مطالب مرتبط:
گفت و گو درباره جذابترین سرمربی این روزهای اروپا / روزی روزگاری با آقای یورگن کلوپ ...
منشاء اصلی کاهش سرانه مطالعه کتاب چیست؟/حال آقای کارگردان خوب نیست
عصبانیت آقای کارگردان از کمرنگ شدن ارزش ها در سینما
بازیگران زن «روزی روزگاری» بعد از سال ها در یک قاب
روزی روزگاری «تتلو» ! + عکس
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 30 شهریور 1397 ساعت 01:022018-09-20فرهنگي

آقای کارگردان: «روزی روزگاری» را با الهام از تعزیه ساختم


از او پرسیده بودند برای درآوردن سبک خاص و جالب روزی روزگاری از فیلم ساز بزرگی در عالم سینما تقلید کردید یا الهام گرفتید؟ و این گونه پاسخ داده بود: - من به تقلید نیازی نداشتم، چون با تعزیه بزرگ شدم.

ایسنا نوشت: امرالله احمدجو ، کارگردان و فیلم نامه نویسی است که صراحتاً اعلام می کند در همه کارهایش کوشیده تا خود را با عاشورا تنظیم کند.

او باور دارد عاشورا، پربرکت ترین چیزی است که ما در چنگ داریم و هیچ چیزی عزیزتر از آن نیست.

برای عاشقی، چون او، امروز بهترین فرصت برای گفتن از عظمت معشوق است.

آنچه می خوانید شرح گفت وگو با امرالله احمد جو، درباره تعزیه و عاشوراست: *از تعزیه و کارکرد های آن بگویید.

سرآمد نمایش های آیینی جهان در نماد و نشانه و قرارداد، تعزیه است و تعریف آن متأسفانه هنوز برای خیلی از افراد شناخته شده نیست.

تعزیه یک منظومه است که توسط تعزیه خوان ها نقل می شود و در اصل، نمایشی آیینی یا آیین نمایشی به شمار می رود.

تعزیه وجه ظاهری نمایشی دارد، اما نمایش نیست، چراکه نمایش ها تماشاگر دارند، اما آیین، شرکت کننده دارد.

شرکت کنندگانی که با فرستادن صلواتی بلند، گفتن تکبیر یا سینه زدنی هماهنگ در برگزاری این آیین مشارکت مستقیم دارند.

تعزیه خوان، مانند نقال، برای شور و حال دادن به روایت یک واقعه از آواز و لباس مخصوص استفاده می کند با این تفاوت که منظومه بلند تعزیه، بین چند روای تقسیم می شود.

لباس مخصوص و استفاده از آواز و حرکت در تعزیه، آن را به نمایش نزدیک می کند.

*در بعضی از تعزیه ها می بینیم که مردی در لباس شیر وارد میدان می شود، آیا این نماد ها به اصل داستان ضربه نمی زند؟ از تعزیه نباید توقع داشت که مانند تاریخ، به گزارش سایت قطره و به نقل ازبی کم وکاست یک واقعه وفادار باشد چراکه در اصل یک مرثیه است و کارکرد مرثیه؛ ایجاد شور و حال.

از همین رو تعزیه خوان مجاز است کمی در روایت خود دخالت کند.

بسیاری از مورخان نوشته اند که حضرت قاسم، در زمان رخ دادن واقعه کربلا زیر سن بلوغ بوده، اما تعزیه خوانان برای تحریک مخاطب، ایشان را در آستانه ازدواج نشان می دهند و حجله قاسم برپا می کنند.

شاعرانی مثل کلیم یا محتشم نیز دوست دارند در مرثیه سرایی خود جنی را حاضر کنند یا ورود شیر و رویارویی آن را با امام حسین (ع) به تصویر بکشند؛ بنابراین کارکرد تعزیه، بردن حس و حال مخاطب به فضای واقعه است.

تعزیه به جهت آراستگی در تمام نمایش های آیینی و آیین های نمایشی منحصربه فرد است و شکل آن توسط هزاران استاد، در طول چندین قرن صیقل داده شده و اجرای آن همچنان تداوم دارد.

ممکن است در بعضی تعزیه ها، کمال زیبایی واقعه عاشورا به خاطر بی سلیقگی ها دیده نشود، اما عاشقان حسین (ع) در طول تاریخ با شور و عشق بی وصفی سعی بر حفظ آن داشته و دارند.

در بعضی از دوره های تاریخی حتی از ناحیه صاحبان فتوا نیز با برپایی تعزیه مخالفت شده، اما می بینیم که تعزیه همچنان پابرجاست.

*خاطره ای از اجرای تعزیه دارید؟ تقریباً تمام اقوام من تعزیه خوان بوده اند و خود من نیز از چهار یا پنج سالگی پای ثابت آن بودم، در نقش طفل مسلم.

به خاطر دارم که یک سال از طرف ژاندارمری محل آمده بودند تا از اجرای تعزیه جلوگیری کنند و به همین دلیل تعزیه زودتر از زمان معمول تمام و به صورت مختصر اجرا شد.

فردای آن روز وقتی مأموری که درجه سرهنگی داشت با آن لباس زرق وبرق دار و گروه نظامی خود وارد حسینیه شد و درست روی تخت تعزیه نشست، ناگهان طوفان عجیبی برپا شد و چرخید و چرخید و آمد و جناب سرهنگ را لای گردوخاک گم کرد! این اتفاق تا مدت ها نقل محافل اهالی روستای ما بود.

مخلص کلام، کسانی که با اجرای این آیین مخالفت های سفت وسخت می کردند، به هدف خود نرسیدند و این حرکت مقدس تاکنون ادامه پیداکرده است.

*گفته اید سریال روزی روزگاری را با الهام از تعزیه ساختم و ممکن است این سؤال پیش بیاید که تعزیه را به سریال و قصه و فیلم چه کار؟ برای ما که اهل ساخت و دست اندرکار فیلم و داستان، تعزیه یک سرمشق و گنجینه تمام عیار است.

وجه نمایشی آن، در اولین قدم، انعطاف را به ما یاد می دهد چراکه از دو نفر گرفته تا هزاران نفر می توانند آن را اجرا کنند.

تعزیه خوان های دوره گردی که در روستا ها حضور پیدا می کردند این نمایش آیینی را دونفره اجرا می کردند و تا جایی که من خاطرم هست برای مثال شمر هنگام خطاب قرار دادن لشکر خود، پشت سرش را نگاه می کرد و می گفت: ایا گروه حمله کنید او از یک گروه نامریی حرف می زد و خیال شرکت کنندگان، این گروه را می دید.

اغلب وسایل موردنیاز برای اجرای تعزیه در ساده ترین خانه ها وجود دارد و بخش عظیمی از آن آیین نمایشی در خیال شرکت کنندگان شکل می گیرد.

اصل همه چیز هایی که می بینیم، آن نیست که به چشممان آمده بلکه، آن است که در خیال ما شکل گرفته.

خروجی اصلی، در خیال ماست و بسیار وسیع تر از ما به ازای بیرونی آن.

مجموعه تعزیه خوانان و تعزیه گردانان، با اتکا به نماد ها و نشانه ها و قراردادها، کار خود را در فراهم کردن ابزار صحنه آسان کرده اند، برای نمونه یک تشت آب می آورند و از آن به عنوان نهر فرات استفاده می کنند.

همین امر موجب شده که شخصی، چون من در برخورد با بعضی از صحنه ها که امکانات کافی را برای آن را ندارم، کمی از متن فاصله بگیرم و بعد فکر کنم خودم این صحنه را به این شکل آرایش کرده ام و حالا باید به خاطر بیاورم که چگونه می توان از همین امکانات بهترین استفاده را کرد، به گونه ای که انگار خودم آن را با همین جزییات خلق کرده ام؛ بنابراین توجه به تعزیه و نمادسازی های آن، تعلیم دهنده شیوه تبدیل یک امر درونی به شکل بیرونی آن یعنی تصویر است.

مسئله فاصله گذاری برتولت برشت، برای همه نمایش دانان آشناست و اجداد ما قرن ها قبل این فاصله گذاری را در تعزیه رعایت می کرده اند.

ای کاش همه ما با هر شغل و پیشه و اسم ورسمی، از این گنجینه های خودمانی برای آموختن بهره می بردیم.

البته اگر خام طمعی کنیم و به عنوان مثال فقط برای پیدا کردن شیوه گسترش متنی که می خواهیم بنویسم سراغ گلستان سعدی برویم، سعدی و سعدی ها که مخالف خام طمعی هستند به ما هیچ چیزی نمی دهند، اما اگر به قصد بردن بهره و لذت به آن ها نزدیک شویم خودشان یواشکی چیزی در جیب ما می گذارند که شب چراغ است و در خواب هم آن را نمی بینیم.

تعزیه برای بومی دیدن و کار بومی انجام دادن، یک درس است.

لحن خودمانی آمیخته با ادبیات دارد و از نظم و ابزار موسیقی و آواز و حرکت و دکور و لباس مخصوص بهره می برد.

محل اجرای آن، که تخت حسینیه است نیز معماری خاصی دارد و در آن ظرافت به خرج رفته، پس ازهرجهت و با هر دیدی که به تعزیه نگاه کنیم آموزنده است.

*کدام تعزیه ها را بیشتر دوست دارید؟ به شخصه حدود دوازده تعزیه می شناسم که همگی در نوع خود منحصربه فردند.

از بین این انواع، تعزیه مختار، تنها تعزیه ای است که به صورت کمیک اجرا می شود.

مختار در این تعزیه، با خواندن اشعار مختلف، مؤدبانه اشقیا را هجو می کند و بیننده را به خنده می اندازد.

تعزیه ای که شیفته آنم، تعزیه حرّ بن ریاحی است؛ الگویی برای توبه، برای جبران هر خطایی که در زندگی از انسان سر می زند، برای دل به دریا زدن.

طراحی این تعزیه بسیار جذاب است.

سنگینی آویختن چکمه ها بر گردن حر، نمادی از سر فروآوردن است و بعد نمایشی دارد.

تعزیه دیگری که بر آن عاشقم، تعزیه حضرت ابوالفضل است که با بحرطویل روایت می شود.

پدربزرگ تعزیه خوان من برایم روایت کرده که در روستای ما، از زمانی که او به یاد داشته، درست هنگامی که در تعزیه، حرمله به سوی حضرت ابوالفضل تیر پرتاب می کند، یک تفنگچی که از قبل بین شرکت کنندگان پنهان شده و پیدا کردن او برای کودکان یک سرگرمی است، ناگهان تیری شلیک می کند تا ظلم دیروز را به ظلم امروز وصل کند.

ظلمی که از طرف حکام و راهزنان به مردم وارد می شد و تماشاگر را تکان می داد تا نسبت به آن بی تفاوت نباشد.

*نگاه شما به واقعه عاشورا چگونه است؟ همه ما اگر چهار انگشت به امام حسین (ع) نزدیک شویم، به فلک رسیده ایم.

او عاقبت خود و همراهانش را به روشنی می دانست، اما برای عبرت و آموزش ما عملاً خود و عزیزانش، قربانی شدند و به پیروزی ابدی رسیدند.

واقعه عاشورا در تمام طول تاریخ بشر، منحصربه فرد است.

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست، همه اتفاق ها کنار این اتفاق رنگ می بازند و فقط قصه نویس نابغه ای مثل خدا می توانسته عاشورا را این گونه در کمال، نقل و خلق کند.

من تنها به یک مورد از این عجایب اشاره می کنم.

بیاییم و به حرکت آب در این واقعه دقت کنیم.

پیدایی عاشورا از زمانی است که مسلم بن عقیل راهی کوفه می شود و درراه، در صحرای کربلا مسیر را گم می کند و دچار تشنگی می شود.

بعدازاینکه در کوفه بی وفایی می بیند و آدم های پست دور او حلقه می زنند و زخمی و رنجور، اسیرش می کنند تا به دارالحکومه ببرند، بنا بر آنچه در تاریخ نقل است، او در آخرین جملات عمر خود، آب طلب می کند.

با کاسه ای کثیف آب می آورند و نمی نوشد، می گویند آب تمیز بیاورید، نیت می کند که بنوشد، اما خون دهانش به کاسه می ریزد و آب را غیرقابل خوردن می کند، سه باره آب می آورند و این بار دندان شکسته او در کاسه می افتد، مسلم آب را دور می ریزد و تشنه می میرد.

او اولین شهید تشنه کام این واقعه است.

پیاله و خون و آب و تشنگی همه نشانه ای از اصل ماجرای کربلاست و مقدمه ای بر وقوع آن، همچنان که شهادت مظلومانه دو طفل مسلم؛ بنابراین قدم به قدم این واقعه، معنادار و مایه عبرت است.

عاشورا، تفسیر عملی قران است و کربلا، به همه آن شک و شبهه هایی که در مورد هدف اسلام وجود داشته و دارد خاتمه می دهد.


کلید واژه ها: تعزیه - نمایش - آیین - روزی روزگاری - عاشورا - کارگردان - فیلم نامه نویسی - لباس - منحصربه فرد - مخاطب - امام حسین - نشان - قاسم - بزرگ - فیلم - تماشاگر - سن بلوغ - داستان - بهترین - ازدواج - تفاوت - ایسنا - تصویر - کربلا - گزارش - امروز - سینما - نامه - جهان - سینه

آخرین اخبار سرویس:
سنگ های زنده ای که می شود کبابشان کرد!

روزنما: تئاتر خیابانی غول ها در هلند

روزنما: نمایش غول ها در یک تئاتر خیابانی در هلند

اوقات شرعی بیست و هفتم مهر شیراز + فیلم

درباره «نام برده» و چهره ها در تئاتر

دهن کجی حوزه هنری به وزارت ارشاد ؛ تشخیص خانوادگی نبودن فیلم باران کوثری !

دهن کجی حوزه هنری به وزارت ارشاد ؛ تشخیص خانوادگی بودن یا نبودن فیلم ها !

خانه تاریخی «سیدان» به تاریخ پیوست

مترجم خیالی برای کتاب پرفروش

کتاب چاپ کرده، اختلاس که نکرده اند

آخرین وضعیت اکران «دزد و پری 2»

برترینهای جشنواره ملی فیلم مهر سلامت معرفی شدند

هالیوود اسیر دنیای سحر و جادو/روایتی فانتزی که 100 میلیون دلار فروش جهانی دارد

رامبد جوان: «قانون مورفی» تازگی دارد

ویدئو / موسیقی فیلم؛ «انجمن شاعران مرده»

«مغزهای کوچک زنگ زده»؛ روایتی دردناک از حفظ ارزش های اخلاقی

بررسی وضعیت سلامت همه مسافران اتوبوس مشهد - کرمانشاه+ فیلم

سرای سیگارچی بدون تغییر حفظ می شود

پایان 3 روز خلاقیت و ایده پردازی در «طلوع برکت»/ جوایزی که برندگان را غافلگیر کرد

بازیگری که اجرای دورهمی را رد کرد/ترسیدم فحش بخورم

کارگردان مختارنامه پس از سال ها فیلم می سازد

جامعه دچار آلزایمر فرهنگی شده است

عکس شاد و سرخوش «مهناز افشار» در قبرستان!

جامعه دچار آلزایمر فرهنگی شده است

فیلم قدیمی از خانه شهید رجایی در دوران نخست وزیری

داود میرباقری فیلم حضرت خدیجه (س) را می سازد

مجموعه خبری 25 مهر 97

اجرای بینوایان در هتلی لوکس برای بانوایان

خود کوزت هم نمی تواند این بینوایان را ببیند!

روزیاتو: بازیگرانی که در حین فیلمبرداری بدترین رنج ها و شکنجه ها را متحمل شدند

ندیدم خوش تر از شعر تو حافظ...

از نقطه رهایی تا تنهاتر از مسیح

سلبریتی ها کتاب منتشر کنند یا نه؟

نمایش‎های جدید ایرانشهر معرفی شد

سلطنت به تخت بازیگری رسید

رضا امیر یاراحمدی درگذشت

سلطنت به تخت بازیگری رسید

اجرای بینوایان در هتلی لوکس برای بانوایان

تام و جری برمی گردند

کتابخانه مردان معروف و مهم – بروس لی

زمان تشییع پیکر رضا امیر یاراحمدی مجسمه ساز

تصویری از ساعد سهیلی در نهنگ آبی جیرانی+عکس

کارگاه فیلمنامه نویسی درهمدان

آیین نکوداشت مترجم فقید بوشهری برگزار شد

آیین نکوداشت مترجم فقید بوشهری برگزار شد

غرفه هایی برای زائران کربلا که دیگر نیازی به دلار و دینار ندارد/ موکب داری متفاوت دانشگاهیان ایلامی به زوار اباعبدالله(ع)

انتشار فراخوان بخش ملی جشنواره فیلم فجر

مجموعه خبری 24 مهر 97

پیشنهاد کتاب آخر هفته +عکس

انیمیشن کوتاه لاشه

منتظر فیلم های سینمایی بزرگ برای اکران 1398 نباشید

خانه تاریخی سوخکیان داراب در دست مرمت است

نخستین جشنواره تئاتر کوتاه جزیره کیش

«آنکه می رود؛ آنکه می ماند»

خانه تاریخی سوخکیان داراب در دست مرمت است

پیشنهاد تئاتر آخر هفته

تازه‎ترین خبر از هیاهوی انزوا

دهمین سوگواره حسینی در دامغان آغاز شد

استاد دبیر سیاقی احیاگر آثار قدما بود

طرز تهیه آیس موکا

دهمین سوگواره حسینی در دامغان آغاز شد

استاد دبیر سیاقی احیاگر آثار قدما بود

برپایی نمایشگاه های قرآن و عترت در مبادی ورودی و خروجی عراق

فراخوان تولید آثار فرهنگی با موضوع پیاده روی اربعین

فراخوان آثار مردمی با موضوع پیاده روی اربعین

خداداد عزیزی هم بازیگر شد!

پیشنهاد سینمایی آخر هفته

حضور خداداد عزیزی در یک فیلم !

اولین عکس از ساعد سهیلی در سریال فریدون جیرانی

خاویر باردم پشت وودی آلن ایستاد

اثر پویانمایی کارگردان شیرازی منتخب جشنواره فیلم بمبیی شد

استقرار 250 خادم یار در موکب ها

مجسمه ساز مطرح ایرانی درگذشت

جلوه های ویژه فیلم سینمایی دوئلیست

یاراحمدی، پیشکسوت مجسمه ساز درگذشت

استاد چاروق دوزی زنجانی دیده از جهان فروبست

استاد چاروق دوزی زنجانی دیده از جهان فروبست

پیشکسوت مجسمه سازی درگذشت

خداداد عزیزی هم بازیگر شد! +عکس

کیومرث پوراحمد «تیغ و ترمه» را کلید زد

ارسال محموله گیاهان دارویی به کربلای معلی +فیلم

پیشکسوت مجسمه سازی کشور درگذشت

برش هایی از فیلم سینمایی رابطه

آخرین وضعیت ساخت و اکران فیلم سینمایی «هیاهوی انزوا»

«شیرفروش» جایزه من بوکر را به ایرلند شمالی برد

جشن انار در گنبدکاووس + فیلم

رامبد جوان فرشته می شود و رابرت ردفورد خبرنگار

بازیگر Game of Thrones اولین هدف شما در هیتمن 2 خواهد بود [تماشا کنید]

واکنش دیدنی حیوانات به موسیقی +فیلم

سرای سیگارچی بذون تغییر حفظ می شود

توقف فعالیت معادن تهدیدکننده پایتخت سنگ نگاره های ایران

جایزه من بوکر 2018 به «مرد شیری» رسید

ساعد سهیلی مقابل دوربین جیرانی/ نهنگ آبی رونمایی شد

استقرار 250 خادم یار در موکب های استان و مرزکشور

لحظات ترسناک حمله چند سگ گرسنه به یک نوجوان 12 ساله +فیلم

فروش هفتگی سینمای ایران / 26 مهر

تجهیز کتابخانه های مهاباد با 900 کتاب گویا

جایزه اول جشنواره فرانسوی برای «طاغی»

دستگیری 5 حفار غیرمجاز در شهرستان گرمی

گالری گردی در آخرین روزهای ماه مهر

آقای کارگردان: «روزی روزگاری» را با الهام از تعزیه ساختم

آقای کارگردان: «روزی روزگاری» را با الهام از تعزیه ساختم