مطالب مرتبط:
متن کامل دوازدهمین گزارش آژانس درباره ایران
رقابت 75 نفر در رشته های شفاهی مسابقات قرآن بنیاد شهید لرستان
ترتیل صفحه 441 قرآن باصدای استاد پرهیزکار+صوت و متن آیات
ترتیل صفحه 431 قرآن باصدای استاد پرهیزکار+صوت و متن آیات
رقابت 44 نفر در آزمون شفاهی اعطای مدرک به حافظان قرآن
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 1 مهر 1397 ساعت 13:402018-09-23دانش

تبیینی بر چگونگی رابطه متن مکتوب قرآن با گزارش های شفاهی آن


ـ نشست علمی «خوانش نسخه های قدیمی قرآن» امروز در دانشگاه خوارزمی برگزار شد و در این نشست میشاییل مارکس به ارائه توضیحاتی در زمینه پروژه خود تحت عنوان «کرپوس کرانیکوم» پرداخت.

- " گروه اندیشه ــ نشست علمی خوانش نسخه های قدیمی قرآن امروز در دانشگاه خوارزمی برگزار شد و در این نشست میشاییل مارکس به ارائه توضیحاتی در زمینه پروژه خود تحت عنوان کرپوس کرانیکوم پرداخت.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا"؛ نشست علمی خوانش نسخه های قدیمی قرآن با همکاری معاونت دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی و با حضور میشاییل مارکس، دکترای اسلام شناسی از کالج فرانسه و مدیر پروژه کرپوس کرانیکوم و علی آقایی، عضو هیئت علمی بنیاد دایره المعارف اسلامی و مدیر پروژه ایرانکران برگزار شد.

در این نشست میشاییل مارکس به ایراد سخن پرداخت و در ابتدا بیان کرد: ما به متنی می پردازیم که یک متن زنده است، بر خلاف خیلی از کتب که از دوران کهن از آنها صرفا اسمی به جا مانده و اثری از آنها باقی نمانده است، لذا با یک متن زنده مواجه هستیم که برای جامعه اسلامی مهم است.

همچنین هم محققان غربی به این متن از جهت اهمیت آن می پردازند و هم مسلمانان به دلیل جایگاه این متن بدان توجه دارند، لذا این تحقیقات می توانند مکمل همدیگر باشند، هرچند که گاهی با یکدیگر از حیث رویکردها و نتایج هم نوا نیستند.

وی در ادامه به پروژه خود اشاره و تصریح کرد: یکی از جنبه هایی که در این پروژه corpos quranicom ، اهمیت دارد، پرداختن به شواهد فیزیکی است که از دوران نزول قرآن به جا مانده است، اما این شواهد به ندرت در مطالعات قرآنی مورد توجه قرار می گیرد.

علاوه بر مصاحف، شواهد قرآنی دیگر را نیز مورد توجه قرار می دهیم، چون شواهد دیگر برای تاریخ گذاری این متن کمک می کنند.

البته برای این متن جایگاه الهی قائل هستیم، اما از یک منظر غیر دینی پژوهش در مورد این متن نیازمند این است که در ابتدا در مورد تاریخ آن تحقیق کنیم.

مارکس در ادامه با نمایش دادن یک تصویر پاپیروس بیان کرد: نمونه ای از شواهد موادی وجود دارد که یک قطعه پاپیروس است که در مصر نوشته شده و این این نوشته رسید فروش گوسفند بوده که به جا مانده است، این پاپیروس به طور خاص ویژگی ای که دارد این است که مشتمل بر تاریخ است و این تاریخ از این جهت مهم است که می توان از آن به عنوان تاریخ سند این متن نام برد و در این راستا از آن کمک گرفت.

از این جهت به این مواد توجه می کنیم که گزارش هایی که در کتب مکتوب در سنت اسلامی وجود دارد را مورد ارزیابی قرار دهیم.

وی بیان کرد: مثلا در روایات، بحث اعجام را داریم و مشهور است که قرآن ها نقطه نداشتند و بعدا تصمیم بر این گرفته شد که نقطه گذاری کنند و این اتفاق در زمان بعد رخ داده است، در این سند علاوه بر این که تاریخ مشخصی دارد ما کلماتی را داریم که نقطه گذاری شده است، البته که به طور کامل نقطه گذاری نشده و این شاهد با مصاحف قرآنی که در این دوره می توان یافت هم نوا است که آنها نیز به صورت پراکنده نقطه دارند.

مارکس تصریح کرد: همچنین این سند دو زبانه و به زبان های یونانی و عربی است، چون در مصر مکاتبات اداری به صورت دو زبانه بوده و این سند هم رسمی است و فضای فرهنگی آن دوره را نیز بازتاب می دهد که چه زبان هایی رواج داشته اند.

ویژگی دیگر این سند، وجود عبارت بسمله در آن است که شاهدی است بر قدمت این تعبیر و نشان می دهد که از سال 22 این تعبیر را داریم و همچنین نحوه نوشتن نام که ابن حدید نویسنده این متن یک واو اضافه در انتهای نامش نوشته است که بعدها در تطورات زبان عربی این واو حذف شده و در معدود اسامی مانند عمرو این واو را داریم، اما این سند نشان دهنده دوره متقدم تری از خط عربی است، همچنین خط عربی از خط نبطی توسعه یافته است، لذا ویژگی خط نبطی را بیشتر دارا بوده است.

وی بیان کرد: جنبه دیگر این سند وجود بسمله در ابتدای آن است، این سند و هزاران سند دیگر با بسمله شروع می شود و این را در سنت اسلامی می دانیم که در مورد بسمله بحث هایی وجود داشته که آیا این عبارت جزء قرآن است یا خیر، در مورد سوره حمد این اختلاف جدی است که برخی در سوره حمد آن را جزء سوره می دانند و برخی نمی دانند و این مسئله فضای آن دوره را که سندهایی داریم که با بسمله شروع می شوند نشان می دهد.

مدیر پروژه کرپوس کرانیکوم تصریح کرد: یکی از بخش هایی که این پروژه به آن می پردازد مطالعه نسخه های خطی قرآن است، در سنت اسلامی نسخه های خطی مورد توجه نبوده و روی آنها تحقیق نشده است، تعداد کتب معدودی مانند کتاب المصاحف سجستانی را داریم که به نسخه های خطی قرآنی می پردازند، اما پژوهش در مورد نسخه های خطی در مطالعات غربی خیلی زود آغاز شده و از اواخر قرن هجدهم میلادی که کتابی در این زمینه نوشته شد این کار آغاز شده است.

وی ضمن مروری بر تاریخچه مطالعات غربی در این زمینه بیان کرد: تئودور نولدکه و برگستراسر را داریم که شناخته شده هستند، برگستراسر پروژه ای را در فرهنگستان علوم مونیخ شروع کرد که در آن به مستندسازی متن قرآن از جهت مکتوب و شفاهی پرداخت و این کار را انجام داد.

پروژه کرپوس نیز میراث دار همان است، او در گردآوری داده ها بسیار فعال بود و برای تهیه این منابع تلاش زیادی داشت.

مارکس گفت: وی نه تنها به جنبه های مکتوب بلکه به جنبه های صوتی و تلاوت هم توجه داشت و با همکاری یک موزیسین توجه داشت که نحوه تلاوت را بفهمد و آن را با علائم موسیقایی پیاده سازی کرده است، کار دیگری که او انجام داده و مهم است این که به تصویربرداری از نسخه های خطی قرآن پرداخت که این نسخه ها در کشورهای اسلامی وجود داشته است و او با فیلم های تصویربرداری از آنها عکسبرداری کرده، البته خیلی از این نسخه ها از بین رفته اند و فقط عکس آنها باقی مانده است، برخی از این نسخه ها نیز در کتابخانه ملی مصر نگهداری می شده است.

وی در ادامه افزود: برگستراسر زود هنگام فوت می کند و در آن دوره در مصر و در یکی از نشریات برای وفات او آگهی منتشر می شود که نشان از جایگاه شناخته شده او است، بعد از مرگ زود هنگام او، در این پروژه تعلیق ایجاد شد و شاگردش در ادامه، مسیر استاد را ادامه داد که او نیز در جنگ جهانی کشته شد، بنابراین مستندسازی شفاهی و کتبی تا دوره اخیر متوقف می شود و تا چند وقت گمان می رفت که تصاویر او نیز از بین رفته اما از طریق شاگرد او باقی مانده و اکنون در اختیار پروژه کرپوس است.

مارکس بیان کرد: یک روش دیگر برای تاریخ گذاری استفاده از روش های فیزیکی و تحلیل کربن 14 است که روش شناخته شده ای است و برای تاریخ گذاری اشیاء قدیمی از آن استفاده می شود، البته این تحلیل همیشه با یک احتمالاتی مواجه است و نمی توان به صورت دقیق تاریخی را با آن مشخص کرد، شیء مورد مطالعه نیز پوست است.

نمونه های مختلفی از قرآن های قدیمی از طریق روش تحلیلی کربن تاریخ گذاری کرده ایم.

مثلا نسخه ای داریم که برای 20 سال بعد از وفات پیامبر است و قرآنی که در لایدن نگهداری می شود که به احتمال زیاد حدود 20 سال بعد از وفات پیامبر نگاشته شده است و همینطور نسخه دیگری که برای دوره بنی امیه است، 13 قرآن را با روش کربن 14 تاریخ گذاری کرده ایم و این نشان می دهد که نسخه های قابل توجهی از 2 قرن آغازین اسلامی در اختیارمان است.

وی در ادامه افزود: در حال تهیه یک مجموعه قرآنی هستیم که نسخه توثیقات قرآنی اولین جلد آن است و این جلد به قرآنی تخصیص دارد که حدس می زنیم به مسجد جامعی در قاهره تعلق داشته است و در این نسخه و کارهای بعدی این مجموعه نسخه های قرآنی با متن چاپی رایج در کشورهای اسلامی که چاپ قاهره است مقایسه می شود، معیار قیاس نیز به روش رنگ گذاری است که بر خلاف روال رایج است که با پرانتز و .

کار می کنند که برای خواننده پیچیدگی دارد و کار را دشوار می کند.

متن اصلی با رنگ ثابت است و تمایزها با رنگ های مختلف هستند، اگر نسبت به متن چاپی اختلافی وجود دارد، مانند حذف و افزوده ای در نسخه و یا اگر حرفی را پاک کرده اند یا انواع تغییرات با رنگ های مختلف نشان داده شده است.

مارکس بیان کرد: عنوان ارائه امروز من نیز خوانش قرآن است، به این معنا که ببینیم این شواهدی که به صورت مکتوب در اختیار ما است، در قیاس با شواهد شفاهی، آیا می توانیم نحوه خوانش در آن دوره را بازسازی کنیم که آن دوره چطور تلاوت می شده و رابطه قرائت و متن مکتوب چه بوده است و سؤال این است که رابطه بین این مکتوب و آن گزارش های شفاهی چیست.

وی افزود: اطلاعات ما از نسخه ها محدود است، اطلاع مختصری از تاریخ داریم که حدودا تاریخ و سند را مشخص کنیم، اما این که متعلق به چه منطقه ای بوده را نمی دانیم، می دانیم در چه منطقه ای پیدا شده اما این که همانجا نوشته شده یا خیر را نمی دانیم.

در مورد نسخه های اسلامی متاخر در نسخه ها بخشی هست که کاتب مشخص است که در انتها و ابتدا آمده، اما در مورد قرآن ها این اطلاعات را از دست داده ایم و به دلیل استفاده های زیاد صفحات آغاز و انتهایی از دست رفته اند.

مارکس گفت: به عنوان نمونه دو نسخه را در مورد نحوه نگاره قال و خوانش آن مقایسه می کنیم، در یک نسخه بدون الف است و در یک نسخه دیگر این عبارت الف دارد، این که چطور باید با این داده تاریخی مواجه شویم، بستگی به منظر ما دارد، در سنت اسلامی از چشم انداز ابن مجاهد نگاه می کنیم که متاخر است، اما به همین جهت در سنت اسلامی اگر نگاه کنیم، امثال دانی که گزارش می کنند، می گویند به حذف الف نگاشته شده است، اگر از ابتدا نگاه کنیم، می بینیم در ابتدا بدون الف بوده و در ادامه الف اضافه می شده است.

یا قاف در نسخه های متقدم یک نقطه دارد و در قرن چهارم دو نقطه ای شده است.

وی در ادامه افزود: در دوره متاخر این نسخه ها با دایره های رنگی اعراب گذاری شده و در این نسخه خاص که به قرن سوم و یا چهارم برمی گردد، ما با سه رنگ متفاوت در این نسخه مواجه هستیم و نسخه به خواننده کمک می کند که سه نوع آن را بخواند، رنگ قرمز که رنگ اصلی است مالک یوم الدین است، اما رنگ زرد و آبی دو قرائت دیگر را هم ارائه می کنند، رنگ زرد مَلَک یوم الدین ، که جنبه فعلی دارد و قرائت آبی رنگ که مَلِک یوم الدین است که کمک می کند به خواننده که این متن را چطور بخواند.

وقتی به سنت شفاهی رجوع می کنیم، قرائت مَلِک و مالک را می بینیم.

قرائت مَلَکَ شاید ناآشنا باشد اما این نیز در سنت اسلامی نقل شده است و چون می دانیم که قرائات هفتگانه با ابن مجاهد تثبیت می شوند و وجود چنین قرائتی که جزء قرائات هفتگانه نیست نشان می دهد که تثبیت ابن مجاهد حاکم نشده است.

مارکس بیان کرد: وقتی به سنت اسلامی نگاه می کنیم، می بینیم که برای نحاس بحث نحوی مهم بوده و 14 وجه مختلف برای نحوه قرائت این عبارت ارائه می کند، دو مورد از اینها را به دیگران منتسب می کند و بقیه احتمالات نحوی است که از دید او معتبر است.

این محقق تصریح کرد: در رشته علم قرآنی وقتی در مورد قرائات صحبت می شود همیشه اسم ابن مجاهد و هفت قرائت مطرح می شود و می تواند تلقی این باشد که گویی این متن با ابن مجاهد تثبیت شده است و در حال حاضر سؤال برای ما این است که آیا این تصور از جایگاه او و نسبتش با متن قرآن چقدر صادق است.

وی در ادامه با اشاره به اینکه یکی از نمونه ها در ارزیابی سنت شفای نام ها است، بیان کرد: یکی از نمونه ها کلمه اسراییل است که در مصاحف به صورت های مختلفی است وقتی به منابع اسلامی مراجعه می کنیم، 15حالت برای خواندن آن پیشنهاد می شود، وقتی دقیق تر نگاه می کنیم می بینیم که یکی از مسائل وجود یا عدم همزه است و نشان می دهد که در یک دوره همزه یک مسئله برای مفسران مطرح شده و به عنوان یک پیشنهاد از خواندن آن کلمه می آید که نحوه نگارش همزه ندارد اما در خواندن پیشنهاد می شود.

مارکس بیان کرد: مثال دیگر یأجوج و مأجوج است که در سنت اسلامی قرائت حفص است که همزه دارد، بقیه بدون همزه هستند، وقتی به نسخه ها مراجعه می کنیم ماجرا جالب تر می شود ،در آنها می بینیم که الف ندارند، در نسخه مارسل که در روسیه است هم ظاهرا لایه اولیه یعنی متن اصلی مصحف بدون الف ، بوده اما در دوره متاخر الف به دو کمله اضافه شده است، لذا این مسئله نشان می دهد که این تحول یک تحول در نحوه قرائات است و مسئله جدیدی برای علمای مسلمان به نام همزه ایجاد شده و قرائت جدیدی ایجاد شده و بر اساس قرائت جدید نسخه اصلاح شده است.

یکی دیگر از نسخه ها جنبه دیگری را نشان می دهد که با الف نوشته شده اما علامت آی کوچک دارد که آ خوانده شود، لذا اگر بخواهیم جمع بندی کنیم باید بگوییم که وقتی شواهد را در نسخه ها بر اساس ترتیب زمانی می بینیم، متوجه می شویم که در دوره متقدم الف را نداشته ایم، اما در دوره متاخر این اشتیاق به نگارش الف بیشتر شده است و با الف نگارش می شود.

مدیر پروژه کرپوس کرانیکوم در انتهای سخنان خود بیان کرد: اما اتفاقی که در قرائت افتاده این است که قرائت ها بدون همزه است و یک قرائت همزه دارد و تلاشی برای توجیه کردن همزه صورت گرفته است که ریشه کلمه را همزه دار فرض می کنند، ممکن است شما برعکس ترسیم کنید و بگویید، چون تلاش نحوی شده بود، بعدا همزه تولید شده و یا برعکس اول همزه تولید شده و بعدا تفسیر نحوی ارائه شده، اما نکته مهم تاثیر رسم الخط در نحوه خواندن متن است که به عنوان یک پیشنهاد که می شود از این نوع به این نتیجه گیری رسید، نمونه آن را آقای حمیدرضا مستفید در مقاله ای به نام تاثیر خط در پیدایش قرائات نشان دادند که چطور ممکن است که به خاطر نوع نگارش کلمات، قرائات مختلفی ایجاد شده باشد.


کلید واژه ها: پروژه - قرآن - تاریخ - دانشگاه - اسلام - اسلامی - برگزار - علمی - قدیمی - گزارش - جامعه اسلامی - علوم انسانی - امروز - اهمیت - قرآنی - هیئت علمی - مدیر - زنده - هایی - مسلمانان - محققان - اندیشه - ادبیات - گوسفند - فرانسه - نمایش - بنیاد - تصویر - رابطه - جامعه

آخرین اخبار سرویس:
قصد تعطیلی مراکز علمی کاربردی را نداریم

سوالات ارشد مجموعه علوم تربیتی 1 - دولتی 91

عکس هایی برای دلنشین تر شدن فضای دانشگاه

سوالات ارشد علوم کتابداری واطلاع رسانی - دولتی 91

سوالات ارشد مجموعه علوم اجتماعی - دولتی 91

اخراج یک دانشجو و انفصال از خدمت یک استاد دانشگاه تهران به دلیل تخلف پژوهشی

سوالات ارشد مجموعه علوم جغرافیایی - دولتی 91

سوالات ارشد مجموعه تربیت بدنی - دولتی 91

دغدغه ها و مطالبات دانشجویان دانشگاه فنی و حرفه ای پسرانه یاسوج+پاسخ مسئولان

هیچ دانشجویی از این دانشکده اخراج نشده است

تشکیل جمهوری اسلامی و نه سکولار از دستاوردهای انقلاب است

دکتر فقیهی، رییس هیات مدیره ی هلدینگ داده ورزی سداد شد

سوالات ارشد مجموعه تربیت بدنی - دولتی 93

سوالات ارشد مجموعه علوم اقتصادی - دولتی 93

سوالات ارشد مجموعه علوم اجتماعی - دولتی 93

تاریخ پایان کلاس های 40 دانشگاه کشور در نیم سال اول 97

قرارداد همکاری دانشگاه تفرش و اتاق بازرگانی استان مرکزی منقعد شد

سوالات ارشد مجموعه علوم تربیتی 1 - دولتی 93

چهار پژوهشگر و فناور برتر کشور از اصفهان انتخاب شدند

سوالات ارشد علوم کتابداری واطلاع رسانی - دولتی 93

سوالات ارشد مجموعه علوم تربیتی 2 - دولتی 93

سوالات ارشد مجموعه علوم تربیتی 3 - دولتی 93

ولویت اول استانداری آذربایجان شرقی باید بهبود معیشت مردم باشد

فارس به عنوان استان برتر کشور در حوزه پژوهش و فناوری انتخاب شد

نمایشگاهی به وسعت پژوهش+ فیلم

نمایشگاه علمی و دانشگاهی در اربیل عراق برگزار می شود

وقتی زنگ هفته پژوهش در استان سیستان و بلوچستان نواخته شد/ از برگزاری تورنمنت تا مشاوره به شرکت های دانش بنیان

6 طرح دانشگاه علوم پزشکی همدان به مرحله تجاری سازی رسید

آغاز مهلت مجدد ثبت نام در کنکور ارشد از 28 بهمن

سوالات ارشد پژوهش علوم اجتماعی - دولتی 93

6 طرح دانشگاه علوم پزشکی همدان به مرحله تجاری سازی رسید

همایش ارتباط هنر و محیط زیست در دانشگاه فردوسی برپا شد

سوالات ارشد علوم کامپیوتر - دولتی 93

دانشگاه یزد جزو 200 دانشگاه جوان کشور است

سوالات ارشد علوم دریایی واقیانوسی- فیزیک دریا - دولتی 93

نخستین جشنواره رویش دانشگاهی

رونمایی از اپلیکیشن همراه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی

گشایش نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی و فن بازار قزوین

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز ارگان معتمد صنعت چرم و کفش است

مسابقات ACM با هدف افزایش مهارت برنامه نویسی در بین دانشجویان برگزار می شود

اختصاص 40 میلیارد تومان به گرنت های فناوری و پژوهشی

جهانگیری: امروز مشاهده می کنیم که دانشگاه ها هم نشاط سیاسی دارند و هم به مسائل علمی خوب پرداخته می شود

میزگرد نقش و تاثیر آمار در توسعه کشو

معاون وزیرعلوم: فناوران سطح خود را به بازار نزدیک کنند

آیین افتتاحیه هفته پژوهش و فناوری استان قزوین

ظرفیت حمایت اتحادیه اروپا از اعزام اساتید و دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی ایجاد شد

دانشجویان دانشگاه ارومیه در اعتراض به مشکلات صنفی تجمع کردند+ تصاویر

اعطای تندیس ملی فداکاری به 29 دانشجو

وزیر علوم: کنکور تا پایان دولت دوازدهم حذف می شود

آغاز مهلت مجدد ثبت نام در کنکور کارشناسی ارشد از 28 بهمن

افتتاح نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی

سوالات ارشد مجموعه مهندسی فناوری اطلاعاتIT - دولتی 93

نمایشگاه دستاورد های پژوهشی شمال خوزستان

رسانه یک چرخه هوشمند بین نهاد پژوهشی و مردم است

53 محصول دانشگاه آزاد از سوی صندوق های سرمایه گذار پذیرش می شوند

روشی برای کوچک کردن اشیا در مقیاس نانو

دانشجویان بومی معترض به حضور دانشجویان بین المللی

53 محصول دانشگاه آزاد توسط صندوق های سرمایه گذار پذیرش می شوند

سوالات ارشد مهندسی مواد -نانو مواد(نانو فناوری) - دولتی 93

دانشگاه ها برای ارتباط با جامعه نیازمند پیوند با رسانه ها هستند

روشی برای کوچک کردن اشیا در مقیاس نانو

غفاری تاکید کرد ضرورت ارتباط رسانه و دانشگاه در توسعه علم

دانشجویان جهادی آزاد دزفول در روستای شنگر خدمات رسانی کردند+ تصاویر

خانیکی در نشست خبری پژوهش و رسانه: ارتباط میان رسانه و پژوهش نیاز به یک میانجی دارد

دانشجویان جهادی شهید گودرزی دزفول در روستای شنگر خدمات رسانی کردند+ تصاویر

انتصاب رییس هیات والیبال منطقه آزاد کیش

مراسم «هفته پژوهش با محوریت پژوهش های علوم انسانی» برگزار می شود

هدایت نور در مقیاس نانو با ابداع دستگاه جدید

گروه جهادی شهید گودرزی دزفول در منطقه روستایی شنگر خدمات رسانی کردند+ تصاویر

محققان MIT به روشی برای کوچک کردن اشیاء دست پیدا کردند

انتخاب شعار روز فناوری فضایی به فراخوان گذاشته شد

سرپرست دانشگاه آزاد چالوس منصوب شد

سرپرست 4 واحد دانشگاه آزاد اسلامی منصوب شدند

اعتراض غیرانتفاعی ها به بند 4 استیضاح وزیر علوم/ این بند با حقیقت فاصله دارد

اعتراض غیرانتفاعی ها به بند 4 استیضاح وزیر علوم

مرکز نوآوری دانشگاه بیرجند به زودی تاسیس می شود

مدیریت شیشه ای و شفاف بنا کار در دانشگاه ایلام است

امکان ثبت نام مجدد آزمون ارشد فراهم شد

مناظره دانشجویی امشب در دانشگاه علوم پزشکی بوشهر برگزار می شود

مرکز نوآوری در دانشگاه بیرجند به زودی تاسیس می شود

داوطلبان علوم پزشکی دانشگاه آزاد در پاستور تجمع کردند

همکاری شورای شهر و دانشگاه ها برای رفع مشکلات و ارتقای مدیریت شهری بجنورد

نرخ رشد علمی ایران 11 برابر نرخ رشد میانگین جهانی + جزییات پیشرفت علمی کشور

مناظره دانشجویی با موضوع «دانشجو و سیاست» در دانشگاه علوم پزشکی بوشهر برگزار می شود

مرکز نوآوری در دانشگاه بیرجند در حال تاسیس است

صندوق های سرمایه گذار 53 محصول دانشگاه آزاد را پذیرفتند

دانشگاه ها، کلاس های درس افراد دارای معلولیت را در طبقه همکف برگزار کنند

مهلت ثبت نام در کنکور کارشناسی ارشد 98 امشب پایان می یابد

سوالات ارشد مهندسی کشاورزی - علوم خاک - دولتی93

سوالات ارشد مهندسی منابع طبیعی - جنگلداری - دولتی 93

آموزش ها باید مهارتی و متناسب با نیازهای جامعه باشد

برگزاری جشنواره فن آوری در صنعت نساجی

فناوران سطح فناوری خود را به سطح بازار نزدیک کنند

رشد علمی ایران 11 برابر نرخ رشد میانگین جهانی +جزییات

تغییرات کنکور ارشد گروه علوم پزشکی سال 98 اعلام شد

کارگاه ریشه شناسی واژه قرآنی «محسور» برگزار می شود

جهانگیری: هیچ وقت آرامشی به خوبی وضع فعلی در دانشگاه ها نداشتیم

سوالات ارشد مهندسی کشاورزی - علوم باغبانی - دولتی 93

آموزش ها باید مهارتی و متناسب با نیازهای جامعه باشد

نوزدهمین جشنواره تجلیل از پژوهشگران وفناوران برتر کشور

تبیینی بر چگونگی رابطه متن مکتوب قرآن با گزارش های شفاهی آن

تبیینی بر چگونگی رابطه متن مکتوب قرآن با گزارش های شفاهی آن