کسب علم می نمود و این امر موجب تعجب و اعتراض مردم مدینه شده و می گفتند: صحابی پیامبر(ص) از این کودک آموزش می بیند.

جابر صحیفه ای داشت که دست به دست در میان دانشمندان می گشت و از روی آن قرائت می کردند.

ابن ابی بَشیر گوید: به پدر سُفیان بن عُیَینَه گفتم چرا تو مانند سلیمان یَشکُری از جابر روایت نمی گویی؟ گفت: برای این که سلیمان می نوشت، ولی من نمی نوشتم.

به همین دلیل صحیفه جابر نزد او بود و قَتَادَهبن دِعَامَه نیز از سلیمان یَشکُری آنرا نسخه برداری کرد.

در گزارش دیگری، صحیفه جابر نزد گروهی بوده و آن را بر قَتادَه و حسن بصری عرضه کرده و اجازه استفاده از آنرا داده اند.

استادیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم(ع) گفت: در عصر امام سجاد(ع) ، افزون بر مردان، زنان نیز کرسی درس و تدوین آثار علمی داشتند.

چنانکه طبق گزارش نجاشی(م450ق)، عَلیّه، دختر امام سجاد(ع) دارای کتاب و براساس گزارش ابوالفرج اصفهانی(م356ق)، سکینه دختر امام حسین(ع) در دانشهای ادبی و نقد شعر پایگاه والایی داشت.

وی در پایان گفت: در یک جمع بندی می توان گفت، امام سجاد(ع) با درنظر گرفتن اهتمام خلفا در منع نگارش سیره و تلاش مضاعف علمای اهل سنت در برقراری کرسی های درس فقه در ترویج آموزه های مکتب خلفا، به صدور فتوا و نقد فتاوای عامه، مناظره و نقل حدیث رسول خدا(ص) پرداخت و بدین وسیله محل رجوع مردم و دانشمندان از عامه و امامیه قرار گرفت.

ایشان با ظهور در سیمای یک فقیه و محدث آگاه به سیره نبوی(ص)، احیاگر فقه امامیه بود.

اگرچه شیعیان در این دوره در عرصه های گوناگون از سوی حاکمان تحت کنترل بودند، گاهی فرار کرده و برخی از آنان شهید شدند، اما برخی از بزرگان آنان عرصه آموزش و پژوهش را ترک نکرده و برای تداوم فعالیتهای علمی و آموزشی، با راهکارهای مختلف افزون بر نفی انحصار عالمان درباری اهل سنت در علم، به حراست از میراث شیعه و ترویج علوم به ویژه در حوزه فقه و حدیث پرداختند.

کمترین نتیجه فعالیت های آنان، حفظ اسلام ناب و هویت شیعه، تمایز آموزه های امامیه از دیگران و عبور آنان از بحرانهای موجود بود.


کلید واژه ها: امام - اسلامی - جامعه اسلامی - فرهنگ - فرهنگی - دانشگاه - اجتماعی - جامعه - نظام - علمی - تاریخ - شیعه - سالروز شهادت - امام سجاد(ع) - شرایط - تربیت - بحران - تعلیم - همراه - شهادت - سیاسی - نرم افزار - زندانی - مبارزه - شیعیان - زندگی - اهمیت - نظامی - ولایت - تولید

آخرین اخبار سرویس:
مجلس نمایندگان آمریکا: مسلمانان روهینگیا قربانی نسل کشی شده اند

جامعه با احکام اسلامی منطبق باشد تا گرفتار ظلم نشود

لیسیدنی ابلیس لقب کدام گناه کبیره است؟!

مدیرعامل شرکت شهرک های صنعتی قم بازداشت شد

سرنخ حجاب اختیاری به تحریم رسید

پوربابایی: مشکلات اجرایی نشان از عدم دقت لازم در تصویب قوانین دارد

برگزاری کارگاه نسخ خطی ایرانی در دانشگاه لایدن هلند

نمایندگان ایران وایرلندبرگسترش همکاری های دوجانبه تاکیدکردند

نمایندگان ایران وایرلندبرگسترش همکاری های دوجانبه تاکیدکردند

باید و نباید های استخاره که شاید ندانید

متن و شعر تبریک شب یلدا 97

ضرورت تشکیل جلسه رؤسای 3 فراکسیون در مورد مرجع تشخیص فردی که جایگزین ندارد

ضرورت تشکیل جلسه رؤسای 3 فراکسیون در مورد مرجع تشخیص فردی که جایگزین ندارد

واکنش آشنا به دعوت احمدی نژاد از روحانی برای مناظره: یک بار به اسم مناظره، 19 دقیقه وقت سفارشی گرفتید؛ در همیشه بر یک پاشنه نمی چرخد

وحدت حوزه و دانشگاه زمینه ساز پیشرفت کشور است

منشأ شعارهای «نه شرقی، نه غربی»‏ و «مرگ بر آمریکا»‏ در دوران پهلوی

رسانه هایی که بخار کله مردم را خالی می کنند!

چشم انداز نرگسی

با یک تیر نمی توان پاسخ صدها تیر شلیک شده به افکار عمومی را داد

آمادگی یک زن برای سلب قدرت از بن سلمان

تجهیزات جدید دفاعی ارتش رونمایی می شوند

چگونگی بازنشستگی کارمندانی که بیمه سلامت دارند

با یک تیر نمی توان پاسخ صدها تیر شلیک شده به افکار عمومی را داد

تبدیل خیابان 16 آذر به راسته علمی ـ دانشجویی

لایحه بودجه 98، پاسخگوی توقعات حداقلی نیست

زمین و آب مناطق ویژه اقتصادی خراسان جنوبی فراهم شد

داعش مسئولیت تیراندازی استراسبورگ را به عهده گرفت

جامعه امروز نیاز به معرفی الگوهای پسندیده دارد

گرجستان از مردم ایران عذرخواهی کند

توییت حسام الدین آشنا درباره بودجه سال آینده +عکس

مدیریت صحیح حجم نقدینگی، لازمه بهبود وضعیت اقتصادی است

برگزاری یادواره شهدای کردمحله جویبار

گرجستان از مردم ایران عذرخواهی کند

انتقاد شدید رییس دمکرات مجلس نمایندگان آمریکا از ترامپ

استقبال وزارت خارجه از توافقات اولیه میان یمنی ها

پوربابایی: مشکلات اجرایی نشان از عدم دقت لازم در تصویب قوانین دارد

تحریم ها نمونه ای از مخدوش شدن حق رضایت دولت هاست/NPT؛ فرش قرمزی برای بازرسی و تحریم

دلیل نمایش تصویر ترامپ پس از جست وجوی کلمه احمق در گوگل

ماجرای حرمت گوشت منجمد توسط امام(ره) چه بود

لایحه بودجه 98، پاسخگوی توقعات حداقلی نیست

به مردم بگویید 4 میلیون پروژه عمرانی طی 40 سال افتتاح شد

بحرانی که با یک اشاره ی امام خمینی حل شد+ فیلم

وعده های روحانی برای آب زاینده رود،«سراب» بود

واکنش کاربران فضای مجازی به انتصاب اتوبوسی هواداران روحانی+ تصاویر

بانک مرکزی ابزارهای لازم برای افزایش قدرت پول ملی را در اختیار دارد

پاپ 2 کاردینال را به جرم فساد جنسی برکنار کرد

مهاجم حمله تروریستی استراسبورگ کشته شد

لحظاتی از حضور سردار سلیمانی در میان خانواده های شهدا +فیلم

ماجرای جایزه پادشاه عربستان به حافظ قرآن ایرانی/ دعای پدرم مستجاب شد

استاندار آذربایجان شرقی این صورتجلسه را امضا نمی کند+توضیحات

تضاد منافع، زیربنای کشمکش های درون حرفه پزشکی

استفساریه تسری یک مقطع تحصیلی بالاتر به رزمندگان

حکم ارث کسانی که در یک حادثه کشته شده اند

شبکه فاضلاب، تهران را می بلعد!

صالحی : نظام اراده کند غنی سازی 20 درصد را در فردو از سر می گیریم

بهاروند عضو کمیته رصد تحریم مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری شد

حذف تکلیف دانش آموزان اشتباه است

وقوع تیراندازی در استراسبورگ

نقص در بیان مطالبات مهمترین چالش دانشجوی امروز/عدم توجه کافی به پتانسیل جوانان+فیلم

به مردم بگویید بعد از انقلاب 4 میلیون پروژه عمرانی طی 40 سال افتتاح شد

ماجرای جایزه پادشاه عربستان به حافظ قرآن ایرانی/ پدرم دعایش مستجاب شد

سند دانشگاه اسلامی به زودی در سند راهبردی دانشگاه ها اعمال می شود

قول مساعد پاکستان برای پیگیری آزادی مرزبانان ربوده شده

تأمین برق روستای «چهار تخته» از توابع بخش سوسنِ ایذه

بیدار باش

تشکیل جلسه شورای امنیت درباره اجرای قطعنامه 2231

مسکن مهر پردیس به ما واگذار نشده است

تعمقی درباره اطلاق لقب «دشمن مردم» با هدفی متفاوت / چرا مسعود نیلی را به عرش بردند؟

بازخوانی جنبش دانشجویی توسط شکوری راد در دانشگاه فردوسی

صعود سویا و ویارئال و توقف چلسی در لیگ اروپا

حدیث امام صادق(ع) درباره آموختن ادب

ترویج کتاب و کتاب خوانی توسعه جوهره فرهنگ پروری است/ فعالیت 26 هزار کانون فرهنگی و مساجد در کشور

یک زن مورد حمایت دیوان سلطنتی رییس مجلس رژیم آل خلیفه شد

سوگواره عکس عاشورایی در جیرفت

سند دانشگاه اسلامی به زودی در سند راهبردی دانشگاه ها اعمال خواهد شد

هیچ ممنوعیتی برای تست نداریم

دشمنان آرزوی براندازی نظام را به گور خواهند برد

آلودگی بسیاری از کشتی ها به بدافزار، ویروس و جاسوس افزار

نخستین موسسه تولید محتوای فرهنگی دیجیتال حوزه علمیه کاشان افتتاح شد

در دیدار سفیر ایران با وزیر خارجه گرجستان در مورد رفتارهای اخیر با ایرانیان، چه گذشت؟

مرد افغان در میان کشته شدگان تیراندازی استراسبورگ

تفاوت مفام امامت با نبوت و رسالت چیست؟

ماجرای جایزه پادشاه عربستان به حافظ قرآن ایرانی/ دعای پدرم در حقم مستجاب شد

توصیه های حافظ قرآن و نوستالژی دوران کودکی به والدین ماجرای جایزه پادشاه عربستان به حافظ قرآن ایرانی/ دعای پدرم در حقم مستجاب شد

وحید صیادی نصیری به دلیل بیماری کبد فوت کرده است

پاکستان برای پیگیری آزادی مرزبانان ربوده شده قول مساعد داده است

سردار علی فضلی: جوانان میدان را برای دشمن آماده نکنند

فال روزانه جمعه 23 آذر 1397

بابک زنجانی پس از بازگرداندن پول ها اعدام می شود

سینمای ایران انجماد مدنی

دولت اسکاتلند از کشاورزان جوان حمایت می کند

گزارش تصویری : دومین نشست «چالش های حقوق زنان در فقه» در مشهد

وحید صیادی نصیری به دلیل بیماری کبد فوت کرده است

تأمین برق روستای «چهار تخته» از توابع بخش سوسنِ ایذه

خط و نشان استاندار جدید برای مدیران کم حوصله

بخش اعظمی از مشکلات کشور ناشی از بی تدبیری مسئولان است

میانگین بالای سن ازدواج نگران کننده است/ با خانواده می توان به آینده ایران امیدوار بود

خانواده با وجود همه مسائل هنوز رکن مستحکم جامعه است

قول پیگیری هیات پاکستانی برای آزادی مرزبانان ایرانی

احترام حاج قاسم به یک مادر شهید/ عکس

تلاش امام سجاد(ع) برای پیشروی جهان تشیع/ احیاگر فقه امامیه

تلاش امام سجاد(ع) برای پیشروی جهان تشیع/ احیاگر فقه امامیه