مطالب مرتبط:
استفاده از ظرفیت چهره های بانفوذ در سیاست خارجی (گفت وگو با جاوید قربان اوغلی، دیپلمات پیشین ایران)
فرصت استفاده از یک رویداد گردشگری در شهریورماه کلوخ پزان اقلید و جشنی برای شکرانه برداشت/ آیینی کهن که هنوز فراموش نشده است
استفاده از ظرفیت رسانه های خارجی به معرفی کشور کمک می کند
وزیر آموزش و پروش: استفاده از وسایل خارجی در مدارس ممنوع
95 درصد بازی های رایانه ای مورد استفاده در کشور، خارجی است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 28 شهریور 1397 ساعت 12:312018-09-19فرهنگي

ملودی موسیقی آیینی فراموش شده است/ جاوید: مگر آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟


هوشنگ جاوید با انتقاد از تغییرات نادرستی که امروزه در موسیقی آیینی به وجود آمده است، تاکید کرد که اشعار، ملودی ها و آواز در موسیقی آیینی باید فاخر و سنگین باشد و اینکه مانند سبک های امروزی ریتمیک تر باشد اشتباه است.

- " موسیقی آیینی در ایران قدمتی به طول تاریخ دارد، گنجینه ای معنوی که از آغاز در زندگی مردم حضوری جدی داشته و با روح شان سرشته شده است.

جلوه گاه این موسیقی همواره مراسم های شادی و سوگ بوده است که امروزه بیشتر از گذشته به عزاداری و مرثیه ها شناخته می شود.

کم و بیش همه مردم در ذهنشان بیتی از یک شعر یا سرودی که در کودکی با آن نواهای سنتی آیینی شنیده اند را مرور می کنند.

نواهایی که هر کدام رنگ و بوی ایرانی و اصالت به خود داشت و لاجرم بر جان و دل انسان می نشست و او را از تمام هیاهوی روزانه اش فارغ می کرد.

با این حال این هنر اصیل ایرانی امروزه دستخوش تغییراتی شده است که خیلی خوشایند نیست و اصالت و فخر گذشته خود را ندارد، مسئله ای که مورد انتقاد بسیاری از کارشناسان و بزرگان این حوزه هم قرار گرفته است.

تغییرات سروده ها، نحوه خواندن مداحان و تلفیق سبک های موسیقی غربی با این موسیقی دست به دست هم داده تا این هنر اصیل آرام آرام به فراموشی سپرده شده و ردی از آن باقی نماند.

به منظور تحلیل جایگاه موسیقی آیینی در ایران از گذشته تا به امروز با هوشنگ جاوید پژوهشگر با سابقه موسیقی آیینی و نواحی که از وضعیت پیش آمده و نشنیده گرفتن تذکرات گلایه مند بود به گفت وگو نشستیم.

هوشنگ جاوید در ابتدا با اشاره به خاستگاه موسیقی آیینی درباره جایگاه نخست این موسیقی اینطور توضیح داد: نمی توانیم بگوییم خاستگاه موسیقی آیینی کجاست، می توان گفت از زمانیکه انسان نیاز به توسل و تقرب با جهانی که برایش ناشناخته بوده داشته تا از آن یاری بگیرد، حتی در دوره ای که هنوز تفکر خدااندیشی نداشته به دنبال مسایل ارتباطی بوده است.

در همان زمان سلسله مناسکی را به وجود آورده که به آیین تبدیل شدند.

با پیشرفت اندیشه بشر به لحاض علم و دانش و تمام اتفاقات نوینی که به صورت سیستماتیک اتفاق می افتاده باعث تغییر آیین ها در دوره های مختلف شده و شکل های زیباتر و دارای مفهوم تری به خود گرفتند.

او ادامه داد: به همین سبب موسیقی آیینی، موسیقی است که از تولد تا مرگ انسان ها را در برمی گیرد و در تمام لحظات زندگی انسان چه ایرانی چه غیرایرانی جاری بوده است و به دلیل دسته بندی آن ما هم باید ناگزیر موسیقی خود را در این تعریف قرار دهیم که متاسفانه در این حوزه کمتر مسئولان فرهنگی فعالیت کردند.

ما در گذشته سوگ ترانه در ایران داشتیم که سابقه زیادی دارد، مثلا ارمون خوانی (آرمان خان، داغ فراغ خوانی) در شیراز، خراسان، مازندران و آذربایجان هم وجود داشته است.

این ها همان سوگ ترانه هاست که در فراغ افراد خوانده می شد و پس از ورود اسلام به ایران این ارمون خوانی ها شکل خود را حفظ کردند و چیزهایی را به متون جدید که مرثیه بوده وام دادند و این وام دهی لحنی و ملودیک به این مراثی اسلامی زیبایی های خاصی ایجاد کرده نمی توان هنر آیینی را خارج از زندگی بشر دیداین کارشناس با تاکید بر اینکه موسیقی آیینی به عواطف و احساسات بستگی دارد، گفت: موسیقی آیینی هر جامعه ای نه تنها به عواطف و احساسات بستگی دارد بلکه به نوع واکنش ها و احساسات آن نیز وابسته است، مثلا هنر شبیه خوانی (تعزیه) یک رسانه ارتباطی در زمان خودش بوده است.

این رسانه یکی از کارهایش آیین تقویمی بوده است که براساس آن ایام عزاداری یا جشن و سرور را تعیین می کردند تا مردم از آن با خبر شوند.

در عین حال شبیه خوانی آواز و فرهنگ خاصی داشته است و به همین دلیل نمی توانیم آن را خارج از زندگی بشر ببینیم.

جاوید درباره پیشینه موسیقی آیینی در ایران توضیح داد: در سرزمین ایران که حداقل 10 هزار سال زندگی بشری در این سامان تایید شده است، از همان زمان انسان ایرانی به دنبال نظمی برای زندگی خود بوده که آن را با انواع هنرها آراست و یکی از آن ها موسیقی بوده و موسیقی آیینی ما به همین سبب دارای شکل و شیوه خاص خودش هست و در هر دوره هم تغییر کرده است.

غفلت مسئولان از آموزش موسیقی آیینیاو با اشاره به ضرورت آموزش موسیقی آیینی بیان کرد: یکی از ضرورت های هنر آیینی آموزش آن است که در تمام جهان در حال انجام است، خوب است مسئولان فرهنگی ما به کشورهای همسایه مانند ارمنستان، ترکیه، عراق و سوریه نگاه کنند که در دانشگاه ها و مدارس شان برای هنرهای آیینی رشته تحصیلی دارند اما ما هیچ شاخه ای در این حوزه نداریم که یکی از ضعف های ماست.

متاسفانه برای ارتقای موسیقی ردیف و دستگاهی و موسیقی نواحی ما هیچ اقدامی صورت نگرفته است.

این پژوهشگر در پاسخ به این سوال که به چه دلیل ترانه و متون موسیقی آیینی امروز قوت گذشته را ندارد، گفت: تا قرن دهم و یازدهم برای موسیقی آیینی رسالات مختلفی می نوشتند، پژوهشگری به نام اکرمن از بزرگان موسیقی به ایران می آید و موسیقی ایرانی را بابت سازگاری که مزاج های انسانی همخوانی دارد و به شدت تاثیرگذار است ستایش می کند.

جاوید افزود: خانم الا زونیس که درباره موسیقی ایرانی مطالعه کرده است، کتاب موسیقی کلاسیک ایران می گوید که شما اشتباه کردید موسیقی ردیف و دستگاهی تان را با نوع مد خارجی برابر کردید زیرا که موسیقی ایرانی چهار برابر یک مد خارجی است.

موسیقی ما از جریان زندگی بر می آید و موسیقی آیینی را هم در برمی گیرد، الان با این موسیقی چه کردیم؟ به چه افرادی اهمیت می دهیم و بزرگشان می کنیم؟ موسیقی کوچه بازاری ما در گذشته بسیار زیبا بود اما الان موسیقی بی هویتی که تحت عنوان پاپ جای آن را گرفته است.

هر چه در متن و محتوای این نوع موسیقی می شنوید در موسیقی کوچه بازاری هم بود در حالی که در گذشته فاخرتر هم بود.

سوگ ترانه از گذشته در ایران رواج داشتاو در پاسخ به اینکه محتواهای ترانه های موسیقی آیینی ایران در گذشته که امروزه کمتر مورد توجه قرار می گیرد چیست، توضیح داد: ما در گذشته سوگ ترانه در ایران داشتیم که سابقه زیادی دارد، مثلا ارمون خوانی (آرمان خان، داغ فراغ خوانی) در شیراز، خراسان، مازندران و آذربایجان هم وجود داشته است.

این ها همان سوگ ترانه هاست که در فراغ افراد خوانده می شد و پس از ورود اسلام به ایران این ارمون خوانی ها شکل خود را حفظ کردند و چیزهایی را به متون جدید که مرثیه بوده وام دادند و این وام دهی لحنی و ملودیک به این مراثی اسلامی زیبایی های خاصی ایجاد کرده مثلا یکسری نوحه ها را با نام های خاص مثل نوحه حضرت عباس و .

می شناسیم.

جاوید با اشاره به تغییری که در متن مرثیه ها رخ داد، گفت: این مراثی تا دوره قاجار به صورت فاخر سروده می شد و از گویش های بومی و ساده در متن آن استفاده نمی شده است، در دوره قاجار شاعرانی مانند یغمای جندقی شروع به سرودن مرثیه ها با زبان عامیانه شهری آن زمان می کنند که نام نوحه به خود می گیرد و این نوحه ها دوره به دوره تغییراتی می کنند.

امروز خیلی راحت ترانه ای که از رسانه پخش شده یا در بین مردم رواج پیدا کرده و اثر یک خواننده که پرمخاطب شده است روی همان ملودی نوحه می سازند در حالیکه ابراهیم موصلی زمانیکه در حال مرگ بود به فرزندش گفت نوحه را روی ترانه و ترانه را روی نوحه سوار نکن زیرا که در قدم اول باعث خنده فاسقین می شوی.

امروز نوحه ها زبان فاخر ندارنداو درباره وضعیت امروز نوحه ها در موسیقی آیینی توضیح داد: در حال حاضر زبان نوحه ها فاخر نیست و محتوایات هم به اصل جریان نپرداخته است، در مراثی سیره اسوه های عاشورایی است که اهمیت دارد و شخصیت را به درستی معرفی می کردند و به شکل الان نبوده است.

امروزه به جای پرداختن به اصل قضیه به ظواهر می پردازند، اشتباه کسانی که به عنوان ناظر آگاه خود را می بینند این است که تنها به متن می نگرند و به شکل نغمه ها و الحان عامیانه ای که استفاده می شود توجه نمی کنند و این بدترین جریانی است که راه افتاده است.

این پژوهشگر سرشناس ادامه داد: امروز خیلی راحت ترانه ای که از رسانه پخش شده یا در بین مردم رواج پیدا کرده و اثر یک خواننده که پرمخاطب شده است روی همان ملودی نوحه می سازند در حالیکه ابراهیم موصلی زمانیکه در حال مرگ بود به فرزندش گفت نوحه را روی ترانه و ترانه را روی نوحه سوار نکن زیرا که در قدم اول باعث خنده فاسقین می شوی.

همین الان روی ترانه خواننده معروفی مانند سالار عقیلی نوحه سوار کنیم فردی که آشناست متوجه می شود.

در نوحه گری آن نغمه ای که ایجاد می شود باید مختص حس آن آدمی که می خواهد ارتباط برقرار کند باشد والا این کار را بچه های مدرسه ای هم می توانند انجام دهند.

ملودی موسیقی آیینی امروزه فراموش شده استاو به این پرسش که ملودی های موسیقی آیینی چه ویژگی باید داشته باشد که امروزه به فراموشی سپرده است، پاسخ داد: ملودی هایی نوحه باید کوتاه و تاثیرگذار باشد، همچنین متن آن سنگینی، فخر و بیان کننده زبان حال و سیره و صفت آن قهرمان مذهبی باشد.

لحن و شیوه انتخابی هم به لحاظ نغمه و ملودی باید فاخر بودن را تقویت کند نه آنکه هر چه ریتمیک تر گیراتر، اتفاقا نوحه هایی که در ذهن نسل ما مانده است مانند 12 ضرب سنگین که آذری ها انجام می دهند یا هفت ضرب که یزدی هنوز اجرا می کنند.

این نوحه های سنگین را ما الان از دست داده ایم و کم داریم و به جای آن گویی هرچه ریتمیک تر باشد بهتر است.

جاوید در پاسخ به این پرسش که برخی مدعی هستند تغییرات اتفاق افتاده در ملودی موسیقی آیینی به منظور تغییر سلیقه نسل جوان است، گفت: اشتباه است بایستی تولیدکننده نوحه، به شکلی از دل خودش مایه بگذارد و بدون تقلید اثری را تولید کند به گونه ای که مخاطبان را جذب کند.

مگر حاج صادق آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟ او اولین کاری کرد به نغمه های بومی رو آورد مخصوصا آنچه در سینه زنی بوشهری وجود داشت و با شناختی که از دستگاه های موسیقی داشت نغمه را از دل خود می ساخت و می سرود اما متاسفانه نسل الان که مدعی هم هست چه می کنند و چه آثاری تولید می کنند؟
کلید واژه ها: موسیقی - آیین - ایران - امروز - ایرانی - انسان - انتقاد - زندگی - خوانندگان - مردم - اصیل - انسان ها - آهنگران - عزاداری - پیشرفت - اشتباه - امروزی - مداحان - اندیشه - سپرده - تاریخ - مراسم - جهانی - صورت - شادی - سنتی - تولد

آخرین اخبار سرویس:
نمایشگاه نقاشی و روبان دوزی در سیرجان

نشست خبری نخستین دوره جایزه کتاب نهج البلاغه

برپایی نمایشگاه کتاب در صفاشهر

دوازدهمین جشنواره «سینما حقیقت» در پردیس هویزه مشهد

نهج البلاغه، کتابی وحدت آفرین

«ژولیت بینوش» رییس هیات داوران جشنواره برلین شد

«مرگ کاریز» به جشنواره نیجریه می رود

رونمایی از اشتباهات نوشتاری عجیب در سطح کشور (فیلم)

جایزه بین المللی «کتاب برگزیده نهج البلاغه» اعطا می شود/ پیش بینی دریافت هزار اثر

حمایت شگفت انگیز سلبریتی ها از فیلم پیمان معادی

آغاز بازنگری آیین نامه کانونهای فرهنگی،هنری و دینی

ثبت یک هزار و 312 اثر برای رقابت در جشنواره «تسنیم»

پیام صابری کارگردان تلویزیون رهسپار خانه ابدی شد

بینوش رییس هیات داوران جشنواره برلین شد

عکاس سردشتی دیپلم افتخار جشنواره روسیه را کسب کرد

این ویدیو آدرنالین شما را بالا می برد (فیلم)

نخستین جشنواره فرهنگ ملل دانشجویان غیرایرانی برگزار می شود

تصاویر/سوگواری زیبا بروفه بر پیکر همسرش پیام صابری

بیوگرافی عطاءالله جنگوگ + عکس

برترین فیلم های سال به انتخاب مجله «سایت اند ساوند»

سفر به دنیای عدد صفر با کتاب ممکن شد

لیندا کیانی با پالتو شتری در جشنواره فجر

رد پای مازندرانی ها در سینما حقیقت

نمایشگاه ساخت ایران در نیاوران

گریم خاص الهام حمیدی در سریال جدیدش

«ژولیت بینوش» رییس هیات داوران جشنواره برلین شد

«بمب، یک عاشقانه»؛ روایتی ساده از عشقی انسانی

تئاتر کمدی موزیکال دلقک باشی در باشگاه خوشگذرونا

«روزهای نارنجی» در هند روی پرده می رود

قرآن زعفرانی در موزه رضا عباسی رونمایی می شود

تشریح برنامه های چهارمین اجلاسیه استانی نماز+فیلم

وداع زیبا بروفه با همسرش(عکس)

آیا بلندترین ساختمان شهر همدان فرو می ریزد؟+تصاویر

حضور هنرمندان در مراسم تشییع همسر زیبا بروفه/تصاویر

«روزهای نارنجی» در هند روی پرده می رود

«ژولیت بینوش» رییس هیات داوران جشنواره برلین شد

هنرمندان در مراسم تشییع پیکر همسر زیبا بروفه + عکس

«روزهای نارنجی» در هند به روی پرده می رود

فراخوان دومین جشنواره ملی «پوستر آیات» در کردستان اعلام شد

بازنگری آیین نامه کانونهای فرهنگی، هنری، دینی دانشجویان آغاز شد

هنرمندان در تشییع همسر زیبا بروفه + عکس

/ این خبرهای تئاتر را بخوانید/

عزلت هنرهای سنتی در ادوار اخیر فجر/ توجه به رویکردهای نوین خوشنویسی

«ماهی» در جشنواره ی فیلم کوتاه نیجریه

معتمدآریا: مخاطب سینمای مستند به دنبال مُد نیست

فیلم اسکاری ایسلند هم بازسازی می شود

عکس | رابعه اسکویی در مراسم تشییع پیکر پیام صابری

ادامه ی فیلمبرداری «ترانه ای عاشقانه برایم بخوان» در تهران

دبیرخانه سومین جشنواره مکران 206 اثر دریافت کرد

گزارش تصویری «خانه برناردا آلبا»ی علی رفیعی

قصه شناسی یلدا رونمایی می شود

آیین نکوداشت «جواد وهاب زاده» برگزار خواهد شد

ادامه ی فیلمبرداری «ترانه ای عاشقانه برایم بخوان» در تهران

اشک های زیبا بروفه در مراسم تشییع همسرش(عکس)

دیدار سفیر بلاروس با اشرف بروجردی

برترین فیلم سال به انتخاب مجله «سایت اند ساوند»

«اسرار دریاچه» برترین مستند روز دوم سینماحقیقت شد

فقهی زاده در نشست خبری جایزه جهانی کتاب نهج البلاغه: نهج البلاغه کتابی مملو از اندیشه های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است/ رونمایی از پوستر جشنواره+عکس

افتتاحیه هفتمین جشنواره سراسری رضوی در ایلام

/ این خبرهای تئاتر را بخوانید/

معاون قرآن و عترت وزارت ارشاد نهج البلاغه کتابی مملو از اندیشه های اجتماعی، تربیتی، سیاسی و فرهنگی است/ رونمایی از پوستر جشنواره+عکس

افشای نقطه ضعف عکاسان تئاتر

«روزهای نارنجی» در هند به روی پرده می رود

اشفای نقطه ضعف عکاسان تئاتر

«ژولیت بینوش» رییس هیأت داوران جشنواره برلین شد

هنر نقاشی روی شیشه در نمایشگاه صنایع دستی منطقه ای کشور در سمنان

پوستر جایزه جهانی کتاب برگزیده نهج البلاغه رونمایی شد+ عکس

جایزه ویژه صلاح الدین در دستان یک جهرمی

مراسم خاکسپاری پیام صابری، همسر زیبا بروفه (فیلم)

آماده شدن مسیحی های تهرانی برای کریسمس (فیلم)

دانلود زیرنویس فیلم Arena 2011

دانلود زیرنویس فیلم Angela’s Christmas 2017

برترین فیلم سال به انتخاب مجله «سایت اند ساوند»

در ششمین روز از هفتمین همایش «10 روز با عکاسان» پشت پرده حراجی ها مرور شد/ نقطه ضعف عکاسان تئاتر

30 آذر ماه آخرین مهلت ارسال آثار به جایزه جهانی کتاب نهج البلاغه/ اختتامیه 8 اسفند ماه

فارس افتخارآفرینی کاریکاتوریست های ایرانی در ترکیه

مصاحبه منتشر نشده مرحوم احمد رضادالوند درباره هنرمقاومت

قرآن زعفرانی در موزه رضا عباسی رونمایی می شود

حضور بیش از 850 عکاس در جشنواره «جایزه تهران»

سفر به دنیای عدد صفر با کتاب ممکن شد

آبشاری خروشان از ابرها+فیلم

خاک شیرین در تهران به روی صحنه رفت

تئاتر کمدی موزیکال دلقک باشی در باشگاه خوشگذرونا

ستاره هالیوود در تظاهرات پاریس + عکس

ناشنوایان و مشکلات تدریس آنها

تقویت گفتمان علوی ازاهداف جایزه جهانی نهج البلاغه است

سفر به دنیای عدد صفر با یک کتاب ممکن شد

زرویی، شاعری صمیمی و مسلط بر ادبیات بود

دهمین ویژه برنامه هفته پژوهش کانون برگزار می شود

«روزهای نارنجی» در هند روی پرده می رود

مقدمات ثبت جهانی دره خرم آباد فراهم شده است

سایت اند ساوند | برترین فیلم های سال 2018

دانلود زیرنویس فیلم Avengers: Endgame 2019

مشغول نگارش موسیقی بر اساس تعزیه هستم/بسیاری از کارهایم ملهم از نقاشی است

موفقیت دانش آموزان تبریزی در جشنواره خوارزمی

102 سالگی اسپارتاکوس سینما | 10 نکته از زندگی کرک داگلاس

آمار تماشاخانه های اداره کل هنرهای نمایشی

انتخاب طرحهای دانش آموزان تبریزی در جشنواره جوان خوارزمی

ملانیا ترامپ و دکور کریسمس کاخ سفید (فیلم)

عکاسخانه شهر میزبان هرساله نمایشگاه عکس تئاتر می شود

ملودی موسیقی آیینی فراموش شده است/ جاوید: مگر آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟

ملودی موسیقی آیینی فراموش شده است/ جاوید: مگر آهنگران از ترانه های خوانندگان خارجی استفاده می کرد؟