مطالب مرتبط:
فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست
3 ویژگی که خداوند پس از واقعه عاشورا به امام حسین(ع) عطا کرد
خیمه سوزان واقعه عصر عاشورا در جهرم
اجرای نمایش واقعه عاشورا در قالب فن آوری واقعیت مجازی «VR» در خوی
سندی قرآنی بر پذیرش قطعی توبه از سوی خدا/ پیش بینی پیامبر(ص) از واقعه عاشورا
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 29 شهریور 1397 ساعت 01:152018-09-19فرهنگي

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست


از او پرسیده بودند برای درآوردن سبک خاص و جالب «روزی روزگاری» از فیلم ساز بزرگی در عالم سینما تقلید کردید یا الهام گرفتید؟ و این گونه پاسخ داده بود: - از او پرسیده بودند برای درآوردن سبک خاص و جالب روزی روزگاری از فیلم ساز بزرگی در عالم سینما تقلید کردید یا الهام گرفتید؟ و این گونه پاسخ داده بود: من به تقلید نیازی نداشتم، چون با تعزیه بزرگ شدم.

به نقل از خبرنگار ایسنا، امرالله احمدجو ، کارگردان و فیلم نامه نویسی است که صراحتاً اعلام می کند در همه کارهایش کوشیده تا خود را با عاشورا تنظیم کند.

او باور دارد عاشورا، پربرکت ترین چیزی است که ما در چنگ داریم و هیچ چیزی عزیزتر از آن نیست.

برای عاشقی چون او، امروز بهترین فرصت برای گفتن از عظمت معشوق است.

آنچه می خوانید شرح گفت وگوی خبرنگار ایسنا با امرالله احمد جو، درباره تعزیه و عاشوراست: *از تعزیه و کارکردهای آن بگویید.

سرآمد نمایش های آیینی جهان در نماد و نشانه و قرارداد، تعزیه است و تعریف آن متأسفانه هنوز برای خیلی از افراد شناخته شده نیست.

تعزیه یک منظومه است که توسط تعزیه خوان ها نقل می شود و در اصل، نمایشی آیینی یا آیین نمایشی به شمار می رود.

تعزیه وجه ظاهری نمایشی دارد اما نمایش نیست، چراکه نمایش ها تماشاگر دارند اما آیین، شرکت کننده دارد.

شرکت کنندگانی که با فرستادن صلواتی بلند، گفتن تکبیر یا سینه زدنی هماهنگ در برگزاری این آیین مشارکت مستقیم دارند.

تعزیه خوان، مانند نقال، برای شور و حال دادن به روایت یک واقعه از آواز و لباس مخصوص استفاده می کند با این تفاوت که منظومه بلند تعزیه، بین چند روای تقسیم می شود.

لباس مخصوص و استفاده از آواز و حرکت در تعزیه، آن را به نمایش نزدیک می کند.

*در بعضی از تعزیه ها می بینیم که مردی در لباس شیر وارد میدان می شود، آیا این نمادها به اصل داستان ضربه نمی زند؟ از تعزیه نباید توقع داشت که مانند تاریخ، به نقل از بی کم وکاست یک واقعه وفادار باشد چراکه در اصل یک مرثیه است و کارکرد مرثیه؛ ایجاد شور و حال.

از همین رو تعزیه خوان مجاز است کمی در روایت خود دخالت کند.

بسیاری از مورخان نوشته اند که حضرت قاسم، در زمان رخ دادن واقعه کربلا زیر سن بلوغ بوده اما تعزیه خوانان برای تحریک مخاطب، ایشان را در آستانه ازدواج نشان می دهند و حجله قاسم برپا می کنند.

شاعرانی مثل کلیم یا محتشم نیز دوست دارند در مرثیه سرایی خود جنی را حاضر کنند یا ورود شیر و رویارویی آن را با امام حسین (ع) به تصویر بکشند.

بنابراین کارکرد تعزیه، بردن حس و حال مخاطب به فضای واقعه است.

تعزیه به جهت آراستگی در تمام نمایش های آیینی و آیین های نمایشی منحصربه فرد است و شکل آن توسط هزاران استاد، در طول چندین قرن صیقل داده شده و اجرای آن همچنان تداوم دارد.

ممکن است در بعضی تعزیه ها، کمال زیبایی واقعه عاشورا به خاطر بی سلیقگی ها دیده نشود اما عاشقان حسین (ع) در طول تاریخ با شور و عشق بی وصفی سعی بر حفظ آن داشته و دارند.

در بعضی از دوره های تاریخی حتی از ناحیه صاحبان فتوا نیز با برپایی تعزیه مخالفت شده اما می بینیم که تعزیه همچنان پابرجاست.

*خاطره ای از اجرای تعزیه دارید؟ تقریباً تمام اقوام من تعزیه خوان بوده اند و خود من نیز از چهار یا پنج سالگی پای ثابت آن بودم، در نقش طفل مسلم.

به خاطر دارم که یک سال از طرف ژاندارمری محل آمده بودند تا از اجرای تعزیه جلوگیری کنند و به همین دلیل تعزیه زودتر از زمان معمول تمام و به صورت مختصر اجرا شد.

فردای آن روز وقتی مأموری که درجه سرهنگی داشت با آن لباس زرق وبرق دار و گروه نظامی خود وارد حسینیه شد و درست روی تخت تعزیه نشست، ناگهان طوفان عجیبی برپا شد و چرخید و چرخید و آمد و جناب سرهنگ را لای گردوخاک گم کرد! این اتفاق تا مدت ها نقل محافل اهالی روستای ما بود.

مخلص کلام، کسانی که با اجرای این آیین مخالفت های سفت وسخت می کردند، به هدف خود نرسیدند و این حرکت مقدس تاکنون ادامه پیداکرده است.

*گفته اید سریال روزی روزگاری را با الهام از تعزیه ساختم و ممکن است این سؤال پیش بیاید که تعزیه را به سریال و قصه و فیلم چه کار؟ برای ما که اهل ساخت و دست اندرکار فیلم و داستان، تعزیه یک سرمشق و گنجینه تمام عیار است.

وجه نمایشی آن، در اولین قدم، انعطاف را به ما یاد می دهد چراکه از دو نفر گرفته تا هزاران نفر می توانند آن را اجرا کنند.

تعزیه خوان های دوره گردی که در روستاها حضور پیدا می کردند این نمایش آیینی را دونفره اجرا می کردند و تا جایی که من خاطرم هست برای مثال شمر هنگام خطاب قرار دادن لشکر خود، پشت سرش را نگاه می کرد و می گفت: ایا گروه حمله کنید او از یک گروه نامریی حرف می زد و خیال شرکت کنندگان، این گروه را می دید.

اغلب وسایل موردنیاز برای اجرای تعزیه در ساده ترین خانه ها وجود دارد و بخش عظیمی از آن آیین نمایشی در خیال شرکت کنندگان شکل می گیرد.

اصل همه چیزهایی که می بینیم، آن نیست که به چشممان آمده بلکه، آن است که در خیال ما شکل گرفته.

خروجی اصلی، در خیال ماست و بسیار وسیع تر از ما به ازای بیرونی آن.

مجموعه تعزیه خوانان و تعزیه گردانان، با اتکا به نمادها و نشانه ها و قراردادها، کار خود را در فراهم کردن ابزار صحنه آسان کرده اند، برای نمونه یک تشت آب می آورند و از آن به عنوان نهر فرات استفاده می کنند.

همین امر موجب شده که شخصی چون من در برخورد با بعضی از صحنه ها که امکانات کافی را برای آن را ندارم، کمی از متن فاصله بگیرم و بعد فکر کنم خودم این صحنه را به این شکل آرایش کرده ام و حالا باید به خاطر بیاورم که چگونه می توان از همین امکانات بهترین استفاده را کرد، به گونه ای که انگار خودم آن را با همین جزییات خلق کرده ام.

بنابراین توجه به تعزیه و نمادسازی های آن، تعلیم دهنده شیوه تبدیل یک امر درونی به شکل بیرونی آن یعنی تصویر است.

مسئله فاصله گذاری برتولت برشت، برای همه نمایش دانان آشناست و اجداد ما قرن ها قبل این فاصله گذاری را در تعزیه رعایت می کرده اند.

ای کاش همه ما با هر شغل و پیشه و اسم ورسمی، از این گنجینه های خودمانی برای آموختن بهره می بردیم.

البته اگر خام طمعی کنیم و به عنوان مثال فقط برای پیدا کردن شیوه گسترش متنی که می خواهیم بنویسم سراغ گلستان سعدی برویم، سعدی و سعدی ها که مخالف خام طمعی هستند به ما هیچ چیزی نمی دهند اما اگر به قصد بردن بهره و لذت به آن ها نزدیک شویم خودشان یواشکی چیزی در جیب ما می گذارند که شب چراغ است و در خواب هم آن را نمی بینیم.

تعزیه برای بومی دیدن و کار بومی انجام دادن، یک درس است.

لحن خودمانی آمیخته با ادبیات دارد و از نظم و ابزار موسیقی و آواز و حرکت و دکور و لباس مخصوص بهره می برد.

محل اجرای آن، که تخت حسینیه است نیز معماری خاصی دارد و در آن ظرافت به خرج رفته، پس ازهرجهت و با هر دیدی که به تعزیه نگاه کنیم آموزنده است.

*کدام تعزیه ها را بیشتر دوست دارید؟ به شخصه حدود دوازده تعزیه می شناسم که همگی در نوع خود منحصربه فردند.

از بین این انواع، تعزیه مختار، تنها تعزیه ای است که به صورت کمیک اجرا می شود.

مختار در این تعزیه، با خواندن اشعار مختلف، مؤدبانه اشقیا را هجو می کند و بیننده را به خنده می اندازد.

تعزیه ای که شیفته آنم، تعزیه حرّ بن ریاحی است؛ الگویی برای توبه، برای جبران هر خطایی که در زندگی از انسان سر می زند، برای دل به دریا زدن.

طراحی این تعزیه بسیار جذاب است.

سنگینی آویختن چکمه ها بر گردن حر، نمادی از سر فروآوردن است و بعد نمایشی دارد.

تعزیه دیگری که بر آن عاشقم، تعزیه حضرت ابوالفضل است که با بحرطویل روایت می شود.

پدربزرگ تعزیه خوان من برایم روایت کرده که در روستای ما، از زمانی که او به یاد داشته، درست هنگامی که در تعزیه، حرمله به سوی حضرت ابوالفضل تیر پرتاب می کند، یک تفنگچی که از قبل بین شرکت کنندگان پنهان شده و پیدا کردن او برای کودکان یک سرگرمی است، ناگهان تیری شلیک می کند تا ظلم دیروز را به ظلم امروز وصل کند.

ظلمی که از طرف حکام و راهزنان به مردم وارد می شد و تماشاگر را تکان می داد تا نسبت به آن بی تفاوت نباشد.

*نگاه شما به واقعه عاشورا چگونه است؟ همه ما اگر چهار انگشت به امام حسین (ع) نزدیک شویم، به فلک رسیده ایم.

او عاقبت خود و همراهانش را به روشنی می دانست اما برای عبرت و آموزش ما عملاً خود و عزیزانش، قربانی شدند و به پیروزی ابدی رسیدند.

واقعه عاشورا در تمام طول تاریخ بشر، منحصربه فرد است.

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست، همه اتفاق ها کنار این اتفاق رنگ می بازند و فقط قصه نویس نابغه ای مثل خدا می توانسته عاشورا را این گونه در کمال، نقل و خلق کند.

من تنها به یک مورد از این عجایب اشاره می کنم.

بیاییم و به حرکت آب در این واقعه دقت کنیم.

پیدایی عاشورا از زمانی است که مسلم بن عقیل راهی کوفه می شود و درراه، در صحرای کربلا مسیر را گم می کند و دچار تشنگی می شود.

بعدازاینکه در کوفه بی وفایی می بیند و آدم های پست دور او حلقه می زنند و زخمی و رنجور، اسیرش می کنند تا به دارالحکومه ببرند، بنا بر آنچه در تاریخ نقل است، او در آخرین جملات عمر خود، آب طلب می کند.

با کاسه ای کثیف آب می آورند و نمی نوشد، می گویند آب تمیز بیاورید، نیت می کند که بنوشد اما خون دهانش به کاسه می ریزد و آب را غیرقابل خوردن می کند، سه باره آب می آورند و این بار دندان شکسته او در کاسه می افتد، مسلم آب را دور می ریزد و تشنه می میرد.

او اولین شهید تشنه کام این واقعه است.

پیاله و خون و آب و تشنگی همه نشانه ای از اصل ماجرای کربلاست و مقدمه ای بر وقوع آن، همچنان که شهادت مظلومانه دو طفل مسلم.

بنابراین قدم به قدم این واقعه، معنادار و مایه عبرت است.

عاشورا، تفسیر عملی قران است و کربلا، به همه آن شک و شبهه هایی که در مورد هدف اسلام وجود داشته و دارد خاتمه می دهد.

گفت وگو از سمیرا قاسمی خبرنگار ایسنا- منطقه اصفهان
کلید واژه ها: تعزیه - نمایش - عاشورا - روزی روزگاری - آیین - خبرنگار - فیلم نامه نویسی - لباس - فیلم - بزرگ - ایسنا - سینما - مخاطب - امام حسین - قاسم - جالب - نشان - کارگردان - تماشاگر - سن بلوغ - داستان - بهترین - ازدواج - کربلا - تفاوت - امروز - تصویر - نامه - جهان - سینه

آخرین اخبار سرویس:
لغو اجرای یک تئاتر به دلیل مختلط بودن بازیگران!

دانلود زیرنویس فیلم Arvo Part 24 Preludes for a Fugue 2002

فرو ریختن سقف کارخانه جان 3 تن را گرفت+فیلم

تجلیل از مریم نشیبا راوی رویاهای کودکی من و شما

«ژن خوک» برای جشنواره فیلم فجر آماده می شود

برگزاری جشنواره قرآنی کودک و نوجوان طی دهه فجر در کرمان

خاطره بازی «درجه یک» با بازیگر «اخراجی ها»

مه لقا باقری در اینستاگرام برای جواد عزتی چه نوشت؟ + عکس

هواپیما در «خارج از مرز»

شب نشینی تلویزیونی در بلندترین شب سال/ میهمانان شب یلدا تلویزیون معرفی شدند

دانلود زیرنویس فیلم Anna 2013

هومن برق نورد با سر شکسته در «آچمز» + عکس

برنامه ریزی برای شب یلدای تهرانی ها

پروانه ساخت «خوب، بد، جلف2» صادر شد

تشویق پژوهشگران، هدف جشنواره پژوهش فرهنگی سال است

بازدید مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی از ایرنا خراسان شمالی

برگزاری نشست «کوتاه با داستان»

برگزاری جشنواره شب یلدا به میزبانی برج میلاد

جزییات پانزدهمین جشنواره پژوهش فرهنگی سال اعلام شد

نیکوی: مادران و همسران شهدا در جنگ حضور منفعل نداشتند

«خوب، بد، جلف 2» مجوز ساخت گرفت

خوش شانسی پسر سر به هوا از له نشدن زیر قطار (فیلم)

از دلواپسی برای اینستاگرام تا ندانم کاری رواج فیلترشکن ها (فیلم)

رونمایی از مجموعه سه جلدی «از سیاست گذاری تا سنجش فرهنگی»

لغو یک تئاتر به دلیل مختلط بودن بازیگران!

«خوب بد جلف 2» مجوز گرفت

دانلود زیرنویس فیلم Alien 3 1992

تونل زیرزمینی بورینگ امروز افتتاح می شود

اهدای 2 هزار جلد کتاب دینی به دانشگاه معروف کانادایی

سریال ژانر وحشت سیروس مقدم کلید خورد

​«خوب، بد، جلف2» پروانه ساخت گرفت

استخدام مترجم فیلم زبان انگلیسی در مجموعه مانوش ترجمه کوشان

لغو اجرای یک تئاتر به دلیل مختلط بودن بازیگران!

رزرو اقامتگاه و بوم گردی در محبوب ترین شهرها در شب یلدا

دانلود زیرنویس فیلم App 2013

دلال پول زیاد داریم، اما تهیه کننده درست و حسابی نداریم

خلاصه فیلم امین و اکوان + تیزر فیلم

گفتگو با تهیه کننده و کارگردان بهترین فیلم جشنواره سینماحقیقت

«محفل طنز زرشک» به دنبال شناسایی استعدادهای طنز خراسان جنوبی است

برنده جایزه قیصر امین پور مهمان «کتاب باز» می شود

حضور 70تولید کننده در نمایشگاه فروش و جشنواره شب یلدا

نعیمه نظام دوست شایعه بیماری را تکذیب کرد/ بازی در سریال نوروزی

زندگینامه حمید فرخ نژاد + عکس

حناچی ده سال پیش برج میلاد را برای موزه تهران پیشنهاد داد/کار سخت داوری کتابها در این دوره

کتاب گزیده تاریخ و فرهنگ زرقان فارس محمدحسین صادقی+ عکس

طرز تهیه سمبوسه با خمیر یوفکا+ فیلم

نیکی مظفری بازیگر سینما از دنیای مد و لباس سر درآورد

مه لقا باقری در اینستاگرام برای جواد عزتی چه نوشت؟+عکس

«خوب بد جلف 2» مجوز گرفت

هومن برق نورد با سر شکسته در «آچمز» +عکس

اجرای «دال» با یک ویژگی خاص

درگذشت دختر هنرمند شیرازی بر اثر تداخل دارویی

جدیدترین مجوزهای صادره سینمایی و خانگی

لغو اجرای یک نمایش به دلیل مختلط بودن بازیگران!

آشنایی با بارگاه ملکوتی حضرت معصومه (س) با مستند «ایران، قم» در کانال اردوی شبکه سحر

دریچه های هنر در العالم گشوده می شود / بررسی هنرهای تجسمی در « محطات عراقیه»

آغاز پخش مجموعه 10 قسمتی «ملت قهرمان» از امشب

لغو اجرای یک نمایش به دلیل مختلط بودن بازیگران!

خلاصه فیلم اتاق تاریک + تیزر فیلم

دهمین همایش «بنیاد خانه قرآن» با تدریس خدام حسینی برپا می شود

نمایش «یک هفته راه رفتن در بهشت» از شیراز وارد رقابت تئاتر فجر شد

تمدید مهلت ارسال آثار به جشنواره کتاب سبک زندگی در بخش کودک

مجوز برای «خوب بد جلف 2» صادر شد

خاطره بازی «درجه یک» با بازیگر «اخراجی ها»

برنده 2 جایزه «گرمی» درگذشت

استقبال چشمگیر از نخستین جشنواره ملی تئاتر رضوی جنوب کرمان

سولو گیتار ؛ دیوید مالدونادو

شبکه چهار سیما هم برای شب یلدا، دست به کار شد

«قصه زندگی من» و «فرهنگ شناسی شب یلدا» رونمایی شد

نقد و بررسی نمایش «دلی بای و آهو» در شهرری

گالری ها 11 تا 25 بهمن به باغ موزه قصر می روند

خاطره بازی خانم بازیگر با عکس قدیمی مادرش

کتاب مجموعه اشعار گیلکی زرندیان در صومعه سرا رونمایی می شود

ناکام های اولیه اسکار 2019

کارگاه دوسالانه »تذهیب های قرآنی» در تبریز برگزار می شود

تفسیر سوره «زخرف» در دارالقرآن ریحانه النبی(س)

جدیدترین مجوزهای صادره سینمایی و خانگی

حریم 19 بنای تاریخی استان های سمنان و مازندران تصویب شد

شهربانو منصوریان با تیپی متفاوت در کنار نیوشا ضیغمی + عکس

برگزاری جشنواره شب یلدا به میزبانی برج میلاد

دلیل تفاوت آرا در چهار جشن سینمایی کشور چیست؟/آرا داوران سینما تا چه سلیقه ای است؟

اجرای «دال» با یک ویژگی خاص

«قصه زندگی من» و «فرهنگ شناسی شب یلدا» رونمایی شد

تیپ خاص شهربانو منصوریان در کنار نیوشا ضیغمی/عکس

تیپ خاص شهربانو منصوریان در کنار نیوشا ضیغمی/عکس

فیلم پیمان قاسم خانی، پروانه ساخت گرفت

آمار نمایش های تماشاخانه های اداره کل هنر های نمایشی مشخص شد

رونمایی از دو کتاب در چهارمحال و بختیاری

آثار جشنواره «میاندوآب شهر دوچرخه ایران» به نمایش درآمد

پای بچه مهندس به تلویزیون باز می شود

جدیدترین خبر از «ژن خوک» سعید سهیلی

باغ تاریخی عباس آباد از یونسکو کارت زرد گرفت

تقدیر از برگزیدگان جشنواره ملی و رادیویی چلچراغ شیراز

دستور فیلترینگ اینستاگرام داده شده است/ از دلواپسی برای فیلتر اینستاگرام تا ندانم کاری رواج فیلترشکن ها (فیلم)

برگزاری جشنواره شب یلدا به میزبانی برج میلاد

کتاب های قصه زندگی من و فرهنگ شناسی شب یلدا رونمایی شد

آواز مهدی یغمایی با تک نوازی پیانو

شخصیت شناسی ؛ قاه قاه می خندیـد یا ریز ریز ؟ !

مجموعه یاد تو شعرهای عاشقانه در آستانه شب یلدا

رونمایی از کتاب قصه زندگی من و فرهنگ شناسی شب یلدا

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست

فجایع و وقایع هیچ واقعه ای به اندازه عاشورا منسجم نیست