مطالب مرتبط:
ریشه سکولاریسم در حوزه علمیه بود/ یک طبقه اشرافی مذهبی در داخل حکومت تشکیل شده
سیدالشهدا تفکر امامت را احیا کرد/ انقلابی فراگیر برای اقامه حکومت
جان کری راز تشکیل حکومت وحدت ملی را برملا ساخت
مهدویت بعد از تشکیل حکومت اسلامی به یک رشد و بالندگی رسید
حکومت بدون اتصال به ولایت و امامت، مشروع نیست / در هفته دولت، از تلاش های رییس جمهور محترم، دولت و دستگاه های اجرایی تشکر می کنیم / کسانی که امروز باید بزرگترین پاسخگوی شرایط فعلی باشند، اپوزیسیون شده اند
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 29 شهریور 1397 ساعت 07:552018-09-20سياسي

عاشورا؛ روزنه ای برای تشکیل حکومت یا نهضتی برای تثبیت امامت


براساس یک دیدگاه رایج، امام حسین(ع) شخصیت انقلابی خاصی داشتند و قصدشان نیز تشکیل حکومت اسلامی بود، اما در این میان دیدگاهی معتقد است که عاشورا؛ - " گروه معارف - براساس یک دیدگاه رایج، امام حسین(ع) شخصیت انقلابی خاصی داشتند و قصدشان نیز تشکیل حکومت اسلامی بود، اما در این میان دیدگاهی معتقد است که عاشورا؛ نهضتی برای تثبیت امامت الهی در جامعه بود.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا" از اصفهان، واکاوی علل و عوامل بروز واقعه عاشورا از جمله موضوعات بحث برانگیز بین مورخان و متفکران شیعه و حتی سنی در قرون اخیر و همچنین دوره معاصراست.

تاکنون تفاسیر مختلفی از اهداف قیام امام حسین در سال 61 هجری ارائه شده و می شود.

برخی معتقدند حرکت امام حسین به همراه زن و فرزندانشان به سوی کربلا و شهادت ایشان در این سرزمین، یک دستور و امر الهی بود که بی چون و چرا باید چنین اتقاقی برای امام می افتاد و بررسی علل و عوامل آن از رموز الهی است.

کسانی مثل شیخ مفید و سید مرتضی از علمای شیعه در قرن چهارم قائل به این هستند که هدف قیام امام حسین(ع) از ابتدا تشکیل حکومت اسلامی بود، ولی زمانی که حضرت مجبور شدند بین بیعت با یزید و شهادت، یکی را انتخاب کنند، گزینه دوم را انتخاب کردند، البته تلاش کردند که از جنگ جلوگیری کنند، ولی موفق نشدند و بین عزت و ذلت، عزت را انتخاب کردند.

در میان متفکران معاصر کسانی مثل مرحوم صالحی نجف آبادی با نظر شیخ مفید و سید مرتضی هم عقیده هستند.

ولی کسانی مثل مرحوم دکترعلی شریعتی معتقد است امام حسین(ع) از ابتدا به خاطر شهادت قیام کرد و می خواست با شهادت خود مشروعیت نظام سیاسی حاکم بر جامعه را به چالش بکشد.

دیدگاه مرحوم شهید مطهری جمع بین این دو دیدگاه است.

وی تشکیل حکومت را جزء اهداف قیام امام می داند، ولی بیش تر بر امر به معروف و نهی از منکر تأکید می کند.

اخیرا برخی این دیدگاه را مطرح می کنند که حادثه عاشورا برای انتقام جویی از جنگ های صدر اسلام شکل گرفت.

خبرگزاری ایکنا در اصفهان میزگردی را به منظور بررسی علل و عوامل قیام امام حسین(ع) با حضور اصغرمنتظرالقائم، رییس دانشگاه معارف قرآن اصفهان و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه اصفهان و حجت الاسلام محمد نصر، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برگزار کرده است.

متن قسمت اول این میزگرد را در ادامه می خوانید و قسمت دوم آن فردا (جمعه 30شهریورماه) بر روی خروجی ایکنا قرار می گیرد: ایکنا: به نظر شما واقعه عاشورا یک قیام و انقلاب به معنای مصطلح آن در حوزه سیاسی و نظامی بود، یا یک حرکت اصلاح طلبانه؟منتظرالقائم: دیدگاه های مختلفی درباره قیام امام حسین(ع) مطرح شده است.

یک دیدگاه قدیمی از سوی شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی است که مطرح می کردند هدف امام حسین(ع)، تشکیل دولت سیاسی مقتدر و ایجاد حکومت اسلامی بوده است.

مرحوم صالحی نجف آبادی این دیدگاه را در دوره معاصر بازپروری کرد.

نظریه مشهوری که در دوره معاصر خصوصا در عراق بسیار طرفدار پیدا کرد، نظریه شهادت طلبی بود، مبنی بر اینکه امام حسین(ع) قیام کردند تا شهید شوند و انتخاب ایشان، شهادت بود.

نظریه دیگر این است که هدف امام، نجات جان خود بود و چون در مهلکه گرفتار شدند، بحث شهادت پیش آمد و می خواستند به گونه ای خود را از ماجرای بیعت با یزید نجات دهند که خونشان ریخته نشود.

نظریه دیگر که امثال شهید مطهری مطرح کردند، این است که امام(ع) به قصد اصلاح جامعه و امر به معروف و نهی از منکر حرکت کردند.

نظریه بنده این است که همه اینها در دل یک نظریه نهفته شده و آن تثبیت امامت الهی در جامعه است.

امامتی که قرآن مجید برای پیامبران مطرح کرده و رسول گرامی اسلام در غدیر خم نیز از آن سخن گفتند.

وظیفه امام آن است که قیام به حکومت نکند، ولی امامت خود را معرفی کند و بشناساند.

حضرت امیر(ع) در طول 25 سال خانه نشینی، همین بحث را مطرح کرده و می گفتند وظیفه امام این نیست که قیام به سیف برای حکومت کند.

اگر شرایط اجتماعی اجازه نداد، مشروعیت دارد، ولی باید مقبولیت پیدا کند تا بتواند حکومت را به دست گیرد؛ لذا ایشان 25 سال کناره گیری کردند، تا زمانی که مردم از امام خواستند حکومت را قبول کند و ایشان نیز با فشار مردم حکومت را پذیرفتند.

امام حسین(ع) در زمانه ای می زیستند که حدود20 سال از حکومت بنی امیه می گذشت و امویان قصد کودتا علیه اسلام را داشتند و هدفشان این بود که قبل از خلافت امیرالمؤنین(ع) این کودتا را انجام دهند، ولی موفق نشدند.

دوره خلافت امیرالمؤمنین(ع) توقفی در کودتای بنی امیه ایجاد کرد.

معاویه از نظر فرهنگی، اجتماعی، قدرت نظامی و مالی زمینه های کودتا را فراهم و جریان های درون قریش را برای انجام کودتا آماده کرده بود، ولی حتی زمانی که به قدرت رسید، تعبیه های فرهنگی و تمدنی که امیرالمؤمنین(ع) در کوفه و نقاط شیعه نشین و در میان بعضی از اصحاب پیامبر(ص) و یاران شان ایجاد کرده بودند- یعنی از نظر تمدنی کادرسازی کرده و زمینه های یک تمدن ابدی را فراهم کرده بودند، اگرچه کوتاه مدت بود، ولی کادری قوی تربیت کرده و علومی را برای ایجاد این تمدن طرح کردند- باعث شد تا نتواند کودتای خود علیه اسلام یا همان رجعت به دوره جاهلیت و اقتدار قریش را پیاده کند.

این فاصله شکل گرفت، علاوه بر اینکه فساد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نیز وجود داشت- نابرابری و تبعیض های بسیار زیادی میان اقشار بالا و پایین جامعه ایجاد شده بود، مسئله فقر و غنا در دوره بنی امیه و به خصوص در دوره معاویه خیلی مطرح بود، فساد فرهنگی چنان بود که امثال ابوهریره، تمیم داری، مغیره بن شعبه، عمروعاص و سمره بن جندب روایات بسیار زیادی را جعل و وارد تاریخ کردند تا برای بنی امیه و خلفا، منقبت و برای امیرالمؤمنین و اهل بیت(ع)، منقصت بسازند.

چون این فساد فرهنگی وجود داشت، زمانی که امامت امام حسین(ع) شروع شد، ایشان در راستای جلوگیری از این فساد حرکت کردند.

به هر حال امام حسین(ع) هم فردی انقلابی، دانشمند و از اهل البیت(ع) بود، هم از اوضاع جامعه آگاهی داشت و هم نمی توانست از صحنه سیاسی و حضور اجتماعی چشم پوشی کند و هم وظیفه الهی داشت.

اگر وظیفه الهی را هم کنار بگذاریم، از نظر تاریخی امام نمی توانست نسبت به اوضاع و احوال بی طرف باشد، خصوصا اینکه شخص پلیدی مثل یزید که هم فاسق و فاجر و هم میمون باز و سگ باز است، حاکم شده.

امام از وضعیت جامعه آگاه بود و جامعه نیز انتظار داشت که ایشان حرکتی انجام دهد.

امام به همه وعده داده و می گفتند ما با معاویه تا زمانی که زنده است، قرارداد صلح داریم، لذا زمانی که معاویه در نیمه رجب سال 60 هجری از دنیا رفت، این پیمان و میثاق برداشته و راه برای امام باز شد.

امام یک قطب و جریان فرهنگی بود و نمی توانست درگیر نشود، لذا این طور نیست که بگوییم امام فقط برای شهادت یا حکومت یا نجات جانشان قیام کردند، بلکه همه اینها به این مسئله برمی گشت که امام از اهل البیت(ع) بود و مقام الهی از جانب خداوند و پیامبر به ایشان اعطا شده بود و وظیفه هدایت مردم و اتصال میان زمین و آسمان را بر عهده داشتند؛ لذا امام قیام کردند تا مقام امامت و جانشینی الهی خود را به جامعه معرفی کرده و مشروعیت شان را به مردم بشناسانند.

اگر مقبولیت مردم مانند دوره امیرالمؤمنین بعد از 25سال وجود داشت، امام حکومت را قبول می کردند، ولی امام(ع) فردی خردمند و آگاه از جریانات سیاسی و قدرت بنی امیه بود، چون شرایط جامعه را به خوبی درک می کرد، می دانست که اگر در این راه حرکت کند، به شهادت منجر می شود.

کوفیان امامی می خواستند که آنها را به سوی خداوند رهنمون سازد، فیئ را از دست جنایتکاران گرفته و حکومت عادله پیاده کند.

امام نامه ای فرستاده و وظیفه پیشوا را ایجاد قسط و عدالت و دعوت مردم به سوی خدا خواندند.

ایکنا: جایگاه امامت در آن زمان تثبیت شده بود.

منتظرالقائم: اشخاص معدودی از آن خبر داشتند، چون بعد از حادثه سال دهم هجری یعنی همان واقعه غدیرخم، غدیرزدایی اتفاق افتاده و عموم مردم آن را فراموش کرده بودند.

ائمه(ع)نیز در صحنه سیاسی حضور نداشتند و بعد از سال چهلم هجری یعنی زمانی که امام حسن(ع) حکومت را به معاویه تحویل داد، وی با رسانه هایی که در اختیار داشت، در فضای اجتماعی حتی در کوفه، لعن امیرالمؤمنین را رواج داد؛ به عبارت دیگر جو فرهنگی در اختیار معاویه و اهدافش قرار داشت، لذا جامعه امامت الهی را فراموش کرد و معدودی از خواص واقعه غدیر را درک می کردند، لذا امام حسین(ع) بعد از بیست سال که فضای فرهنگی جامعه در اختیار بنی امیه بود، می خواستند مسئله امامت را برای مردم روشن کنند.

اگر مردم اقبال می کردند، نتیجه اش تشکیل حکومت و اگر اقبال نمی کردند، نتیجه شهادت بود و امام برای هر دو حالت آماده بودند.

حرکت ایشان همراه با زن و فرزندان برای اتمام حجت بود، مبنی بر اینکه ایشان نمی خواهند مانند بنی امیه برای سلطه و مال دنیا حکومت را به دست بگیرند، بلکه می خواهند مردم را به مسیر الهی هدایت کنند.

ایکنا: آقای نصر همین سوال را از شما داریم، اینکه به نظر شما واقعه عاشورا یک قیام و انقلاب به معنای مصطلح آن در حوزه سیاسی و نظامی بود، یا یک حرکت اصلاح طلبانه؟حجت الاسلام نصر: نمی دانم پرسش شما ناظر به اصطلاحات جدید است که انقلاب در مقابل اصلاح است یا ناظر به اصطلاحات قرآنی.

اگر بخواهیم با اصطلاحات جدید صحبت کنیم، پاسخ روشن است.

امام حسین نظام حاکم را قبول ندارد؛ بنابراین اصلاح طلبی به این معنا در رابطه با امام حسین(ع) بی معنا است که امام قصد اصلاح از درون با حفظ حاکمیت یزید را داشته باشد.

در اصطلاح قرآنی قیام، جهاد، انقلاب، امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح از درون همه اصلاح در مقابل افساد است.

اگر اصلاح طلبی را به معنای قرآنی در نظر بگیریم که اعم از اصلاح ساختاری و اصلاح از درون معنا می شود، می توان گفت حرکت امام حسین(ع) اصلاح طلبانه بوده است، ولی شواهد تاریخی گویای این هستند که امام در این حرکت، قصد سیاسی و قیام داشته و می خواسته است اگر شرایط مساعد باشد، حکومت تشکیل دهد؛ از این رو بیعت با یزید را نمی پذیرد و مسلم را برای گرفتن بیعت به کوفه می فرستد.

ایکنا: خود امام می فرمایند من برای اصلاح امت جدم قیام کردم.

حجت الاسلام نصر: این روایت را فقط خوارزمی نقل کرده است و من در کتاب های تاریخی ندیده ام.

در کتاب فتوح هم آمده که به لحاظ اعتبار تاریخی مشکل دارد.

به گمان من این روایت را کیسانیه برای توجیه قیام خود وضع کرده باشند، البته به لحاظ مضمون در این روایت حرفی نیست.

به هر حال امام حسین(ع) در مکه برای علما سخنرانی کرد و آنها را به امر به معروف و نهی از منکر ترغیب کرد، ولی امر به معروف و نهی از منکری که در آن زمان مطرح می شود، با امر به معروف و نهی از منکر در دوران ما مقداری متفاوت است.

یعنی امر به معروف و نهی از منکری که در آن زمان مطرح بود، نوعی براندازی و قیام به سیف را نیز در ضمن خود داشت، به همین دلیل اگر به ادبیات آن دوره نگاه کنید، می بینید که مثلا وقتی به امام سجاد(ع) اعتراض می کنند که چرا امر به معروف و نهی از منکر نمی کنید، یعنی قیام نمی کنید؟، می‎فرماید اگر پرنده قبل از بال دراوردن پرواز کند هلاک می شود و ایشان می فرماید من تقیه می کنم.

چون تقیه هنوز جا نیفتاده است آن شخص می پرسد تقیه چیست و امام آن را توضیح می دهند.

ترس از زورگوی سرکشی که می ترسد افراط در ظلم یا طغیان علیه او نماید: یخاف جباراً عنیداً یخاف أن یفرُطَ علیه أو أن یَطغی در واقع امر به معروف و نهی از منکر یک مبنای سیاسی قوی برای درگیر شدن با حکومت داشته است.

معتزله و زیدیه هم همین شعار را داشتند.

لذا امام حسین(ع) در آن سخنرانی خود بیان می کنند که علما باید با این حکومت درگیر شوند، نقد سخت انجام دهند، حاکمیت را زیر سوال ببرند و علمای اسلام را به علمای یهود تشبیه کنند.

دلایل قیام سیاسی امام عملکرد و سخنان خود امام است.

امام بیعت نکرد و در مکه با اقشار مختلف مخالف حکومت تماس داشت.

مسلم را برای بیعت به کوفه فرستاده و در نامه به آنان فرمود: اگر او تشخیص داد که شما در یاری من برای طلب حقم جدّی هستید، من به سوی شما می آیم.

هنگامی که خبر شهادت مسلم به امام می رسد، هنوز احتمال موفقیت ایشان در تغییر حکومت وجود دارد و حتی برخی از اصحاب این موضوع را تایید می کنند و به امام می گویند که شما با مسلم فرق می کنید و اگر به کوفه رفتید، مردم از شما حمایت می کنند.

در مواجهه با لشکر حر و در سخنرانی دوم، یعنی نماز عصر بحث امام کاملاً سیاسی است.

ایشان خطاب به لشکر حر می فرمایند: حق را از آن اهل حق بدانید.

ما خاندان محمد(ص ) هستیم و سزاوارتر به فرمانروایی بر شما نسبت به این مدعیانی هستیم که به زور و ستم با شما رفتار می کنند.

به نظر می رسد این سخنان امام حاکی از آن است که امام بدون اینکه تصریح کنند می خواسته اند حر و لشکر حر را با خود همراه کنند.

امام در انتها می فرمایند: اگر حاضر نیستید که مرا همراهی کنید از همین جا برگردم.

حضرت در مسیر حرکت بار دیگر در منطقه بیضه ، با لشکر حر همه آنچه می خواست بگوید را گفت.

نقدهای خود را به حاکمیت اموی برشمرد.

وظیفه خود و مردم را اعتراض به این وضع اعلام کرد و خود را شایسته ترین فرد برای نقد حاکیت و رهبری معرفی کرد و در ضمن از آنان دلجویی کرد تا شاید قبل از اینکه نیروی نظامی دیگری برسد آنها متنبه شوند و اتفاقات به نفع امام به اتمام برسد.

فرمود ند: ای مردم پیامبر(ص) فرمودند: هر کس حاکم ستمگری را ببیند که محرمات الهی را حلال شمارد و پیمان خدا را بشکند و بر خلاف سنت رسول خدا عمل کند و با مردم با گناه و تعدی رفتار نماید، ولی به کردار یا به گفتار به او اعتراض نکند، بر خدا واجب است که او را به جایی که باید ببرد.

بدانید اینان به اطاعت شیطان در آمده اند و اطاعت رحمان را رها کرده اند.

تباهی آورده اند و حدود الهی را تعطیل نموده اند.

غنیمت را به خود اختصاص داده اند.

حرام خدا را حلال دانسته و حلال خدا را حرام شمرده اند.

سپس فرمود: من شایسته ترین افراد برای انتقاد از حکومت هستم و آنگاه پدر، مادر و جد خود را معرفی کرد و دلجویانه گفت : جانم با جان های شماست و کسانم با کسان شمایند و مقتدای شمایم .

سپس بعد از ندیدن عکس العمل مناسب، کوفیان را شماتت کرده و فرمود: اگر پیمان بشکنید و بیعت مرا از گردن خویش بردارید کار شما غیر منتظره نیست .

شما با پدر، برادر و پسر عموی من چنین کردید.

شما مرا فریب دادید و آینده خود را تباه ساختید.

امام در منطقه ذی حُسُم نیز فرمود: می بینید، دنیا عوض شده و به زشتی گراییده است و پیوسته بدتر می شود و از خیر آن چیز زیادی باقی نمانده است .

مگر نمی بینید که به حق عمل نمی کنند و از باطل وا نمی مانند.

حقاً که مؤمن باید در چنین شرایطی آرزوی مرگ کند.

مرگ شهادت است و زندگی با ستمگران مایه رنج .

البته این طرز بیان امام تا زمان رسیدن لشکر عمر سعد ادامه دارد.

شواهد و محاسبات نشانگر آن است که امام در مرحله اول قصد براندازی حکومت شام را نداشته است چون عملکرد ایشان شاهد بر این موضوع نیست.

بحث این است که حداقل در مرحله اول، امام قصد داشت کوفه را در اختیار بگیرد.

این تاکتیکی بود که میان انقلابیون دیگر مثل عبدالله بن زبیر و مختار هم وجود داشت.

ظاهرا اوایل هم امام حسن(ع) نیز چنین نگاهی داشت که معاویه در شام حکومت کند و ایشان در عراق.

پس انقلاب به معنای براندازی حکومت و در اختیار گرفتن حاکمیت به دست امام حسین(ع) در این مرحله مطرح نبوده است و عمدتا کوفه مدنظر امام بود.

منتظرالقائم: درگیر شدن در کوفه خواه ناخواه درگیری با حکومت شام و دوقطبی شدن کل خلافت اسلامی را به دنبال داشت.

حجت الاسلام نصر: بله به دنبال داشت.

همان طور که گفتم، در مرحله اول این طور بود.

حتی عبدالله بن زبیر چند سال در منطقه عراق و حجاز حکومت کرد و تعرضی هم به او انجام نشد، البته به دلیل ضعف حکومت شام بود، ولی به هر حال زبیریان برای مدتی ماندگار شدند.

حتی مختار تا مدتی توانست حکومت کند.

در واقع چنین ذهنیتی وجود داشت که می تواند این مدل از حکومت نیز وجود داشته باشد.

در هر صورت به نظر من حرکت امام حسین(ع)، حرکتی انقلابی و مبتنی بر امر به معروف و نهی از منکر بود، به این معنا که در مرحله عمل نیز وارد می شد؛ چیزی که سایر ائمه(ع) این مسیر را طی نکردند، به این صورت که دعوت به حرکت سیاسی و تشکیل حکومت کنند و نظام اموی یا عباسی را با چالش روبه رو ساخته و تشکیل حکومت دهند، ولی به نظر من استثنائاً امام حسین(ع) شخصیت انقلابی خاصی داشتند و قصدش نیز تشکیل حکومت بود.

ایکنا: اینکه می گویید امام حسین(ع) قصد براندازی حکومت شام را نداشتند، یعنی به نوعی آن را به رسمیت می شناختند؟حجت الاسلام نصر: این مسئله اواخر حکومت امیرالمؤمنین(ع) نیز به وجود آمد، نه اینکه حکومت شام به رسمیت شناخته شود، بلکه عملا مردم دیگر توان یا علاقه به جنگ با حکومت شام از خود نشان نمی دادند و هر چقدر امام سخنرانی می کردند، حاضر به جنگ نمی شدند.

نمی خواهم بگویم این استراتژی وجود نداشته، ولی تاکتیک این گونه بوده است.

در زمان حکومت امام حسن(ع) نیز این بحث مطرح بود که آیا با شام وارد جنگ شویم یا نه و در نتیجه یک سری مباحثات میان ابن عباس و امام حسن(ع)، انجام گرفت قرار بر این شد که لشکری را به سمت شام بفرستند.

منتظرالقائم: دو نظریه مطرح شد، من می خواستم بحث امامت الهی را مطرح کنم، دکتر نصر معتقدند حرکت امام برای تشکیل حکومت بوده است.

حجت الاسلام نصر: البته منافاتی با هم ندارند.

به نظر من حکومت یک وسیله برای ائمه محسوب می شد، نه هدف.

همان طور که برای امیرالمؤمنین(ع) این گونه بود، به این معنا امیرالمرمنین(ع) زمانی هم که در رأس حکومت نبود، امامت را بر عهده داشت، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) نیز همین طور.

امام سجاد هیچ حرکت سیاسی انجام ندادند، ولی امام بودند و در مسیر امامت حرکت می کردند.

طرح این موضوع که ائمه در مسیر امامت حرکت می کردند سخنی بسیار کلی است و تبیین کننده مواضع ائمه نیست چون تثبیت امامت راهکارهای مختلف داشت.

ائمه(ع) به دنبال تثبیت امامت خود بودند، ولی اینکه از کدام تاکتیک و روش استفاده کنند، یکسان نبود، هر یک به چیزی یقین داشتند که درست است و به یقین خود عمل می کردند.

روش امام حسین(ع) را فرزندان امام حسن(ع) دنبال کردند، ولی فرزندان امام حسین(ع)، البته به جز زید، روش امام حسین را دنبال نکردند، به نظر آنان پرنده ای که بال در نیاورده است، اگر بخواهد پرواز کند، بدون اینکه به مقصد برسد هلاک می شود.

بعد از امام حسین(ع)، ائمه عملا قیام سیاسی را به قیام امام زمان موکول می کردند و یاران خود را به تقیه دعوت می کردند.

بحث امام باقر (ع) با برادرشان زید که در اصول کافی نقل شده است بسیار گویای این مطلب است.

زید بن علی، برادر امام باقر(ص) اهل کوفه را به قیام، دعوت می کرد.

امام خطاب به برادر خود می فرماید: مبادا کسانی که ایمان ثابتی ندارند تو را سبک کنند، شتاب مکن که خدا به واسطه شتاب بندگانش شتاب نمی کند.

بر خدا سبقت نگیر که گرفتاری ناتوانت کند و به خاک اندازدت.

زید خشمگین شد و گفت: امام آن کسی نیست که در خانه نشیند و پرده را بیندازد و از جهاد جلوگیری کند.

امام خاندان ما، کسی است که از حوزه خود و از رعیتش دفاع کند و دشمن را از حریم خود دور سازد.

امام باقر: ای برادر آیا برای آنچه می گویی دلیلی از کتاب خدا یا برهانی از قول پیامبر داری؟ امام می فرماید من مانع قیام و عمل به یقین تو نمی شوم: اگر به کار خود یقین داری و شک و تردید برایت نمانده انجام ده.

ولی به نظر من برای از میان رفتن سلطنتی که به پایان خود نرسیده قیام مکن.

به خدا پناه می برم از امامی که وقت شناس نباشد.

برادر! تو را در پناه خدا می برم از اینکه فردا در کناری به دار آویخته شوی.

آنگاه از چشمان حضرت اشک جوشش کرد.

ایکنا: امروز علاوه بر نظر مرحوم صالحی نجف آبادی مبنی بر اینکه امام حسین(ع) به دنبال تشکیل حکومت بودند، برخی نیز قیام امام حسین(ع) را به یک نزاع تاریخی میامن دو قبیله بنی امیه و بنی هاشم تنزل می دهند و می گویند یزید انتقام جنگ احد را از فرزندان پیغمبر گرفته است.

این نظر چقدر با مستندات تاریخی قابل پذیرش است؟ منتظرالقائم: مرحوم صالحی نجف آبادی، نظریه قدیمی شیعه را احیا کرد.

امام حسین(ع) به خوبی می دانستند که با خانواده نمی توان حرکت کرد و حکومت تشکیل داد، آن هم در شرایطی که فضا و تمام شهرها هم به دست یزید و طرفداران یزید بود.

این عباس به امام حسین(ع) پیشنهاد کرد که به جای کوفه به یمن بروند، اما امام(ع) اگر هدفشان اقدام نظامی و تشکیل حکومت بود، این پیشنهاد و سایر پیشنهادهای مشابه را می پذیرفتند و می رفتند نیروهای نظامی مسلح تشکیل می دادند، ولی می بینیم که امام هدف دیگری دارند، در واقع امام هدفشان این بود که نشان دهند که فقط من می توانم وضع کنونی را دگرگون کنم، یعنی در شرایطی که بعضی حق را باطل کردند و باطل را حق نشان می دهند، در چنین شرایطی فقط ما اهل البیت هستیم که می توانیم وضعیت را تغییر بدهیم، لذا صحنه ها همه نشان از آن دارد که ابتدا امامت الهی تصویرش در ذهن مردم ایجاد شود، یعنی مقبولیت ایجاد شود و بعد بتوان حکومت کرد.

خب، به هرحال یزید و اطرافیان او کینه هایی در دل داشتند، زیرا عرب در یک نظام قبیله ای زندگی می کردند و در نظام قبیله ای ثار و خون خواهی وجود دارد و نمی توان منکر آن شد، ولیکن اگر هدف امام حسین(ع) را بررسی کنیم می بینیم، ایشان به دنبال چنین اهداف و نیتی نبودند، بلکه به دنبال ایجاد یک جامعه آرمانی بودند.

اما یزید و اطرافیان او چون رجعت طلب بودند و می خواستند به عصر جاهلیت بازگردند با شعائر دینی مبارزه می کردند.

لذا اینجا همان تقابل جریان حق و باطل مطرح است که میان هابیل و قابیل، ابراهیم و نمرود، فرعون و موسی، پیغمبر و سران قریش وجود داشته است.

لذا می توان پی برد حق و باطل همیشه با یکدیگر درگیرند و تنها بعد خون خواهی نبوده است.

امام حسین(ع) در کربلا و در مواجهه با سپاه حر، چهار مرتبه گفتند: شما مرا دعوت کردید، حالا اگر نمی خواهید و به عهد و پیمان خود وفادار نیستید، بگذارید من بازگردم.

البته بعضی این موضوع را اشتباه برداشت کردند و می ‎گویند امام با این سخن می خواسته است جانش را نجات دهد.

در واقع امام حسین(ع) اصلا به قصد خون خواهی حرکت نکردند، بلکه بنی امیه چون رجعت طلب بودند و می خواستند به عصر جاهلیت بازگردند به دنبال احیای مظاهر باطل بودند.

ادامه دارد .

(قسمت دوم و پایانی این میزگرد فردا جمعه 30 شهریورماه منتشر می شود).


کلید واژه ها: امام حسین - امام - عاشورا - اصفهان - حکومت - اسلام - امر به معروف و نهی از منکر - دانشگاه - شهادت - انتخاب - اسلامی - دانشگاه علوم پزشکی - هیئت علمی - دانشگاه اصفهان - برگزار - امر به معروف - مرتضی - جامعه - سیاسی - شهید مطهری - نظام - شیعه - خبرگزاری - علمی - شریعتی - کربلا - صالحی - گزارش - پزشکی - اصلاح

آخرین اخبار سرویس:
صادرات محصولات نانو نتیجه برنامه های موفقیت آمیز ملی است/ ورود نانوتکنولوژی به 15 شاخه صنعتی

پاسخ نماینده ایران به همتای اماراتی

گردنه حادثه خیز پاسخند در محور لار - بستک حذف می شود

ثبت نام بیش از 820 هزار نفر در سامانه سماح

توضیحات سردار پاکپور در خصوص ربوده شدن تعدادی از بسیجیان و مرزبانان توسط تروریست ها

پیام تسلیت معاون صدا در پی درگذشت «صادق عبداللهی»

دریافت 180 ایده خلاقانه از فعالان مساجد استان های مختلف

درخشش 3 حافظ مهد قرآن در مسابقات سراسری 97

اینفوگرافیک/ ارزیابی مردم از محتوای سخنرانی های صداوسیما در ایام محرم/ چند درصد مردم در مراسم عزاداری شرکت کردند؟

دبیرخانه دائمی جشنواره بین المللی قرآن در مناطق آزاد ایجاد می شود

آغاز کنفرانس بین المللی «نواندیشی در صدور فتوا» در مصر

سفرای ایران نمایندگان ملت، تاریخ و فرهنگ متعالی ایران هستند

همایش روحانیون و مبلغین اربعین حسینی در قم برگزار شد

تجهیز سپاه به بالستیک ساحل به دریا با برد 700 کیلومتر/ پهپادهای ایرانی در تراز 15 کشور اول جهان است/ فقط محل تجمع داعشی ها را می زنیم

#میرجاوه

از ریاضی درس زندگی آموختم

شایعه شنود در شهرداری برای ایجاد شکاف در اردوگاه اصلاح طلبان است

نمکِ نقد، فشار دولت را بالا می برد؟!+عکس

​آغاز به کار کنفرانس بین المللی فتوا در مصر

پشت پرده استعفای جنجالی عارف

نماینده مجلس: جای معلم در زندان و بنگاه نیست

دولت با 13 سیاست کلی اشتغال پس از 7 سال چه کرد؟

توضیح عضو شورای نگهبان درباره حضور آیت الله شاهرودی در جلسات

برسد به دست آقای وزیر

گردنه حادثه خیز پاسخند در محور لار - بستک حذف می شود

شنود شهردار؛ ادعا یا واقعیت؟

ردپای عوامل نفوذی در ربوده شدن تعدادی از بسیجیان و مرزبانان

عضو شورای نگهبان: غیبت هاشمی شاهرودی در جلسات شورای نگهبان

شهردار ملزم به انتشار قراردادهای شهرسازی شد

ضرورت تقویت نظریه پردازی و کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها

فیلم/ ثواب زیارت امام حسین(ع)، بیست برابر ثواب حج واجب!

450 هزاردانش آموز تبعه خارجی درمدارس کشور ثبت نام کردند

نگرانی از تخریب«سیگارچی»تا حضوراولین معاون زن شهردار درشورا

تأسیس «انجمن تکفل» و سرپرستی ایتام در گفت و گو با شیخ محمود زاهدی

رییس شورای عالی استان ها خواستار تخصیص 100 درصدی بودجه شد/فقط 21/2 درصد از بودجه شورای عالی استان ها محقق شده

یادی از شهیدان وحدت در سرباز

فیلم/ حرکت کاروان «مشایه الاهواز»

قیافه «ترامپ» پس از 13 آبان امسال

علاقه مند به توسعه روابط با هلند هستیم/ امیدوارم حکم لاهه بر رفتارهای آمریکا تأثیرگذار باشد

اعلام آمادگی منطقه 8 برای اجرای طرح های مقابله با بحران

شنود شهردار؛ ادعا یا واقعیت؟

ایران سریع ترین رشد رتبه نوآوری جهان را دارد

اجرای طرح سیر مطالعاتی تاریخ تطبیقی در مدرسه نرجس(س) ساری

پوشش سفیر سنگال در دیدار با روحانی+عکس

سفر وزیر نفت به مسکو؛ روی جلد شماره هفدهم ایران عصر

پرویز پرستویی: عرق روی صورت کشتی گیران یک دُر گرانبها برای من است/ خادم: پرستویی عضو خانواده کشتی و از پیشکسوتان ما هستند

بازتاب جهانی انتشار سرمقاله مشترک روزنامه های ایرانی

استخدام مدرس زبان انگلیسی جهت همکاری در رشت

تاریخ نگاری بومی در گلستان تقویت شود

ابوترابی: شریعتمداری نباید وزارتخانه دیگری را نابود کند

تقدیر از راوی کتاب «فرنگیس» در کرمانشاه

اردوغان از پنهان کاری عربستان شاکی شد

رستمی: عده ای به جای پاسخگویی به جوانان برچسب فرقانی می زنند

10 اشتباه رایج آرایشی که پوستتان را خراب می کند

آتشی که دودمان پهلوی را سوزاند

استخدام همکار آقا یا خانم در واحد اداری با گرایش بازاریابی

استخدام برنامه نویس اندروید و NET. در شرکت پایدار

بررسی تشکیل سازمان نظام مهندسی ICT در جلسه ی سندیکای مخابرات ایران با بنیاد امید ایرانیان

اجلاسیه شهدای نیروهای مسلح خراسان جنوبی

نگرانی از تخریب«سیگارچی»تا حضوراولین معاون زن شهردار درشورا

احزاب به افزایش پاسخگویی در جامعه کمک می کنند

سفرای جدید ایران در 5 کشور تعیین شدند

تحقیق در پرونده حادثه تروریستی اهواز پایان نیافته است

تلاش عربستان و آمریکا برای تاثیرگزاری در انتخابات افغانستان

دیدار مدیران پست گیلان با نماینده ولی فقیه

افتتاح پروژه های عمرانی بدون توجه به کارایی سرانجامی ندارد

توضیح عضو شورای نگهبان درباره حضور آیت الله شاهرودی در جلسات

روحانی: بخش خصوصی باید پیشتاز روابط اقتصادی باشد

تحقیق در پرونده حادثه تروریستی اهواز پایان نیافته است

تقدیم استوارنامه سفرای 7 کشور خارجی به روحانی

الیزابت لیزپیج مهمان سومین همایش دوسالانه ادبیات کودک و مطالعات کودکی می شود

عده ای مخالف روابط عمیق ایران و اتحادیه اروپا هستند

تشکیل قرارگاه جلب در گلستان

آباده در تکاپوی کسب عنوان «شهر جهانی منبت»

مساجد جوان محور شوند

روحانی: بخش خصوصی باید پیشتاز روابط اقتصادی باشد

توضیح عضو شورای نگهبان درباره حضور آیت الله شاهرودی در جلسات

احزاب به افزایش پاسخگویی در جامعه کمک می کنند

تحقیق در پرونده حادثه تروریستی اهواز پایان نیافته است

مساجد جوان محور شوند

دانشگاه ها دانشجویان را با کار عملی آشنا کنند

آشنایی با مفاهیم سیستم های مبتنی بر اعتماد

دخالت سایر کشورها در امور داخلی کشورهای همسایه، قابل قبول نیست

شنود از صدر اسلام بوده و هنوز هم وجود دارد

تاکید سه سازمان حقوق بشری برای آزادی شیخ علی سلمان

برپایی زائرسرای اربعین در پارک نسترن خرم آباد

محیط زیست را به عنوان امانتی الهی در ردیف میراث های مشترک بشری بدانیم

محسن هاشمی: شنود در همه کشور وجود دارد

تحولاتی که «خاموشی» در خاموشی رقم زد

امیر حاتمی:
 
 دستیابی به استانداردهای جهانی در صنایع دفاعی را جامه عمل پوشاندیم

اساتید حوزه خواهران یزد با منابع تحقیق آشنا شدند

حوزه جای عافیت طلبی نیست

مرگ روزنامه نگار عربستانی مایه بی آبرویی سعودی ها در سطح جهانی شد

کارگاه افزایش نشاط معنوی در زندگی در اصفهان برگزار می شود

بازدید طلاب حوزه علمیه تبریز از پروژه قطار شهری

افتتاح چهارمین کنگره راهبری نفت و نیرو

روحانی: باید فشار دولت آمریکا ضد ملت ایران به فرصتی برای توسعه تبدیل کنیم

اشتباهات احمقانه و خنده دار در ساخت و ساز

پیام شهدا به روایت سردار باقرزاده

علیرضا بهشتی: اگر پدرم زنده بود شاید از قطار انقلاب پیاده اش می کردند

عاشورا؛ روزنه ای برای تشکیل حکومت یا نهضتی برای تثبیت امامت

عاشورا؛ روزنه ای برای تشکیل حکومت یا نهضتی برای تثبیت امامت