مطالب مرتبط:
چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»
چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»
هزینه تامین آب از طریق تاسیسات آب شیرین کن/ انتقال هر متر مکعب آب از دریا به مشهد 17 هزار تومان هزینه دارد/ نیمی از جمعیت کشور درگیر کم آبی خواهد شد
مدیریت بحران: تا پایان پاییز بارندگی ها در کمترین میزان خواهد بود/ امسال 12.5 میلیارد متر مکعب کاهش آب داریم
عدم مصرف 250 هزار متر مکعب آب در نیروگاه های تجدید پذیر
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 30 شهریور 1397 ساعت 00:422018-09-20سياسي

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»


کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه می نوشد و «یاحسین» می گوید، به لبه ی سقاخانه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی برای بانی این مکعب سبز می فرستد و قدم زنان دور می شود .

- کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه می نوشد و یاحسین می گوید، به لبه ی سقاخانه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی برای بانی این مکعب سبز می فرستد و قدم زنان دور می شود .

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، این داستانِ هر روز و هر شب محله های قدیمی و مردم آن هاست؛ طلب مغفرت برای بانی های پرعیارترین نقاط شهر، یعنی سقاخانه هایی که بی هیچ چشمداشتی لب های تشنه را سیرآب می کنند.

شاید به همین منظور بوده که دست کم از دوره ی آل بویه، با پا گرفتن مراسم های عزدارای حسینی، سقاخانه ها هم در کوی و برزن ها و بعضا در کنار مساجد پا گرفتند تا این چند متر مکعب عشق گوش شنوای حاجات و نذر همان مردم باشد.

و حالا بعد از گذشت بیش از هزار سال، امروز عملکرد این مکان ها یعنی روش سیراب کردن مردم تغییر کرده.

به جز آن هایی که امروز یا کاملا از بین رفته اند یا فقط یک کتیبه و پنجره ی فولادی بر پیکرشان جا خوش کرده است، هنوز هستند سقاخانه هایی که با وجود قدمت زیادشان وظیفه ی اصلی خود را فراموش نکرده اند، آن هایی که مأمن شمع و اشکِ عزاداران حسین (ع) در شام غریبانند.

جنبه ی مذهبی سقاخانه ها در شمایل و نوع معماری سنتی این مکعب سبز به وضوح دیدنی است.

سقف محراب گونه، کاشی های فیروزه ای و شمایل هایی که معمولا با نام عباس (ع) روی دیواره ی داخلی بنا نصب شده اند، مأمن رازِ نیازمندانی هستند که حتی هر شب جمعه در درگاهِ سقاخانه شمع روشن می کنند.

هر چند امروز تعداد آن ها کمتر از گذشته است، آن قدر که باید نشانی شان را از محلی ها گرفت، اما باز هم هستند در کوی و برزنِ ِ محله های قدیمی ترِ همین تهران هم، از سقاخانه نوروزخان و آیینه طهران گرفته تا شیخ هادی و خدابنده لو ، آن ها مأمن اند برای کسانی که که دنبال یک متر جا می گردند تا نذر دل برآورده کنند.

در میانه های خیابان ظهیرالاسلام سقاخانه آیینه طهران بر خلاف کاشی سر درش که آن را به 1285 شمسی نسبت می دهد، سرپاست و انگار همین یکی دو سال پیش آن را ساخته اند، هر چند برخی منابع مکتوب این سقاخانه را در گذشته یکی از پر زرق وبرق ترین سقاخانه های تهران قدیم می نامیدند، چون آیینه کاری زیادی در بدنه آن به کار رفته بود.

سقاخانه آیینه طهران در خیابان ظهیرالاسلام تهران، این سقاخانه در زمان ساخت حدود سه متر جلوتر از موقعیت امروزی خود در ابتدای کوچه زورخانه قرار داشت عباس نهمار که از سال 60 در چند قدمی سقاخانه کاسبی می کند به ایسنا می گوید: از سال 60 که به این منطقه آمده ام این این سقاخانه با دستگاه آب سردکن کار می کرد.

اما مردم منطقه در مورد گذشته ی این سقاخانه حرف هایی دارند.

گویا این خیابان _ظهیرالاسلام_ قبلا کوچه بوده تا اواخر پهلوی دوم که دستور تعریض کوچه را می دهند و مجبور می شوند جای سقاخانه را که قدری جلوترا زم وقعیت فعلی خود بوده، عقب تر ببرند.

با وجود همه این حرف ها زیاد شنیده ام مردمی که به آن اعتقاد دارند حاجت گرفته اند.

حتی "یک روز که سقاخانه کثیف بود با خودم فکر کردم آن را تمیز کنم، زمانی که خواستم این کار را انجام دهم، به خودم نهیب زدم که اول کار دیگری را انجام دهم، کارم تمام شد، ناگهان دیدم آقایی صاجب یک بنز گرانقیمت، با لباس کاملا سفید، صابون و آب برداشته و در حال شستن سقاخانه است، به خودم گفتم ای نسقاخانه صاحب دارد تو نشستی این کار را افراد دیگری انجام می دهند" .

احمد شریفان، دبیر شورا یاری محله بهارستان و متولی این سقاخانه 112 ساله نیز در گفت وگو با ایسنا می گوید: محلی ها معتقدند قدمت این سقاخانه بیش از 250 سال است، آن تا 1344 شمسی در ورودی کوچه و قدری جلوتر از موقعیت امروزی اش به شکل یک سقاخانه چوبی در گذر سقاخونه بود، اما با صدور دستور برای تعریض خیابان در آن زمان، یکی از خیرین منطقه آن را قدری عقب تر برد، تا سال 1386 که بعد از یک دوره بازسازی تقریبا به قالب فعلی خود درآمد، در طول چند سال گذشته نیز چندین بار بازسازی شده است.

در گذشته در کنار سقاخانه و در ابتدای کوچه ای با نام "کوچه زورخانه" یک شیر فشاری آب بود که مردم لباس های خود را آن جا می شستند، اما به مرور همه این اتفاقات کمرنگ شدند.

سقاخانه خدابنده لو، تنها سقاخانه مصور ایران که در طول یکی دو سال گذشته نیز بخش زیادی از کاشی های آن به سرقت رفته است سقاخانه خدابنده لو - باغچه علیخان - در خیابان ناصرخسرو، کوچه خدابنده لو روبه روی امامزاده اسحاق که در زمان ساخت خود در محوطه حیاط شاهی بنا شده بود، امروز به عنوان تنها سقاخانه مصور تهران از نظر داشتن تصاویر مذهبی - و باقی مانده از دوره قاجار را یکی از بی نظیرترین آثار تاریخی تهران برمی شمارند، آن بنا به لحاظ معماری و گستردگی مردمی که برای حاجات خود به آن سقاخانه می رفتند، اهمیت زیادی داشته است.

سقاخانه نوروزخان در خیابان پانزده خرداد شرقی، کنار بازار آهنگران از معروف ترین سقاخانه های تهران قدیم به حساب می آمد، در سراسر گذر این سقاخانه طاق بندی شده بود و شمایل بزرگان دینی و مذهبی، علم، بیرق و علامت سیاه را به آن ها آویزان کرده بودند، حتی زورخانه ای به همین نام در کنار این سقاخانه وجود داشت که از زورخانه های معروف و نامی شهر به شمار می رفت و دالان ورودی آن از زیر سقاخانه نوروزخان می گذشت.

سقاخانه کربلایی عباس در خیابان البرز سقاخانه کربلایی عباس را یکی از بزرگترین سقاخانه های قدیمی تهران در خیابان وحدت اسلامی، خیابان البرز می نامند، با وجود کتیبه ای که سال ساخت آن را 1255 تا 1260 معرفی می کند، آن هنوز پابرجاست و آن علاوه بر داشتن دستگاه آب سردکن برقی مانند دیگر سقاخانه های فعال در کشور، صفحه ای فلزی نیز برای شمع روشن کردن در کنار آن تعبیه کرده اند، این اثر به شماره 12215 در 30 تیر 1384 در فهرست آثار ملی ثبت شد.

سقاخانه گذر قلی ، در محله سنگلج، سه راه بازارچه معیر، کوچه شهید غلامرضا فصیح، کوچه شهید کارکن اساسی، در دوره قاجار و در مرکز محله ای در امتداد گذر معیرالممالک ساخته شد که آن منطقه به مرور به گذر قلی معروف شد.

این سقاخانه در 17 خرداد 1379 به شماره 2691 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

سقاخانه گذر امامزاده یحیی در بازارچه امامزاده یحیی، قدیمی ترین سقاخانه تهران سقاخانه گذر امامزاده یحیی در چهارراه سیروس کوچه صاحب دیوان، کوچه امامزاده یحیی،نبش کوچه متین نژاد - که امروز آن را سقاخانه صاحب الامر می نامند - را از قدیمی ترین سقاخانه های تهران می دانند، سقاخانه ای که آب آن را از قنات حاج میرزا علیرضا تامین می کرده اند و میراث فرهنگی بعد از نصب جداره ی شیشه ای مقابل سقاخانه ی چوبی اصلی برای جلوگیری از هر گونه آسیب وارد شدن به آن یا سرقت، آن را به شماره 14669 در 16 اسفند 1384 در فهرست آثار ملی ثبت کرد.

محسن محمدی سمیعی کاسب قدیمی بازارچه امامزاده یحیی است که قدمت حضورش در این بازارچه را مساوی با زمان سفید شدن تک تک موهایش می داند و می گوید: وقتی فیلم قیصر را در بازارچه بازی کردند من جوانکی بودم، همه خاطرات بازارچه را به خاطر دارم، مانند شجره نامه ای که برای مسجد و سقاخانه قدیمی بازارچه امامزاده یحیی وجود دارد.

این منطقه را تکیه زرگرها می نامیدند و کوچه ی متین نژاد که ورودی مسجد داخل آن است، به کوچه چاپخانه معروف بود.

درِ سقاخانه صاحب الامر ارسی بود، آن را بالا می دادند و داخل اش برای استفاده مردم آب می ریختند.

تا قبل از انقلاب این سقاخانه به همان شکل بود تا آن را بازسازی کردند، چند سال قبل نیز میراث فرهنگی جلوی بخش چوبی آن را که قدیمی تر بود شیشه کشید.

مردم زیادی در سال های گذشته از این سقاخانه حاجت گرفتند.

از مغازه ی جوان قدیمی اودلاجان بیرون می آیم، پیرمرد، کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه آب می خورد و با سیراب شدن اش یاحسین می گوید، به دیواره ی سقاخانه در کنار کوچه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی به بانی سقاخانه گذر امامزاده یحیی نثار می کند و قدم زنان راهش را می گیرد و می رود.

انگار همین یک کلمه برای همه ی آن هایی که سقاخانه ها را در دل تهران قدیم و حتی ایران قدیم ساختند، کافی است .

سقاخانه کوچه آل آقا در ابتدای خیابان ری سقاخونه بی نام؛ مردم کوچه آل آقا به سمت خیابان ری هم با این فرهنگ آشنایند.

می توان سقاخانه ی این منطقه را یکی از سقاخانه های گمنامی دانست که محلی ها فقط از وجودش مطلع اند، سقاخانه ای که هنوز بخشی از گذشته اش را با خود همراه دارد، اما به دلیل بی توجهی ها هر روز آسیب های بیشتری به بدنه ی سنگی اش وارد می شود.

حسین باقری، کاسب 50 ساله ی این کوچه، به ایسنا می گوید: محلی ها این منطقه را به واسطه ی وجود این سقاخانه سقاخونه می شناسند، تا همین چند سال پیش نیز به روش قدیمی یعنی ریختن آب در سنگ سیر و استفاده مردم از شیری که روی بدنه ی سنگ تاریخی سیر قرار داشت، از آب ان استفاده می کردند، اما چند سالی است که با نصب یک آب سردکن در طبقه دوم سقاخانه، از آن استفاده می کنند.

سقاخانه حمام خانوم در محله اودلاجان هنوز هستند مکعب های سبزی که این روزها دل های زیادی در کنارشان آرام می گیرند، سقاخانه حمام خانم ، سقاخانه قمر بنی هاشم ، سقاخانه ابتدای کوچه شهید رضایی مجد ، سقاخانه تکیه رضاقلی خان ، سقاخانه ت کیه تجریش ، سقاخانه شیخ هادی نجم آبادی یا حتی کیلومترها دورتر سقاخانه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی در اردبیل از قرن 16 میلادی، سقاخانه کوچه دباغ خانه در یزد از سال 1517 میلادی، سقاخانه عزیزالله در کنار مسجد جمعه اصفهان که در دوران شاه سلیمان صفوی و در سال های 1666 تا 1694 ساخته شده یا سقاخانه اسماعیل طلا که توسط نادر شاه افشار در حرم امام رضا در مشهد و در بین سال های 1736 تا 1747 میلادی ساخته شدند.

هر چند در طول چند سال گذشته طرح مرمت و احیای سقاخانه های تاریخی تهران به داد بخش زیادی از این بناها رسید، اما امروز به نظر می رسد به واسطه ی بی توجهی به این بناها و ساماندهی شان، حتی فرهنگ استفاده از آن ها در حال از بین رفتن است، چون در مناسبت هایی مانند شام غریبان و حتی در کنار امامزاده ها، در هر گوشه که بتوانند شمعی روشن می کنند و .

.

سمیه ایمانیان - ایسنا
کلید واژه ها: هایی - امروز - تهران - طهران - عزاداران حسین - مردم - خیابان - قدیم - قدیمی - تهران قدیم - کاشی - زنان - نقره - زورخانه - خدابنده - امروزی - معماری - میانه - وظیفه - مراسم - پنجره - گزارش - مساجد - جمعه - سنتی

آخرین اخبار سرویس:
پایان مذاکرات حج 98 میان ایران و عربستان/تفاهم نامه حج تمتع 98 به امضا رسید

باورنکردنی ترین حوادثی که تا سال 2100 در دنیا اتفاق می افتند+ تصاویر

شوخی فتاح: قصد دارند همه مردم تحت پوشش کمیته امداد قرار بگیرند

نماینده مردم فریدن در گفت وگو با فارس خبر داد احتمال حضور نمایندگان اصفهان در جلسه علنی روز چهارشنبه

محمد باقر خرمشاد: انقلاب ها دارای قدرت نرم هستند

سفر رییس مجلس به هرمزگان

تقدیر رهبر انقلاب از سردار حاج علی خوش لفظ +فیلم

آیا انسان در روزی خود نقش دارد یا رزق مشیت الهی است؟

افزایش تاثیرگذاری بین المللی ایران در کنار پیشرفت نظامی

گرامیداشت هفته حمل و نقل و رانندگان

سه هزار ویلچر اهدایی رهبر معظم انقلاب به معلولان تقدیم شد

زمزمه های افزایش یارانه نقدی در بودجه سال آینده

نشست رؤسای مراکز و واحدهای جهاد دانشگاهی برگزار شد

حمایت تعجب برانگیز برخی نمایندگان از نماینده سراوان

جهت گیری ها و شاخص های کلان بودجه 98 تصویب شد

نظارت شدید بر رفتار دانشجویان خلبانی ایرانی در آمریکا

آیت الله حسینی بوشهری در شام رحلت حضرت معصومه: فاصله گرفتن از اهل بیت هلاکت انسان را به دنبال دارد + تصاویر

جهت گیری ها و شاخص های کلان بودجه 98 تصویب شد

با هرگونه قصور و یا تقصیر برابر قانون برخورد خواهم کرد

جانبازان 50 درصد از ممنوعیت به کارگیری بازنشسته ها مستثنی شدند

پدافند غیرعامل رصدخانه تهدیدات فناورانه است

اصل طلبگی یعنی تحقیق وپژوهش

مسئولین برای ریشه کن کردن بیکاری جهادی عمل کنند

مدرسه الزهرا(س) خمینی شهر میزبان یک نشست پژوهشی

الهیان:40سالگی، نشانگر بلوغ و متضمن بقای انقلاب هاست/کوهساری: هدف غایی نظام سلامت در کشورمان تحقق یافته است

رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان

فردا در زاهدان عزای عمومی اعلام شد

محتمل ترین گزینه دمکرات ها برای انتخابات 2020

«جهاد خودکفایی» در جمهوری اسلامی ایران از نیروی هوایی شروع شد

آیین شمع گردانی خادمان حرم حضرت معصومه برگزار شد

ماهیت فتنه های امروز ولایت زدایی از جامعه است

بنیاد خیریه ترامپ به دلیل فعالیت غیرقانونی تعطیل شد

رییس جمهور به آنکارا سفر می کند

ابلاغیه مقام معظم رهبری؛ یک فرصت تاریخی برای جامعه علمی کشور است

حوزه و دانشگاه از مشکلات مردم گره گشایی کنند

صیانت از انقلاب و خون شهدا تکلیف دینی و ملی است

مانور زلزله در مدرسه باقرالعلوم(ع) گراش

استاد دانشگاه: از هر 30 نفر یک نفر مهاجرت می کند

نماینده زن مجلس: نمایندگان شاهد برخوردهای اهانت آمیز برخی کارمندان هستند/ یک بار به پلیس گفتم مگر رژیم عوض شده که با من اینگونه

روحانی به ترکیه سفر می کند

حضور تیم وزارت بهداشت بر بالین کودکان زاهدانی

آیا این زن، مرکل بعدی است؟ نه کاملا !

تحلیل زیباکلام از تبعات کناره گیری داماد رییس جمهور

توهین به نماینده یا توهین نماینده به مردم؟ مردم درگیر مشکلات اقتصادی، نمایندگان در خواب مسائل شخصی!

عضویت همزمان داماد طیب نیا در هیات مدیره هلدینگ تامین سرمایه امید و بیمه ملت

تازه ترین جزییات مذاکرات حج 98

کارمند گمرک پرده از ماجرای نماینده هتاک برداشت

دستور رییس جمهور برای تشکیل ستاد احیای زاینده رود

آیین شمع گردانی خادمان حرم کریمه اهل بیت (س)

مسؤولان گفتند هیچ مدرسه نفتی در کشور وجود ندارد!

دیدارهای عراقچی در فنلاند

قاری مشهدی رکورددار کمترین مدت زمان حفظ قرآن کشور

توجه به سواحل مکران یک جهت گیری استراتژیک است

حزب نزدیک به قالیباف: جمنا اعتقادی به خردجمعی ندارد

«بنیاد خیریه» ترامپ منحل می شود

شما کشورتان را فروختید!

روزنامه استخدامی استان همدان | چهارشنبه 28 آذر 97

سیری در آبشار زیبا و دیدنی حسینا + فیلم

مسئولان از صبر مردم سواستفاده نکنند؛ گرانی ها را کنترل کنند

آیت الله علوی گرگانی: مسئولان برای رفع گرانی تلاش کنند

هرمزگان استانی کلیدی و مهم برای ایران است

نماینده زن مجلس: نمایندگان شاهد برخوردهای اهانت آمیز برخی کارمندان هستند/ یک بار به پلیس گفتم مگر رژیم عوض شده که با من اینگونه رفتار می کنی؟!

حوزه و دانشگاه مکمل توسعه مسائل فرهنگی نظام هستند

ملاقات عمومی استاندار مازندران با مردم بابل

پهنای باند به چه درد من می خورد؟!

بررسی طرح صیانت از کاربران و ساماندهی پیام رسان های اجتماعی در کمیسیون فرهنگی مجلس

جهت گیری ها و شاخص های کلان بودجه 98 تصویب شد

بررسی سؤال از وزیر دادگستری در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس

آیت الله علوی: اگر مسئولان دلسوز مردم بودند، این گرانی رخ نمی داد

سندرز محتمل ترین گزینه دمکرات ها برای 2020 است

باید کاری کنیم مردم به اسلام گرایش پیدا کنند

رییس مجلس شورای اسلامی وارد بندرعباس شد

هرمزگان در کانون جهت گیری های استراتژیک قرار دارد

آیین شمع گردانی خادمان حرم حضرت معصومه(س) برگزار شد

برگزاری همایش کریمه اهل بیت در بندرعباس

سپاه و بسیج اهل عمل در حراست از دین و نظام الهی هستند/بنیان فکری نیروهای بسیجی در شجره طیبه صالحین قوام می گیرد

مشکل کمبود داروی فاکتور 8 برطرف شده است

آیت الله علوی گرگانی: مسئولان از صبر مردم سواستفاده نکنند/ اگر مسئولان کمی دلسوز بودند گرانی و مشکلات کشور رفع می شد

دیدارمعاون توسعه و فناوری رسانه ملی با نماینده ولی فقیه در استان کرمان

رییس مجلس شورای اسلامی وارد بندرعباس شد

استثناهای قانون منع بکارگیری بازنشستگان

رییس مجلس وارد بندرعباس شد

خبر ویژه : صلاحیت شهردار رشت تأیید نشد

دانشگاه های علوم پزشکی دین و اخلاق را جزو حوزه های تخصصی تعریف کنند

آیین شمع گردانی خادمان حرم کریمه اهل بیت(س) برگزار شد

سند2030 زمینه ساز نفوذ جریان های سکولار در فضای آموزشی کشور است

جنگ هراسی تئوری مرد دیوانه در منطقه است/ وزارت راه در تصمیم گیری برای صنعت حمل و نقل از نمایندگان تشکل ها نظرخواهی کند

جهت گیری ها و شاخص های کلان بودجه 98 تصویب شد

غرب راهکار سیاسی تحت رهبری سوری ها را پذیرفته است

استیضاح حجتی برای بررسی در صحن علنی به هیات رییسه ارسال شد

جلسه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر آذربایجان غربی برگزار شد

تبیین خاطرات پیش قراولان جهاد و شهادت در یزد

درس ولایتمداری را از حضرت معصومه(س) بیاموزیم

جهت گیری تولید علم در کشور توحیدی باشد

محمد علی موحد: سیستم آموزشی تست محور پدر ما را درآورده

عراقچی: اروپایی ها برای صیانت از برجام گام های عملیاتی بردارند

بندر چوئبده آبادان از کمبود امکانات رنج می برد

آیت الله علوی گرگانی: به داد مردم برسید!/ نباید از صبر مردم سوءاستفاده شود

امتناع خانواده هاشمی رفسنجانی از حضور در نمایش یک مستند

رییس مجلس شورای اسلامی وارد بندرعباس شد

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»