مطالب مرتبط:
فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست
3 ویژگی که خداوند پس از واقعه عاشورا به امام حسین(ع) عطا کرد
خیمه سوزان واقعه عصر عاشورا در جهرم
اجرای نمایش واقعه عاشورا در قالب فن آوری واقعیت مجازی «VR» در خوی
سندی قرآنی بر پذیرش قطعی توبه از سوی خدا/ پیش بینی پیامبر(ص) از واقعه عاشورا
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 29 شهریور 1397 ساعت 01:152018-09-19فرهنگي

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست


از او پرسیده بودند برای درآوردن سبک خاص و جالب «روزی روزگاری» از فیلم ساز بزرگی در عالم سینما تقلید کردید یا الهام گرفتید؟ و این گونه پاسخ داده بود: - از او پرسیده بودند برای درآوردن سبک خاص و جالب روزی روزگاری از فیلم ساز بزرگی در عالم سینما تقلید کردید یا الهام گرفتید؟ و این گونه پاسخ داده بود: من به تقلید نیازی نداشتم، چون با تعزیه بزرگ شدم.

به نقل از خبرنگار ایسنا، امرالله احمدجو ، کارگردان و فیلم نامه نویسی است که صراحتاً اعلام می کند در همه کارهایش کوشیده تا خود را با عاشورا تنظیم کند.

او باور دارد عاشورا، پربرکت ترین چیزی است که ما در چنگ داریم و هیچ چیزی عزیزتر از آن نیست.

برای عاشقی چون او، امروز بهترین فرصت برای گفتن از عظمت معشوق است.

آنچه می خوانید شرح گفت وگوی خبرنگار ایسنا با امرالله احمد جو، درباره تعزیه و عاشوراست: *از تعزیه و کارکردهای آن بگویید.

سرآمد نمایش های آیینی جهان در نماد و نشانه و قرارداد، تعزیه است و تعریف آن متأسفانه هنوز برای خیلی از افراد شناخته شده نیست.

تعزیه یک منظومه است که توسط تعزیه خوان ها نقل می شود و در اصل، نمایشی آیینی یا آیین نمایشی به شمار می رود.

تعزیه وجه ظاهری نمایشی دارد اما نمایش نیست، چراکه نمایش ها تماشاگر دارند اما آیین، شرکت کننده دارد.

شرکت کنندگانی که با فرستادن صلواتی بلند، گفتن تکبیر یا سینه زدنی هماهنگ در برگزاری این آیین مشارکت مستقیم دارند.

تعزیه خوان، مانند نقال، برای شور و حال دادن به روایت یک واقعه از آواز و لباس مخصوص استفاده می کند با این تفاوت که منظومه بلند تعزیه، بین چند روای تقسیم می شود.

لباس مخصوص و استفاده از آواز و حرکت در تعزیه، آن را به نمایش نزدیک می کند.

*در بعضی از تعزیه ها می بینیم که مردی در لباس شیر وارد میدان می شود، آیا این نمادها به اصل داستان ضربه نمی زند؟ از تعزیه نباید توقع داشت که مانند تاریخ، به نقل از بی کم وکاست یک واقعه وفادار باشد چراکه در اصل یک مرثیه است و کارکرد مرثیه؛ ایجاد شور و حال.

از همین رو تعزیه خوان مجاز است کمی در روایت خود دخالت کند.

بسیاری از مورخان نوشته اند که حضرت قاسم، در زمان رخ دادن واقعه کربلا زیر سن بلوغ بوده اما تعزیه خوانان برای تحریک مخاطب، ایشان را در آستانه ازدواج نشان می دهند و حجله قاسم برپا می کنند.

شاعرانی مثل کلیم یا محتشم نیز دوست دارند در مرثیه سرایی خود جنی را حاضر کنند یا ورود شیر و رویارویی آن را با امام حسین (ع) به تصویر بکشند.

بنابراین کارکرد تعزیه، بردن حس و حال مخاطب به فضای واقعه است.

تعزیه به جهت آراستگی در تمام نمایش های آیینی و آیین های نمایشی منحصربه فرد است و شکل آن توسط هزاران استاد، در طول چندین قرن صیقل داده شده و اجرای آن همچنان تداوم دارد.

ممکن است در بعضی تعزیه ها، کمال زیبایی واقعه عاشورا به خاطر بی سلیقگی ها دیده نشود اما عاشقان حسین (ع) در طول تاریخ با شور و عشق بی وصفی سعی بر حفظ آن داشته و دارند.

در بعضی از دوره های تاریخی حتی از ناحیه صاحبان فتوا نیز با برپایی تعزیه مخالفت شده اما می بینیم که تعزیه همچنان پابرجاست.

*خاطره ای از اجرای تعزیه دارید؟ تقریباً تمام اقوام من تعزیه خوان بوده اند و خود من نیز از چهار یا پنج سالگی پای ثابت آن بودم، در نقش طفل مسلم.

به خاطر دارم که یک سال از طرف ژاندارمری محل آمده بودند تا از اجرای تعزیه جلوگیری کنند و به همین دلیل تعزیه زودتر از زمان معمول تمام و به صورت مختصر اجرا شد.

فردای آن روز وقتی مأموری که درجه سرهنگی داشت با آن لباس زرق وبرق دار و گروه نظامی خود وارد حسینیه شد و درست روی تخت تعزیه نشست، ناگهان طوفان عجیبی برپا شد و چرخید و چرخید و آمد و جناب سرهنگ را لای گردوخاک گم کرد! این اتفاق تا مدت ها نقل محافل اهالی روستای ما بود.

مخلص کلام، کسانی که با اجرای این آیین مخالفت های سفت وسخت می کردند، به هدف خود نرسیدند و این حرکت مقدس تاکنون ادامه پیداکرده است.

*گفته اید سریال روزی روزگاری را با الهام از تعزیه ساختم و ممکن است این سؤال پیش بیاید که تعزیه را به سریال و قصه و فیلم چه کار؟ برای ما که اهل ساخت و دست اندرکار فیلم و داستان، تعزیه یک سرمشق و گنجینه تمام عیار است.

وجه نمایشی آن، در اولین قدم، انعطاف را به ما یاد می دهد چراکه از دو نفر گرفته تا هزاران نفر می توانند آن را اجرا کنند.

تعزیه خوان های دوره گردی که در روستاها حضور پیدا می کردند این نمایش آیینی را دونفره اجرا می کردند و تا جایی که من خاطرم هست برای مثال شمر هنگام خطاب قرار دادن لشکر خود، پشت سرش را نگاه می کرد و می گفت: ایا گروه حمله کنید او از یک گروه نامریی حرف می زد و خیال شرکت کنندگان، این گروه را می دید.

اغلب وسایل موردنیاز برای اجرای تعزیه در ساده ترین خانه ها وجود دارد و بخش عظیمی از آن آیین نمایشی در خیال شرکت کنندگان شکل می گیرد.

اصل همه چیزهایی که می بینیم، آن نیست که به چشممان آمده بلکه، آن است که در خیال ما شکل گرفته.

خروجی اصلی، در خیال ماست و بسیار وسیع تر از ما به ازای بیرونی آن.

مجموعه تعزیه خوانان و تعزیه گردانان، با اتکا به نمادها و نشانه ها و قراردادها، کار خود را در فراهم کردن ابزار صحنه آسان کرده اند، برای نمونه یک تشت آب می آورند و از آن به عنوان نهر فرات استفاده می کنند.

همین امر موجب شده که شخصی چون من در برخورد با بعضی از صحنه ها که امکانات کافی را برای آن را ندارم، کمی از متن فاصله بگیرم و بعد فکر کنم خودم این صحنه را به این شکل آرایش کرده ام و حالا باید به خاطر بیاورم که چگونه می توان از همین امکانات بهترین استفاده را کرد، به گونه ای که انگار خودم آن را با همین جزییات خلق کرده ام.

بنابراین توجه به تعزیه و نمادسازی های آن، تعلیم دهنده شیوه تبدیل یک امر درونی به شکل بیرونی آن یعنی تصویر است.

مسئله فاصله گذاری برتولت برشت، برای همه نمایش دانان آشناست و اجداد ما قرن ها قبل این فاصله گذاری را در تعزیه رعایت می کرده اند.

ای کاش همه ما با هر شغل و پیشه و اسم ورسمی، از این گنجینه های خودمانی برای آموختن بهره می بردیم.

البته اگر خام طمعی کنیم و به عنوان مثال فقط برای پیدا کردن شیوه گسترش متنی که می خواهیم بنویسم سراغ گلستان سعدی برویم، سعدی و سعدی ها که مخالف خام طمعی هستند به ما هیچ چیزی نمی دهند اما اگر به قصد بردن بهره و لذت به آن ها نزدیک شویم خودشان یواشکی چیزی در جیب ما می گذارند که شب چراغ است و در خواب هم آن را نمی بینیم.

تعزیه برای بومی دیدن و کار بومی انجام دادن، یک درس است.

لحن خودمانی آمیخته با ادبیات دارد و از نظم و ابزار موسیقی و آواز و حرکت و دکور و لباس مخصوص بهره می برد.

محل اجرای آن، که تخت حسینیه است نیز معماری خاصی دارد و در آن ظرافت به خرج رفته، پس ازهرجهت و با هر دیدی که به تعزیه نگاه کنیم آموزنده است.

*کدام تعزیه ها را بیشتر دوست دارید؟ به شخصه حدود دوازده تعزیه می شناسم که همگی در نوع خود منحصربه فردند.

از بین این انواع، تعزیه مختار، تنها تعزیه ای است که به صورت کمیک اجرا می شود.

مختار در این تعزیه، با خواندن اشعار مختلف، مؤدبانه اشقیا را هجو می کند و بیننده را به خنده می اندازد.

تعزیه ای که شیفته آنم، تعزیه حرّ بن ریاحی است؛ الگویی برای توبه، برای جبران هر خطایی که در زندگی از انسان سر می زند، برای دل به دریا زدن.

طراحی این تعزیه بسیار جذاب است.

سنگینی آویختن چکمه ها بر گردن حر، نمادی از سر فروآوردن است و بعد نمایشی دارد.

تعزیه دیگری که بر آن عاشقم، تعزیه حضرت ابوالفضل است که با بحرطویل روایت می شود.

پدربزرگ تعزیه خوان من برایم روایت کرده که در روستای ما، از زمانی که او به یاد داشته، درست هنگامی که در تعزیه، حرمله به سوی حضرت ابوالفضل تیر پرتاب می کند، یک تفنگچی که از قبل بین شرکت کنندگان پنهان شده و پیدا کردن او برای کودکان یک سرگرمی است، ناگهان تیری شلیک می کند تا ظلم دیروز را به ظلم امروز وصل کند.

ظلمی که از طرف حکام و راهزنان به مردم وارد می شد و تماشاگر را تکان می داد تا نسبت به آن بی تفاوت نباشد.

*نگاه شما به واقعه عاشورا چگونه است؟ همه ما اگر چهار انگشت به امام حسین (ع) نزدیک شویم، به فلک رسیده ایم.

او عاقبت خود و همراهانش را به روشنی می دانست اما برای عبرت و آموزش ما عملاً خود و عزیزانش، قربانی شدند و به پیروزی ابدی رسیدند.

واقعه عاشورا در تمام طول تاریخ بشر، منحصربه فرد است.

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست، همه اتفاق ها کنار این اتفاق رنگ می بازند و فقط قصه نویس نابغه ای مثل خدا می توانسته عاشورا را این گونه در کمال، نقل و خلق کند.

من تنها به یک مورد از این عجایب اشاره می کنم.

بیاییم و به حرکت آب در این واقعه دقت کنیم.

پیدایی عاشورا از زمانی است که مسلم بن عقیل راهی کوفه می شود و درراه، در صحرای کربلا مسیر را گم می کند و دچار تشنگی می شود.

بعدازاینکه در کوفه بی وفایی می بیند و آدم های پست دور او حلقه می زنند و زخمی و رنجور، اسیرش می کنند تا به دارالحکومه ببرند، بنا بر آنچه در تاریخ نقل است، او در آخرین جملات عمر خود، آب طلب می کند.

با کاسه ای کثیف آب می آورند و نمی نوشد، می گویند آب تمیز بیاورید، نیت می کند که بنوشد اما خون دهانش به کاسه می ریزد و آب را غیرقابل خوردن می کند، سه باره آب می آورند و این بار دندان شکسته او در کاسه می افتد، مسلم آب را دور می ریزد و تشنه می میرد.

او اولین شهید تشنه کام این واقعه است.

پیاله و خون و آب و تشنگی همه نشانه ای از اصل ماجرای کربلاست و مقدمه ای بر وقوع آن، همچنان که شهادت مظلومانه دو طفل مسلم.

بنابراین قدم به قدم این واقعه، معنادار و مایه عبرت است.

عاشورا، تفسیر عملی قران است و کربلا، به همه آن شک و شبهه هایی که در مورد هدف اسلام وجود داشته و دارد خاتمه می دهد.

گفت وگو از سمیرا قاسمی خبرنگار ایسنا- منطقه اصفهان
کلید واژه ها: تعزیه - نمایش - عاشورا - روزی روزگاری - آیین - خبرنگار - فیلم نامه نویسی - لباس - فیلم - بزرگ - ایسنا - سینما - مخاطب - امام حسین - قاسم - جالب - نشان - کارگردان - تماشاگر - سن بلوغ - داستان - بهترین - ازدواج - کربلا - تفاوت - امروز - تصویر - نامه - جهان - سینه

آخرین اخبار سرویس:
همسر «شهاب حسینی»، آزرده از همه چیز! /عکس

موفقیت زوج جدید سینمای ایران در گیشه

«صبح جمعه با شما» دوباره سر پا می شود؟

«بهاره رهنما» ؛ بیوه شد!

برای سالروز تولد «مهر»ی های سینمای ایران

صحنه بازداشت بازیگر مشهور ایرانی توسط پلیس/عکس

طنز نوشته های کوتاه جدید و جالب (105)

تصویر لیلا حاتمی در اینستاگرام بازیگر زن هالیوودی/عکس

نخستین نمایشگاه یادمان استاد محصص در قزوین گشایش یافت

نخستین نمایشگاه یادمان استاد محصص در قزوین گشایش یافت

سکوت وزیر ارشاد درباره تغییر رییس سازمان سینمایی

سازهای خاکی در تالار وحدت به یاد شهدا نواختند

سازهای خاکی در تالار وحدت به یاد شهدا نواختند

سکوت وزیر ارشاد درباره تغییر رییس سازمان سینمایی

نویسنده معروف در 100 سالگی+عکس

وزیر ارشاد درباره تغییر رییس سازمان سینمایی سکوت کرد

«عرق سرد» در بخش رقابتی جشنواره فیلم استکهلم

ابراز تاسف بازیگر زن از مقایسه با الناز شاکر دوست+فیلم

وزیر ارشاد درباره تغییر رییس سازمان سینمایی سکوت کرد

فستیوال بین المللی فیلم دهوک آغاز بکار کرد

رامبد جوان شبیه بازیگر مرد هالیوود می شود+عکس

«حوالی پاییز» به زودی از شبکه سه سیما

عنایت بازیگر دلدادگان به سوگ مادر نشست+عکس

درخواست از وزیر ارشاد برای کمک به مستند راه یافته به اسکار

پاسخ های وزیر ارشاد به چند سوال

یک قلاده خرس قهوه ای دیگر هم تلف شد

اجرای نمایش میدانی همزمان با اربعین حسینی

از حضور خواننده شیمیایی با ایمو تا هشدارهای محمد گلریز به مسئولان

زندگی جالب آفتاب پرستان در یک نگاه +فیلم

برگزاری جشنواره ترشی «هفت بیجار» در بیجار

واکنش وزیر ارشاد به تاثیر نوسانات ارزی بر جشنواره های فجر

عکاس سنندجی دو عنوان برگزیده جشنواره دانشگاه ورشو لهستان را از آن خود کرد

فروش بالغ بر یک و نیم میلیارد تومان کتاب در هشتمین نمایشگاه کتاب کردستان

طرح تحریم سالن های حوزه هنری/ غلامرضا موسوی:کانون پخش کنندگان باید به سمتی بروند که از فیلم دادن به حوزه هنری خودداری شود/ آن وقت مجبورند همان فیلم های خودشان را نمایش دهند

منتقدان درباره ساخت فیلم های تلخ چه می گویند؟

جایزه جشنواره ی انگلستانی برای مستندساز ایرانی

بالغ بر یک و نیم میلیارد تومان کتاب در هشتمین نمایشگاه کتاب کردستان به فروش رفت

یک قلاده خرس قهوه ای دیگر هم تلف شد

عناوین مجموعه خبری ساعت 20 شبکه اترک. 28مهر

مانی حقیقی «تفریق» را با پریناز ایزدیار می سازد +عکس

وقتی کودکان با افسانه ها آثار هنری خلق می کنند

رونمایی از اولین پوستر فیلم سینمایی «آستیگمات» +عکس

10 فیلمی که شوکه کننده ترین و غیرمنتظره ترین پیچش های داستانی را داشتند [قسمت دوم]

سوپراستارهای «شهرزاد» چقدر دستمزد گرفتند؟

رسانه ها به شفافیت در حوزه تئاتر کمک کنند

تار عنکبوت هزار متری در یونان! +فیلم

روزیاتو: 10 فیلمی که شوکه کننده ترین و غیرمنتظره ترین پیچش های داستانی را داشتند

سلفی هانیه توسلی در اتاق گریم «گرگ بازی»+عکس

آیین نامه شصت و دومین جشنواره منطقه ای سینمای جوان- شبدیز اعلام شد

مرمت آب بندانهای گلستان با60 درصد اعتبارملی و 15 درصد سهم خودیاری+فیلم

جشنواره پرش از ارتفاع برای دیوانگان هیجان + فیلم

ماجرای ورود پول کثیف در ساخت «شهرزاد»

نمایش «اتاق ورونیکا» در راه است

پنج شاعر آیینی مقابل دوربین فیلمبرداری+عکس

تعداد تئاترهای اجرا شده در اصفهان 2 برابر شد

تعداد تئاترهای اجرا شده در اصفهان 2 برابر شد

در میان گل های داودی

نگاه خانه مترو تئاتر شهر تهران با رونمایی از تابلوی عاشورا افتتاح می شود

تعداد تئاترهای اجرا شده در اصفهان 2 برابر شد

پست رامبد جوان درباره کاهش وزن و شباهتش به برد پیت

پنج شاعر آیینی در کربلا مقابل دوربین«سرباز» رفتند+ اولین تصاویر

معرفی نمایش های روی صحنه با «نقطه سرشب»

آثار منتخب بخش مستند جشنواره فیلم کوتاه تهران اعلام شد

نمایشگاه «آبی بی کران» برپا شد

برپایی سیاه چادر عشایر در دشت گرمسیری خنج + فیلم

عکاس کهگیلویه و بویراحمد در جشنواره بین المللی لهستان دوم شد

عکاس کهگیلویه و بویراحمد در جشنواره بین المللی لهستان دوم شد

​اجرای نمایش «ایست ...گاه بعدی» با حمایت و همکاری خانه هنرمندان

​تصویربرداری «گاندو» به صحنه های اکشن رسید

سومین نمایشگاه لباس عاشورایی در تالار وحدت افتتاح شد

واکنش فریبرز عرب نیا به خبر خداحافظی اش از بازیگری و گلایه رضا رویگری

​اضافه شدن تئاتر به فصل جدید «خندوانه»/ همکاری رامبد جوان با گروه های نمایشی

گلزنی دوباره رونالدو برای یوونتوس + فیلم

فیلم/ طرح ترافیکی پلیس ویژه ایام اربعین

سکانس هایی از فیلم سینمایی ماه جبین

نمایش «تنگه ابوقریب» و «به وقت شام» برای زائرین اربعین

نگاه خانه مترو تئاتر شهر تهران با رونمایی از تابلوی عاشورا افتتاح می شود

برنامه های جدید تئاتر شهر اعلام شد/ ابوالهول در پلاتو اجرا

سومین نمایشگاه عکس پیشکسوتان ورزش زنجان گشایش یافت

واکنش فریبرز عرب نیا به اخبار اخیر درباره او

لغو روادید؛ رویکرد اصلی سازمان گردشگری +فیلم

نماهنگ/ به یاد خواهرت زینب، رهسپار کربلای توایم

​کتاب «به سفارش مادرم» رونمایی شد

سوژه ناب مسیح علینژاد +فیلم

پشت پرده کلیپ درگیری با یک دستفروش

«قصرشیرین» میزبان حامد بهداد

علت رد اجرای «دورهمی» از سوی امیرحسین صدیق

آثار هنرمند کهگیلویه و بویراحمد در شیراز نمایش داده می شود

آثار هنرمند کهگیلویه و بویراحمد در شیراز نمایش داده می شود

آغاز مرحله دوم برخورد با رباخواران در ابرکوه + فیلم

​نمایش «تنگه ابوقریب» و «به وقت شام» برای زائرین اربعین

کانون پخش کنندگان باید به سمتی بروند که از فیلم دادن به حوزه هنری خودداری شود/ آن وقت مجبورند همان فیلم های خودشان را نمایش دهند

شاعر نیشابوری برگزیده ششمین کنگره بین المللی شعر عاشورایی

بزرگترین نمایش میدانی کشور همزمان با اربعین اجرا می شود

نمایش 75 اثر زیبای خوشنویسی در کرمان

آثار تصویرگری براتیسلاوا در اهواز به نمایش گذاشته می شود

فریبرز عرب نیا نسبت به شایعات اخیر واکنش نشان داد

زائران در مرز های ایران و عراق فیلم سینمایی می بینند

پوستر پانزدهمین جشنواره بین المللی فیلم مقاومت رونمایی می شود

مکانی برای عرضه هنر معلولان جوان در یاسوج

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست