مطالب مرتبط:
سیدمهدی شجاعی در مشهد مطرح کرد تحریف در ادبیات آیینی و تاریخ تشیع/ دنبال جاذبه های جدید باشیم
می خواهیم نمایشی در خور با تاریخ فوتبال ایران داشته باشیم
رنگ عزا در ماسوله/ جاذبه آیینی روستای پلکانی +عکس
جاذبه های گردشگری شبه قاره/245 مسجد «افسر والا» نماد تاریخ و معماری کهن شبه قاره + تصاویر
معارض بحرینی: آل خلیفه برای تحریف تاریخ بحرین تلاش می کند
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 31 شهریور 1397 ساعت 18:022018-09-22فرهنگي

تحریف در ادبیات آیینی و تاریخ تشیع/ دنبال جاذبه های جدید باشیم


در بحث ادبیات آیینی و تاریخ تشیع به شدت دچار تحریف هستیم و بی قیدی هم از سوی برخی مداحان و ذاکران در این حوزه دارند.

- "، همزمان با یازدهم محرم سیدمهدی شجاعی نویسنده آثار ماندگار ادبیات آیینی در کافه کتاب آفتاب مشهد مقابل مخاطبانش نشست و درباره ادبیات منثور عاشورایی صحبت کرد.

* ادبیات آیینی برای من وسیله ای است که آن الگوها را در جامعه معرفی کنم سیدمهدی شجاعی در ابتدای این دیدار درباره دغدغه های خود درباره انتقال مفاهیم بلند اعتقادی در قالب ادبیات آیینی گفت: از دوران جوانی و نوجوانی دغدغه داشتم که مفاهیم اعتقادی ما که قطعا بلندترین و ارجمندترین مفاهیم در میان مکاتب مختلف است باید با زبان و ادبیات امروز به مخاطب منتقل بشود و این انگیزه های اولیه داستان نویسی من در این حوزه بود.

هر چه گذشت بیشتر به این نتیجه رسیدم که همه آرمان ها و فرهنگ ما معطوف الگوهای ما است.

در همه دنیا اصل هست که شناخت ملت ها با شناخت الگوها و افراد محبوب و اسوه ممکن می شود و هر چه این الگوها متعالی باشند آن جامعه رشد و اعتلای بیشتری خواهد داشت.

آن چه ما الان با آن به عنوان عوام فریبی دست و پنجه نرم می کنیم جلوگیری از ارتقای مخاطب است و یکی از مهم ترین شیوه های آن ارائه الگوهای نازل است تا سطح مخاطب را پایین نگه دارند در سراسر دنیا هم همین طور است و سیاست گذران فرهنگی دنیا هم افرادی را به عنوان الگو معرفی می کنند که آنها را به نظر مطلوب سیاستگذاران فرهنگی برسانند.

این نویسنده توانا در ادامه درباره الگوی واقعی در جامعه و البته به روز بودن الگوهای اعتقادی ما برای جامعه صحبت کرد و گفت: باور من این است که ادبیات آیینی برای من وسیله ای است که آن الگوها را در جامعه معرفی کنم و معتقدم اصل داستان مبتنی بر یک نیاز فطری بشر است.

بشر اسطوره می سازد برای این که شخصیت هایی را که دوست دارد داشته باشد ولی ندارد و آنها را در قالب اسطوره آنها را ترسیم می کند.

انسان ها دنبال کمالی هستند و وقتی کسی را پیدا نمی کنند آن را می سازند و اسطوره اینجا شکل می گیرد .

از دیدگاه من شخصیت هایی دینی که من به آنها پرداختم اسطوره های واقعی هستند و پرداختن به آنها می تواند رشد و آگاهی را در مخاطب ایجاد کند.

معتقدم همه آنچه ما دنبال آن می گردیم در این شخصیت ها می توان پیدا کرد چون این الگوها را خدا قرار داده و دست ساز بشر نبوده است.

این جدی ترین انگیزه من برای نوشتن از اینها بود.

* گرایش به ادبیات آیینی از خانواده آغاز شد نویسنده کتاب سقای آب و ادب در ادامه پرداختن به کربلا و عاشورا را فراتر ازذکر یک واقعه تاریخی می داند.

او معقتد این افراد برای جامه کنونی ما حرف های زیادی دارند که باید استخراج شود در اختیار مخاطب قرار بگیرد: اگر ما به کربلا و عاشورا می پردازیم برای این نیست که از یک واقعه تاریخی یاد کنیم یا ثوابی ببریم بلکه برای ما حرف دارد و بزرگترین پیام ها را برای جامعه ما دارد اگر به آن توجه کنیم و از آن معدن استخراج کنیم.

آدم هایی روبروی امام حسین ایستادند کافر و عرق خور نبودند بسیاری از آنها افراد مقدس و مذهبی و پیشانی بسته بودند و اگر این را بفهمیم تکلیفمان مشخص می شود که کفر الزاما لباس کفر پوشیده باشد و خیلی اوقات ضدیت با مبانی حقیقت و مذهب در لباس مذهب اتفاق افتاده است.

با این نگرش رجوع کردن به این معادن همیشه برای ما حرف دارد.

در کتاب سقای آب و ادب به صراحت آمده است که این مفاهیم به درد امروز هم می خورد بنابر این نیست که از گذشته صرفا مقدسی که حرف زدن ازش ارزشمند است حرف بزنیم بلکه نیاز جامعه امروز ماست که باید از آن حرف زده شود.

شجاعی درباره گرایشش به ادبیات آیینی و تاثر افراد و آثار بر خودش گفت: این مسئله از فضای خانوادگی ما شروع می شود.

عمویی داشتم که با علامه امینی همکار بود و تاثیر جدی در من داشت و جزو آخوندهایی بود که درست زندگی می کرد و عمل می کرد.

از آثار آنچه پیش از انقلاب یادم می آید آثار مرحوم شریعتی و پرویز خرسند است که آقای خرسند قدم های اولیه را در ادبیات مذهبی و آینی برداشته است.

زیان و آثار این دو شخصیت برای من خیلی جدی بود اما از همان گذشته معتقدم که باید زبان آثار را پیدا کرد و ما آن پیدا نکردیم.

آثار من هم که چاپ و مورد استقبال واقع شده هم به این زبان دست پیدا نکرده است و من از روی تواضع هم این حرف را نمی زنم.

واقعیت این است که اینها سیاه مشقی است تا برسیم به ادبیاتی که بتواند آن مفاهیم را منتقل کند.

خیلی جاها بود که من قلم را عاجز می دیدم از نوشتن.

خیلی جاها آدم از دریافت عاجز می شود و با چیزهایی مواجه می شود که نمی تواند آن را درک کند.

بسیاری از این مسائل آیینی شهودی است.

گاهی اوقات تصویری در ذهن من نقش می بست که اقیانوسی جلوی من هست و باید توشه ای از آن برای مردم ببریم و اصطلاحا تنهاخوری نکنیم و آنچه که رسیدیم را به مخاطب منتقل کنیم.

خب باید با چه ظرفی اینها منتقل شود؟ خیلی اوقات اینها را با پیاله منتقل می کنیم که قابل قیاس با آن اقیانوس بزرگ نیست.

تازه اگر ماهیت آن حفظ شده باشد قابل قیاس نیست.

فقط دلخوشی ما این است که از جنس آب است.

ما هنوز جنس انتقال را پیدا نکردیم و آن شکل و مواجهه ای که من با ادبیات آیینی مواجه می شوم نشان می دهم که هنوز دنبال پیدا کردم.

وقتی بخواهیم با این کلمات مفاهیم آسمانی را منتقل کنیم حس افراد غارنشین به آدم دست می دهد که نمی تواند مفهوم را برساند و دست و پا می زند برای پیدا کردن کلمه و آخرش هم حس می کند منتقل نشده است.

او در ادامه به بحث ادبیات کهن و تاثیر آن در قوت آثار آیینی اشاره می کند و می گوید: ادبیات کهن نقش جدی در این ماجرا دارد و به ضرس قاطع معتقدم نویسنده ای که با ادبیات کهن آشنا نباشد در این راه موفق نخواهد شد.

پایه و استخوان بندی قلم با ادبیات کهن شکل می گیرد و بسیاری از نویسندگان موفق دنیا موفقیت شان به خاطر آشنایی با ادبیات کهن است.

در کشور ما جلال آل احمد کسی است که به سبک رسیده و می گوید تاریخ بیهقی را شانزده بار تدریس کرده ام.

محمود دولت آبادی هم در ادبیات صاحب سبک است.

ما باید ادبیات کهن را در خودمان خرج کنیم و خروجی آن می شود سبک ما و اگر در کسی منحصر شود محدود می شود ولی اگر متنوع شود عصاره آن می شود ادبیاتی که هویت و شناسنامه دارد.

* یکی از سهل نگری برخی نویسندگان ما این است که خیلی زود دنبال خروجی هستند نویسنده کتاب کمی دیرتر در ادامه سخن خود به بحث تحریف آثار تاریخی اشاره می کند.

در اینجا اون نقش نویسنده محقق را برجسته می داند و این چنین می گوید: بسیاری از مفاهیم اعتقادی ما در طول تاریخ دچار تحریف شده و برخی هم نابود شده و باید بگردیم آن را در آثار مختلف پیدا کنیم و از این کتاب ها استخراج کنیم.

یکی از سهل نگری برخی نویسندگان ما این است که خیلی زود دنبال خروجی هستند.

این که من تاکید دارم منابع آثارم در در انتهای کتابهایم بیاورم برای است که نشان دهم مستند است و ثانیا به خاطر تحقیق و تتبع است چراکه ما در مقابل حقیقت مسئول هستیم.

در کتاب سقای آب و ادب چون برخی دریافت ها از حد استنادات خارج شد در انتهای کتاب آوردم که این با کتاب قبلی فرق دارد و مثل کشتی پهلو گرفته نیست.

در کتاب سقای آب و ادب برخی اتفاقات افتاده که با این که به آنها معتقدم ولی استنادات نداشت و من تاکیدداشتم این مسئله ذکر شود.

در ادبیات کهن ما بیش انکه ما در نثر صاحب گنیجه باشیم در شعر هستیم.

اگر می خواهیم نثر قوی داشته باشیم باید شعر کهن را بخوانیم چون داستان های زیادی در شعر داریم.

بهترین شعرها و نثرهای ما مضامین عرفانی دارد و همه مفاهیم دینی و مذهبی ما در قالب ادبیات کهن به ما رسیده و این نقش بسیار جدی است.

کل ادبیات ما مشحون از مفاهیم دینی و اخلاقی است کسی اگر فقط سعدی را بخواند می توان گفت انسان اخلاقی است.

انچه کگه در نثر سعدی هست قواعد اخلاقی در ان هست وقتی با نگاه دقیقی نگاه کردیم مضامین بسیاری از روایات ما هست بدون این که نام برده شود.

از این منظر من تحت تاثیر هستم از ادبیات کهن.

* در بحث ادبیات آیینی و تاریخ تشیع به شدت دچار تحریف هستیم بحث مستند حرف زدن در ادبیات آیینی مسئله دیگری بود که سیدمهدی شجاعی درباره آن سخن گفت: یک بحث جدی در ادبیات آیینی و دینی استنادات است که تناقض با کار هنری و خلاقانه دارد.

ما در بخش معصومین معتقدم آنچه نقل می شود برای معصومین که چیزی نسبت داده نشود که خلاف باشد و اگر این محدوده بیرون بیاییم دستمان باز است برای تصویری سازی و تخیل کردن.

ضمن اینکه در بعضی موارد برای پرداخت به این فضاها نیازمند تخیل نیستیم بلکه نیازمند تحقیق هستیم مثل فضاسازی ها و در اینجا نیازمند مستندات تاریخی هستیم که باید فرهنگ آن دوران را بشناسیم.

باورم بر این است که این محدودیت ها وجود دارد و شاید دشواری کار آیینی است که قیدهایی برای نوشتن وجود دارد.

دیگر مسئله در ادبیات آیینی این است که مخاطب آخر داستان را می داند و به دنبال باید جاذبه های جدید باشیم تا این خلا جبران شویم.

در بحث ادبیات آیینی و تاریخ تشیع به شدت دچار تحریف هستیم و بی قیدی هم از سوی برخی مداحان و ذاکران در این حوزه دارند.

در قدیم مداحان و ذاکران مقدی بودند بحث تاریخ را مشخص کنند و یکی از تکنیک های این ماجرا بحث زبان حال بود که فاصله گذاری می کرد بین نقل و حرف شخص.

متاسفانه این بی قیدی در ادبیات شفاهی و کتبی ما وجود دارد وقتی درباره حضرت عباس تحقیق می کردم به کتاب هایی بر می خوردم که مشحون از فرعیات بود.

واقعا چیزی که امروز نقل می شود استعداد و قابلیت دارد به عنوان تاریخ مستند به نسل بعدی منتقل شود.

آخرین بحث سیدمهدی شجاعی در این جلسه مقایسه ادبیات نثر و شعر عاشورایی بود.

وی در این حوزه معتقد بود که ادبیات نیر در مقابل شعر کمتر شد کرده و عقب افتاده است: در زمینه ادبیات عاشورایی در حوزه شعر رشد خوبی داشتیم و انصافا استعدادهایی که ظهور کرده حیرت انگیز است و آثار بسیار وزینی تولید شده است مثال آن را در سال های اخیر در شب شعر عاشورایی شیراز می تواند دید که آثار فاخری خلق می شود.

در زمینه نثر هنوز خلا داریم و شاید دلیل آن شرایط فرهنگی ما باشد که نویسنده وقتی بخواهد اثری را خلق کند باید چند سال وقت بگذارد ولی حق التالیف آن کافی نیست و ایضا هم مخاطب محدود است در ایران شمارگان کتاب پایین است و هزینه های نویسنده بر نمی گردد.

نیاز به مطالعه و پژوهش در کارهای تاریخی عموما با حمایت سیاستگذاران فرهنگی انجام می پذیرد که در ایران اینگونه نیست.

البته کارهای خوبی در این زمینه وجود دارد.

ما در نیستان مجموعه ادبیات فاخر را منتشر کردیم که بر اساس همین رویکرد بود.

اقای یاسین حجازی در این زمینه کارهای خوبی کرده اند.

در حوزه اقای داستانی هم هستند نویسندگانی خوبی که آثار شاخصی تولید کرده اند.

در بحث ادبیات مقاومت و جنگ آثار خوب و برجسته ای خلق شده که این آثار زبان خودش را پیدا کرده و افرادی چون احمد دهقان از دل جنگ آمدند نویسنده شدند اگر همین میزانی که برای ادبیات مقاومت اتفاق افتاد برای ادبیات مقاومت می افتاد وضعیت بهتری داریم.

یک بحث جدی در ادبیات آیینی و دینی استنادات است که تناقض با کار هنری و خلاقانه دارد.

ما در بخش معصومین معتقدم آنچه نقل می شود برای معصومین که چیزی نسبت داده نشود که خلاف باشد و اگر این محدوده بیرون بیاییم دستمان باز است برای تصویری سازی و تخیل کردن.

شاید دشواری کار آیینی است که قیدهایی برای نوشتن وجود دارد.

دیگر مسئله در ادبیات آیینی این است که مخاطب آخر داستان را می داند و به دنبال باید جاذبه های جدید باشیم تا این خلا جبران شویم.


کلید واژه ها: ادبیات - مخاطب - جامعه - نویسنده - فرهنگ - داستان - عاشورا - انگیزه - فرهنگی - داستان نویسی - شجاعی - تاریخ - جوانی - کافه کتاب - بلندترین - هایی - کتاب - انسان ها - ماندگار - خانواده - مداحان - انتقال - محبوب - کمالی - آرمان - دیدار - کربلا - انسان - امروز - محرم

آخرین اخبار سرویس:
رکورد برداشت به در نی ریز +فیلم

تصویربرداری از خرس قهوه ای و توله اش در فارس

دلیل گریه مارال فرجاد/ عکس

اعتراف نیکول کیدمن: ازدواج با تام کروز از آزار جنسی نجاتم داد

پیگیر تبدیل وضعیت نیروهای قراردادی وزارت فرهنگ و ارشاد هستیم

اختصاص2 میلیارد تومان برای تعمیر تالار فخرالدین اسعد گرگانی

خاطره شنیدنی بازیگر سینما از مادر 4 شهید دفاع مقدس

پیگیر تبدیل وضعیت نیروهای قراردادی وزارت فرهنگ و ارشاد هستیم

مهلت ارسال آثار به جشنواره رسانه و میراث کردستان تمدید شد

منیژه حکمت: پول فاسد سینما را فراگرفته

مهلت ارسال آثار به جشنواره رسانه و میراث کردستان تمدید شد

اختصاص2 میلیارد تومان برای تعمیر تالار فخرالدین اسعد گرگانی

مستند ظهور یا افول

معروف ترین قربانیان اسیدپاشی کشورمان بازیگر شد +عکس

توضیحات خزاعی درباره فیلم «حضرت خدیجه (س)»

گرامیداشت یاد و خاطره شهدای لشکر 25 کربلا در گرگان + فیلم

درباره آقای الف.پ

تقدیر از ماموستا قاسم مویدزاده ، شاعر مهابادی

معرفی داوران خارجی جشنواره ی فیلم کوتاه تهران

جلوه های ویژه فیلم سینمایی دختر شامر

دانلود آهنگ جدید حسام مهدی زاده بنام بازیگر

قربانی اسیدپاشی بازیگر شد / عکس

جعبه ابزارهای حیرت انگیزی که مشابه آنها را ندیده اید! + فیلم

معرفی داوران خارجی جشنواره ی فیلم کوتاه تهران

قربانی اسیدپاشی بازیگر شد / عکس

دمیدن روحی تازه در کالبد جاجیم بافی استان مرکزی

استقبال فیلمسازان از جشنواره فیلم رشد

شخصیت درون گرای یاشار برای من یک چالش بزرگ بود

14 مرحله انتخاب کتاب خوب برای خواندن

​ساخت عروسک های «وُداد» ویژه کودکان اربعینی

حضور ستاره سینمایی در تمرین ملی پوشان کشتی

عشق معلمی معجزه کرد/ هنر به قلب محرومیت می آید+ فیلم و عکس

عکس هایی که از آرشیو ارتش خارج شد

​«روزهای بی قراری2» در سراشیبی پایان

اجرای 3 نمایش مناسبتی در ماه صفر/ فراخوان نمایش های رادیویی فجر منتشر شد

شهروند خبرنگار ما باشید + فیلم

تولید پویانمایی «ماه تی تی» در مرکز فارس

سریال های پاییزی سیما از راه رسید

​مضمون شعر دفاع مقدس در قامت جهانی است

راه اندازی تنها سینمای فسا از مطالبات به حق مردم است

عکس هایی که از آرشیو ارتش خارج شد

​ فیلم «آن بیست و سه نفر» به جشنواره فجر می رسد/ نسل جدید مشتاق شنیدن قصه های جنگ

بررسی سازمان FATF در مستند «کنوانسیون»

قربانی اسیدپاشی بازیگر شد + تصویر

معرفی داوران خارجی جشنواره ی فیلم کوتاه تهران

برش هایی از فیلم رویای خیس

راه اندازی تنها سینمای فسا از مطالبات به حق مردم است

برشهایی از فیلم رویای خیس

«روزهای نارنجی» روی فرش قرمز جشنواره های جهانی

سریال دراکولا در راه است

یادداشت تند منیژه حکمت: فریاد من برای نفع شخصی نیست/ لاپوشانی فساد و ناکارآمدی خیانت است

اعلام عناوین مستندهای راه یافته به جشنواره بین المللی فیلم مقاومت/ انتخاب 62 اثر از 300 مستند دریافتی

داور جشنواره بین المللی دهوک مشخص شد

دبیر بخش دانشجویی نخستین جشنواره ادبیات سلامت معرفی شد

اختتامیه چهارمین جایزه جهانی اربعین اول آبان ماه برگزار می شود

مراسم بدرقه خادمان اربعین حسینی در حرم مطهر امام رضا (ع) + فیلم

قربانی اسیدپاشی بازیگر شد + عکس

رونمایی از کتاب «شعله در شمعدانی»

نمایشگاه هنر دستبافته های استان های کشور

تمدید مهلت جشن کتاب سال سینمای ایران

فرزاد فرزین: سرتان در کار خودتان باشد!

توضیحات خزاعی درباره فیلم «حضرت خدیجه (س)»

کلمات قصار/ سعدی: راستی کن که به منزل نرود کجرفتار

تغییر ساعت پخش مجموعه های خبر همدان

اعتراف خانم بازیگر ایرانی به مصرف مواد مخدر و الکل + فیلم

برگزاری نشست تخصصی تجارب مشترک حفاظت و مرمت ایران ـ ایتالیا

اعلام مستندهای راه یافته به جشنواره بین المللی فیلم مقاومت

آغاز ساخت سه خانه فرهنگ در کاشان

برپایی نمایشگاه روضه رضوان

«آلان» بهترین فیلم کوتاه جشنواره ی آلمانی شد

افشاگری مهناز افشار درباره افرادی که تهدید به زیرآب زنی می کنند / عکس

افتتاح ویژه برنامه «نمایش گزیده چهل سال سینمای ایران»

ویدئو / تئاتری با هنرمندی یک قربانی اسیدپاشی

پرستویی میهمان ویژه ملی پوشان کشتی شد

در جستجوی «زمان» از دست رفته

ارزیابی آثار رسیده به جشنواره هنری بچه های مسجد

میرباقری فیلم حضرت خدیجه (س) را می سازد

صادق عبداللهی نویسنده پیشکسوت رادیو درگذشت

تمدید مهلت جشن کتاب سال سینمای ایران

نیکول کیدمن: با تام کروز ازدواج کردم تا مورد آزار جنسی قرار نگیرم

فیلم/ انقلاب اسلامی، حلقه وصل گذشته و حال و آینده ایران است

ششمین کتاب دکتر فیاض زاهد روانه بازار نشر شد

نشست تخصصی تجارب مشترک حفاظت و مرمت ایران ـ ایتالیا

مشکلات حاجی بابا در روایت یک مستند

جدیدترین فیلم نامه هایی که مجوز ساخت گرفتند

موافقت خانه های مطبوعات استانها با اصلاح اساسنامه فعالیتشان

ناگفته های فرهاد آییش در «کتاب باز»

نیکول کیدمن: با تام کروز ازدواج کردم تا مورد آزار جنسی قرار نگیرم

روایت بخش های مهیج «روز های بیقراری 2» در تبریز

واکنش خشن فیل به درخواست سلفی+فیلم

گیر افتادن دزد بخت برگشته داخل شومینه+فیلم

اعلام عناوین مستند های راه یافته به جشنواره بین المللی فیلم مقاومت

مجموعه داستان «مانیا» به پیشخان کتابفروشی ها آمد

راه بیمارستان البرز، شاهراهی حیاتی + فیلم

وضعیت نامناسب بلوار ورودی شهر طالقان + فیلم

پیام تسلیت معاون صدا در پی درگذشت صادق عبداللهی

یکتا ناصر از چشمان سیاه دخترش نوشت! عکس

بیوگرافی سامی یوسف +عکس

دوچرخه هوشمند گوگل + فیلم

اعلام اسامی مستندهای راه یافته به جشنواره ی فیلم مقاومت

تحریف در ادبیات آیینی و تاریخ تشیع/ دنبال جاذبه های جدید باشیم

تحریف در ادبیات آیینی و تاریخ تشیع/ دنبال جاذبه های جدید باشیم