مطالب مرتبط:
غایبان نامدار سینمای دفاع مقدس
نشست بیست و یکم «شنبه های انقلاب» برگزار شد انقلاب و دفاع مقدس، جان تازه ای به کالبد سینمای ایران دمیدند/ سهم اندک زنان در سینمای پیش از انقلاب
سینمای دفاع مقدس/ فیلم اتوبوس شب
محمد خزاعی: فرصت طلب ها را از سینمای دفاع مقدس دور نگاه داریم
سینمای دفاع مقدس، ملی ترین سبک فیلمسازی است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 2 مهر 1397 ساعت 00:352018-09-23فرهنگي

غایبان نامدار سینمای دفاع مقدس


نزدیک به 40 سال از سالروز آغاز جنگ تحمیلی عراق بر ایران می گذرد و سینمای دفاع مقدس که در دهه 70 روزگاری پررونق و باشکوه را می گذراند، با ورود فیلمسازانی جدید به این عرصه دوران تازه ای را تجربه می کند؛ - دورانی که در آن دیگر کمتر اثری از فیلمسازان نامدار دفاع مقدس است.

به نقل از ایسنا، سینمای جنگی ایران که بعدها عنوان سینمای دفاع مقدس را به خود گرفت، از همان سال هایی که جنگ هنوز تمام نشده بود آغاز شد و فیلم هایی بر پرده سینماها رفت که برخی از آن ها جزء پرفروش های این گونه سینمایی و حتی تاریخ سینمای ایران محسوب می شوند.

در همان سالهای ابتدایی جنگ، دو فیلم مرز به کارگردانی جمشید حیدری و برزخی ها به کارگردانی ایرج قادری اولین فیلم های جنگی سینمای ایران شناخته بودند و بعد ناصر محمدی و جواد طاهری با فیلم های جانبازان و عبور از میدان مین دیگر سازندگان آثار این گونه سینمایی شدند که بیشتر به حادثه جنگ می پرداختند.

این روند با تولید فیلم های دیگر توسط افرادی که بعدها چندان نامی از آن ها در عرصه فیلمسازی باقی نماند ادامه پیدا کرد تا اینکه کسانی وارد کارزار سینمای جنگ شدند که در سال های بعد هرکدام به نام و چهره ای شاخص بدل شدند.

رسول صدرعاملی یکی از آن هاست که گفته می شود اولین کسی است که فیلمی را با روایت از پشت جبهه ها ساخت و رهایی او، اولین فیلم خانوادگی ـ جنگی سینمای ایران شناخته می شود.

مرحوم رسول ملاقلی پور نیز در همان سال های جنگ دو فیلم نینوا ، پرواز در شب ، بلمی به سوی ساحل و افق را ساخت که بعدها آثار ماندگار دیگری را در دهه 70 و 80 از خود به جا گذاشت، مانند سفر به چزابه ، هیوا و میم مثل مادر .

در سال های جنگ، مرحوم ساموئل خاچیکیان هم فیلمی با نام عقاب ها را ساخت که در سال 64 بیش از هشت میلیون نفر به تماشای آن رفتند و فروشی حدود 740 میلیون تومان داشت و همین رکورد باعث شد در برخی آمارها، آن را پرفروش ترین فیلم تاریخ سینمای ایران (براساس مخاطب) تلقی کنند.

در دوران جنگ؛ سیف الله داد، کمال تبریزی، مجتبی راعی، محسن مخملباف، محسن حاجی میری و ابراهیم حاتمی کیا هم از دیگر افرادی بودند که فیلمی را در فضای جنگ تولید کردند و نتیجه آن کانی مانگا ، مسلخ عشق ، انسان و اسلحه ، عروسی خوبان ، آوای غیب و هویت و دیده بان شد.

پس از اینکه جنگ تمام شد فیلمسازان دیگری پا به این عرصه گذاشته و این حادثه هشت ساله را از زوایای دیگری روایت کردند.

در این سال ها تا اواخر دهه 70 ابراهیم حاتمی کیا پرکارترین فیلمساز سینمای جنگی ایران بود و فیلم های مهاجر ، وصل نیکان ، از کرخه تا راین ، خاکستر سبز ، بوی پیراهن یوسف ، برج مینو ، آژانس شیشه ای ، روبان قرمز و موج مرده از جمله آثار این کارگردان سینمای ایران شدند که بیشتر آن ها هنوز هم از بهترین فیلم های سینمای دفاع مقدس و حتی سینمای ایران هستند.

در آن زمان مسعود کیمیایی، بهرام بیضایی، خسرو سینایی، محمد بزرگ نیا، عزیزالله حمیدنژاد، جمال شورجه، احمد مرادپور، علی شاه حاتمی، شهریار بحرانی، احمدرضا درویش، عبدالحسن برزیده، سعید سهیلی، محسن محسنی نسب و محمدحسین حقیقی دیگر کارگردان هایی بودند که مستقیم یا غیرمستقیم آثاری را در حوزه جنگ و دفاع مقدس تولید کردند که بسیاری از آن ها در ذهن علاقه مندان به سینما ماندگار شده اند مثل باشو غریبه کوچک بیضایی، جنگ نفت کش ها بزرگ نیا، متولد ماه مهر و کیمیا درویش، هور در آتش حمیدنژاد، مردی شبیه باران سهیلی یا آخرین شناسایی علی شاه حاتمی.

البته شاید اغراق نباشد اگر گفته شود در دهه 70، لیلی با من است کمال تبریزی یکی از بهترین فیلم هایی بود که روی دیگری از سینمای خشن جنگی را به تصویر کشید و درون مایه های طنز آن سبب شد تکرار ده ها باره ی آن از تلویزیون همیشه مخاطبان زیادی داشته باشد.

اما در دهه 80 گروه دیگری از فیلمسازان با نگاهی متفاوت وارد این عرصه شدند و آثار تازه تری را تولید کردند.

گرچه هرقدر زمان گذشت، از صحنه های جنگی فیلم ها کاسته شد و بیشتر، اثرات باقی مانده از جنگ روایت شد تا جایی که خیلی از آثار این دوره که در سینمای دفاع مقدس گنجانده می شدند عنوان ضد جنگ را با خود به همراه داشتند.

از نمونه های شاخص این دوره می توان گیلانه رخشان بنی اعتماد را نام برد و البته بهزاد بهزاپور (خداحافظ رفیق)، احمدرضا معتمدی (دیوانه ای از قفس پرید)، علی ژکان (عیسی می آید)، شهرام اسدی (شب واقعه)، مهدی نادری (بدرود بغداد)، محمدحسین لطیفی (روز سوم)، مازیار میری (پاداش سکوت)، کیومرث پوراحمد (اتوبوس شب)، کاظم معصومی (طبل بزرگ زیر پای چپ)، انسیه شاه حسینی (شب بخیر فرمانده)، بهمن قبادی (آوازهای سرزمین مادری ام)، ابوالقاسم طالبی (نغمه)، علی شاه حاتمی (ترکش های صلح)، احمدرضا درویش (دوئل)، سامان سالور (سیزده 59)، محمدعلی باشه آهنگر (ملکه) هم از مطرح ترین فیلم های دفاع مقدسی آن روزها را ساختند.

همچنین در دهه 80 فیلم اخراجی ها به کارگردانی مسعود ده نمکی از آثار پرفروش سینمای ایران شد که با نگاهی طنز به روایت داستانی از روزهای جنگ پرداخته بود.

ضمن اینکه احمد کاوری و مهدی فیوضی هم نفوذی را ساختند که سال 87 بهترین فیلم اول جشنواره فجر و منتخب تماشاگران این رویداد شد.

اما در دهه 90 تولید فیلم های دفاع مقدس روند متفاوتی به خود گرفت و با سخت و پرهزینه شدن تولید این گونه فیلم ها و نیز تغییر ذائقه مخاطب، بسیاری از فیلمسازانی که در سطرهای بالا به آن ها اشاره شد، یا مسیر فیلمسازی خود را تغییر دادند یا اصلا خبری از آن ها نیست.

به جز آن هایی که دیگر در میان ما نیستند و عمرشان به دنیا نبود، کارگردانی مثل علی شاه حاتمی حدود یک دهه است که فیلم سینمایی نساخته و فقط در اوایل دهه 80 سریال خوش رکاب او که داستانی از زمان جنگ داشت مورد توجه قرار گرفت و این سریال از آخرین کارهایش در این عرصه محسوب می شود.

تبریزی، شورجه، معتمدی، بحرانی، سهیلی و بزرگ نیا از جمله نام هایی هستند که دیگر چندان سراغ سینمای جنگ نرفتند و از آن سو کارگردانی همچون حاتمی کیا تلاش کرده با فیلم هایی مثل چ و به وقت شام نگاهی دیگر به این سینما داشته باشد و محمدعلی باشه آهنگر هم با وقفه ای چند ساله فیلم سرو زیر آب را در جشنواره فجر سال قبل رونمایی کرد.

با وجود کمرنگ شدن نام فیلمسازانی که سال ها در این عرصه فعال بودند و اسمشان با سینمای دفاع مقدس گره خورده بود، در چند سال گذشته نام های دیگری به فهرست سازندگان فیلم دفاع مقدسی اضافه شده که داستان هایی متفاوت را روایت کرده و توانسته اند نظر بسیاری از مخاطبان را هم جلب کنند.

نرگس آبیار (شیار 143 و نفس)، مصطفی کیایی (ضد گلوله)، همایون اسعدیان (بوسیدن روی ماه)، پرویز شیخ طادی (روزهای زندگی)، پیمان معادی (بمب)، بهرام توکلی (تنگه ابوغریب)، هنرمندان دیگری هستند که در کنار دیگر فیلم های خود اثری هم در حوزه دفاع مقدس ساخته که تقریبا موفق هم بوده اند و در این میان علاوه بر اشاره به احمدرضا درویش که آثار ماندکاری در این حوزه داشته و با توقیف رستاخیز ش فیلم جدیدی نساخته است، خسرو معصومی را هم نباید فراموش کرد که چند سالی است فیلم خرس او که از جمله فیلم های حوزه دفاع مقدس است در محاق توقیف به سر می برد.

در این گزارش قطعا اسامی متعدد دیگری هم قابل ذکر هستند اما فقط به برخی از آن ها که شاید آثارشان بیشتر برای مخاطب آشنا بوده، اشاره شده است.


کلید واژه ها: فیلم - سینمای ایران - ایران - دفاع مقدس - ابراهیم حاتمی کیا - حاتمی کیا - مقدس - پرفروش ترین فیلم - اولین - ساموئل خاچیکیان - رسول صدرعاملی - فیلم خانوادگی - هایی - تاریخ - تولید - حادثه - حاتمی - جنگ تحمیلی - ملاقلی پور - فیلمسازی - محسن - جانبازان - صدرعاملی - ابتدایی - ماندگار - پیراهن - ساموئل - خاکستر - باشکوه - فروشی

آخرین اخبار سرویس:
آرش و مسیح به تلویزیون می آیند

دبیری جشنواره فیلم فجر سی هفتم در هاله ای از ابهام

حضور ظریف و همسرش در اکران یک فیلم

وزارت ارشاد باید جایی پشت ما بایستند

نقش متفاوت بازیگر «بزنگاه» در «بانوی عمارت»

سریال «گرانباری» در مراحل پایانی نگارش

چرا سلبریتی ها می خواهند در هر موضوعی اظهارنظر کنند؟

ژولیت بینوش رییس هیات داوران جشنواره برلین شد

پشت صحنه فیلم سینمایی دنیای ژوراسیک: پادشاهی سقوط کرده

​ به جای تشییع باشکوه، به خوانده شدن آثار اهل قلم کمک کنید

فارس گزارش می دهد کنسرت ـ نمایش های لاکچری و دست کوتاه مردم/ سند شورای صنفی تئاتر کی اجرایی می شود؟

مرز حمایت از هنرمندان تا کجاست/2 حسن بیگی: به جای تشییع باشکوه، به خوانده شدن آثار اهل قلم کمک کنید

می خواستم مسیر تازه ای را تجربه کنم

وکلای مجلس به جای تعیین تکلیف برای تئاتر، به فکر افزایش بودجه این هنر تاثیرگذار باشند

نمایشگاه صنایع دستی کاریکاتور در حال برگزاری است

فیلم/دیسیپلین فوق العاده آنری

سریال «گرانباری» در مراحل پایانی نگارش/چالش های یک دختر هندی در ایران

گزارشی از سینماحقیقت دوازدهم

انیمیشن کوتاه گیلاس

زیبا بروفه در مراسم تشییع پیکر همسرش پیام صابری + عکس

مراسم پایانی دومین جشنواره ملی فناوری های آب در مشهد

کارگردان آمریکایی مستند کشتار غزه به تلویزیزیون می آید

هانیه غلامی در سریال جدید مهران مدیری

رابعه اسکویی در مراسم تشییع پیکر پیام صابری/ عکس

ژولیت بینوش، رییس هیات داوران جشنواره فیلم برلین شد

اشک و لبخند مهم ترین شاخصه کتاب «بادیگارد» است

گزارشی از کارگاه های جشنواره شعر و داستان «جوان سوره»

اسیر غیر جنگی در دور پایانی جایزه ی ادبی احمد شاملو

عبدالکریمی با محصور کردن امر معنوی در عقال منطق گرایی مخالف است

تغییر 3 مدیر در طول 3 سال یعنی اوج بی برنامه گی و بی تفاوتی

ماجرای رفتار غیر انسانی با مسافر ایرانی در گرجستان +فیلم

«اسرار دریاچه» برترین مستند روز دوم سینماحقیقت شد

تصویر غم انگیز از زیبا بروفه در آغوش همسر/ عکس

تصویر غم انگیز از زیبا بروفه در آغوش همسر/ عکس

کلمات قصار/ قیصر امین پور: گیرم به فال نیک بگیرم بهار را chr(8230)

بازیگری زنان با کلاه گیس در تئاتر شایسته نیست

چرا سلبریتی ها در هر موضوعی سرک می کشند؟

اسیر غیر جنگی در دور پایانی جایزه ی ادبی احمد شاملو/ جهان به قرائت تازه ای نیاز دارد

مزاحم مجازی سلبریتی ها دستگیر شد

واقعیت فیلم منتسب به رییس برق منطقه ای دشت آزادگان چه بود؟

قرآن زعفرانی در موزه رضا عباسی رونمایی می شود

زمان از دست رفته در خانه فرهنگ خیام اکران می شود

ماشینی عظیم الجثه برای ساخت پل های بزرگ بتونی! +فیلم

لحظه دیدنی عبور شهاب سنگ از آسمان مکزیک +فیلم

اشک و لبخند مهم ترین شاخصه کتاب «بادیگارد» است

روزهای نارنجی در هند به نمایش در می آید

گزارشی از کارگاه های جشنواره شعر و داستان «جوان سوره»

ساخت فیلم Metro 2033 توسط نویسنده رمان آن متوقف شد

بی نیاز بودن آثار از نوشته ویژگی مهم آثار نیرومند است

چرا سلبریتی ها می خواهند در هر موضوعی اظهارنظر کنند؟

ضعف مطالعه در جامعه، سطحی نگری را افزایش می دهد

سکانس هایی از فیلم سینمایی ساوالان

ضعف مطالعه در جامعه، سطحی نگری را تقویت می کند

گزارشی از کارگاه های جشنواره شعر و داستان «جوان سوره»

سارا خویینی ها بعد از مدت ها غیبت به تلویزیون بازمی گردد

همایش «10 روز با عکاسان ایران»

آشنایی با هیئت انتخاب جشنواره فیلم فجر

شانزدهمین جشنواره شعر و داستان جوان سوره در رشت آغاز به کار کرد

لحظات زیبای طلوع آفتاب در قزوین + فیلم

تجلیل از نخبگان ملی و فراملی معلول استان قزوین+فیلم

ایجاد اشتغال با راه اندازی کارگاه خیاطی در جهرم + فیلم

ستاره هالیوود در تظاهرات پاریس + عکس

تصویری دیده نشده از لحظه پوست انداختن مارمولک

جایزه بین المللی «کتاب برگزیده نهج البلاغه» اعطا می شود/ پیش بینی دریافت هزار اثر

سه هزار سال خلاقیت و پشتکار

​مصاحبه منتشر نشده مرحوم احمد رضادالوند درباره هنرمقاومت

نقش متفاوت بازیگر «بزنگاه» در «بانوی عمارت»/ تصاویر

گزارش تصویری «خانه برناردا آلبا»ی علی رفیعی

هدیه تهرانی با «روزهای نارنجی» به هند می رود/ عکس

طنین سازهای کوبه ای در اندیشه حوزه هنری / بهروز قهاری و یارانش سرود صلح می نوازند

​ پیشنهاد محمدمهدی سیار برای اعطای بورس ادبی به شاعران جوان

حضور بازیگر شناخته شده سینما در مراسم تشییع پیام صابری

برگزاری دوازدهمین جشنواره سینما حقیقت در مشهد

نقش متفاوت بازیگر «بزنگاه» در «بانوی عمارت» / نصیریان: اولویت کار من سینماست

کتابحانه دبستان شهیدان خورموج افتتاح شد

لحظاتی از حضور رهبرانقلاب در حرم عبدالعظیم حسنی +فیلم

با هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر آشنا شوید/ترکیبی از با تجربه ها و تازه واردها

فیلم/پشت صحنه حضور ناپلی ها در آنفیلد

خانه محسنی بهبهان میزبان جشنواره نان

نخستین دوره عرضه آثار برتر تئاتر دانشگاهی برگزار می شود/ تولد یک فصلنامه در حوزه تئاتر

​مهران رجبی به «آخر خط» رسید+ تصاویر

​ 5 فیلم صدرنشین آرای مردمی جشنواره حقیقت معرفی شد

​ یک نمایش، یک حاشیه و چند داستان دیگر

«دارکوب» برای دانشجویان اراک اکران می شود

سارا خویینی ها به تلویزیون بازمی گردد

برای «بانوی عمارت» دیالوگهای «هزاردستان» را حفظ کردم

معرفی فرهنگ بومی از دریچه دوربین مستندسازان

تیپ متفاوت بازیگر زن ایرانی در کویر/عکس

جشنواره آوای صلح نقالان کوچک

تکذیب ریزش دیواره منارجنبان

کمال تبریزی: اگر فیلم تان موضوع حساسی دارد آن را به جشنواره فجر ندهید

​ تئاتر در حوزه تشخیص کارگردان خلاء قانونی دارد

تله جشنواره حقیقت برای دزدهای آمریکایی/ «خانه ای برای تو»، برای نبرد با هر چیزی علیه زندگی

زرویی، شاعری صمیمی و مسلط بر ادبیات بود/ قزوه مسافر هند شد

شهروند خبرنگار ما باشید + فیلم

نمایشگاه نقاشی و روبان دوزی در سیرجان

نشست خبری نخستین دوره جایزه کتاب نهج البلاغه

برپایی نمایشگاه کتاب در صفاشهر

دوازدهمین جشنواره «سینما حقیقت» در پردیس هویزه مشهد

نهج البلاغه، کتابی وحدت آفرین

غایبان نامدار سینمای دفاع مقدس

غایبان نامدار سینمای دفاع مقدس