مطالب مرتبط:
هزینه تامین آب از طریق تاسیسات آب شیرین کن/ انتقال هر متر مکعب آب از دریا به مشهد 17 هزار تومان هزینه دارد/ نیمی از جمعیت کشور درگیر کم آبی خواهد شد
مدیریت بحران: تا پایان پاییز بارندگی ها در کمترین میزان خواهد بود/ امسال 12.5 میلیارد متر مکعب کاهش آب داریم
عدم مصرف 250 هزار متر مکعب آب در نیروگاه های تجدید پذیر
تبخیر بیش از دو میلیون متر مکعب از حجم آب سد الغدیر
بیش از 2 میلیارد متر مکعب، میزان آب مصرفی در بخش کشاورزی سیستان و بلوچستان
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 29 شهریور 1397 ساعت 23:102018-09-20سياسي

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»


کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه می نوشد و «یاحسین» می گوید، به لبه ی سقاخانه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی برای بانی این مکعب سبز می فرستد و قدم زنان دور می شود .

- کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه می نوشد و یاحسین می گوید، به لبه ی سقاخانه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی برای بانی این مکعب سبز می فرستد و قدم زنان دور می شود .

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، این داستانِ هر روز و هر شب محله های قدیمی و مردم آن هاست؛ طلب مغفرت برای بانی های پرعیارترین نقاط شهر، یعنی سقاخانه هایی که بی هیچ چشمداشتی لب های تشنه را سیرآب می کنند.

شاید به همین منظور بوده که دست کم از دوره ی آل بویه، با پا گرفتن مراسم های عزدارای حسینی، سقاخانه ها هم در کوی و برزن ها و بعضا در کنار مساجد پا گرفتند تا این چند متر مکعب عشق گوش شنوای حاجات و نذر همان مردم باشد.

و حالا بعد از گذشت بیش از هزار سال، امروز عملکرد این مکان ها یعنی روش سیراب کردن مردم تغییر کرده.

به جز آن هایی که امروز یا کاملا از بین رفته اند یا فقط یک کتیبه و پنجره ی فولادی بر پیکرشان جا خوش کرده است، هنوز هستند سقاخانه هایی که با وجود قدمت زیادشان وظیفه ی اصلی خود را فراموش نکرده اند، آن هایی که مأمن شمع و اشکِ عزاداران حسین (ع) در شام غریبانند.

جنبه ی مذهبی سقاخانه ها در شمایل و نوع معماری سنتی این مکعب سبز به وضوح دیدنی است.

سقف محراب گونه، کاشی های فیروزه ای و شمایل هایی که معمولا با نام عباس (ع) روی دیواره ی داخلی بنا نصب شده اند، مأمن رازِ نیازمندانی هستند که حتی هر شب جمعه در درگاهِ سقاخانه شمع روشن می کنند.

هر چند امروز تعداد آن ها کمتر از گذشته است، آن قدر که باید نشانی شان را از محلی ها گرفت، اما باز هم هستند در کوی و برزنِ ِ محله های قدیمی ترِ همین تهران هم، از سقاخانه نوروزخان و آیینه طهران گرفته تا شیخ هادی و خدابنده لو ، آن ها مأمن اند برای کسانی که که دنبال یک متر جا می گردند تا نذر دل برآورده کنند.

در میانه های خیابان ظهیرالاسلام سقاخانه آیینه طهران بر خلاف کاشی سر درش که آن را به 1285 شمسی نسبت می دهد، سرپاست و انگار همین یکی دو سال پیش آن را ساخته اند، هر چند برخی منابع مکتوب این سقاخانه را در گذشته یکی از پر زرق وبرق ترین سقاخانه های تهران قدیم می نامیدند، چون آیینه کاری زیادی در بدنه آن به کار رفته بود.

سقاخانه آیینه طهران در خیابان ظهیرالاسلام تهران، این سقاخانه در زمان ساخت حدود سه متر جلوتر از موقعیت امروزی خود در ابتدای کوچه زورخانه قرار داشت عباس نهمار که از سال 60 در چند قدمی سقاخانه کاسبی می کند به ایسنا می گوید: از سال 60 که به این منطقه آمده ام این این سقاخانه با دستگاه آب سردکن کار می کرد.

اما مردم منطقه در مورد گذشته ی این سقاخانه حرف هایی دارند.

گویا این خیابان _ظهیرالاسلام_ قبلا کوچه بوده تا اواخر پهلوی دوم که دستور تعریض کوچه را می دهند و مجبور می شوند جای سقاخانه را که قدری جلوترا زم وقعیت فعلی خود بوده، عقب تر ببرند.

با وجود همه این حرف ها زیاد شنیده ام مردمی که به آن اعتقاد دارند حاجت گرفته اند.

حتی "یک روز که سقاخانه کثیف بود با خودم فکر کردم آن را تمیز کنم، زمانی که خواستم این کار را انجام دهم، به خودم نهیب زدم که اول کار دیگری را انجام دهم، کارم تمام شد، ناگهان دیدم آقایی صاجب یک بنز گرانقیمت، با لباس کاملا سفید، صابون و آب برداشته و در حال شستن سقاخانه است، به خودم گفتم ای نسقاخانه صاحب دارد تو نشستی این کار را افراد دیگری انجام می دهند" .

احمد شریفان، دبیر شورا یاری محله بهارستان و متولی این سقاخانه 112 ساله نیز در گفت وگو با ایسنا می گوید: محلی ها معتقدند قدمت این سقاخانه بیش از 250 سال است، آن تا 1344 شمسی در ورودی کوچه و قدری جلوتر از موقعیت امروزی اش به شکل یک سقاخانه چوبی در گذر سقاخونه بود، اما با صدور دستور برای تعریض خیابان در آن زمان، یکی از خیرین منطقه آن را قدری عقب تر برد، تا سال 1386 که بعد از یک دوره بازسازی تقریبا به قالب فعلی خود درآمد، در طول چند سال گذشته نیز چندین بار بازسازی شده است.

در گذشته در کنار سقاخانه و در ابتدای کوچه ای با نام "کوچه زورخانه" یک شیر فشاری آب بود که مردم لباس های خود را آن جا می شستند، اما به مرور همه این اتفاقات کمرنگ شدند.

سقاخانه خدابنده لو، تنها سقاخانه مصور ایران که در طول یکی دو سال گذشته نیز بخش زیادی از کاشی های آن به سرقت رفته است سقاخانه خدابنده لو - باغچه علیخان - در خیابان ناصرخسرو، کوچه خدابنده لو روبه روی امامزاده اسحاق که در زمان ساخت خود در محوطه حیاط شاهی بنا شده بود، امروز به عنوان تنها سقاخانه مصور تهران – از نظر داشتن تصاویر مذهبی - و باقی مانده از دوره قاجار را یکی از بی نظیرترین آثار تاریخی تهران برمی شمارند، آن بنا به لحاظ معماری و گستردگی مردمی که برای حاجات خود به آن سقاخانه می رفتند، اهمیت زیادی داشته است.

سقاخانه نوروزخان در خیابان پانزده خرداد شرقی، کنار بازار آهنگران از معروف ترین سقاخانه های تهران قدیم به حساب می آمد، در سراسر گذر این سقاخانه طاق بندی شده بود و شمایل بزرگان دینی و مذهبی، علم، بیرق و علامت سیاه را به آن ها آویزان کرده بودند، حتی زورخانه ای به همین نام در کنار این سقاخانه وجود داشت که از زورخانه های معروف و نامی شهر به شمار می رفت و دالان ورودی آن از زیر سقاخانه نوروزخان می گذشت.

سقاخانه کربلایی عباس در خیابان البرز سقاخانه کربلایی عباس را یکی از بزرگترین سقاخانه های قدیمی تهران در خیابان وحدت اسلامی، خیابان البرز می نامند، با وجود کتیبه ای که سال ساخت آن را 1255 تا 1260 معرفی می کند، آن هنوز پابرجاست و آن علاوه بر داشتن دستگاه آب سردکن برقی مانند دیگر سقاخانه های فعال در کشور، صفحه ای فلزی نیز برای شمع روشن کردن در کنار آن تعبیه کرده اند، این اثر به شماره 12215 در 30 تیر 1384 در فهرست آثار ملی ثبت شد.

سقاخانه گذر قلی ، در محله سنگلج، سه راه بازارچه معیر، کوچه شهید غلامرضا فصیح، کوچه شهید کارکن اساسی، در دوره قاجار و در مرکز محله ای در امتداد گذر معیرالممالک ساخته شد که آن منطقه به مرور به گذر قلی معروف شد.

این سقاخانه در 17 خرداد 1379 به شماره 2691 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

سقاخانه گذر امامزاده یحیی در بازارچه امامزاده یحیی، قدیمی ترین سقاخانه تهران سقاخانه گذر امامزاده یحیی در چهارراه سیروس کوچه صاحب دیوان، کوچه امامزاده یحیی،نبش کوچه متین نژاد - که امروز آن را سقاخانه صاحب الامر می نامند - را از قدیمی ترین سقاخانه های تهران می دانند، سقاخانه ای که آب آن را از قنات حاج میرزا علیرضا تامین می کرده اند و میراث فرهنگی بعد از نصب جداره ی شیشه ای مقابل سقاخانه ی چوبی اصلی برای جلوگیری از هر گونه آسیب وارد شدن به آن یا سرقت، آن را به شماره 14669 در 16 اسفند 1384 در فهرست آثار ملی ثبت کرد.

محسن محمدی سمیعی کاسب قدیمی بازارچه امامزاده یحیی است که قدمت حضورش در این بازارچه را مساوی با زمان سفید شدن تک تک موهایش می داند و می گوید: وقتی فیلم قیصر را در بازارچه بازی کردند من جوانکی بودم، همه خاطرات بازارچه را به خاطر دارم، مانند شجره نامه ای که برای مسجد و سقاخانه قدیمی بازارچه امامزاده یحیی وجود دارد.

این منطقه را تکیه زرگرها می نامیدند و کوچه ی متین نژاد که ورودی مسجد داخل آن است، به کوچه چاپخانه معروف بود.

درِ سقاخانه صاحب الامر ارسی بود، آن را بالا می دادند و داخل اش برای استفاده مردم آب می ریختند.

تا قبل از انقلاب این سقاخانه به همان شکل بود تا آن را بازسازی کردند، چند سال قبل نیز میراث فرهنگی جلوی بخش چوبی آن را که قدیمی تر بود شیشه کشید.

مردم زیادی در سال های گذشته از این سقاخانه حاجت گرفتند.

از مغازه ی جوان قدیمی اودلاجان بیرون می آیم، پیرمرد، کاسه ی نقره ای زنجیر شده به میله ی فلزی را پرآب می کند، چند جرعه آب می خورد و با سیراب شدن اش یاحسین می گوید، به دیواره ی سقاخانه در کنار کوچه تکیه می دهد و زیر لب خدا بیامرزی به بانی سقاخانه گذر امامزاده یحیی نثار می کند و قدم زنان راهش را می گیرد و می رود.

انگار همین یک کلمه برای همه ی آن هایی که سقاخانه ها را در دل تهران قدیم و حتی ایران قدیم ساختند، کافی است .

سقاخانه کوچه آل آقا در ابتدای خیابان ری سقاخونه بی نام؛ مردم کوچه آل آقا به سمت خیابان ری هم با این فرهنگ آشنایند.

می توان سقاخانه ی این منطقه را یکی از سقاخانه های گمنامی دانست که محلی ها فقط از وجودش مطلع اند، سقاخانه ای که هنوز بخشی از گذشته اش را با خود همراه دارد، اما به دلیل بی توجهی ها هر روز آسیب های بیشتری به بدنه ی سنگی اش وارد می شود.

حسین باقری، کاسب 50 ساله ی این کوچه، به ایسنا می گوید: محلی ها این منطقه را به واسطه ی وجود این سقاخانه سقاخونه می شناسند، تا همین چند سال پیش نیز به روش قدیمی یعنی ریختن آب در سنگ سیر و استفاده مردم از شیری که روی بدنه ی سنگ تاریخی سیر قرار داشت، از آب ان استفاده می کردند، اما چند سالی است که با نصب یک آب سردکن در طبقه دوم سقاخانه، از آن استفاده می کنند.

سقاخانه حمام خانوم در محله اودلاجان هنوز هستند مکعب های سبزی که این روزها دل های زیادی در کنارشان آرام می گیرند، سقاخانه حمام خانم ، سقاخانه قمر بنی هاشم ، سقاخانه ابتدای کوچه شهید رضایی مجد ، سقاخانه تکیه رضاقلی خان ، سقاخانه ت کیه تجریش ، سقاخانه شیخ هادی نجم آبادی یا حتی کیلومترها دورتر سقاخانه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی در اردبیل از قرن 16 میلادی، سقاخانه کوچه دباغ خانه در یزد از سال 1517 میلادی، سقاخانه عزیزالله در کنار مسجد جمعه اصفهان که در دوران شاه سلیمان صفوی و در سال های 1666 تا 1694 ساخته شده یا سقاخانه اسماعیل طلا که توسط نادر شاه افشار در حرم امام رضا در مشهد و در بین سال های 1736 تا 1747 میلادی ساخته شدند.

هر چند در طول چند سال گذشته طرح مرمت و احیای سقاخانه های تاریخی تهران به داد بخش زیادی از این بناها رسید، اما امروز به نظر می رسد به واسطه ی بی توجهی به این بناها و ساماندهی شان، حتی فرهنگ استفاده از آن ها در حال از بین رفتن است، چون در مناسبت هایی مانند شام غریبان و حتی در کنار امامزاده ها، در هر گوشه که بتوانند شمعی روشن می کنند و .

.

سمیه ایمانیان - ایسنا
کلید واژه ها: هایی - امروز - تهران - طهران - عزاداران حسین - مردم - خیابان - قدیم - قدیمی - تهران قدیم - کاشی - زنان - نقره - زورخانه - خدابنده - امروزی - معماری - میانه - وظیفه - مراسم - پنجره - گزارش - مساجد - جمعه - سنتی

آخرین اخبار سرویس:
کمک به آزادی زندانیان کاری نیک و خداپسندانه است

هفته پژوهش فرصتی برای نگرش عمیق به نهاد تعلیم و تربیت است

دیدار رییس و کارکنان ایرنا با مدیر حج و زیارت استان قزوین

ارسال کنندگان پیامک برای فیلتر اینستاگرام، ما را خائن جلوه می دهند / شماره ها مشخص است؛ هم 0915 داریم، هم 0912 و 0913‏ / افراد پشت طرح مجلس درباره پیام رسان ها، الگوی چین را در نظر داشتند / نماز جمعه، تریبون تخصصی مباحث فضای مجازی نیست؛ این صحبت ها فقط برای مردم سوال ایجاد می کند / با فیلتری

ملک طباطبایی همسر مهندس بازرگان درگذشت

در مذاکره با تلگرام تخلفی نشد

افتتاح 11 کانون سلامت محله در شهرستان فسا

تشکیل شورای زکات در روستاهای پرجمعیت بهاباد +فیلم

خبرنگاران روایتگر صادقانه خدمات دولت و انتظارات مردم

گشایش نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری در البرز

معترضان در مجلس کلمبیا موش انداختند و جلسه را مختل کردند (فیلم)

شناسایی راه های افزایش بودجه فرهنگی در سال 98

اسلام کرامت واقعی زنان را آشکار کرد

مشهد، شهردار جوان خود را شناخت/ تقی زاده خامسی: امیدوارم شهردار جدید حال مردم را خوب کند

دفاع قاطع زنگنه از موجودیت اوپک: اعضا با شدیدترین اختلافات سیاسی با هم توافق کردند

بیمه سلامت متعهد به پوشش محرومان است

حوزه علمیه و صداوسیما قرارگاه مقابله با جنگ نرم هستند

همه در قبال ترویج فرهنگ نماز مسئول هستند

پربازدیدترین اخبار رسانه رسمی حوزه در هفته گذشته چه بود؟

بازگشت تحریم ها چه بر سر ایرانیان لس آنجلس آورد؟

در مذاکره با تلگرام تخلفی نشد

مرگ در نقطه صفر مرزی امریکا/ گرسنگی جان دخترک پناهجوی گواتمالایی را گرفت

استخدام بازاریاب حضوری در شرکت زال ایرانیان (قهوه لمیز) -تهران

هفته ای دومرتبه غذای گرم در مناطق محروم تهران توزیع می کنیم

فرمانده قرارگاه ثامن الائمه(ع) نیروی زمینی سپاه درگذشت

مهلت بخشودگی جرایم معوقه رانندگی تا پایان آذرماه

خبر منتسب به خبرگزاری فارس صحت ندارد/تخریب صنعت قطعه سازی بازی در زمین دشمن است

آغاز نمایشگاه بین المللی دریایی جمهوری اسلامی ایران از فردا 26 آذر در جزیره کیش

بازیافت بیش از 16 هزار تن زباله در 7 ماه نخست سال 97

پزشکیان: از نامه اصلاح طلب ها به رهبری برای برگزاری همه پرسی اطلاعی ندارم

کلید همه خوبی ها/ فیلم

میرزاده در گفت وگو با فارس خبر داد پاسخ وزیر علوم به نیمی از سوالات درخواست کنندگان استیضاحش در کمیسیون آموزش مجلس

علیرضابیگی به فارس خبر داد حضور اشتری در جلسه کمیسیون شوراها و بررسی بودجه ناجا

محمد آگاه همایش تبیین اندیشه های دفاعی امام خمینی (ره)

قوامی در تشریح جزییات نشست کمیسیون بودجه مطرح کرد مصوبه کمیسیون برای استفاده یکسان همه نیروگاه ها از خوراک مورد نیاز

در نمایشگاه پژوهش و فناوری صورت می گیرد رونمایی از 90 طرح نوآورانه در البرز/ برگزاری 240 کارگاه آموزشی در یک هفته

تمام پیشرفت های ایران به خاطر رویکرد اسلامی است

کلیات طرح تجمعات تصویب شد

ماجرای چت های خصوصی با خانم جنجالی اینستاگرام!

امام جمعه قزوین: ضرورت توجه مسئولان به مسائل فرهنگی

حضور نیروی دریایی در آب های آزاد بین المللی جلوه ای از اقتدار ایران اسلامی

دولت مکلف است تمام حساب های دریافتی و پرداختی خود را متمرکز کند

رونمایی از 90 طرح نوآورانه در البرز/ برگزاری 240 کارگاه آموزشی در یک هفته

جشنواره جوان سرباز

نماز را ابزار برخی کارها نکنیم

نمایشگاه شب یلدا در قزوین گشایش یافت

سومین دوره مسابقات ملی دفاع سه دقیقه‎ای پایان نامه‎های دانشجویی در تبریز برگزار شد

برخی مدیران شهرداری، دست روی زیردستان خود بلند می کنند

تصاویر| نمایندگان در خانه ملت

حقوقم نه میلیون و 600 هزار تومان است

ساخت الگوی سبک زندگی اسلامی با ترکیب شاخص دینی و قالب زندگی مردم

کنگره بررسی آثار و افکار استاد سید عباس معارف برگزار می شود

در مذاکره با تلگرام تخلفی نشد

اجرای 11 طرح تحقیقاتی غیرصنعتی ناجا در آذربایجان غربی

دهقان: هوشیار نباشیم داستان سال 84 در 1400 تکرار می شود

بطحایی: ائمه جمعه به روز نباشند، مستمعان آب می روند

میرسلیم: شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» برای آب و نان نبود/مذاکره روشی منطقی برای اثبات حقانیت است

مسئولان برای رفع مشکلات تدبیر اساسی کنند

فتحی: فعلا با جپاروف به توافق نرسیدیم

توضیح مجمع درباره مصوبه لایحه مبارزه با پولشویی

عروج شهادت گونه فرمانده قرارگاه ثامن الائمه(ع) نیروی زمینی سپاه

استخدام کارمند اداری آشنا به کامپیوتر جهت شیفت شب- تهران

دانشگاه ها برای ارتباط با جامعه نیازمند پیوند با رسانه ها هستند

استخدام کارشناس دامپروری در یک شرکت معتبر در تهران

بازی سازش از پکن و مسکو تا تهران

توزیع متوازن امکانات گردشگری با نگاه به مقوله بوم گردی/ ارتقا توسعه امکانات گردشگری فراخور ظرفیت ها رقم بخورد

تندیس فداکاری دانشجویان به ساربان فداکار رسید

نعمتی: زمان مناسبی برای تسویه حساب های انتخاباتی نیست

آغاز بکار پنجمین نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری در البرز

پیام تسلیت فرمانده کل سپاه به مناسبت درگذشت سردار منصوری

چرا باید برای رزرو هتل با آژانس های مسافرتی خداحافظی کنیم؟

نشست بررسی الزامات مبارزه با فساد با حضور دادستان تهران

پرونده «مذاکره محرمانه وزیر جوان با مدیر تلگرام» بایگانی شد

در حمایت از پایان نامه های دانشجویی ضعیف عمل کردیم

پاسخ های نصفه نیمه ای که نمایندگان را قانع نکرد/ غلامی یک هفته تا استیضاح فرصت دارد!

در شرایط کنونی کشور توجه به سوخت های جایگزین یک ضرورت است

نتیجه استیضاح وزیر علوم به جلسه بعد موکول شد

روابط عمومی ها صدای امیدآفرین نظام جمهوری اسلامی باشند

سرعت هرچه بیشتر در رسیدگی به پرونده های قضایی +فیلم

24 پژوهشگر و فناور برتر کشور معرفی شدند

شغل دوم برای کارکنان دستگاه های اجرایی ممنوع شد

هفته ای دومرتبه غذای گرم در مناطق محروم تهران توزیع می کنیم

پیام رییس مجلس به هشتمین آیین اعطای تندیس ملی فداکاری

سفارش های اخلاقی امام حسن عسکری(ع) به شیعیان

بررسی راهکارهای کاهش تصادفات جاده ای در کمیسیون عمران

بررسی وضعیت تولید و تعرفه های صنعت برق در کمیسیون انرژی

با جهانی شدن سیاست کشورها در داخل مرزهای خود نیز تصمیم گیرنده نیستند

بیمه سلامت متعهد به پوشش محرومان است

بررسی گزارش عملکرد نیروی انتظامی در کمیسیون شوراها

اعزام بیش از 200 مدرس تخصصی نماز به مناطق مختلف

طرح دو روزه «مسجدگردی» در پونای هندوستان برگزار شد

دستاوردهای انقلاب احصاء و معرفی شود

ترویج فرهنگ ازدواج آسان

بازدید اعضای بسیج مدرسه علمیه معصومیه از رسانه رسمی حوزه

کمیسیون امنیت درخواست ارجاع اظهارات ظریف به قوه قضاییه را رد کرد

رشد علم و توجه به تحقیق و پژوهش، جامعه دینی را به کمال می رساند

توضیح مجمع تشخیص درباره مصوبه اخیر پیرامون لایحه مبارزه با پولشویی

پاسخ به شبهات جوان موجب جذب او به نماز می شود

بیمه سلامت متعهد به پوشش محرومان است

استخدام حسابرس آقا در یک موسسه حسابرسی معتبر در اصفهان

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»

چند متر مکعب عشق به نام «سقاخانه»