مطالب مرتبط:
استفاده از ظرفیت چهره های بانفوذ در سیاست خارجی (گفت وگو با جاوید قربان اوغلی، دیپلمات پیشین ایران)
فرصت استفاده از یک رویداد گردشگری در شهریورماه کلوخ پزان اقلید و جشنی برای شکرانه برداشت/ آیینی کهن که هنوز فراموش نشده است
استفاده از ظرفیت رسانه های خارجی به معرفی کشور کمک می کند
وزیر آموزش و پروش: استفاده از وسایل خارجی در مدارس ممنوع
95 درصد بازی های رایانه ای مورد استفاده در کشور، خارجی است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 28 شهریور 1397 ساعت 12:312018-09-19فرهنگي

ملودی موسیقی آیینی فراموش شده است/ جاوید: مگر آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟


هوشنگ جاوید با انتقاد از تغییرات نادرستی که امروزه در موسیقی آیینی به وجود آمده است، تاکید کرد که اشعار، ملودی ها و آواز در موسیقی آیینی باید فاخر و سنگین باشد و اینکه مانند سبک های امروزی ریتمیک تر باشد اشتباه است.

- " موسیقی آیینی در ایران قدمتی به طول تاریخ دارد، گنجینه ای معنوی که از آغاز در زندگی مردم حضوری جدی داشته و با روح شان سرشته شده است.

جلوه گاه این موسیقی همواره مراسم های شادی و سوگ بوده است که امروزه بیشتر از گذشته به عزاداری و مرثیه ها شناخته می شود.

کم و بیش همه مردم در ذهنشان بیتی از یک شعر یا سرودی که در کودکی با آن نواهای سنتی آیینی شنیده اند را مرور می کنند.

نواهایی که هر کدام رنگ و بوی ایرانی و اصالت به خود داشت و لاجرم بر جان و دل انسان می نشست و او را از تمام هیاهوی روزانه اش فارغ می کرد.

با این حال این هنر اصیل ایرانی امروزه دستخوش تغییراتی شده است که خیلی خوشایند نیست و اصالت و فخر گذشته خود را ندارد، مسئله ای که مورد انتقاد بسیاری از کارشناسان و بزرگان این حوزه هم قرار گرفته است.

تغییرات سروده ها، نحوه خواندن مداحان و تلفیق سبک های موسیقی غربی با این موسیقی دست به دست هم داده تا این هنر اصیل آرام آرام به فراموشی سپرده شده و ردی از آن باقی نماند.

به منظور تحلیل جایگاه موسیقی آیینی در ایران از گذشته تا به امروز با هوشنگ جاوید پژوهشگر با سابقه موسیقی آیینی و نواحی که از وضعیت پیش آمده و نشنیده گرفتن تذکرات گلایه مند بود به گفت وگو نشستیم.

هوشنگ جاوید در ابتدا با اشاره به خاستگاه موسیقی آیینی درباره جایگاه نخست این موسیقی اینطور توضیح داد: نمی توانیم بگوییم خاستگاه موسیقی آیینی کجاست، می توان گفت از زمانیکه انسان نیاز به توسل و تقرب با جهانی که برایش ناشناخته بوده داشته تا از آن یاری بگیرد، حتی در دوره ای که هنوز تفکر خدااندیشی نداشته به دنبال مسایل ارتباطی بوده است.

در همان زمان سلسله مناسکی را به وجود آورده که به آیین تبدیل شدند.

با پیشرفت اندیشه بشر به لحاض علم و دانش و تمام اتفاقات نوینی که به صورت سیستماتیک اتفاق می افتاده باعث تغییر آیین ها در دوره های مختلف شده و شکل های زیباتر و دارای مفهوم تری به خود گرفتند.

او ادامه داد: به همین سبب موسیقی آیینی، موسیقی است که از تولد تا مرگ انسان ها را در برمی گیرد و در تمام لحظات زندگی انسان چه ایرانی چه غیرایرانی جاری بوده است و به دلیل دسته بندی آن ما هم باید ناگزیر موسیقی خود را در این تعریف قرار دهیم که متاسفانه در این حوزه کمتر مسئولان فرهنگی فعالیت کردند.

ما در گذشته سوگ ترانه در ایران داشتیم که سابقه زیادی دارد، مثلا ارمون خوانی (آرمان خان، داغ فراغ خوانی) در شیراز، خراسان، مازندران و آذربایجان هم وجود داشته است.

این ها همان سوگ ترانه هاست که در فراغ افراد خوانده می شد و پس از ورود اسلام به ایران این ارمون خوانی ها شکل خود را حفظ کردند و چیزهایی را به متون جدید که مرثیه بوده وام دادند و این وام دهی لحنی و ملودیک به این مراثی اسلامی زیبایی های خاصی ایجاد کرده نمی توان هنر آیینی را خارج از زندگی بشر دیداین کارشناس با تاکید بر اینکه موسیقی آیینی به عواطف و احساسات بستگی دارد، گفت: موسیقی آیینی هر جامعه ای نه تنها به عواطف و احساسات بستگی دارد بلکه به نوع واکنش ها و احساسات آن نیز وابسته است، مثلا هنر شبیه خوانی (تعزیه) یک رسانه ارتباطی در زمان خودش بوده است.

این رسانه یکی از کارهایش آیین تقویمی بوده است که براساس آن ایام عزاداری یا جشن و سرور را تعیین می کردند تا مردم از آن با خبر شوند.

در عین حال شبیه خوانی آواز و فرهنگ خاصی داشته است و به همین دلیل نمی توانیم آن را خارج از زندگی بشر ببینیم.

جاوید درباره پیشینه موسیقی آیینی در ایران توضیح داد: در سرزمین ایران که حداقل 10 هزار سال زندگی بشری در این سامان تایید شده است، از همان زمان انسان ایرانی به دنبال نظمی برای زندگی خود بوده که آن را با انواع هنرها آراست و یکی از آن ها موسیقی بوده و موسیقی آیینی ما به همین سبب دارای شکل و شیوه خاص خودش هست و در هر دوره هم تغییر کرده است.

غفلت مسئولان از آموزش موسیقی آیینیاو با اشاره به ضرورت آموزش موسیقی آیینی بیان کرد: یکی از ضرورت های هنر آیینی آموزش آن است که در تمام جهان در حال انجام است، خوب است مسئولان فرهنگی ما به کشورهای همسایه مانند ارمنستان، ترکیه، عراق و سوریه نگاه کنند که در دانشگاه ها و مدارس شان برای هنرهای آیینی رشته تحصیلی دارند اما ما هیچ شاخه ای در این حوزه نداریم که یکی از ضعف های ماست.

متاسفانه برای ارتقای موسیقی ردیف و دستگاهی و موسیقی نواحی ما هیچ اقدامی صورت نگرفته است.

این پژوهشگر در پاسخ به این سوال که به چه دلیل ترانه و متون موسیقی آیینی امروز قوت گذشته را ندارد، گفت: تا قرن دهم و یازدهم برای موسیقی آیینی رسالات مختلفی می نوشتند، پژوهشگری به نام اکرمن از بزرگان موسیقی به ایران می آید و موسیقی ایرانی را بابت سازگاری که مزاج های انسانی همخوانی دارد و به شدت تاثیرگذار است ستایش می کند.

جاوید افزود: خانم الا زونیس که درباره موسیقی ایرانی مطالعه کرده است، کتاب موسیقی کلاسیک ایران می گوید که شما اشتباه کردید موسیقی ردیف و دستگاهی تان را با نوع مد خارجی برابر کردید زیرا که موسیقی ایرانی چهار برابر یک مد خارجی است.

موسیقی ما از جریان زندگی بر می آید و موسیقی آیینی را هم در برمی گیرد، الان با این موسیقی چه کردیم؟ به چه افرادی اهمیت می دهیم و بزرگشان می کنیم؟ موسیقی کوچه بازاری ما در گذشته بسیار زیبا بود اما الان موسیقی بی هویتی که تحت عنوان پاپ جای آن را گرفته است.

هر چه در متن و محتوای این نوع موسیقی می شنوید در موسیقی کوچه بازاری هم بود در حالی که در گذشته فاخرتر هم بود.

سوگ ترانه از گذشته در ایران رواج داشتاو در پاسخ به اینکه محتواهای ترانه های موسیقی آیینی ایران در گذشته که امروزه کمتر مورد توجه قرار می گیرد چیست، توضیح داد: ما در گذشته سوگ ترانه در ایران داشتیم که سابقه زیادی دارد، مثلا ارمون خوانی (آرمان خان، داغ فراغ خوانی) در شیراز، خراسان، مازندران و آذربایجان هم وجود داشته است.

این ها همان سوگ ترانه هاست که در فراغ افراد خوانده می شد و پس از ورود اسلام به ایران این ارمون خوانی ها شکل خود را حفظ کردند و چیزهایی را به متون جدید که مرثیه بوده وام دادند و این وام دهی لحنی و ملودیک به این مراثی اسلامی زیبایی های خاصی ایجاد کرده مثلا یکسری نوحه ها را با نام های خاص مثل نوحه حضرت عباس و .

می شناسیم.

جاوید با اشاره به تغییری که در متن مرثیه ها رخ داد، گفت: این مراثی تا دوره قاجار به صورت فاخر سروده می شد و از گویش های بومی و ساده در متن آن استفاده نمی شده است، در دوره قاجار شاعرانی مانند یغمای جندقی شروع به سرودن مرثیه ها با زبان عامیانه شهری آن زمان می کنند که نام نوحه به خود می گیرد و این نوحه ها دوره به دوره تغییراتی می کنند.

امروز خیلی راحت ترانه ای که از رسانه پخش شده یا در بین مردم رواج پیدا کرده و اثر یک خواننده که پرمخاطب شده است روی همان ملودی نوحه می سازند در حالیکه ابراهیم موصلی زمانیکه در حال مرگ بود به فرزندش گفت نوحه را روی ترانه و ترانه را روی نوحه سوار نکن زیرا که در قدم اول باعث خنده فاسقین می شوی.

امروز نوحه ها زبان فاخر ندارنداو درباره وضعیت امروز نوحه ها در موسیقی آیینی توضیح داد: در حال حاضر زبان نوحه ها فاخر نیست و محتوایات هم به اصل جریان نپرداخته است، در مراثی سیره اسوه های عاشورایی است که اهمیت دارد و شخصیت را به درستی معرفی می کردند و به شکل الان نبوده است.

امروزه به جای پرداختن به اصل قضیه به ظواهر می پردازند، اشتباه کسانی که به عنوان ناظر آگاه خود را می بینند این است که تنها به متن می نگرند و به شکل نغمه ها و الحان عامیانه ای که استفاده می شود توجه نمی کنند و این بدترین جریانی است که راه افتاده است.

این پژوهشگر سرشناس ادامه داد: امروز خیلی راحت ترانه ای که از رسانه پخش شده یا در بین مردم رواج پیدا کرده و اثر یک خواننده که پرمخاطب شده است روی همان ملودی نوحه می سازند در حالیکه ابراهیم موصلی زمانیکه در حال مرگ بود به فرزندش گفت نوحه را روی ترانه و ترانه را روی نوحه سوار نکن زیرا که در قدم اول باعث خنده فاسقین می شوی.

همین الان روی ترانه خواننده معروفی مانند سالار عقیلی نوحه سوار کنیم فردی که آشناست متوجه می شود.

در نوحه گری آن نغمه ای که ایجاد می شود باید مختص حس آن آدمی که می خواهد ارتباط برقرار کند باشد والا این کار را بچه های مدرسه ای هم می توانند انجام دهند.

ملودی موسیقی آیینی امروزه فراموش شده استاو به این پرسش که ملودی های موسیقی آیینی چه ویژگی باید داشته باشد که امروزه به فراموشی سپرده است، پاسخ داد: ملودی هایی نوحه باید کوتاه و تاثیرگذار باشد، همچنین متن آن سنگینی، فخر و بیان کننده زبان حال و سیره و صفت آن قهرمان مذهبی باشد.

لحن و شیوه انتخابی هم به لحاظ نغمه و ملودی باید فاخر بودن را تقویت کند نه آنکه هر چه ریتمیک تر گیراتر، اتفاقا نوحه هایی که در ذهن نسل ما مانده است مانند 12 ضرب سنگین که آذری ها انجام می دهند یا هفت ضرب که یزدی هنوز اجرا می کنند.

این نوحه های سنگین را ما الان از دست داده ایم و کم داریم و به جای آن گویی هرچه ریتمیک تر باشد بهتر است.

جاوید در پاسخ به این پرسش که برخی مدعی هستند تغییرات اتفاق افتاده در ملودی موسیقی آیینی به منظور تغییر سلیقه نسل جوان است، گفت: اشتباه است بایستی تولیدکننده نوحه، به شکلی از دل خودش مایه بگذارد و بدون تقلید اثری را تولید کند به گونه ای که مخاطبان را جذب کند.

مگر حاج صادق آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟ او اولین کاری کرد به نغمه های بومی رو آورد مخصوصا آنچه در سینه زنی بوشهری وجود داشت و با شناختی که از دستگاه های موسیقی داشت نغمه را از دل خود می ساخت و می سرود اما متاسفانه نسل الان که مدعی هم هست چه می کنند و چه آثاری تولید می کنند؟
کلید واژه ها: موسیقی - آیین - ایران - امروز - ایرانی - انسان - انتقاد - زندگی - خوانندگان - مردم - اصیل - انسان ها - آهنگران - عزاداری - پیشرفت - اشتباه - امروزی - مداحان - اندیشه - سپرده - تاریخ - مراسم - جهانی - صورت - شادی - سنتی - تولد

آخرین اخبار سرویس:
نشست «روی میز منتقد» با حضور نویسنده «برهنه در برهوت» برگزار شد

فیلم/ تنها مؤسسه قرآنی شهرستان بهارستان هستیم که در وزارت ارشاد ثبت شدیم/ با کمک های مردمی اداره می شویم

سوگواره بین المللی عکس عاشورایی با «قاب اربعین»

آخرین اخبار از اکران فیلم «بُهت»

آیین رونمایی از «13 مجموعه داستان کوتاه»

آخرین اخبار از فیلم «خانه دیگری»

نیم ساعت قبل از بازی ایران و پرتغال

فیلمبرداری سریال ستایش به ندامتگاه قزلحصار رسید

تشدید برخورد با موتور سیکلت سواران متخلف+فیلم

حضور فیلم «زندگی بدون زندگی» در جشنواره بین‎المللی دهوک

جایزه بهترین فیلم جشنواره لندن برای سینماگر ایرانی

جدیدترین اثر «مهدی یراحی» را بشنوید/ صوت

اکران ویژه تنگه ابوقریب برای زائران اربعین/عکس

دهمین سوگواره تعزیه استان سمنان به کار خود پایان داد

حذف «به وقت شام» و «امپراطور جهنم» از مسابقه ملی جشنواره «مقاومت»

سینما سیار در مرزهای ایران و عراق آغاز به کار کرد

نمایشگاه بین المللی کتاب تبریز از 29 مهرماه تا پنجم آبان ماه برپا می شود،

بخش خبری 20، شنبه، بیست وهشتم مهرماه مرکز قزوین+فیلم

دومین جشنواره بین المللی فرهنگ اقوام در گنبد برگزار می شود

فریدون شهبازیان به شبکه چهار می رود

رونمایی از پوستر و آغاز بلیت فروشی نمایش حریق

«زندگی بدون زندگی» در دهوک

جایزه جشنواره توفی فست لهستان به ایران رسید

خزانِ بی بهار ِ جایزه های ادبی

آیین رونمایی از «13 مجموعه داستان کوتاه»

نمایش و نقد و بررسی فیلم سینمایی « بازیکن شماره یک آماده»

زائران اربعین هر شب دو فیلم سینمایی ایرانی می بینند

ارسال بیش از 300 اثر به جشنواره ملی داستان کوتاه «وله زیر»

فراز و فرود تولید برنامه «این. ج. ا» در گفت وگو با سردبیر برنامه

نمایش هنر معماری اسلامی در پاکستان

تأسیس موزه تخصصی دائمی عکاسی در مشگین شهر

استخدام علاقمندان به بازیگری جهت حضور در بهترین طنز سال

تغییر زمان پخش خبر صبحگاهی تلویزیون شبکه سهند

ماجرای مبهم عکس های تام هنکس با اتومبیل های قدیمی

قیصر امین پور در «کتاب شب» رادیو

پانزدهمین کنفرانس روابط عمومی فردا برگزار می شود

یارا شهیدی بازیگر ایرانی الاصل هالیوود (عکس)

به وقت شام و امپراطور جهنم در بخش مسابقه ملی جشنواره بین المللی مقاومت حضور نخواهند داشت

​مخاطبان سریال های عاشقانه را بیشتر دوست دارند/ توجه ویژه به آداب و رسوم ترکمن ها

«یک کامیون غروب» در جشنواره سائوپائولو

«یک کامیون غروب» در راه سائوپائولو

سینما سیار در مرزهای ایران و عراق آغاز به کار کرد

تئاتر لاکچری لزوماً بد نیست/ پرداختن به فرهنگ و ادب ایرانی لازمه صدور مجوز اجرا

وقتی سکانس یک فیلم وارونه می شود !

رونمایی از یافته های شهر خسرو اوشیروان در موزه ملی کاشان

نقد «ستاره» توسط بچه ها

انتشار رمان زندگی فروغ و چند رمان خارجی

فیلمی جالب و جذاب از فرود ربات ها بر سطح مریخ

ماجرای درآمد شبی 30 میلیونی مهناز افشار از تئاتر لاکچری

روپایی زدن معلق در ارتفاع 2000 متری! +فیلم

مهلت ثبت نام پنجمین جشنواره نوای خرّم تمدید شد

2 اثر قیصر امین پور در برنامه «کتاب شب» رادیو تهران

حضور 900 ناشر داخلی در نمایشگاه کتاب تبریز

نمایشگاه کتاب تبریز گشایش یافت

​مهلت ارسال طرح به نخستین «جایزه داستان های حماسی» تمدید شد

حضور فیلم «زندگی بدون زندگی» در جشنواره بین‎المللی دهوک

اتفاقی که 30 دقیقه قبل از بازی فوتبال ایران _ پرتغال افتاد!

تازه ترین تک آهنگ مهدی یراحی منتشر شد+صوت

فتح الله مجتبایی: شغل من از بچگی سیاحت گری و ادبیات فارسی است

توضیح «اکرمی» وضعیت زندگی «روحانی»

فیلمبرداری «یونس» به پایان رسید

سلفی زشت بازیگر زن ایرانی+عکس

مجموعه پوستر فیلم سینمایی سوسپریا منتشر شد

امکان تهیه روادید در مرز مهران وجود ندارد

​«کاشوب» و «رستخیز» روضه سالانه هستند/روایت؛آیینه ای پیش روی مخاطب

واکنش به کلیپ درگیری با یک دستفروش | سکانسی از یک فیلم است

جشنواره غذای سالم

انتشار رمان زندگی فروغ و چند رمان خارجی

میرباقری فیلم حضرت خدیجه (س) را می سازد

«نمایش های لاکچری» تئاتری ها را دلزده کرده است

پا با پای زائرین اربعین در «چهل منزل»

فیلمبرداری «یونس» به پایان رسید

یافته های شهر زیرزمینی نوش آباد در موزه ملی کاشان رونمایی می شود

​جلد سوم خاطرات «آن بیست و سه نفر» منتشر می شود

نمایشگاه توانمندی های هیات های ورزشی آذربایجان غربی

افشاگری جی.کی.رولینگ درباره نام مستعارش

246 قطعه عکس به دبیرخانه کنگره عکس عاشورایی قروه ارسال شد

ثبت 537 اثر در بخش نمایشنامه نویسی جشنواره تئاتر فجر

بررسی پرونده قتل خشایارشا بعد از 2400 سال / چه کسی شاهنشاه هخامنش را کشت؟ (فیلم)

جشنواره انگور روستای هزاوه اراک/عکس

زیلوی میبد در آستانه جهانی شدن +فیلم

بازگشت پراز «بُهت» مهتاب کرامتی به سینماها/عکس

246 قطعه عکس به دبیرخانه کنگره عکس عاشورایی قروه ارسال شد

اولین دندانپزشک در ایران+عکس

بازگشت بازیگر مشهور برای همیشه به تهران

200 هنرمند صنایع دستی در قزوین کارت شناسایی دریافت کردند

هرکس هر چه می خواهد بگوید جلال آزادیخواه بود

ترویج آیین های دینی ایران در جشنواره کیش/ آثار هنرمندان فارغ از فرهنگ ملی و دینی نیست

200 هنرمند صنایع دستی در قزوین کارت شناسایی دریافت کردند

مردانی که ناشناس مانده اند

22 «اخطار» به مجموعه «ناایمن» 60 ساله

حقوق میلیونی سوپراستارهای سینما/فصل اول سریال «شهرزاد» چقدر هزینه داشت؟

خانم بازیگر از «بازی نقاب ها» می گوید

خانم بازیگر از «بازی نقاب ها» می گوید

«رویای نامیرا» با رنگ های جوهری و اسپری

برپایی نمایشگاه نقاشی « زرد وسیاه » در نیشابور

روایت عقاب ها؛ به لحن ساموئل

افشای راز آقای بازیگر پس از 15 سال

افشای راز آقای بازیگر پس از 15 سال!

بازیگر محبوب «دلدادگان» درمیان زائرین کربلا /عکس

ملودی موسیقی آیینی فراموش شده است/ جاوید: مگر آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟

ملودی موسیقی آیینی فراموش شده است/ جاوید: مگر آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟