مطالب مرتبط:
چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»
چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»
هزینه تامین آب از طریق تاسیسات آب شیرین کن/ انتقال هر متر مکعب آب از دریا به مشهد 17 هزار تومان هزینه دارد/ نیمی از جمعیت کشور درگیر کم آبی خواهد شد
مدیریت بحران: تا پایان پاییز بارندگی ها در کمترین میزان خواهد بود/ امسال 12.5 میلیارد متر مکعب کاهش آب داریم
عدم مصرف 250 هزار متر مکعب آب در نیروگاه های تجدید پذیر
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 30 شهریور 1397 ساعت 00:422018-09-20سياسي

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»


کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه می نوشد و «یاحسین» می گوید، به لبه ی سقاخانه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی برای بانی این مکعب سبز می فرستد و قدم زنان دور می شود .

- کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه می نوشد و یاحسین می گوید، به لبه ی سقاخانه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی برای بانی این مکعب سبز می فرستد و قدم زنان دور می شود .

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، این داستانِ هر روز و هر شب محله های قدیمی و مردم آن هاست؛ طلب مغفرت برای بانی های پرعیارترین نقاط شهر، یعنی سقاخانه هایی که بی هیچ چشمداشتی لب های تشنه را سیرآب می کنند.

شاید به همین منظور بوده که دست کم از دوره ی آل بویه، با پا گرفتن مراسم های عزدارای حسینی، سقاخانه ها هم در کوی و برزن ها و بعضا در کنار مساجد پا گرفتند تا این چند متر مکعب عشق گوش شنوای حاجات و نذر همان مردم باشد.

و حالا بعد از گذشت بیش از هزار سال، امروز عملکرد این مکان ها یعنی روش سیراب کردن مردم تغییر کرده.

به جز آن هایی که امروز یا کاملا از بین رفته اند یا فقط یک کتیبه و پنجره ی فولادی بر پیکرشان جا خوش کرده است، هنوز هستند سقاخانه هایی که با وجود قدمت زیادشان وظیفه ی اصلی خود را فراموش نکرده اند، آن هایی که مأمن شمع و اشکِ عزاداران حسین (ع) در شام غریبانند.

جنبه ی مذهبی سقاخانه ها در شمایل و نوع معماری سنتی این مکعب سبز به وضوح دیدنی است.

سقف محراب گونه، کاشی های فیروزه ای و شمایل هایی که معمولا با نام عباس (ع) روی دیواره ی داخلی بنا نصب شده اند، مأمن رازِ نیازمندانی هستند که حتی هر شب جمعه در درگاهِ سقاخانه شمع روشن می کنند.

هر چند امروز تعداد آن ها کمتر از گذشته است، آن قدر که باید نشانی شان را از محلی ها گرفت، اما باز هم هستند در کوی و برزنِ ِ محله های قدیمی ترِ همین تهران هم، از سقاخانه نوروزخان و آیینه طهران گرفته تا شیخ هادی و خدابنده لو ، آن ها مأمن اند برای کسانی که که دنبال یک متر جا می گردند تا نذر دل برآورده کنند.

در میانه های خیابان ظهیرالاسلام سقاخانه آیینه طهران بر خلاف کاشی سر درش که آن را به 1285 شمسی نسبت می دهد، سرپاست و انگار همین یکی دو سال پیش آن را ساخته اند، هر چند برخی منابع مکتوب این سقاخانه را در گذشته یکی از پر زرق وبرق ترین سقاخانه های تهران قدیم می نامیدند، چون آیینه کاری زیادی در بدنه آن به کار رفته بود.

سقاخانه آیینه طهران در خیابان ظهیرالاسلام تهران، این سقاخانه در زمان ساخت حدود سه متر جلوتر از موقعیت امروزی خود در ابتدای کوچه زورخانه قرار داشت عباس نهمار که از سال 60 در چند قدمی سقاخانه کاسبی می کند به ایسنا می گوید: از سال 60 که به این منطقه آمده ام این این سقاخانه با دستگاه آب سردکن کار می کرد.

اما مردم منطقه در مورد گذشته ی این سقاخانه حرف هایی دارند.

گویا این خیابان _ظهیرالاسلام_ قبلا کوچه بوده تا اواخر پهلوی دوم که دستور تعریض کوچه را می دهند و مجبور می شوند جای سقاخانه را که قدری جلوترا زم وقعیت فعلی خود بوده، عقب تر ببرند.

با وجود همه این حرف ها زیاد شنیده ام مردمی که به آن اعتقاد دارند حاجت گرفته اند.

حتی "یک روز که سقاخانه کثیف بود با خودم فکر کردم آن را تمیز کنم، زمانی که خواستم این کار را انجام دهم، به خودم نهیب زدم که اول کار دیگری را انجام دهم، کارم تمام شد، ناگهان دیدم آقایی صاجب یک بنز گرانقیمت، با لباس کاملا سفید، صابون و آب برداشته و در حال شستن سقاخانه است، به خودم گفتم ای نسقاخانه صاحب دارد تو نشستی این کار را افراد دیگری انجام می دهند" .

احمد شریفان، دبیر شورا یاری محله بهارستان و متولی این سقاخانه 112 ساله نیز در گفت وگو با ایسنا می گوید: محلی ها معتقدند قدمت این سقاخانه بیش از 250 سال است، آن تا 1344 شمسی در ورودی کوچه و قدری جلوتر از موقعیت امروزی اش به شکل یک سقاخانه چوبی در گذر سقاخونه بود، اما با صدور دستور برای تعریض خیابان در آن زمان، یکی از خیرین منطقه آن را قدری عقب تر برد، تا سال 1386 که بعد از یک دوره بازسازی تقریبا به قالب فعلی خود درآمد، در طول چند سال گذشته نیز چندین بار بازسازی شده است.

در گذشته در کنار سقاخانه و در ابتدای کوچه ای با نام "کوچه زورخانه" یک شیر فشاری آب بود که مردم لباس های خود را آن جا می شستند، اما به مرور همه این اتفاقات کمرنگ شدند.

سقاخانه خدابنده لو، تنها سقاخانه مصور ایران که در طول یکی دو سال گذشته نیز بخش زیادی از کاشی های آن به سرقت رفته است سقاخانه خدابنده لو - باغچه علیخان - در خیابان ناصرخسرو، کوچه خدابنده لو روبه روی امامزاده اسحاق که در زمان ساخت خود در محوطه حیاط شاهی بنا شده بود، امروز به عنوان تنها سقاخانه مصور تهران از نظر داشتن تصاویر مذهبی - و باقی مانده از دوره قاجار را یکی از بی نظیرترین آثار تاریخی تهران برمی شمارند، آن بنا به لحاظ معماری و گستردگی مردمی که برای حاجات خود به آن سقاخانه می رفتند، اهمیت زیادی داشته است.

سقاخانه نوروزخان در خیابان پانزده خرداد شرقی، کنار بازار آهنگران از معروف ترین سقاخانه های تهران قدیم به حساب می آمد، در سراسر گذر این سقاخانه طاق بندی شده بود و شمایل بزرگان دینی و مذهبی، علم، بیرق و علامت سیاه را به آن ها آویزان کرده بودند، حتی زورخانه ای به همین نام در کنار این سقاخانه وجود داشت که از زورخانه های معروف و نامی شهر به شمار می رفت و دالان ورودی آن از زیر سقاخانه نوروزخان می گذشت.

سقاخانه کربلایی عباس در خیابان البرز سقاخانه کربلایی عباس را یکی از بزرگترین سقاخانه های قدیمی تهران در خیابان وحدت اسلامی، خیابان البرز می نامند، با وجود کتیبه ای که سال ساخت آن را 1255 تا 1260 معرفی می کند، آن هنوز پابرجاست و آن علاوه بر داشتن دستگاه آب سردکن برقی مانند دیگر سقاخانه های فعال در کشور، صفحه ای فلزی نیز برای شمع روشن کردن در کنار آن تعبیه کرده اند، این اثر به شماره 12215 در 30 تیر 1384 در فهرست آثار ملی ثبت شد.

سقاخانه گذر قلی ، در محله سنگلج، سه راه بازارچه معیر، کوچه شهید غلامرضا فصیح، کوچه شهید کارکن اساسی، در دوره قاجار و در مرکز محله ای در امتداد گذر معیرالممالک ساخته شد که آن منطقه به مرور به گذر قلی معروف شد.

این سقاخانه در 17 خرداد 1379 به شماره 2691 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

سقاخانه گذر امامزاده یحیی در بازارچه امامزاده یحیی، قدیمی ترین سقاخانه تهران سقاخانه گذر امامزاده یحیی در چهارراه سیروس کوچه صاحب دیوان، کوچه امامزاده یحیی،نبش کوچه متین نژاد - که امروز آن را سقاخانه صاحب الامر می نامند - را از قدیمی ترین سقاخانه های تهران می دانند، سقاخانه ای که آب آن را از قنات حاج میرزا علیرضا تامین می کرده اند و میراث فرهنگی بعد از نصب جداره ی شیشه ای مقابل سقاخانه ی چوبی اصلی برای جلوگیری از هر گونه آسیب وارد شدن به آن یا سرقت، آن را به شماره 14669 در 16 اسفند 1384 در فهرست آثار ملی ثبت کرد.

محسن محمدی سمیعی کاسب قدیمی بازارچه امامزاده یحیی است که قدمت حضورش در این بازارچه را مساوی با زمان سفید شدن تک تک موهایش می داند و می گوید: وقتی فیلم قیصر را در بازارچه بازی کردند من جوانکی بودم، همه خاطرات بازارچه را به خاطر دارم، مانند شجره نامه ای که برای مسجد و سقاخانه قدیمی بازارچه امامزاده یحیی وجود دارد.

این منطقه را تکیه زرگرها می نامیدند و کوچه ی متین نژاد که ورودی مسجد داخل آن است، به کوچه چاپخانه معروف بود.

درِ سقاخانه صاحب الامر ارسی بود، آن را بالا می دادند و داخل اش برای استفاده مردم آب می ریختند.

تا قبل از انقلاب این سقاخانه به همان شکل بود تا آن را بازسازی کردند، چند سال قبل نیز میراث فرهنگی جلوی بخش چوبی آن را که قدیمی تر بود شیشه کشید.

مردم زیادی در سال های گذشته از این سقاخانه حاجت گرفتند.

از مغازه ی جوان قدیمی اودلاجان بیرون می آیم، پیرمرد، کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه آب می خورد و با سیراب شدن اش یاحسین می گوید، به دیواره ی سقاخانه در کنار کوچه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی به بانی سقاخانه گذر امامزاده یحیی نثار می کند و قدم زنان راهش را می گیرد و می رود.

انگار همین یک کلمه برای همه ی آن هایی که سقاخانه ها را در دل تهران قدیم و حتی ایران قدیم ساختند، کافی است .

سقاخانه کوچه آل آقا در ابتدای خیابان ری سقاخونه بی نام؛ مردم کوچه آل آقا به سمت خیابان ری هم با این فرهنگ آشنایند.

می توان سقاخانه ی این منطقه را یکی از سقاخانه های گمنامی دانست که محلی ها فقط از وجودش مطلع اند، سقاخانه ای که هنوز بخشی از گذشته اش را با خود همراه دارد، اما به دلیل بی توجهی ها هر روز آسیب های بیشتری به بدنه ی سنگی اش وارد می شود.

حسین باقری، کاسب 50 ساله ی این کوچه، به ایسنا می گوید: محلی ها این منطقه را به واسطه ی وجود این سقاخانه سقاخونه می شناسند، تا همین چند سال پیش نیز به روش قدیمی یعنی ریختن آب در سنگ سیر و استفاده مردم از شیری که روی بدنه ی سنگ تاریخی سیر قرار داشت، از آب ان استفاده می کردند، اما چند سالی است که با نصب یک آب سردکن در طبقه دوم سقاخانه، از آن استفاده می کنند.

سقاخانه حمام خانوم در محله اودلاجان هنوز هستند مکعب های سبزی که این روزها دل های زیادی در کنارشان آرام می گیرند، سقاخانه حمام خانم ، سقاخانه قمر بنی هاشم ، سقاخانه ابتدای کوچه شهید رضایی مجد ، سقاخانه تکیه رضاقلی خان ، سقاخانه ت کیه تجریش ، سقاخانه شیخ هادی نجم آبادی یا حتی کیلومترها دورتر سقاخانه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی در اردبیل از قرن 16 میلادی، سقاخانه کوچه دباغ خانه در یزد از سال 1517 میلادی، سقاخانه عزیزالله در کنار مسجد جمعه اصفهان که در دوران شاه سلیمان صفوی و در سال های 1666 تا 1694 ساخته شده یا سقاخانه اسماعیل طلا که توسط نادر شاه افشار در حرم امام رضا در مشهد و در بین سال های 1736 تا 1747 میلادی ساخته شدند.

هر چند در طول چند سال گذشته طرح مرمت و احیای سقاخانه های تاریخی تهران به داد بخش زیادی از این بناها رسید، اما امروز به نظر می رسد به واسطه ی بی توجهی به این بناها و ساماندهی شان، حتی فرهنگ استفاده از آن ها در حال از بین رفتن است، چون در مناسبت هایی مانند شام غریبان و حتی در کنار امامزاده ها، در هر گوشه که بتوانند شمعی روشن می کنند و .

.

سمیه ایمانیان - ایسنا
کلید واژه ها: هایی - امروز - تهران - طهران - عزاداران حسین - مردم - خیابان - قدیم - قدیمی - تهران قدیم - کاشی - زنان - نقره - زورخانه - خدابنده - امروزی - معماری - میانه - وظیفه - مراسم - پنجره - گزارش - مساجد - جمعه - سنتی

آخرین اخبار سرویس:
تصمیم نهایی درباره نحوه اجرای بسته حمایتی دولت از کارگران

رفع مشکلات اقتصادی نیازمند سرمایه گذاری است

رهبری با ارائه سند الگوی پایه اسلامی، موجب نشاط در جامعه شد

آیین معنوی اربعین مصداق واقعی وحدت مسلمانان است

برگزاری پانزدهمین یادواره 17 شهید قادیکلا زیرآب

تجربه های زندگی یک نویسنده برنده بوکر

رفع مشکلات اقتصادی نیازمند سرمایه گذاری است

27 مهر 1362 - آغاز عملیات والفجر 4 +عکس

پیاده روی اربعین توطئه شیعه هراسی را خنثی می کند

تروریست های منطقه مطابق پازل صهیونیستی حرکت می کنند

مهم ترین شعار اربعین، وحدت در بین مسلمانان است

حمایت از نخبگان؛ راهی مؤثر برای پیشرفت کشور

اعضای شورای مرکزی مجمع نیروهای خط امام مشخص شدند

سازمان های بین المللی قابل اعتماد نیستند

بعضی در امتحان تحریم مردود شدند

درخواست برای انشعاب خط7متروبه نمایشگاه بین المللی

تصاویر/ مرقد حضرت سلمان فارسی در شهر مدائن عراق

شلمچه تنها مرز عبور کامیون ها به عراق تعیین شد

مجلس ارمنستان در روز 24 اکتبر برای انتخاب نخست وزیر جدید رأی گیری می کند

لطفا اخلاق رسانه ای را در مورد جواد خیابانی رعایت کنید !

جمهوری اسلامی اثرگذارترین دوران خود را طی می کند

عظمت نظام اسلامی در برابر جهانیان غیرقابل انکار است

آیین معنوی اربعین مصداق واقعی وحدت مسلمانان است

رفع مشکلات اقتصادی نیازمند سرمایه گذاری است

حمله به کاروان حامل تجهیزات انتخاباتی در افغانستان

آیین معنوی اربعین مصداق واقعی وحدت مسلمانان است

دادستان تهران :امروز ناامنی حرف اول دشمن است

اژه ای: هر شخصی که اتهامش روشن و جرمش مشخص شد باید سریعاً حکم وی اجرا شود/ دشمن می خواهد که معیشت مردم را تحت فشار قرار دهد

اعضای شورای مرکزی مجمع نیروهای خط امام مشخص شدند

تسریع در رسیدگی به پرونده های مفاسد اقتصادی به ویژه قاچاق کالا

تصمیم نهایی درباره نحوه اجرای بسته حمایتی دولت از کارگران

جایگزین محمد بن سلمان به نقل از رسانه ها

نمایش اقتدار و پیوند بین دو ملت ، دستاورد اربعین است

رهبری با ارائه سند الگوی پایه اسلامی، موجب نشاط در جامعه شد

نماز جمعه تهران - 27 مهر 1397

تصویرسازی منفی از ایران؛ مهم ترین دستور کار دشمنان نظام جمهوری اسلامی

تعامل مسئولان با مردم همراه با گفتار نیکو و تواضع باشد

رونمایی از دیوارنگاره میدان ولیعصر

خطبه های نماز جمعه تهران به امامت آیت الله سید احمد خاتمی

مردم از تجربهٔ پارلمان گذشته و انتظار از مجلس آینده می گویند + ویدیو

نماینده آیت الله سیستانی از خادمان ایرانی اربعین قدردانی کرد

رهبری با ارائه سند الگوی پایه اسلامی، موجب نشاط در جامعه شد

اردوغان در کنفرانس خبری با رییس جمهور مولداوی چرت می زد

راهپیمایی اربعین حسینی؛ نماد اقتدار مسلمانان جهان

نمایش اقتدار و پیوند بیشتر ایران و عراق، از دستاوردهای اجتماعی اربعین است

امام جمعه تبریز: رفع مشکلات اقتصادی تلاش جهادی می طلبد

آخرین خبرها درباره وضعیت مرزبانان ربوده شده

هدف دشمن تصویر سازی غلط از ایران است

استاندارد آب های گرم عملیاتی شود

توصیه نماینده حضرت آیت الله سیستانی به نیروهای امنیتی و زائران اربعین

امام جمعه پردیس: اربعین حسینی نمایش قدرت جهان اسلام است

اعتراض امام(ره) به لایحه کاپیتولاسیون نقطه عطف انقلاب بود

امام جمعه تبریز: رفع مشکلات اقتصادی تلاش جهادی می طلبد

هدف دشمن تصویر سازی غلط از ایران است

شکوه پیاده رویی اربعین، سیلی محکمی بر چهره دشمن است

امام جمعه مراغه: نیروی انسانی سرمایه اصلی کشور است

شورای نگهبان در بررسی لایحه CTF بر اساس منافع ملت عمل کند

نخبگان نسبت به وضعیت کشور مسئول هستند

راهپیمایی اربعین حسینی نمایش قدرت جهان اسلام

راهپیمایی بزرگ اربعین رزمایش معنوی شیعیان است

ترور چند مقام ارشد افغانستان | انتخابات پارلمانی در قندهار یک هفته به تعویق افتاد

هدف دشمن تصویر سازی غلط از ایران است

نهمین کنگره حزب اراده ملت ایران

27 مهر 1362 - آغاز عملیات والفجر 4

مسئولان دل مردم را به دست بیاورند

نقش مهم خانواده در تحولات اجتماعی/ برکت و نورانیت؛ نتیجه زندگی بدور از فرهنگ غربی

احداث جاده الیگودرز - مسجد سلیمان تسریع می یابد

خودروسازان باید استاندارد 85 گانه را رعایت کنند

مرگ خود خواسته یک مرد در ایستگاه مترو

«بامداد خمار» کانادا بعد از آزادی ماریجوآنا

37 سال نماز با جهت قبله اشتباه: اتفاقی عجیب در یک روستا

انتقاد مشاور روحانی از رد دو مصوبه در ارتباط با FATF در شورای نگهبان

آیا ایستادن به هنگام شنیدن لقب «قائم» مستند شرعی دارد؟

اعتراض امام(ره) به لایحه کاپیتولاسیون نقطه عطف انقلاب بود

صادقی: اصلاح طلبان از دردهای بدنه و کف جامعه غافل شده اند

محور سخنان امامان جمعه شهرهای استان کرمان

امام جمعه تبریز: رفع مشکلات اقتصادی تلاش جهادی می طلبد

ضرورت شکل گیری «اتاق جنگ اقتصادی» توسط دولت

ممنوعیت واگذاری کارت های بازرگانی به افراد غیر از بازرگانان در گلستان

برگزاری انتخابات در ولایت قندهار یک هفته به تعویق افتاد

اعضای شورای مرکزی مجمع نیروهای خط امام مشخص شدند

شورای امنیت حمله تروریستی قندهار را محکوم کرد

خطبه های نماز جمعه تهران

محور سخنان امامان جمعه شهرهای استان کرمان

صادقی: اصلاح طلبان از دردهای بدنه و کف جامعه غافل شده اند

اعتراض امام(ره) به لایحه کاپیتولاسیون نقطه عطف انقلاب بود

شورای نگهبان در بررسی لایحه CTF بر اساس منافع ملت عمل کند

امام جمعه پردیس: اربعین حسینی نمایش قدرت جهان اسلام است

حماسه اربعین در پیش است

خانواده ها فرهنگ غربی را وارد زندگی خود نکنند

صادقی: فراکسیون امید تاکنون چه کرده است؟

دومین نمایشگاه گردشگری خوراک، صنعت غذا و شیرینی مشهد

بزرگ ترین نمایشگاه گل داوودی کشور در محلات آغاز بکار می کند

پیاده راه النگدره در پاییز می درخشد

اذن خدمت خادمان موکب آستان مقدس در حرم های معصومین(ع)

عاشورا تجلی گاه رابطه فطرت و دین است

ملت ایران از شعب ابیطالب درس مقاومت و ایثار گرفتند

شلمچه آماده ترین مرز ایران است

وضعیت ملوانان مسموم شده ایرانی مشخص شد

دستگیری سه تن در پیوند به حادثه دیروز کندهار

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»