مطالب مرتبط:
گفت و گو درباره جذابترین سرمربی این روزهای اروپا / روزی روزگاری با آقای یورگن کلوپ ...
منشاء اصلی کاهش سرانه مطالعه کتاب چیست؟/حال آقای کارگردان خوب نیست
عصبانیت آقای کارگردان از کمرنگ شدن ارزش ها در سینما
بازیگران زن «روزی روزگاری» بعد از سال ها در یک قاب
روزی روزگاری «تتلو» ! + عکس
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 30 شهریور 1397 ساعت 01:022018-09-20فرهنگي

آقای کارگردان: «روزی روزگاری» را با الهام از تعزیه ساختم


از او پرسیده بودند برای درآوردن سبک خاص و جالب روزی روزگاری از فیلم ساز بزرگی در عالم سینما تقلید کردید یا الهام گرفتید؟ و این گونه پاسخ داده بود: - من به تقلید نیازی نداشتم، چون با تعزیه بزرگ شدم.

ایسنا نوشت: امرالله احمدجو ، کارگردان و فیلم نامه نویسی است که صراحتاً اعلام می کند در همه کارهایش کوشیده تا خود را با عاشورا تنظیم کند.

او باور دارد عاشورا، پربرکت ترین چیزی است که ما در چنگ داریم و هیچ چیزی عزیزتر از آن نیست.

برای عاشقی، چون او، امروز بهترین فرصت برای گفتن از عظمت معشوق است.

آنچه می خوانید شرح گفت وگو با امرالله احمد جو، درباره تعزیه و عاشوراست: *از تعزیه و کارکرد های آن بگویید.

سرآمد نمایش های آیینی جهان در نماد و نشانه و قرارداد، تعزیه است و تعریف آن متأسفانه هنوز برای خیلی از افراد شناخته شده نیست.

تعزیه یک منظومه است که توسط تعزیه خوان ها نقل می شود و در اصل، نمایشی آیینی یا آیین نمایشی به شمار می رود.

تعزیه وجه ظاهری نمایشی دارد، اما نمایش نیست، چراکه نمایش ها تماشاگر دارند، اما آیین، شرکت کننده دارد.

شرکت کنندگانی که با فرستادن صلواتی بلند، گفتن تکبیر یا سینه زدنی هماهنگ در برگزاری این آیین مشارکت مستقیم دارند.

تعزیه خوان، مانند نقال، برای شور و حال دادن به روایت یک واقعه از آواز و لباس مخصوص استفاده می کند با این تفاوت که منظومه بلند تعزیه، بین چند روای تقسیم می شود.

لباس مخصوص و استفاده از آواز و حرکت در تعزیه، آن را به نمایش نزدیک می کند.

*در بعضی از تعزیه ها می بینیم که مردی در لباس شیر وارد میدان می شود، آیا این نماد ها به اصل داستان ضربه نمی زند؟ از تعزیه نباید توقع داشت که مانند تاریخ، به گزارش سایت قطره و به نقل ازبی کم وکاست یک واقعه وفادار باشد چراکه در اصل یک مرثیه است و کارکرد مرثیه؛ ایجاد شور و حال.

از همین رو تعزیه خوان مجاز است کمی در روایت خود دخالت کند.

بسیاری از مورخان نوشته اند که حضرت قاسم، در زمان رخ دادن واقعه کربلا زیر سن بلوغ بوده، اما تعزیه خوانان برای تحریک مخاطب، ایشان را در آستانه ازدواج نشان می دهند و حجله قاسم برپا می کنند.

شاعرانی مثل کلیم یا محتشم نیز دوست دارند در مرثیه سرایی خود جنی را حاضر کنند یا ورود شیر و رویارویی آن را با امام حسین (ع) به تصویر بکشند؛ بنابراین کارکرد تعزیه، بردن حس و حال مخاطب به فضای واقعه است.

تعزیه به جهت آراستگی در تمام نمایش های آیینی و آیین های نمایشی منحصربه فرد است و شکل آن توسط هزاران استاد، در طول چندین قرن صیقل داده شده و اجرای آن همچنان تداوم دارد.

ممکن است در بعضی تعزیه ها، کمال زیبایی واقعه عاشورا به خاطر بی سلیقگی ها دیده نشود، اما عاشقان حسین (ع) در طول تاریخ با شور و عشق بی وصفی سعی بر حفظ آن داشته و دارند.

در بعضی از دوره های تاریخی حتی از ناحیه صاحبان فتوا نیز با برپایی تعزیه مخالفت شده، اما می بینیم که تعزیه همچنان پابرجاست.

*خاطره ای از اجرای تعزیه دارید؟ تقریباً تمام اقوام من تعزیه خوان بوده اند و خود من نیز از چهار یا پنج سالگی پای ثابت آن بودم، در نقش طفل مسلم.

به خاطر دارم که یک سال از طرف ژاندارمری محل آمده بودند تا از اجرای تعزیه جلوگیری کنند و به همین دلیل تعزیه زودتر از زمان معمول تمام و به صورت مختصر اجرا شد.

فردای آن روز وقتی مأموری که درجه سرهنگی داشت با آن لباس زرق وبرق دار و گروه نظامی خود وارد حسینیه شد و درست روی تخت تعزیه نشست، ناگهان طوفان عجیبی برپا شد و چرخید و چرخید و آمد و جناب سرهنگ را لای گردوخاک گم کرد! این اتفاق تا مدت ها نقل محافل اهالی روستای ما بود.

مخلص کلام، کسانی که با اجرای این آیین مخالفت های سفت وسخت می کردند، به هدف خود نرسیدند و این حرکت مقدس تاکنون ادامه پیداکرده است.

*گفته اید سریال روزی روزگاری را با الهام از تعزیه ساختم و ممکن است این سؤال پیش بیاید که تعزیه را به سریال و قصه و فیلم چه کار؟ برای ما که اهل ساخت و دست اندرکار فیلم و داستان، تعزیه یک سرمشق و گنجینه تمام عیار است.

وجه نمایشی آن، در اولین قدم، انعطاف را به ما یاد می دهد چراکه از دو نفر گرفته تا هزاران نفر می توانند آن را اجرا کنند.

تعزیه خوان های دوره گردی که در روستا ها حضور پیدا می کردند این نمایش آیینی را دونفره اجرا می کردند و تا جایی که من خاطرم هست برای مثال شمر هنگام خطاب قرار دادن لشکر خود، پشت سرش را نگاه می کرد و می گفت: ایا گروه حمله کنید او از یک گروه نامریی حرف می زد و خیال شرکت کنندگان، این گروه را می دید.

اغلب وسایل موردنیاز برای اجرای تعزیه در ساده ترین خانه ها وجود دارد و بخش عظیمی از آن آیین نمایشی در خیال شرکت کنندگان شکل می گیرد.

اصل همه چیز هایی که می بینیم، آن نیست که به چشممان آمده بلکه، آن است که در خیال ما شکل گرفته.

خروجی اصلی، در خیال ماست و بسیار وسیع تر از ما به ازای بیرونی آن.

مجموعه تعزیه خوانان و تعزیه گردانان، با اتکا به نماد ها و نشانه ها و قراردادها، کار خود را در فراهم کردن ابزار صحنه آسان کرده اند، برای نمونه یک تشت آب می آورند و از آن به عنوان نهر فرات استفاده می کنند.

همین امر موجب شده که شخصی، چون من در برخورد با بعضی از صحنه ها که امکانات کافی را برای آن را ندارم، کمی از متن فاصله بگیرم و بعد فکر کنم خودم این صحنه را به این شکل آرایش کرده ام و حالا باید به خاطر بیاورم که چگونه می توان از همین امکانات بهترین استفاده را کرد، به گونه ای که انگار خودم آن را با همین جزییات خلق کرده ام؛ بنابراین توجه به تعزیه و نمادسازی های آن، تعلیم دهنده شیوه تبدیل یک امر درونی به شکل بیرونی آن یعنی تصویر است.

مسئله فاصله گذاری برتولت برشت، برای همه نمایش دانان آشناست و اجداد ما قرن ها قبل این فاصله گذاری را در تعزیه رعایت می کرده اند.

ای کاش همه ما با هر شغل و پیشه و اسم ورسمی، از این گنجینه های خودمانی برای آموختن بهره می بردیم.

البته اگر خام طمعی کنیم و به عنوان مثال فقط برای پیدا کردن شیوه گسترش متنی که می خواهیم بنویسم سراغ گلستان سعدی برویم، سعدی و سعدی ها که مخالف خام طمعی هستند به ما هیچ چیزی نمی دهند، اما اگر به قصد بردن بهره و لذت به آن ها نزدیک شویم خودشان یواشکی چیزی در جیب ما می گذارند که شب چراغ است و در خواب هم آن را نمی بینیم.

تعزیه برای بومی دیدن و کار بومی انجام دادن، یک درس است.

لحن خودمانی آمیخته با ادبیات دارد و از نظم و ابزار موسیقی و آواز و حرکت و دکور و لباس مخصوص بهره می برد.

محل اجرای آن، که تخت حسینیه است نیز معماری خاصی دارد و در آن ظرافت به خرج رفته، پس ازهرجهت و با هر دیدی که به تعزیه نگاه کنیم آموزنده است.

*کدام تعزیه ها را بیشتر دوست دارید؟ به شخصه حدود دوازده تعزیه می شناسم که همگی در نوع خود منحصربه فردند.

از بین این انواع، تعزیه مختار، تنها تعزیه ای است که به صورت کمیک اجرا می شود.

مختار در این تعزیه، با خواندن اشعار مختلف، مؤدبانه اشقیا را هجو می کند و بیننده را به خنده می اندازد.

تعزیه ای که شیفته آنم، تعزیه حرّ بن ریاحی است؛ الگویی برای توبه، برای جبران هر خطایی که در زندگی از انسان سر می زند، برای دل به دریا زدن.

طراحی این تعزیه بسیار جذاب است.

سنگینی آویختن چکمه ها بر گردن حر، نمادی از سر فروآوردن است و بعد نمایشی دارد.

تعزیه دیگری که بر آن عاشقم، تعزیه حضرت ابوالفضل است که با بحرطویل روایت می شود.

پدربزرگ تعزیه خوان من برایم روایت کرده که در روستای ما، از زمانی که او به یاد داشته، درست هنگامی که در تعزیه، حرمله به سوی حضرت ابوالفضل تیر پرتاب می کند، یک تفنگچی که از قبل بین شرکت کنندگان پنهان شده و پیدا کردن او برای کودکان یک سرگرمی است، ناگهان تیری شلیک می کند تا ظلم دیروز را به ظلم امروز وصل کند.

ظلمی که از طرف حکام و راهزنان به مردم وارد می شد و تماشاگر را تکان می داد تا نسبت به آن بی تفاوت نباشد.

*نگاه شما به واقعه عاشورا چگونه است؟ همه ما اگر چهار انگشت به امام حسین (ع) نزدیک شویم، به فلک رسیده ایم.

او عاقبت خود و همراهانش را به روشنی می دانست، اما برای عبرت و آموزش ما عملاً خود و عزیزانش، قربانی شدند و به پیروزی ابدی رسیدند.

واقعه عاشورا در تمام طول تاریخ بشر، منحصربه فرد است.

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست، همه اتفاق ها کنار این اتفاق رنگ می بازند و فقط قصه نویس نابغه ای مثل خدا می توانسته عاشورا را این گونه در کمال، نقل و خلق کند.

من تنها به یک مورد از این عجایب اشاره می کنم.

بیاییم و به حرکت آب در این واقعه دقت کنیم.

پیدایی عاشورا از زمانی است که مسلم بن عقیل راهی کوفه می شود و درراه، در صحرای کربلا مسیر را گم می کند و دچار تشنگی می شود.

بعدازاینکه در کوفه بی وفایی می بیند و آدم های پست دور او حلقه می زنند و زخمی و رنجور، اسیرش می کنند تا به دارالحکومه ببرند، بنا بر آنچه در تاریخ نقل است، او در آخرین جملات عمر خود، آب طلب می کند.

با کاسه ای کثیف آب می آورند و نمی نوشد، می گویند آب تمیز بیاورید، نیت می کند که بنوشد، اما خون دهانش به کاسه می ریزد و آب را غیرقابل خوردن می کند، سه باره آب می آورند و این بار دندان شکسته او در کاسه می افتد، مسلم آب را دور می ریزد و تشنه می میرد.

او اولین شهید تشنه کام این واقعه است.

پیاله و خون و آب و تشنگی همه نشانه ای از اصل ماجرای کربلاست و مقدمه ای بر وقوع آن، همچنان که شهادت مظلومانه دو طفل مسلم؛ بنابراین قدم به قدم این واقعه، معنادار و مایه عبرت است.

عاشورا، تفسیر عملی قران است و کربلا، به همه آن شک و شبهه هایی که در مورد هدف اسلام وجود داشته و دارد خاتمه می دهد.


کلید واژه ها: تعزیه - نمایش - آیین - روزی روزگاری - عاشورا - کارگردان - فیلم نامه نویسی - لباس - منحصربه فرد - مخاطب - امام حسین - نشان - قاسم - بزرگ - فیلم - تماشاگر - سن بلوغ - داستان - بهترین - ازدواج - تفاوت - ایسنا - تصویر - کربلا - گزارش - امروز - سینما - نامه - جهان - سینه

آخرین اخبار سرویس:
آثار ماندگار موسیقی ایرانی با پنچه های پر از احساس کودکان بیان شد

آثار ماندگا موسیقی ایرانی با پنچه های پر از احساس کودکان بیان شد

جمع بندی روز: چهارشنبه، 21 آذر 1397

واکنش وزیر ارشاد به افشاگری بازیگران زن علیه فساد اخلاقی در سینما/ فیلم

تصاویر/ 10عکس برتر سال نشنال جیوگرافی

تبریک ویژه امید حاجیلی» برای تولد خانم بازیگر /عکس

نمایشگاه نقاشی هنرمندان توان یاب

تبریک ویژه امید حاجیلی» برای تولد خانم بازیگر /عکس

آرایش عجیب آقای بازیگر/ عکس

آرایش عجیب آقای بازیگر/ عکس

برترین های مسابقه عکاسی نشنال جئوگرافیک 2018

عاشقانه های «بهنوش طباطبایی» /عکس

زندگی آدری هپبورن سریال می شود ؛ از کودکی تا مرگ

درخشش دوباره اصغر فرهادی با «همه می دانند»

تصمیم یک جشنواره برای سلامت کودکان نوازنده

آخرین کتاب نویسنده جنجالی آمریکا به ایران رسید

شباهت جالب «ماهور الوند» و خواهرش/ عکس

چهره واقعی «فخرالزمان» سریال پرطرفدار این شبهای تلویزیون/ عکس

فراخوان سیزدهمین جشنواره شعر فجر

تصاویر/ تقدیر از آثار برگزیده بخش معدن سینما حقیقت

در ویرانه سینما، فساد بیداد می کند

فیلم/منچستر مقابل خفاش دیر از خواب بیدار شد

این نقاشی ها را بدون ترحم ببینید

فیلم/خلاصه دیدار پر گل بایرن -آژاکس

تیپ سعید آقاخانی در سریال جدید تلویزیون+ عکس

فیلم/خلاصه دیدار یونگ بویز -یوونتوس

فیلم/برتری من سیتی با دبل سانه مقابل هوفن هایم

فیلم/خلاصه دیدار رم -ویکتوریاپلژن

زندگی با فیلتر اینستاگرام

فیلم / گل دیدنی سانه به هوفنهایم با ضربه ایستگاهی

پیشنهادهایی برای گالری گردی آخر هفته

چهره واقعی «فخرالزمان» سریال پرطرفدار این شبهای تلویزیون/ عکس

نقدی بر فیلم «همه می دانند» اصغر فرهادی در دام تکرار/ سایه سنگین «درباره الی» بر «همه می دانند»

واکنش خانم بازیگر به شایعاتی درباره تغییر ظاهرش

واکنش خانم بازیگر به شایعاتی درباره تغییر ظاهرش

نقدی بر فیلم «همه می دانند» اصغر فرهادی در دام تکرار/ سایه سنگین «درباره الی» بر «همه می دانند»

افتتاح خانه دف حوزه هنری استان کرمانشاه

سینما حقیقت، با چاشنی معدن

«ن . خ» سعید آقاخانی؛ سریال نوروزی شبکه 1

حضور ظریف و همسرش در اکران خصوصی یک فیلم + عکس

سینما حقیقت، با چاشنی معدن

فیلم اصغر فرهادی نامزد 8 بخش جایزه سینمایی اسپانیا شد

خانم بازیگر با تیپ قدیمی در کویر/عکس

نگرانی دو خانم بازیگر بابت فرزندان شان /بچه ها حق ندارند فیلم ما را ببینند

لحظات نفس گیر بلعیدن تمساح توسط مار غول پیکر +فیلم

«به نام خلق» روی آنتن شبکه 3

بررسی فیلم Mortal Engines؛ شهرهای متحرک آخرالزمان

فیلم اصغر فرهادی نامزد 8 بخش جایزه سینمایی اسپانیا شد

برگزیده جایزه شعر شاملو معرفی شد

بازیگر زن «ممنوعه» درکنار پسر خسرو شکیبایی+عکس

تدوین سند نشاط اجتماعی استان سمنان باید دنبال شود+ فیلم

معرفی برگزیدگان شانزدهمین جشنواره شعر و داستان «جوان سوره»

اجرای طرح تربیتی در ارومیه +فیلم

آکوردئون رومانیایی در استانبول

ویدیو| گزارش علی دایی از خانه های در حال ساخت زلزله زدگان کرمانشاه

افتتاح موزه خط و کتابت در موزه مردم شناسی ارومیه+فیلم

معرفی برگزیدگان شانزدهمین جشنواره شعر و داستان «جوان سوره»

هانیه غلامی در سریال جدید مهران مدیری+عکس

حضور آزاده صمدی در «بدون تماشاگر»

حمید توکلی کوله گردی کتاب

سلفی خندان ماهور الوند در کنار خواهرش+عکس

چهارمین روز از دوازدهمین جشنواره بین المللی سینما حقیقت

16 شانس ویژه در میان مستندسازان معدنی

خانم بازیگر و آقاپسرش در گذر زمان +عکس

کویر گردی خانم بازیگر +عکس

پلنگ سیاه | بهترین فیلم سال انجمن منتقدان سیاهپوستان آمریکا

16 جایزه ویژه در مشت مستندسازان معدنی

نوای خوش استاد داود آزاد در رشت طنین انداز می شود

25 فیلم جدید در فهرست میراث ملی سینمایی آمریکا

پایان هفدهمین جشنواره ی فیلم و عکس نیشابور

جشنواره انار و شب چله در آستارا برگزار می شود

جشنواره فرهنگی و هنری انقلاب اسلامی در گیلان برگزار می شود

جمع آوری آثار بانوان مولف لاهیجانی

بازگشت الواح و اشیای تاریخی دوران هخامشی به کشور

فیلم/تمرین تمارض اوبامیانگ در تمرین آرسنال

چالشی جدید برای «علیرضا خمسه»

بازگشت بیش از 11 هزار شی تاریخی به ایران/ به همتای خود در گرجستان هشدار داده ایم

بازگشت الواح و اشیایتاریخی دوران هخامشی به کشور

قصه زندگی و شهادت مرجان گلچین فرماندار اهل سنت بندر ترکمن

«کعبه بوی بهشت می دهد» قصه بانوی فرمانداری که از منا بازنگشت

بازدید گروهی از گردشگران کشور از آثار تاریخی شهرستان خواف

تصاویر/ تمرین ارکستر ملی ویژه ایران

«همه می دانند» نامزد 8 جایزه اسکار سینمای اسپانیا شد

اولین تئاتر عروسکی در جوین بر روی صحنه رفت

عکس پاییزی و دیدنی «نازنین بیاتی»

ویدیو| گزارش علی دایی از خانه های در حال ساخت سرپل ذهاب

بزرگداشت روز معلولان در شاهرود+ فیلم

400 رویداد گردشگری برای فارس تعریف شده است

دوره چهارم جایزه احمد شاملو، برندگان خود را شناخت

جشنواره ترشی هفت بیجار

اختراع کاربردی ارژنگ امیرفضلی برای مقابله با سرما+عکس

یک درصد بودجه کشور به عرصه های فرهنگی اختصاص می یابد

زمان پخش برنامه های امروز سیما شبکه دنا

برنده جایزه شعر شاملو معرفی شد

بازیگر مشهور سینما و تلویزیون از بیمارستان مرخص شد

برگزیده جایزه شعر «شاملو» معرفی شد

برگزیده جایزه شعر «شاملو» معرفی شد

استخدام گرافیست و تصویرساز در تهران

سومین جشنواره فیلم موج کیش متفاوت با قبل

تمرین اولین ارکستر ملی ویژه ایران

آقای کارگردان: «روزی روزگاری» را با الهام از تعزیه ساختم

آقای کارگردان: «روزی روزگاری» را با الهام از تعزیه ساختم