مطالب مرتبط:
امام موسی صدر منادی وحدت و مخالف طایفه گرایی بود
توییت حریری در چهلمین سالروز ناپدید شدن امام موسی صدر
​بررسی اندیشه های امام موسی صدر در خطبه های نماز جمعه لبنان
پیام مقتدی صدر در سالگرد ناپدید شدن امام موسی صدر
امام موسی صدر هنوز زنده است؟
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 1 مهر 1397 ساعت 21:052018-09-23سياسي

آیا امام موسی صدر با برائت از مشرکین مخالف بود؟


محسن کمالیان، تاریخنگار، در یادداشتی به عدم موافقت امام موسی صدر با مراسم برائت از مشرکین اشاره می کند این یادداشت به نقد دیدگاه کمالیان و عدم سازگاری آن با پژوهش های تاریخی می پردازد.

- محسن کمالیان، عضو هیات علمی پژوهشگاه زلزله شناسی، به دلیل آشنایی خانوادگی اش با خاندان صدر، بویژه آیت الله شهید سیدمحمد بهشتی و امام موسی صدر، به پژوهش بر این خاندان پرداخته و هم اکنون مجموعه 18 جلدی مشاهیر خاندان صدر را در دست تالیف دارد که تاکنون سه مجلد از این مجموعه منتشر شده است.

از میان پژوهش ها، مقالات و یادداشت های او نیز کتاب هایی مانند سفرنامه خاندان صدر و فریاد در خاموشی منتشر شده اند.

کمالیان همچنین به مناسبت های مختلف یادداشت هایی را نیز در کانال تلگرامی خود با عنوان یادداشت های صدرپژوهی محسن کمالیان منتشر می کند.

او در یکی از یادداشت های جدید خود درباره مراسم برائت از مشرکین حج، نوشته است: چند سالی است که مراسم برائت از مشرکین در ایام حج دیگر فروغی ندارد.

[این مراسم] از جمله پدیده هایی بود که اختلاف میان ایران و عربستان را دامن می زد.

تا جایی که سال 1366ش به کشتار وحشیانه حجاج ایران انجامید.

مراسم برائت از مشرکین همواره با صدور پیام رهبر جمهوری اسلامی خطاب به حجاج بیت الله الحرام همراه بود.

امسال نیز مقام رهبری پیام مشابهی فرستاد و طبق معمول سیاست های آمریکا را در منطقه محکوم کرد.

برپایی مراسم برائت از مشرکین در ایام حج از جمله رویه هایی بود که با منش معتدل امام موسی صدر سازگاری نداشت.

صدر نه تنها این مراسم، که حتی صدور پیام های حج به سبک جمهوری اسلامی را نیز صلاح نمی دانست.

اولین پیام حج امام خمینی را شخص امام صدر بود که از انتشارش ممانعت کرد.

این مطلب را بی واسطه از آیت الله العظمی سید محمدباقر سلطانی طباطبایی (پدر دکتر صادق طباطبایی) شنیدم.

سال ها پیش روزی به دیدنشان رفتم.

لابلای سخنان شان، این خاطره شنیدنی را برایم تعریف کردند: فرمودند که در آستانه تشرف به مراسم حج سال 1343ش، پیامی از امام خمینی دریافت نمودند که به زبان فارسی، خطاب به حجاج بیت الله الحرام نگاشته شده بود.

امام راحل تازه از زندان و تبعید به قم بازگشته بود.

از آقای سلطانی تقاضا کرده بود که پیام مزبور را در مکه به امام صدر تحویل دهد، تا آن بزرگوار هر طور صلاح می داند، پس از اصلاح و تعریب، میان حجاج توزیع کند.

آقای سلطانی گفتند که آن سال، هم امام صدر در مراسم حج حضور داشت، هم شهید آیت الله العظمی سید محمدباقر صدر.

امام صدر، پس از همفکری با آیات عظام سلطانی و شهید صدر، انتشار پیام امام خمینی را در میان حجاج بیت الله الحرام مصلحت ندانسته بود.

لذا از انجام این امر ممانعت کرد.

وی اغلب سال های بعد را نیز در مراسم حج حضور داشت.

این اولین و آخرین باری بود که امام خمینی انجام چنین مأموریتی را به وی محول نمود.

کمالیان در ادامه این یادداشت بزرگانی چون آخوند خراسانی، میرزا حسن شیرزای، سید ابوالحسن اصفهانی و حاج آقا حسین بروجردی و همچنین آیت الله العظمی سیستانی را نیز مخالف با مراسم برائت از مشرکین دانسته و آرزو می کند که تا دیر نشده جمهوری اسلامی ایران نیز منش معتدل امام صدر و دیگر بزرگان عالم تشیع را در سیاست های منطقه ای و جهانی خود الگو قرار دهد.

در اینکه امام موسی صدر روابط حسنه ای با حکام منطقه (از جمله پادشاه عربستان) داشت، شکی نیست، اما چند ابهام در این یادداشت به چشم می خورد که در ذیل به آنها اشاره می شود: نخست اینکه مرحوم آیت الله سلطانی طباطبایی اکنون در قید حیات نیست که صحت این مدعا را تایید یا رد کند، اما هم ایشان و هم امام موسی صدر از بزرگان و مشاهیر شیعه بوده و هستند و قاعدتا اگر چنین اتفاق مهمی (یعنی پیغام امام خمینی(ره) برای امام موسی صدر با محتوای برائت از مشرکین) رخ می داد، باید در خاطرات مرحوم سلطانی طباطبایی و اشخاص مرتبط با ایشان، امام موسی صدر و آیت الله شهید سیدمحمدباقر صدر، نیز به آن اشاره می شد، اما فقط آقای کمالیان است که چنین خاطره ای را نقل می کند.

کاش نویسنده، این خاطره را همراه با مستنداتی ارائه می کرد.

کمالیان آرشیوی غنی از خاندان صدر دارد و معمولا صحبت های خود با بزرگان را ضبط می کند، کاش اگر فایل صوتی از این دیدار با مرحوم آیت الله سلطانی دارند، آن را منتشر کنند.

نکته دیگر: معمولا در ارتباط میان علما، اگر یکی از آنها خواهشی از دیگری می کرد، اگر طرف دوم حتی آن را به مصلحت نیز نمی دانست، تمام تلاش خود را برای انجام آن خواهش به کار می برد.

در خاطرات علمای مشهور این نکته بسیار به چشم می خورد.

نکته سوم: در تاریخ معاصراز توجه امام خمینی (ره) به امام موسی صدر، روایت های مهمی نقل شده است که در ذیل به چند مورد از آنها اشاره می شود.

مورد نخست: وقتی مرحوم آیت الله سید محمدعلی موحد ابطحی از امام راحل سوال کرده بود، که بر فرض پیروزی، آیا کسی را دارید که در رأس حکومت آینده ایران قرار دهید؟ امام در پاسخ فرمود: آری! رفیق خودت آقا موسی .

مورد دوم: امام راحل در تابستان سال 1355 که فشارهای سید حسن شیرازی و پیروان او در سوریه علیه امام صدر به اوج خود رسیده بود، قاطعانه دستور دادند تا پرداخت شهریه به حوزه علمیه زینبیه و شاگردان مرحوم شیرازی قطع شود.

مورد سوم: امام خمینی(ره) وقتی در اولین روز اقامت خود در پاریس با آقای دکتر صادق طباطبایی خواهرزاده امام صدر روبه رو شدند، در پاسخ به این سوال که آقا، شما کجا و اینجا کجا؟ اظهار کردند: اگر داییت بود که ما به اینجا نمی آمدیم! این موارد را اگر در کنار پیگیری های مداوم امام در جریان پرونده ربودن امام موسی صدر بگذاریم، به این سوال می رسیم که: چگونه امام خمینی(ره) این میزان علاقه را به شخصی داشت که به قول آقای محسن کمالیان از اجرای خواهش های او سرباز می زد؟ آیا پس از این اتفاق رابطه این دو عالم شهیر اینقدر صمیمانه باقی می ماند؟ اصولا چرا اطرافیان و مشاوران امام خمینی که بعضا هم با امام صدر رابطه چندان خوبی نداشتند به این نکته اشاره ای نکرده اند؟ نکته چهارم: امام موسی صدر تنها سه بار به حج رفت و یکباره هم به عمره مشرف شد و این گونه نبود که هر سال به حج برود.

اتفاقا هیچ سندی مبنی بر حضور امام موسی صدر در سال 1343، برابر با 1964 میلادی، در حج در دست نیست.

در مجموعه 12 جلدی گام به گام با امام که همه برنامه های امام صدر را به صورت روزنگار در ان ثبت شده هیچ مدرکی مبنی بر حضور امام صدر در حج در آن سال وجود ندارد.

نکته پنجم: مراجعه به اسناد ساواک و همچنین مکاتبات و پیام های امام خمینی نشان می دهد که ایشان در مقطع پس از آزادی از زندان در سال 1343 تمایلی به تشدید التهابات سیاسی نداشتند، تا آبان 1343 که به شدت در مقابل جریان کاپیتولاسیون موضع گیری کردند.

نکته مهم تر این است که امام خمینی(ره) در سال های پیش از انقلاب تنها یکبار و آن هم در سال 1349 پیامی برای حجاج ارسال کردند و در آن پیام نیز بر وحدت مسلمانان تاکید و بر توطئه های دشمنان اسلام مبنی بر تفرقه هشدار دادند.

در این پیام همچنین بر علیه رژیم پهلوی که آماده برگزاری جشن های 2500 ساله شاهنشاهی می شد، موضع می گیرند.

در این پیام به هیچ عنوان خبری از بحث برائت از مشرکین نیست و اصولا امام (ره) این ایده را پس از انقلاب مطرح کردند.

همچنین هیچ سندی مبنی بر ارسال پیام امام به حجاج در پیش و پس از سال 1349 تا پس از پیروزی انقلاب در دسترس نیست.

سوال اینجاست که چرا امام در سال های پس از 49 پیامی برای حجاج ارسال نکرد، آیا امام موسی صدر جلوی او را گرفت؟ نکته چهارم: نویسنده بر اساس چه مستنداتی به این نتیجه رسیده است که بزرگانی چون آخوند خراسانی و میرزا حسن شیرزای با ایده ای که امام خمینی(ره) سال ها پس از ایشان مطرح کرد، مخالف بوده اند؟ و سوالات بسیار دیگر.

مهم اینجاست که آقای محسن کمالیان که دستی در پژوهش های تاریخی دارند، باید در یادداشت های خود به لوازم علمی این پژوهش ها ملتزم بوده و مطالب خود را همراه با سند منتشر کنند.

امام موسی صدر در اصول دین شناسی خود از معتقد به تفاسیر عصری از قرآن و نصوص دینی است.

او بویژه در تفاسیر خود از آیات کلام الله مجید به جامعه روز توجه داشت و به حل مشکلات جامعه بر اساس کلام الله مجید می پرداخت.

به نظر راقم این سطور بعید نبود که اگر امام صدر فرصت بیشتری پیدا می کرد از تعبیر قرآنی برائت از مشرکین نیز تفسیر به روز (و شاید مطابق با نظر امام خمینی) ارائه می کرد.

امید است که پژوهشگران حوزه تاریخ بویژه تاریخ معاصر به لوازم پژوهش و ارائه اسناد معتبر الزام داشته باشند.


کلید واژه ها: امام موسی صدر - امام - مراسم - امام موسی - موسی صدر - پیام - جمهوری اسلامی - آیت الله - امام خمینی - هایی - طباطبایی - حجاج - منتشر - سیدمحمد بهشتی - محسن - جمهوری - اسلامی - شهید - خمینی - ایران - هیات علمی - پژوهشگاه - رهبر - عضو هیات - عربستان - آمریکا - مقالات - تاریخی - اصلاح - زلزله

آخرین اخبار سرویس:
نحوه برخورد دستگاه قضایی با مفسدان اقتصادی امیدواری خوبی را در بین مردم ایجاد کرده است

کلیات طرح «ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت کیفری زندان ها» تصویب شد + تفکیک آراء

سه سارق صرافی در گرگان دستگیر شدند

صدور 277 فقره سند مالکیت کاداستری به نام دولت

جهانگیری از صادرکنندگان نمونه کشور تقدیر کرد

کنترل آسیب های اجتماعی متولی خاصی ندارد

موافقت مجلس با کلیات طرح ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت زندان ها

چرا 22 بار خط لوله انتقال آب به یزد را شکستند؟

رحیمی جهان آبادی: تشخیص FATF صحیح بود/ آمریکا و اسراییل ناکام ماندند

جانشین سوییفت راه اندازی می شود

آغاز خرید کتاب از نمایشگاه تبریز برای کتابخانه های روستایی

فرمان بن سلمان برای آزار و اذیت توییتری خاشقجی

استاد پروری هدف اصلی مدرسه علمیه اباجعفر(ع)است / تدریس با دو سبک قدیم و جدید

​عاشورا مکتبی برای تمام دوران تاریخ بشریت است

اربعین حسینی، رسانه ای برای معرفی اسلام ناب و اهل بیت(ع) به جهان است

فرش قرمز برای ترافیک تهران پهن تر شد

مردم کارکنان نیروهای مسلح را از ته دل دوست دارند

عشق به وطن اجازه ماندن در فرانسه را نداد

شخصاً در محل شلیک موشک ها حضور داشتم

صدور کیفرخواست برای 8مدیر دولتی به اتهام تضییع اموال بیت المال

هیلی: سازمان ملل هیات کوبایی را تنبیه کند

ناگفته های پسر سردار همدانی درباره پدرش / پدر تنها مشوق خواهرم برای تحصیل در رشته هنر بود

استخدام چند نفر گل کن و نیروی بسته بند در قم

استخدام چند نفر جوشکار مخزن در اصفهان

استخدام تعدادی نیروی ماهر برای یک تعویض روغنی در سلفچگان

استخدام خیاط ماهر جهت نمونه دوزی در محدوده باقر شهر تهران

ورود مجلس به ماجرای پذیرش دانشجویان پزشکی در دانشگاه آزاد

فیلم/ سوتی عجیب مسیح علی نژاد!

استخدام کارگر و استادکار نان شیرمال پز در اصفهان

کلیات طرح کاهش جمعیت کیفری زندان ها تصویب شد

اعلام نتایج اولیه آزمون استخدامی وزارت نیرو تا یک ماه آینده به سازمان های مربوط

استخدام حسابدار خانم مسلط به نرم افزار هلو در شرق تهران

فراخوان رهبری برای پیشرفت کشور نشان داد انقلاب به بن بست نرسیده است

استخدام دوزنده و الگوکار ماهر خانم جهت کاور مبل در اصفهان

بررسی نمادهای امام دوازدهم در ایران، با تکیه بر اِلِمان های شعر، سازه، مراسم تا پایان سده دهم هجری

استخدام دکتر جراح دندانپزشک و پزشک عمومی جهت درمانگاهی در قم

استخدام نیروی آقا مسلط به امور اداری و تدارکات در اصفهان

استخدام نیروی خانم مسلط به کامپیوتر در کارواش تک

استخدام تعدادی راننده پایه دو در شرکت حرم نمای صبا

وزیر پیشنهادی اقتصاد کیست؟/از وزارت بازرگانی تا سازمان برنامه

ماموریت لاریجانی به عارف در مورد دانشگاه آزاد

انتصاب 2 مدیرکل سازمان اوقاف و امور خیریه

نظر العبادی درباره مبارزه با تروریست ها در سوریه

اشتباه محاسباتی امریکا

ترافیک وآلودگی هوا در ورودی های مهران

زمان جلسه رأی اعتماد به 4 وزیر پیشنهادی

نمایشگاه کتاب تبریز گشایش یافت

14 حکم تخریب ساخت وساز غیرمجاز در همدان اجرا شد

موافقت مجلس با کلیات طرح ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت زندان ها

دوره پرورش آینده سازان فردا در لرستان اجرا شد

جلسه رای اعتماد به وزیران پیشنهادی شنبه آینده برگزار می شود

ترامپ امیدوار به انتخاب نماینده سازمان ملل از میان 5 نامزد است

هزاربسته نوشت افزار بین دانش آموزان محروم مازندران توزیع شد

ساختار مدیریت شهری پایتخت باید استاندارد سازی شود

پذیرش الزامات CFT مغایر سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی است/ شورای نگهبان با چشم باز مصوبه مجلس را بررسی کند

برگزاری انتخابات شورایاری ها به صورت طرح در قانون فرادست تدوین شود/نباید به خاطر تحویل به موقع برنامه سوم، سرسری عبور کنیم

کلیات طرح ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت کیفری زندانی ها تصویب شد

اولین جشنواره هه نار (انار) اورامان

جلسه رأی اعتماد به وزرای پیشنهادی شنبه د نوبت صبح و بعد از ظهر برگزار می شود

رحمانی سرپرست وزارت صنعت شد

اجرای نمایش های «همایش بین المللی پیاده روی اربعین» آغاز شد

حکایتی از رشد گیاهان توکل

دانشگاه پیام نور خوزستان در جشنواره قرآن کشور اول شد

بزرگداشت آیت الله حسینی طهرانی در دانشگاه تهران

اجرای طرح پویش قرآنی «تا اربعین» در بم

شریعتمداری در «رفاه»/ متخصص بودجه نویسی در اقتصاد/ رحمانی؛ از مجلس تا دولت

برنامه های قرآنی؛ سرلوحه تمام فعالیت های ندسا/ برپایی دوره های تربیت مربی قرآن

لاریجانی به عارف ماموریت داد

پذیرش الزامات CFT مغایر سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی است/شورای نگهبان با چشم باز مصوبه مجلس را بررسی کند

حسن پور: بیش از 22 هزار نفر در دانشگاه آزاد بلاتکلیف هستند/ لاریجانی: عارف پیگیری کند

دست هایی که فراتر از مرزها همدیگر را می فشارند

باغ کتاب در کرج احداث می شود

استخدام فروشنده جهت کار در لوستر فروشی در یزد

گزینه های پیشنهادی روحانی را بهتر بشناسیم+ سوابق

استخدام مشاور ثبتی در موسسه حقوقی و ثبتی آرارات در تهران

استخدام تعدادی مهندس HSE و عمران در تهران

آغاز دومین روز انتخابات مجلس افغانستان

گزینه تصدی وزارت اقتصاد

سؤال از وزیر نیرو در دستور کار مجلس

کلیات طرح ساماندهی زندانیان تصویب شد

بررسی مسائل کشور در نشست غیرعلنی مجلس

از نقد دستگاه قضا تا علت هشدار رهبری به تشکیل نهادهای موازی

اسلامی سرپرست وزارت راه شد

در بنیاد ملی بازیهای رایانه ای چه می گذرد؟

با رانت نمی توان به مردم خدمت کرد

76 درصد مخاطبان فیلم و سریال های تلویزیون را می بینند

معرفی 4 وزیر پیشنهادی روحانی به مجلس

سرانجام ازدواج های اینترنتی چیست؟

نام قبلی سردار همدانی چه بود؟

حسن رسولی: تهران شهردار دارد و افشانی به کارش ادامه می دهد

گزارش تصویری: مراسم تکریم و معارفه دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر

موافقت مجلس با کلیات طرح ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت زندان ها

کاهش گفت وگو در خانواده های ایرانی از 2 ساعت به 20 دقیقه

ماموریت لاریجانی به عارف برای حل مشکل اساتید و دانشجویان دانشگاه آزاد

هاشمی: مدیریت شهری نتوانسته انتظار شهروندان تهرانی را تأمین کند

در زمینه بودجه فرهنگ در تنگنا هستیم

معرفی چهار وزیر پیشنهادی به مجلس

کاهش گفت وگو در خانواده های ایرانی از 2 ساعت به 20 دقیقه

ماموریت لاریجانی به عارف برای حل مشکل اساتید و دانشجویان دانشگاه آزاد

جعبه های انتقال گورخرها استاندارد نبود

آیا امام موسی صدر با برائت از مشرکین مخالف بود؟

آیا امام موسی صدر با برائت از مشرکین مخالف بود؟