مطالب مرتبط:
تلاش امام سجاد(ع) برای پیشروی جهان تشیع/ احیاگر فقه امامیه
دبیر ستادعالی کانون های مساجد: برنامه های بزرگداشت مقام امام سجاد(ع) در ایران و 26 کشور جهان برگزار می شود
برنامه های بزرگداشت مقام امام سجاد(ع) در ایران و 26 کشور جهان برگزار می شود
خط بطلان بر اندیشه «تشیع اعتدالی»/ 6 آموزه حیاتی دعای امام سجاد(ع)
بزرگداشت مقام امام سجاد(ع) در ایران و 26 کشور جهان
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 3 مهر 1397 ساعت 00:022018-09-24سياسي

تلاش امام سجاد(ع) برای پیشروی جهان تشیع/ احیاگر فقه امامیه


استادیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم(ع) گفت: یکی از مهمترین اقدامات امام سجاد(ع) ارائه مفهوم دقیق امامت و کارکردهای علمی و آموزشی آن دربرابر شاخصه های غلط حاکم بر جامعه اسلامی بود.

- " در سالروز شهادت امام زین العابدین(ع)، با حجت الاسلام والمسلمین محمدجواد یاوری، استادیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم(ع) به گفتگو نشستیم.

حجت الاسلام یاوری گفت: یکی از محورهای مهم در زندگی و حیات علمی، فرهنگی و اجتماعی امامان شیعه(ع)، بررسی نقش آنان در شکل گیری و تعالی فرهنگ و تمدن اسلامی به ویژه در بخش نظام تعلیم و تربیت است.

تا کنون نگاه جامع و کاملی به این موضوع نشده است و نسل امروز برخود فرض می داند که الگویی از این نظام را داشته باشد تا بتواند ضمن عبور از بحران های موجود، به تعالی خود نیز فکر کند و جامعه اسلامی را در بخش نرم افزار و سخت افزار تعالی ببخشد.

نظامی که بتواند، در شرایط موجود، ضمن تولید محتوا و تدبیر امور علمی و فرهنگی برای عبور شیعه از بحرانهای سخت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، قدرت هماوردی با دیگر نظامهای مخالف را داشته باشد.

وی افزود: سیره امام سجاد(ع) به دلیل برخورداری از وضعیت ویژه بعد از واقعه کربلا و عصری که خفقان سیاسی بر فضای فعالیتهای شیعی وجود دارد، اهمیت دارد تا با تکیه بر آن به این سؤال پاسخ داده شود که سیاستگذاری و راهکارهای امام سجاد(ع) برای تعالی تمدن اسلامی در قالب توجه به نظام تعلیم و تربیت اسلامی چگونه ارزیابی می شود.

استادیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم (ع) گفت: پس از شهادت امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) براساس نصب الهی به مقام امامت امت رسید.

ولایت ایشان همزمان با حاکمیت بنی مروان و وضعیت بُغرنج اخلاقی، اجتماعی جامعه اسلامی بود.

وضعیتی که در آن، مبارزه با تشیع و معارف آن امری عادی بود.

عصری که شنیدن لفظ کافر برای حجاج بن یوسف حاکم عراق، بسیار آرام‏ بخش‏ تر از شنیدن لفظ شیعه بود.

دوره ای که بخشی از آن همگام با آزار و زندانی شدن شیعیان و امام آنان همراه بود.

امام سجاد(ع) در این شرایط سخت و همراه با تقیه، امامت امت را عهده دار شد.

ایشان درباره وضعیت فکری جامعه عصر خویش فرمودند: در مکه و مدینه بیست نفر مرد پیدا نمی شد که ما را دوست داشته باشند.

وی اظهار داشت: از شاخصه های علمی و فرهنگی این دوره، استمرار منع نگارش و نقل سیره نبوی(ص)، انحراف مردم از مسیر حقیقی اسلام، فقیه سازی در برابر فقه اهل بیت(ع)، حجیت بخشی به سخنان خلفا توسط قصه گویان و مبلغان، رشد دیدگاههای انحرافی اهل حدیث، بروز بدعت ها، جعل حدیث، مُندرس شدن نشانه های دین، بازگشت به جاهلیت و دور شدن مردم از نور وجودی اهل بیت(ع) بود.

بنی امیه با روشهای گوناگون تلاش کردند تا مرجعیت امام سجاد(ع) مطرح نگردد و مردم را به سمت خود کشانده و طبق مکتب خلفا بپرورانند.

چنانکه اقدامات آنان به جایی رسید که شیعیان مناطق مختلف از جمله خراسان احکام حج، احکام حلال و حرام خود را نمی دانستند.

وی درباره فعالیت های تربیتی و آموزشی امام سجاد(ع) گفت: امام سجاد(ع) با در نظر گرفتن شرایط، برای پیشروی جهان تشیع، به یکسری اقدامات اساسی دست زد.

یکی از مهمترین اقدامات ایشان در جهت تبیین رهبری نظام آموزشی امامیه، ارائه مفهوم دقیق امامت و کارکردهای علمی و آموزشی آن دربرابر شاخصه های غلط حاکم بر جامعه اسلامی بود.

ایشان فرمودند: اهل بیت(ع) وارثان علم رسول خدا(ص) هستند.

همه علوم نزد ماست.

ما برگزیدگان خدا و اوصیای رسول خدا(ص) هستیم و از هر فرد دیگری در آموزش قرآن و دین سزاوارتریم.

نصربن اوسطایی می گوید: علی بن حسین (ع) به من می گفت: مردم برای پرسش سؤالهایشان به کجا میروند، گفتم: اینجا و آنجا میروند.

امام(ع) فرمود: به آنان بگویید که نزد من بیایند.

حجت الاسلام یاوری گفت: امام سجاد(ع) در عرصه نظام آموزشی فعالانه کار خود را آغاز کرد.

ایشان با استناد به سخنان رسول خدا(ص) بر جایگاه رفیع علم آموزی در نزد پروردگار و نگارش و تدوین آموزه ها تأکید داشت.

امام در فضای ممنوعیت نقل و نگارش سیره، به آموزش فرزندان خود اهتمام ورزید.

امام سجاد(ع) علاوه بر آنکه جمعه ها در مسجد مدینه کرسی درس داشت، مردم مطالب ایشان را نوشته یا حفظ می کردند.

در دیگر اوقات نیز در منزل خویش کرسی درس و پاسخ گویی به سؤالات داشت.

همچنین برای تشویق و برانگیختن حلقه های درسی، در کنار دانشجویان می نشست و می فرمود: علم را از هرکه و هرجایی که می توانی فرابگیر و بخواه.

او طالب علم را تکریم، آداب متعلمان را به آنان می آموخت، حقوق معلم را گوشزد و تکرار می کرد.

توجه جدی امام سجاد(ع) به عنوان فرزند رسول خدا(ص) و مفسر حقیقی اسلام ناب، به وضعیت علمی و آموزشی حاکم بر جامعه و برقراری کرسی درس، زمینه ای را فراهم کرد تا گروههای مختلفی از شیعیان و عامه چون محمدبن مسلم زُهَری از علمای عامه، قیسبن ماصر، حُمرانبن اعین و ابوخالد کابلی از دانشمندان شیعه، نزد امام کسب علم کردند.

شیخ مفید(م413ق) می نویسد: فقهای عامه، علوم زیاد و مطالب مشهوری از موعظه ها، دعاها، فضائل قرآن، حلال و حرام، مغازی و ایام العرب را از امام سجاد(ع) نقل کرده اند.

این کارشناس تاریخ اسلام درباره بحران های زمانه امام سجاد(ع) گفت: یکی از مسائل اصلی این دوره، رشد فقیهان سنی بود.

عصری که بنابر گفته منابع روایی و تاریخی عصر فقاهت نام گرفت.

فقهای هفتگانه، که برخی از آنان از خاندانهای بزرگ و مشهور در نزد عامه مردم بودند، ظهور کردند.

امام سجاد(ع) کاری کرد که به آگاه ترین فرد به فقه در مدینه و افضل دانشمندان زمان خویش شهرت یافت.

وی در طول 34 سال فعالیت علمی و فرهنگی میراث عظیمی را برای تشیع باقی نهاد و آنان را از سخت ترین بحرانها عبور داد.

نتیجه علمی و عملی فعالیتهای امام آن بود که ضمن عرضه فقه نبوی(ص) به علمای عامه، برخی از باورهای فقهی آنان را تصحیح و به مبارزه با فقیهان درباری که جعل حدیث می کردند، پرداخت.

همچنین تبیین و تدریس آموزه های امامیه را در دستور کار خود قرار داد و نتیجه آن حضور بسیاری از شیعیان نزد وی بود.

چنانکه ابوخالد کابلی و قاسمبن عَوف از درس محمدبن حنفیه جدا شده و به همراه برخی از خاندان اَعین از جمله عبدالملک و حُمران به تشیع پیوستند.

حجت الاسلام یاوری گفت: از دیگر اقدامات اساسی امام سجاد(ع) در بازسازی و کادرسازی نظام آموزشی شیعه باتوجه به بدیل سازی دستگاه خلافت، تربیت شاگردان بود.

شاگردان مبرّزی که با کسب علم از محضر امام در مدینه، اساس مدرسه فقهی و تفسیری فعالی را بنیان نهادند.

در این میان می توان به قاسم بن محمدبن ابی بکر، ابوخالد کابلی، محمدبن جُبَیربن مُطعِم، یحیی بن اُم طویل، جُبَیربن مطعم‏، سعیدبن جُبَیر، ابوحمزه ثُمالی، جابربن عبدالله انصاری، حُمرانبن اعین و قیسبن ماصِر اشاره کرد.

این شاگردان افزون بر برقراری کرسی درس در مساجد و مراکز دینی، سهم بسزایی در نگارش میراث مکتوب داشته و موفق به بقای شیعه و گسترش آن شدند.

روش کار آنان اهتمام به نقل سخنان رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(ع) بود.

آنان برای حراست از این میراث، صحت آنچه را می شنیدند، از خود امام جویا می شدند.

به عنوان نمونه می توان به عرضه صحیفه الزهد امام سجاد(ع) از سوی ابوحمزه ثُمالی بر خود آن حضرت اشاره کرد.

وی با بیان اینکه ابوحمزه ثُمالی راوی رساله حقوق امام سجاد(ع) است، گفت: او سخنان امام را یادداشت و منتشر می کرد.

او می گوید: به نوشته ای برخوردم که در آن گفتاری از امام سجاد(ع) درباره زهد بود.

آن را نوشتم و به حضور امام بردم و بر ایشان عرضه کردم.

امام آن را شناختند و درستی نوشته و هرچه در آن بود را تأیید کردند.

ابوحمزه افزون بر تألیف آثاری چون النوادر، تفسیر القرآن و الزهد، جلسات درس تفسیر و فقه داشت که فقیهان دور وی جمع می شدند.

این تلاش آموزشی مورد توجه شیعیان و عامه بود.

بعدها امام رضا(ع) نیز او را به سلمان و لقمان حکیم تشبیه کرد.

وی در ادامه گفت: حُمران بن اَعین و قیسبن ماصِر نیز از کسانی بودند که دانش کلام را از امام سجاد(ع) آموختند.

آنان با شرکت در مجالس مناظره به دفاع و تبیین آموزه های شیعی می پرداختند.

حُمران علم نحو و قرائت را از ابوالاسود دُؤلی فراگرفت.

وی از فقها و قرّاء کوفه بود و بعدها نوشته های خود را بر امام باقر(ع) قرائت کرد.

یکی دیگر از کسانی که در این دوره از فعالیت علمی و آموزش دست برنداشت، عبدالله بن عباس بود.

او در مکه فعالیتهای خود را ادامه داد و به دلیل داشتن باورهای شیعی، مورد خشم دستگاه بنی زبیر قرار گرفت و به طائف تبعید شد.

ابن عباس، در این دوره توانست شاگردانی چون سعیدبن جُبیر را تربیت کند که مردم را برای دریافت علم به او ارجاع دهد.

جابربن عبدالله انصاری نیز هر بامداد به خانه امام سجاد(ع) می رفت و از محضر امام باقر(ع) کسب علم می نمود و این امر موجب تعجب و اعتراض مردم مدینه شده و می گفتند: صحابی پیامبر(ص) از این کودک آموزش می بیند.

جابر صحیفه ای داشت که دست به دست در میان دانشمندان می گشت و از روی آن قرائت می کردند.

ابن ابی بَشیر گوید: به پدر سُفیان بن عُیَینَه گفتم چرا تو مانند سلیمان یَشکُری از جابر روایت نمی گویی؟ گفت: برای این که سلیمان می نوشت، ولی من نمی نوشتم.

به همین دلیل صحیفه جابر نزد او بود و قَتَادَهبن دِعَامَه نیز از سلیمان یَشکُری آنرا نسخه برداری کرد.

در گزارش دیگری، صحیفه جابر نزد گروهی بوده و آن را بر قَتادَه و حسن بصری عرضه کرده و اجازه استفاده از آنرا داده اند.

استادیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم(ع) گفت: در عصر امام سجاد(ع) ، افزون بر مردان، زنان نیز کرسی درس و تدوین آثار علمی داشتند.

چنانکه طبق گزارش نجاشی(م450ق)، عَلیّه، دختر امام سجاد(ع) دارای کتاب و براساس گزارش ابوالفرج اصفهانی(م356ق)، سکینه دختر امام حسین(ع) در دانشهای ادبی و نقد شعر پایگاه والایی داشت.

وی در پایان گفت: در یک جمع بندی می توان گفت، امام سجاد(ع) با درنظر گرفتن اهتمام خلفا در منع نگارش سیره و تلاش مضاعف علمای اهل سنت در برقراری کرسی های درس فقه در ترویج آموزه های مکتب خلفا، به صدور فتوا و نقد فتاوای عامه، مناظره و نقل حدیث رسول خدا(ص) پرداخت و بدین وسیله محل رجوع مردم و دانشمندان از عامه و امامیه قرار گرفت.

ایشان با ظهور در سیمای یک فقیه و محدث آگاه به سیره نبوی(ص)، احیاگر فقه امامیه بود.

اگرچه شیعیان در این دوره در عرصه های گوناگون از سوی حاکمان تحت کنترل بودند، گاهی فرار کرده و برخی از آنان شهید شدند، اما برخی از بزرگان آنان عرصه آموزش و پژوهش را ترک نکرده و برای تداوم فعالیتهای علمی و آموزشی، با راهکارهای مختلف افزون بر نفی انحصار عالمان درباری اهل سنت در علم، به حراست از میراث شیعه و ترویج علوم به ویژه در حوزه فقه و حدیث پرداختند.

کمترین نتیجه فعالیت های آنان، حفظ اسلام ناب و هویت شیعه، تمایز آموزه های امامیه از دیگران و عبور آنان از بحرانهای موجود بود.


کلید واژه ها: امام - اسلامی - جامعه اسلامی - فرهنگ - فرهنگی - دانشگاه - اجتماعی - جامعه - نظام - علمی - تاریخ - شیعه - سالروز شهادت - امام سجاد(ع) - شرایط - تربیت - بحران - تعلیم - همراه - شهادت - سیاسی - نرم افزار - زندانی - مبارزه - شیعیان - زندگی - اهمیت - نظامی - ولایت - تولید

آخرین اخبار سرویس:
باید جایگاه تحول آتی کشورها در آسیا متمرکز شود

قالیباف: ما هر روز یا لندنیم یا استرالیا!

فناوری های نوین ظرفیت گفتمان و تعامل را افزایش می دهد

6000 دانش آموز تحت حمایت کمیته امداد امسال در کنکور قبول شدند

بهداشت و سلامت انسان ها نباید مورد معامله قرار گیرد

حرکت عظیم ابا عبدالله(ع) به اسلام حیات مجدد داد

اربعین را باید در یک افق تمدنی تصور کنیم/دشمن از این اتفاق میلیونی و مردمی عصبانی است

139 تن قربانی ابولا

هوای پایتخت در شرایط سالم قرار دارد

​جزییات پانزدهمین کنفرانس روابط عمومی ایران اعلام شد

کنکور به تدریج از سیستم آموزشی کشور حذف می شود

انصراف وزیر دارایی فرانسه از شرکت در نشست سرمایه گذاری ریاض

استخدام کارمند اداری خانم در شرکت افرا چوب

استخدام نیروی شیمیست جهت شرکت داروسازی در قم

استخدام پذیرشگر، خانه دار و نیروی رستوران در خراسان رضوی

اعلام مقررات خدمت سربازی دانش آموختگان برتر و دانش آموختگان برتر فناور

استخدام گارسون جهت رستورانی در احمد آباد خراسان رضوی

استخدام بسته بند

ماجرایی که خاتمی با 5میلیون دلار می خواست موسوی بجنوردی را ساکت کند

حسن چپقی، لحظاتی قبل از اعدام/ عکس

نشست معاون پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه با علما، روحانیون و معتمدان سیستان و بلوچستان

استخدام طراح گرافیست در یک دفتر فنی و مهندسی معتبر در قزوین

کنفرانس خبری هاشمی رفسنجانی زیر بمب باران

FATF فرصتی است تا با کشورهای دیگر شرایط برابر پیدا کنیم

بدون در نظر گرفتن قومیت و نژاد، به انسان ها خدمت می کنیم

بدون در نظر گرفتن قومیت و نژاد، به انسان ها خدمت می کنیم

تریاک بیشترین ماده مخدر مصرفی معتادان اعتیاد 156هزار زن در کشور ضرورت افزایش 3 برابری مراکز ترک اعتیاد

ایران در بازسازی و ایجاد صلح و ثبات در کنار سوریه خواهد ایستاد

FATF و راه های سرمایه گذاری خارجی

ساختار انتخاباتی کشور مانع توسعه احزاب انقلابی است

FATF فرصتی است تا با کشورهای دیگر شرایط برابر پیدا کنیم

راه اندازی قرارگاه رسانه ای اربعین در مرز شلمچه

پیشنهاد طرح جامع زندگی نخبگانی

توسعه استان تهران با تکیه بر سند آمایش

جنبه های اعتقادی و مدیریتی شهید «فکوری» از آموزه های قرآن نشأت گرفته بود

قدردانی «اتحادیه علمای شام» از خانواده شهدای حرم

توصیه های آیت الله مکارم به وزیر آموزش و پرورش

برگزاری جلسه ستاد اربعین قرارگاه چذابه

آثار مخرب کنکور در کاهش روحیه پژوهش/راه اندازی پلتفرم آموزش وپرورش در آینده نزدیک

جزییات تازه ترین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران اعلام شد

تاکید آیت الله العظمی مکارم شیرازی بر استفاده از فضای تبلیغی اربعین

فرهنگ عاشورا مبین انقلاب اسلامی است

تدوین نظام مشاغل و هدایت طلاب به مشاغل تخصصی

ریاض دیدار رؤسای ارتش عربستان و اسراییل را رد کرد

استخدام کارشناس آرشیو دفتر فنی (مسئول DCC) در یک شرکت معتبر

سروری: ساختار انتخاباتی کشور صفر و صدی است

مخالفان FATF سعی نکنند با هوچی گری نظر خود را تحمیل کنند

کابل: بی خبری امریکا از هلیکوپترهای حامل اسلحه ممکن نیست

استخدام وسط کار

استخدام کارگرساده

استخدام کارگر ساده

تمیز کردن شیشه اتومبیل توسط کارگر غول پیکر + فیلم

پیمودن مسیری که از حسین(ع) به خدا می رسد + فیلم

سازوکار نظارت بر دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تشریح شد

مراسم بزرگداشت «مادر حزب الله» برگزار می شود

عذرخواهی نروژ به دلیل بدرفتاری با دخترانی که با نازی ها رابطه داشتند

یک مسئول: نگاه قهرآمیز به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نداریم

تشریح اقدامات ستاد اربعین ارتش

تقویت پاسخگویی به شبهات دینی ضرورت حوزه های علمیه است

وقتی هوشمندی اهل سنت به نیرنگ تروریست ها می چربد

دانشگاه صنعتی قم باید با تربیت مهندسانی کارآمد از دانشگاه های غیر دولتی پیشی گیرد

همایش پیاده روی صبحگاهی در قزوین

یک مسئول: نگاه قهرآمیز به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نداریم

2 هزار عنوان برنامه در هفته فرهنگی ری اجرا می شود

تقویت پاسخگویی به شبهات دینی ضرورت حوزه های علمیه است

وقتی هوشمندی اهل سنت به نیرنگ تروریست ها می چربد

نهضت حفظ جزء 30 قرآن در مدارس اجرا می شود

نگاه به کارآفرینی از دریچه یک نمایشگاه

تریاک بیشترین ماده مخدر مصرفی معتادان/ اعتیاد 156هزار زن در کشور/ ضرورت افزایش 3 برابری مراکز ترک اعتیاد

نگاه به کارآفرینی از دریچه یک نمایشگاه

کارگران فصلی شهرکرد ساماندهی می شوند

سفیرایران واستاندار آرارات ارمنستان برتوسعه روابط تاکیدکردند

توسعه علم، دانش و فناوری شاخص مهم همزیستی مسالمت آمیز است

FATF فرصت دور زدن تحریم ها را از ما می گیرد

بازدید وزیر بهداشت از مرکز پزشکی تخصصی حضرت ابوالفضل در اصفهان

ورود جهاددانشگاهی لرستان به بحث مشاغل خانگی/نگاه به فرهنگ کار تغییر کند

جای خالی پلازا در برنامه سوم توسعه شهرداری تهران

رییس پارک فناوری خراسان شمالی منصوب شد

بهداشت و سلامت انسان ها نباید مورد معامله قرار گیرد

سخن نگاشت | رهبر انقلاب:بنیاد نخبگان باید شبانه روزی کار کند

آخرین وضعیت منار کج شده سلجوقی بسطام

حرف های جالب محمود دولت آبادی به مناسبت 96 سالگی ابراهیم گلستان

زائران در سفر اربعین مراقب دام های فرق انحرافی باشند

اجلاسیه اساتید مراکز تخصصی حوزه علمیه قم آغاز شد

استقبال کدخدایی از طرح شفافقیت آراء نمایندگان مجلس/ نمایندگان در بیان نظرات آزاد هستند

افزایش روز افزون قیمت لوازم یدکی خودرو

استخدام کارشناس حسابداری صنعتی،کارشناس شیمی،اپراتور تولید

دانش آموزان را با جلسات مذهبی، مساجد و مراکز فرهنگی آشنا کنید

استخدام آشپز

لحظه ناکام ماندن مسافر قطار برای خودکشی! +فیلم

کارگران فصلی شهرکرد ساماندهی می شوند

عضو کمیسیون امنیت ملی: پیوستن ایران به FATF یعنی خود تحریمی

استخدام نیروی گل کن و گل چین جهت کار در سوهان پزی در قم

راه اندازی دفاتر ناحیه ای نظام مهندسی ساختمان در مشهد

قروه؛ برنامه ریزی برای مقابله با آسیب های فضای مجازی

مازندران یکی از فرصت هایش گردشگری است

خط انتقال آب دریای عمان به شرق پروژه ای ضروری است

ماندن افشانی در پست شهردار منوط به نظر نهایی مجلس است

تیم ملی فوتسال ایران به قزاقستان نمی رود

نمایشگاه رسانه های دیجیتال به تعویق افتاد

تلاش امام سجاد(ع) برای پیشروی جهان تشیع/ احیاگر فقه امامیه

تلاش امام سجاد(ع) برای پیشروی جهان تشیع/ احیاگر فقه امامیه