مطالب مرتبط:
بازار تهران در آستانه ماه محرم
نگاهی به آداب و رسوم مردم بافق در ماه محرم
آداب و رسوم مردم شهرهای مختلف ایران در ماه محرم
روایتی از آداب و رسوم مردم خوزستان برای عزاداری ماه محرم/ تصاویر
تنظیم بازار در ماه محرم/ اتاق اصناف ایران بر چه چیزی نظارت کند؟
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 28 شهریور 1397 ساعت 09:522018-09-19ورزشي

آداب و رسوم و سنت های جالب بازار تهران در ماه محرم


وقتی صحبت از عزاداری بازار تهران سخن به میان می آید، داستان ها به «اصغر شاطررضا» کشتی گیر و پهلوان زورخانه امیرالمومنین (ع) می رسد که در وصیتش میان داری بزرگترین دسته عزاداری بازار تهران را به «طیب حاج رضایی» سپرد.

- وقتی صحبت از عزاداری بازار تهران سخن به میان می آید، داستان ها به اصغر شاطررضا کشتی گیر و پهلوان زورخانه امیرالمومنین (ع) می رسد که در وصیتش میان داری بزرگترین دسته عزاداری بازار تهران را به طیب حاج رضایی سپرد.

روزنامه شهروند - لیلا مهداد:" از زمانی که بر دیوارها پلاس می آویختند، قصاب ها گوسفند ذبح نمی کردند و حلیم پزها دست از کار می کشیدند و بعضی از آدم ها روز عاشورا آب نوشیدن را بر خود حرام می کردند، محرم و عزاداری برپا بوده اما وقتی صحبت از عزاداری بازار تهران سخن به میان می آید، داستان ها به اصغر شاطررضا کشتی گیر و پهلوان زورخانه امیرالمومنین (ع) می رسد که در وصیتش میان داری بزرگترین دسته عزاداری بازار تهران را به طیب حاج رضایی سپرد؛ دسته ای که یک سر آن دروازه غار بود و سر دیگر آن چهارراه سیروس و به دسته بچه های جنوب شهر معروف بود؛ دسته ای که آخرین بار با میان داری طیب 15خرداد 42 محرم را برپا کرد اما هنوز بازاری های قدیم از طیب می گویند و عزاداری های آن دوران، البته هنوز با این نام عزاداری برگزار می شود که در حدواندازه های خود میان بازاریان شهره است.

حسینیه اخراجی ها از بازاری ها نشانی حسینیه ها را که می پرسی، حتما نام حسینیه کربلایی ها و اردبیلی ها را می شنوی و باید تا گلوبندک بیایی پایین.

وسط چهارراه آن طرف مترو پانزده خرداد خیمه سفید بزرگی نظرها را جلب می کند؛ چادری با نقوش اسب و بیرق و .

که گلدوزی شده اند.

سمت راست خیمه حسینیه کربلایی ها جلوس کرده و سمت چپ در کوچه ای باریک که هنوز رنگ وبوی گذشته را با خود دارد، کوچه چاله حصار است و نشانی حسینیه اردبیلی ها را همه می دانند.

حسینیه کربلایی ها در سال 1347تاسیس شده اما قدمت اردبیلی ها به سال 1320 می رسد؛ با قصه هایی شنیدنی از سرگذشت آنها.

سید سال هاست در تعزیه حسینیه کربلایی ها، زینب خوان است و شروع قصه این حسینیه را به مناقشه بین ایران و عراق می رساند؛ دورانی که صدام دستور اخراج ایرانیان را صادر کرد.

شیعه های افغانستان، هند و پاکستان هم در میان آنها به چشم می خورند و هرکدام سعی کردند حسینیه ای برپا کنند و حالا حسینیه کربلایی ها در بازار تهران، شاه عبدالعظیم و قرچک ورامین عرب ها را دور هم جمع می کند تا آیین سنتی محرم را در آن برگزار کنند.

بیشتر عرب ها در بازار شاغل بودند و به همین دلیل در نزدیکی محل کارشان مسجد طریوج (کربلایی ها) را تاسیس کردند.

حجله گذاری برای حضرت قاسم و سایر مراسم های معمول محرم مثل نوحه خوانی و سینه زنی را برگزار می کنند.

سفینه امام حسین(ع) گوشه حسینیه خودنمایی می کند تا هر شب محرم بیرون بیاید؛ کشتی ای چوبی پر از فانوس های کوچک.

اول محرم که می رسد سردر حسینیه به پرچمی مشکی مزین می شود و تا اربعین این پرچم باقی می ماند تا بعد از اربعین جای خود را به پرچم سرخ بدهد- نمادی برای ادامه داشتن نهضت امام حسین (ع)- و وظیفه پرچم سرخ تا اول محرم سال دیگر ادامه می یابد.

ظهر عاشورا بعد از نماز ظهر و عصر کربلایی های مقیم تهران راه گلوبندک را در پیش می گیرند آن هم در دو دسته زنان و مردان؛ زنانی که معروف ترین دسته عزاداری زنانه تهران را راه می اندازند آن هم با چادر و روبنده و پای برهنه؛ زنانی که هروله کنان با ذکر لبیک یا حسین خود را به حسینیه کربلایی ها می رسانند.

حسینیه کربلایی ها در میان ارامنه هم ارج وقرب زیادی دارد.

سید برای این ادعا خاطره ای تعریف می کند.

چندسال پیش یک زن ارمنی مراجعه کرد و گفت می خواهد بانی روز عاشورا شود و در مقابل شنید که نمی تواند بانی شخصی باشد اما می تواند مشارکت کند.

او سرطان داشته و پزشکان آلمان و آمریکا از او قطع امید کرده بودند اما در مراسم حسینیه شرکت کرده و شفا گرفته بود.

وقتی اینها را می بینم بیشتر به این پی می برم که ما غافلیم.

عزاداری به سبک پدربزرگ ها تاریخ مسجد کوچه چاله حصار به فتحلی شاه می رسد و از سال 1320 حسینیه اردبیلی ها شده آن هم به همت اردبیلی هایی که در آن زمان در تهران زندگی می کردند.

خادم حسینیه که نمی خواهد اسمش در گزارش بیاید می گوید اردبیلی های مقیم تهران در مساجد مختلف عزاداری می کردند و بعد تصمیم گرفتند حسینیه ای برای خودشان داشته باشند: برای همین مسجد ارگ و اینجا را مدنظر می گیرند و در نهایت اینجا می شود حسینیه اردبیلی ها.

دَر بزرگ ورودی حسینیه به لوحی جا مانده از دوران فتحعلی شاه می رسد و این دَرهای چوبی پهن و بلند که تا سقف کشیده شده اند، آدم ها را به داخل حسینیه دعوت می کنند تا در کنار پرچم های مشکی، 12ستون حسینیه، جلب توجه کنند؛ 12ستونی که آلمانی بودند و برای ذوب آهن خودشان رسانده بودند به راه آهن تهران اما چون به دردشان نخورده بود سوار بر دوش بزرگان آن دوره حسینیه آمدند تا ستون حسینیه شوند.

این حسینیه بانی خاصی ندارد چون تمام اردبیلی های آن برهه به کمک هم این حسینیه را ساخته اند؛ تاجرانی که کارگری و بنایی حسینیه را انجام داده اند تا در کوچه حصار قد بکشد؛ معمار بنا لرزاده است و بنا را به سبک روسی ساخته و این را می شود با چرخ زدن در حیاط حسینیه فهمید.

تشت گذاری به رسم تمام اردبیلی ها در 27ذی الحجه برگزار می شود- زمانی که لشکر حر بن یزیدریاحی بیرون از کربلا مقابل لشکر امام حسین(ع) می رسد منبع آبش تمام می شود امام حسین(ع) در تشت برای حیوانات و خودشان آب می فرستد و مراسم تشت گذاری نمادی است از این حرکت امام حسین(ع)- مراسمی که حالا نمادی برای شروع عزاداری برای امام حسین (ع) است مانند مراسم سیاهپوشان که میان فارس ها متداول است نمادی است برای اعلام شروع عزاداری های محرم.

- مراسمی که بعد از نوحه خوانی افراد تک تک لباس مشکی بر تن می کنند.

- قمه زنی هم یکی دیگر از رسومی است که در میان آذربایجانی ها دیده می شد اما از سال 73این رسم دیگر در این حسینیه اجرا نمی شود اما مراسم شاخ سی، واخ سی شاه حسین، وای حسین- همچنان پابرجاست؛ یکی قدیمی ترین رسوم که منحصر به آذری هاست.

همه عمرم مداحی کرده ام برپا شدن بازار زرگرها را دیده؛ یعنی سال 42که پاساژ زرگرها افتتاح شد و طایفه جواهریان، حسینیه زرگرها را برپا کردند.

تنها حسینیه ای که به رسم و سیاق قدیم مراسم عزاداری را برپا می کند و تنها تفاوتش با گذشته جای خالی پیشکسوتان است.

حاج شمس از قدیمی های راسته زرگرهاست؛ تاریخ زنده 50ساله این راسته که بانی تاسیس حسینه زرگرها را عبدالصالح جواهریان و حاج حسن جواهریان می داند؛ پسرعمو،پسرخاله هایی که از قدیمی های تهران اند و یکی از طایفه های معروف که حالا دیگر نشانی از آنها در بازار تهران نمانده است.

از اول محرم راسته زرگرها می شود حسینیه.

مغازه ها سیاهپوش می شوند و کف راسته مفرش می شود و مخده ها به دیوارها و در مغازه ها تکیه می دهند؛ مخده هایی که در روزگاران دور جای پیشکسوتان بود و حالا به ندرت پیشکسوتی به آن تکیه می دهد چون به گفته حاج شمس بعضی ها دار فانی را وداع گفته اند و بعضی دیگر هم نمی آیند.

حاج شمس مداحی پیشکسوتانی مانند حاج شمشیری و حاج شاه حسین را به خاطر دارد؛ دورانی که صبح ها از عزاداران حسین (ع) با نان قندی،گردو، پنیر و چای پذیرایی می شد و حالا دیگر از آن حال وهوا خبری نیست؛ هم جای پیشکسوتان خالی است و هم عطر نان قندی آن دوران.

یکی از رسومی که هنوز بین زرگرها مرسوم است پخش سیب زمینی آبپز زعفرانی است که روز عاشورا بین عزاداران پخش می شود؛ رسمی که به خرده فروش های راسته زرگری برمی گردد و سینه به سینه به نسل های جدید رسیده و هنوز هم در سرای سجاد انجام می شود.

اگرچه رستوران شرف الاسلامی هم از سال 1317 طعام یک روز عزاداران را متقبل می شود، رسمی به جا مانده از پدر که حالا پسر عهده دار آن است.

حاج شمس همه عمرش را مداحی کرده اما حالا 15-10سالی می شود که در هیأت زرگرها نمی خواند و برای مداحی هیأتی 70-60ساله در گلوبندک را انتخاب کرده است، البته اگر ختمی برپا باشد حاج شمس روضه خوانی را برای زرگرها به عهده می گیرد.

حاج شمس تنها مداح بازاری نیست و خیلی های دیگر به عشق امام حسین(ع) محرم ها برای عزاداران مداحی می کنند و در قبالش هیچ پولی دریافت نمی کنند.

ما پول نمی گرفتیم و با جرأت می توانم بگویم مداحان خوب تهران اکثرا بازاری اند اما حالا از بیرون مداح می آورند و برای 10روز محرم حدود یک میلیون می دهند، البته واعظ در بازار مهمتر از مداح است.

واعظ یک ساعت مجلس را نگه می دارد و از وقایع می گوید اما مداح نهایتا یک ربع، بیست دقیقه مداحی می کند، البته باید بگویم عزاداران وعاظ را بیشتر دوست دارند و پای منبر وعظ آنها می نشینند.

یاد کوچه حمام چال و راسته عباس آباد و قماش ها به خیر قدیمی ها نیستند و به ندرت می توان در میان کسبه، موسپیدی را یافت که از راسته مسگرها، قصه های کوچه حمام چال و ناظم زاده، راسته عباس آباد و مسجد زید چیزی به خاطر بیاورد.

دولت زاده و بهشتی تنها قدیمی های بازار مسگرها هستند؛ بازاری که حالا چندسالی می شود صدای چکش زنی مسگرها را فراموش کرده و خیلی وقت است، سیاهپوش نمی شود و سیاهپوش شدن را به مسجد چهارسوق سپرده و به چند پرچم مشکی روی دیوار راسته مسگرها اکتفا می کند.

در بازار مسگرها از شب تاسوعا کرکره ها پایین می آیند تا سوم امام که کسبه می آیند و به رسم هرساله کرکره ها را بالا می دهند برای لقمه نانی حلال.

دولت زاده که حالا جزو هیأت امنای بازار مسگرهاست؛ سیاهپوش شدن بازار را رسمی قدیمی می داند که حالا از یادها رفته و تنها به مسیر دسته های سینه زنی خلاصه می شود یعنی راسته بازار بزرگ و پاچنار که به چهارپایه هایی برای مداحی و بلندگو مجهز می شود و تمام صحبت ها و نوحه خوانی هایش ضبط می شود.

خیلی وقت است که همه راسته ها این کار را نمی کنند و عزاداری ها به مساجد و حسینیه های هر راسته ختم می شود، البته هیأت امنای هر راسته تصمیم می گیرند در کدام دهه عزاداری کنند؛ بعضی راسته ها دهه اول محرم عزاداری را برگزار می کنند و بعضی دیگر دهه دوم و عده ای هم دهه سوم را.

حمام چال و کوچه ناظم زاده محل عزاداری خیاط ها بود اما حالا 6-7سالی می شود کوچه حمام چال سیاهپوش نمی شود و خیاط ها رفته اند بهارستان.

قدیمی های راسته خیاط ها حاج رضا ناظم زاده را به یاد می آورند بانی حسینیه خیاط ها را که خودش جزو بازاری ها بود و هر سال حسینیه عزاداری را راه می انداخت اما حالا حسینیه از کوچه حمام چال رخت بربسته و به بهارستان رفته و خیاط ها را آنجا دور هم جمع می کند.

فرش فروش ها هم راسته عباس آباد را قرق می کردند و به یاد عاشورا، دهه محرم آن دیوارها را سیاهپوش می کردند اما حالا فرش فروش ها برای سینه زنی و زنجیرزنی می روند میدان منیریه.

راسته عباس آباد تا سر کوچه کبابی ها پر بود از فرش فروش ها که دیگر نمی توانی نشانی از آنها بیابی جز مغازه ای کوچه که چند تخته فرش دست دوم و روفو شده را در خود جای داده و تمام وسایل و درودیوارش از گذشت زمان می گویند؛ دو تابلوی بزرگ وان یکاد و گوشی تلفنی که هنوز باید انگشتت را درون یکی از شماره ها بگذاری و بچرخانی.

مسجد زید هنوز هم مراسم محرم راسته قماش ها را به عهده دارد و چندسالی است همه انجمن اسلامی های صنوف بازار آنجا جمع می شوند، البته بازار قماش ها یا همان بزازها هم سیاهپوش نمی شود و عزادارها در مسجد زید جمع می شوند برای عزاداری؛ مراسمی که از ساعت 11 شروع می شود بعد از زیارت عاشورا و نماز جماعت و مداحی و وعظ، ناهار سرو می شود.


کلید واژه ها: بازار تهران - عزاداری - بازار - تهران - حاج رضایی - بزرگترین - کشتی گیر - زورخانه - داستان - محرم - رضایی - اخراج ایرانیان - برگزار - کشتی - خرداد - ایران - اخراج - عبدالعظیم - ایرانیان - ماه محرم - پاکستان - روزنامه - گوسفند - دروازه - ورامین - عاشورا - اخراجی - تعزیه - معروف - مترو

آخرین اخبار سرویس:
آمادگی جهانی تکواندوکاران در لیگ

استخدام برنامه نویس در یک گروه معتبر ورزشی در تهران

امیدوارم ورود به آزادی برای همه بانوان آزاد شود

دادستان کل کشور: حضور زنان در ورزشگاه آزادی هیچ توجیه شرعی ندارد

گل محمدی: پدیده یتیم است/ استعفا نداده ام

ابراز امیدواری سیاوشی به امکان حضور گسترده زنان در ورزشگاه آزادی برای مسابقه پرسپولیس و السد

عکس | اقدام جالب بانوان در ورزشگاه آزادی

وضعیت عزت اللهی پس از MRI مشخص می شود

حضور بانوان در بازی پرسپولیس و السد صحت ندارد

شفر دوباره جانشین لوو می شود؟!

آقای فردوسی پور این ره که می روی به ترکستان است!

سیامند رحمان نتوانست عضو کمیته ورزشکاران آسیا شود

شکست سنگین یاران عالمیان در لیگ فرانسه

طارمی امروز به دوحه برمی گردد

تمجید رسانه ترکیه ای از امیری و حسینی در دیدار مقابل بولیوی+عکس

فخری: ما کاری نکردیم، عابدینی خودش به تیم ملی بازگشت

روستایی: امکانات تیم امید در این اردو بد بود/ بازی دوستانه به آمادگی ما کمک می کند

دشان:روش بازی خود را تغییردادیم تا برنده شویم

کمیته فنی استقلال با پیشنهاد شفر موافقت کرد

هوگوپوشان کشورمان از روز جمعه به روی شیاپ چانگ می روند

فراخوان چینی ها برای برگزاری مراسم افتتاحیه المپیک 2022

تکواندوکاران از 27 مهر در مسابقات جایزه بزرگ

قایقران مدال آور روسیه 4 سال محروم شد

اعزام تکواندوکار گیلانی به رقابت های گرند پری

ترکیب تیم ملی پومسه ایران مشخص شد

حیدری دیدار با سایپا را از دست داد

اعلام زمان نشست خبری سرمربیان پرسپولیس و السد قطر

برانکو دروازه بان خاطی پرسپولیس را توبیخ کرد

اسامی بازیکنان فوتبال ساحلی به اردوی پرتغال اعلام شد

دارابیان: در حاشیه زمین فوتبال تمرین می کنم/ با تعطیلی هرجلسه از تمریناتم احساس خلا می کنم

اسامی محرومان هفته نهم لیگ برتر ؛ شفر محروم است

اینتر به دنبال جذب مالکوم

یواخیم لو:آلمان خوب بازی کرد،خوب نتیجه نگرفت!

از حضور در تیم های شهرداری خسته ام/ فدراسیون تکلیف بدهکاران را مشخص کند

پارس جنوبی جم محروم ندارد

زن محافظ شخصی رییس جمهور که سوژه فضای مجازی شد

نوراللهی با پرسپولیس تمرین کرد

آب پاکی شفر روی دست میثم تیموری

مراسم معارفه گواری در فدراسیون قایقرانی برگزار شد

نویر: آلمان بازی را در کنترل داشت

حضور بانوان؛ فعلا فقط بازی های ملی!

مسافران مسابقات جهانی تکواندو پومسه مشخص شدند

عکس ؛ تصویری امیدوارکننده از جایگاه بانوان در ورزشگاه آزادی ؛ بالاخره این تابو شکست!

شاهکار جدید آقا جواد دوست داشتنی ؛ انگلیسی صحبت کردن خیابانی فضای مجازی را درنوردید !

همیشه برابر استقلال انگیزه ام دو برابر می شود ؛ قطعاپیروزی می خواهیم !

اشتباه عیب سازمان لیگ درباره شاگرد این پرسپولیسی پیش از دیدار با استقلال!

پدیده پرسپولیس هدیه جدید برانکو به کارلوس کی روش!

خط و نشان ستاره سرخپوشان برای پدیده صدرنشین!

رنکنیگ بدمینتون دختران جوان در زنجان آغاز شد

کارشناس فوتبال ایران: این تصور مرگ زودرس پرسپولیس در آسیا است!

مشکل برانکو با کمپ سرخپوشان برطرف شد

وینفرد شفر آب پاکی را روی دست ستاره جدید استقلال ریخت !

بولیوی لقمه دندان گیری نبود/ مقصر رفتاری که با کی روش می شود خودش است

خبر بد برای استقلالی ها

نقش عبداللهی در استقلال چیست؟

تکذیب حضور بانوان در بازی پرسپولیس و السد

مثلث اینتر آماده دربی بزرگ میلان

انتقاد دشان از بازی دفاعی آلمان

«بچه معروف» ها و «ژن خوب» های دنیای ورزش

همام: بازی کردن برای نیروی هوایی حرفه ای نبود

تمجید رسانه ترکیه ای از امیری و حسینی

ترکیب احتمالی پرسپولیس در برابر نود ارومیه

شفر خیال مدافع استقلال را راحت کرد

روستایی: امکانات تیم امید در این اردو بد بود

پرسپولیس هر 15 دقیقه سبک بازی را تغییر می دهد

توضیحات فدراسیون فوتبال درباره دعوت از برانکو برای تماشای بازی با بولیوی

یواخیم لو: پنالتی فرانسه درست نبود

پیوس: برای زنده شدن خاطرات فیلم مرا ببنید

دیدار تیم های ملی فوتبال ایران و بولیوی

حضور بانوان در دیدار پرسپولیس - السد منتفی شد

اولین حضور آنری در تمرین موناکو به عنوان سرمربی (ویدیو)

فدراسیون فوتبال: از برانکو برای تماشای بازی با بولیوی دعوت کرده بودیم

زنان به استادیوم رفتند / اسلام و نظام و کشور پابرجا هستند؛ آسمان هم سرجایش هست

گل محمدی: دغدغه های مالی هم چنان پابرجاست و حل نشده است

خشم کاربران از توهین مجری استرالیایی به قهرمان دوی جهان

دادستان کل کشور:حضور بانوان در ورزشگاه توجیه شرعی ندارد/ وقتی خانمی در ورزشگاه مردانی که لباس نیمه لخت دارند را می بیند گناه می کند/با مدیران برخورد می کنیم

دادستان کل کشور:حضور بانوان در ورزشگاه توجیه شرعی ندارد/ وقتی خانمی در ورزشگاه مردانی که لباس نیمه لخت دارند را می بیند گناه می کند/با مدیران برخورد می کنیم

حواشی مسابقه ایران و بولیوی در آزادی

کفش طلا را از پای پرسپولیس درمی آورند؟

برنامه ویژه برانکو برای دیدار با السد لو رفت

برانکو دروازه بان خاطی پرسپولیس را توبیخ کرد

اسماعیلی دیدار استقلال مقابل سایپا را از دست داد

لوریس: قهرمانی در جام جهانی، باعث شده همه تیم ها مقابل ما با انگیزه حاضر شوند

تصمیم جالب سری آ/ دانش آموزان به جای تیفوسی های متخلف یوونتوس

این 2 خرید عجیب در راه استقلال : یک دیپورتی و یک گل نزن!

حضور زنان در دیدار پرسپولیس-السد؛شایعه یا واقعیت؟

پرسپولیسی سابق،محبوب کارلوس کی روش!

رییس کمیته داوران به رشت خواهد رفت

اخطار جدی السد برای پرسپولیس

نمایش سنگ ها برای آنتیگون

شفر آب پاکی را روی دست مدافعش ریخت/ تیموری فعلا برای استقلال بازی نمی کند!

تبعید بازیکن میلیاردی استقلال به نیمکت

مرگ زودرس پرسپولیس تصور حضور در فینال است/ کی روش کار خاصی نکند!

پست عجیب و جدید برای شایان مصلح

درس بشار رسن به بازیکنان ایرانی

کفش طلا را از پای پرسپولیس درمی آورند؟

اخطار جدی السد برای پرسپولیس

قمار برانکو بر روی این بازیکن

ستاره استقلال در اتاق عمل؟

تبعید بازیکن میلیاردی استقلال به نیمکت

آداب و رسوم و سنت های جالب بازار تهران در ماه محرم

آداب و رسوم و سنت های جالب بازار تهران در ماه محرم