مطالب مرتبط:
انتشار «تفسیر تاریخ عاشورا»/حل تعارض نماها از روایات واقعه کربلا
عاشورا؛ پیام یا واقعه تاریخی
وافی: روایات عاشورایی معتبرترین منقولات تاریخی است/یوسفی غروی: مقتل ابی مخنف پاسخگوی همه شبهات در زمینه عاشورا
رسول جعفریان: حادثه کربلا از همان روزهای اول به دقت روایت شده / یکی از اولین تقریرها از عاشورا توسط فرد سنی مذهب، به نام حصین بن عبدالرحمان نوشته شده؛ او دوستدار اهل بیت بود / چندین بخش از حادثه کربلا را مدیون او هستیم
3 ویژگی که خداوند پس از واقعه عاشورا به امام حسین(ع) عطا کرد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 28 شهریور 1397 ساعت 01:502018-09-18سياسي

صحت روایات تاریخی از واقعه عاشورا از دیدگاه رسول جعفریان


استاد تاریخ دانشگاه تهران در سخنانی به تحلیل تاریخ نگاری واقعه عاشورا و بررسی کتابهای شاخص در این زمینه پرداخت.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، حجت الاسلام رسول جعفریان در شب دوم از سلسله نشست های عاشورا و امروز ما که شامگاه گذشته که به همت بنیاد احسان توحید، خانه اندیشمندان علوم انسانی و انجمن اندیشه و قلم برگزار شد، گفت: مسلمانان از اواخر قرن اول هجری می آموزند کتابچه هایی تحت عنوان جزء که شامل احادیث می شود تهیه کنند.

در قرن دوم این کتابچه ها بزرگ تر شدند و علاوه بر احادیث، رویدادهای تاریخی نیز به همین طریق جمع آوری می شدند.

وی ادامه داد: اسکلت تاریخ صدر اسلام که در قالب همین کتابچه ها گذاشته شده است، توسط تابعین دوم و سوم بنا شد.

هر یک از این افراد تاریخ را بر اساس تعلقات فرهنگی و جغرافیایی خود روایتی کرده اند.

زمانی که شما کتابی از ابن اسحاق که در سال 150 قمری تهیه و تنظیم شده است می خوانید، هر بخش از آن با سبک متفاوتی نگارش شده است و نشان می دهد هر بخش توسط چه کسی و با چه پیشینه تاریخی و خانوادگی ای روایت شده است.

مثلا بخش زیادی از اخبار و اطلاعات نبوی توسط خانواده عایشه که به زبیر نزدیک بودند، روایت شده است که آنها ابوبکر و عمر را تقدیس می کردند اما با بنی امیه و علویان رابطه خوبی نداشتند.

رییس کتابخانه دانشگاه تهران با اشاره به روایت ابومخنف از عاشورا و روایت های تاریخی از صدر اسلام گفت: اینکه چه کسی کتاب را نگارش کرده اهمیت چندانی ندارد، اینکه راوی آن اخبار کیست، نشان دهنده جهت گیری کتاب نسبت به آن واقعه است.

به همین طریق زمانی که در متنی به تاریخ طبری ارجاع داده می شود، ارجاع چندان اهمیت ندارد؛ آنچه اهمیت دارد این است که تاریخ طبری آن را از کدام راوی نقل کرده است.

بنابراین تاریخ طبری ملغمه ای از روایات مختلف است.

وی در ادامه با اشاره به گزارش سایت قطره و به نقل ازحصین بن عبدالرحمان از عاشورا، اظهار کرد: یکی از اولین تقریرها از حوادث عاشورا توسط این فرد سنی مذهب، اما دوستدار اهل بیت است که 70 سال بعد از عاشورا درگذشته و نکات متفاوتی با روایتهای رایج در عصر ما بیان می کند.

یک راوی معمولا یک مورخ و علاقه مند به تاریخ اسلام است، اما ما عمدتا این شخص را تنها یک محدث می دانیم.

روایت هایی که او نقل کرده است، در کتب دیگر نقل شده است اما ما کتاب اصلی که او نگاشته است را در اختیار نداریم؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت دقت آثار تاریخی از این دست که در صدر اسلام تألیف شده است، بالاست.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه انگیزه تاریخ نویسی قوی در صدر اسلام وجود داشته است، گفت: ما نمی دانیم این حس از کجا آمده؟ ممکن است مربوط به دوران جاهلیت یا تحت تأثیر اقوام دیگر باشد.

مثلا در روایاتی که از عاشورا وجود دارد، جزییات به دقت ذکر شده است.

گاهی این پرسش ایجاد می شود که چگونه می توان به این روایات اطمینان کرد؟ توجه به سبک تاریخ نویسی آن دوره و چگونگی تبدیل روایات شفاهی به مکتوب نشان دهنده دقت آن آثار است؛ این موضوعی است که امروزه ما در آن ضعف داریم، اما آن زمان به دلایلی نامعلوم قدرتمند بوده است.

جعفریان با طرح این موضوع که البته در آن روایات هم ایرداتی، از جمله در زمینه ذکر نام اشخاص و تعدد برخی از اسامی وجود داشته است، افزود: علم رجال بخش عمده ای از آن را رفع کرده است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به روایت حصین بن عبدالرحمان از عاشورا، گفت: در این روایت آمده است، مردم کوفه به امام حسین (ع) نامه نوشتند که 100 هزار شمشیر پشت اوست.

در حالی که ما در روایت دیگر خوانده بودیم 40 هزار نفر؛ ممکن است فردی نامه را نوشته باشد و به اشتباه عدد100هزار را عنوان کرده باشد.

این استاد تاریخ با اشاره به ماجرای طفلان مسلم در این روایت، اظهار داشت: در این روایت به تبلیغاتی که مسلم در کوفه انجام داد اشاره ای نمی شود.

گفته شده است، بعد از کشته شدن هانی به دست ابن زیاد و دستگیری و کشته شدن همراهان مسلم، او به خانه ای از قبیله کنده می گریزد.

در این روایت به ماجرای پسری که اطلاع می دهد مادرش به مسلم پناه داده است، اشاره ای نشده است؛ بلکه آمده فردی در گوش محمد بن اشعث بن قیس گفته فردی به مسلم پناه داده است.

زمانی که اشعث به خانه این زن می رود، زنی را می بیند که آتش روشن کرده و در حال شستن خون های مسلم است؛ به او گفته شده بلند شو تا پیش امیر برویم.

او می گوید آیا بخشیده می شوم که به او می گویند اختیاری نداریم؛ به این ترتیب تنها جایی که به مادر مسلم اشاره شده است همین منبع است.

وی ادامه داد: در این روایت آمده است زمانی که امام حسین(ع) آمد، از اتفاقات بی اطلاع بود.

اعراب را در بیابان دید و پرسید چه شده؟ آن ها پاسخ دادند، نمی دانیم اما از ما خواسته اند در محل طایفه مان بمانیم.

استاد تاریخ دانشگاه تهران با اشاره به ماجرای مواجهه حر با امام حسین(ع) در این روایت، گفت: امام حسین(ع) بنا داشت به سمت شام برود اما حر اجازه نداد و گفت باید به کوفه برویم.

اما امام از آنجایی که می دانست ابن زیاد آنچه با مسلم کرده است را با او نیز خواهد کرد نپذیرفت و خواست به مدینه بازگردد.

امام پاسخ دادند تو برای انجام این کار دستور نداری، به همین دلیل مقصد سوم یا راه میانبری را پیش گرفتند که همان کربلا بود.

در این وضعیت منطق حکم می کند امام از چنگ ابن زیاد فرار کند؛ حتی در برخی متون آمده است امام حسین(ع) به همین دلیل خواست به شام برود و با یزید به توافق برسد.

هرچند در دیگر متون این مسئله رد شده است.

وی در ادامه افزود: با توجه به اینکه حر مانع از بازگشت امام به مدینه شده بود، تصور این بود که بنای جنگ با امام حسین(ع) را دارد، اما زمانی که حر سپرش را باز گرداند و سلام داد، خلاف آن مشخص شد.

به این ترتیب حر بازگشت، دو نفر را کشت و خودش نیز کشته شد.

جعفریان با تأکید بر اینکه حصین بن عبدالرحمان روایاتی را درباره عاشورا نقل می کند که دیگران نقل نکرده اند و در متون دیگر هم به نقل از او آمده است، گفت: مثلا نقل شده عده ای از پیران کوفه بر تلی ایستاده بودند، گریه می کرند و از خداوند می خواستند که خدایا حسین(ع) را کمکش کن.

یا در بخش دیگری آمده عمربن سعد در حال شنا در آب بود که فردی از ابن زیاد برای او پیغام آورد که اگر با حسین نمی جنگی، فرد دیگری جایگزین تو برای جنگ با او کنم؛ اینجا عمر بن سعد سوار بر اسب می شود و در پی آن امام شهید می شود.

این پژوهشگر تاریخ اسلام با اشاره به اینکه در این روایت، بر پست فطرتی ابن زیاد تأکید شده است، افزود: گفته شده یزید، ابن زیاد را به دلیل جنگ و به شهادت رساندن امام، مورد شماتت قرار داده است.

چراکه معتقد بوده است بدون و جنگ و خونریزی نیز می توانست با امام به توافق برسد.

البته به نظر می رسد راوی در اینجا ساده دلی کرده است، زیرا یزید می توانست پیش از حادثه کربلا ابن زیاد را برکنار کند، اما چنین نکرد.

وی با اشاره به ماجرای طفلان مسلم گفت: در روایات آمده است که مسلم، تنها 28 سال داشته است و به داستان حضور طفلان او ایرادات بسیاری وارد می شود.

بعلاوه گفته شده این دو کودک، فرزندان عبدالله بن جعفر بودند و در آشفتگی روز عاشورا فرار کرده و به مردی پناه بردند اما او سر هر دو را زد و نزد ابن زیاد برد.

ابن زیاد نیز بنا داشت به دلیل خودسری در این کار، گردنش را بزند که منصرف شد؛ اما خانه اش را ویران کرد.

سرخی آسمان بعد از حادثه کربلا، موضوع دیگری است که در این روایت نیز به آن اشاره شده است.

جعفریان در پایان تاکید کرد: ما چندین بخش از حادثه کربلا را مدیون این محدث غیر شیعی هستیم و که روایتش مرجع بسیاری از متون تاریخی دیگر است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: تاریخ - عاشورا - کتاب - تاریخی - اسلام - دانشگاه تهران - دانشگاه - اهمیت - استاد دانشگاه - علوم انسانی - آثار تاریخی - گزارش - اخبار - تهران - کتابخانه - مسلمانان - خانه - هایی - نشان - خانواده - اطلاعات - برگزار - فرهنگی - انگیزه - اندیشه - بنیاد - رابطه - اسحاق - حوادث - اولین

آخرین اخبار سرویس:
20 درصد مشکلات اقتصادی کشور ناشی از تحریم های دشمنان است

تقدیم بودجه 98 به مجلس به بعد از اعمال اصلاحات مدنظر رهبری موکول شد

شریعتی شبیه به زمانه خود نبود

شریعتی تندترین نقدها را به عوام داشت

تلاش 40 ساله دشمنان برای ایجاد انحراف در انقلاب ناکام مانده است

خط حزب الله 163| رمز پیروزی

اطلاع نگاشت متحرک | یک جنبش ضد آمریکایی

نماهنگ | منقلب کننده دل ها

دیدار دست اندرکاران کنگره شهدای استان خراسان جنوبی با رهبر انقلاب

نماینده فرانسه در سازمان ملل: بهای فروپاشی برجام را همه خواهیم پرداخت

چرا وقتی کلمه احمق را سرچ می کنیم عکس ترامپ ظاهر می شود؟

سهمیه بندی تولید گازهای گلخانه ای در روسیه

ایران در تولید ناوشکن و شناور جزو 5 کشور پیشرو است

مأموریتی در خصوص مسکن مهر پردیس به قرارگاه واگذار نشده است

قدردانی مسئولان از مردم و برگزارکنندگان کنگره شهدای خراسان جنوبی

احداث 500 هزار هکتار باغ در اراضی شیب دار هدفگذاری شده است

رییس جمهور ونزوئلا: جان بولتون نقشه ترور من را کشیده بود

آماده سازی کارخانه نورد فولاد راور برای نصب دستگاه های اصلی

خدمتگزاری به مردم را با تکیه برآرمان های انقلابی پیش می بریم

دانلود آهنگ جدید دهناد بنام دیگه خستم

اظهارات ضدایرانی پمپئو در شورای امنیت

بی توجهی به نویسندگان حوزوی در پایتخت فرهنگی شدن کاشان شبیه طنز است

هفت دهه تلاش برنامه ریزی توسعه در ایران چگونه بود ؟

احداث 500 هزار هکتار باغ در اراضی شیب دار هدفگذاری شده است

خدمتگزاری به مردم را با تکیه برآرمان های انقلابی پیش می بریم

خسارات ناشی از سیلاب در لرستان باید کاهش یابد

زاهدی خبر داد آماده سازی کارخانه نورد فولاد راور برای نصب دستگاه های اصلی

سرمای اردیبهشت امسال 750هزار هکتار باغات کشور را از بین برد

تصاویر| پس از جلسه هیأت دولت

نشست کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا با رییس سیا درباره قتل خاشقجی

دمیرتاش از تشکیل پرونده سیاسی علیه خود انتقاد کرد

هم اندیشی در باب گفتگوی میان هگل و فیلسوفان مسلمان برگزار می شود

نشست شورای امنیت برای بررسی قطعنامه 2231

تداوم رفتارهای نادرست، میتواند به توقف سفر گردشگران به گرجستان بیانجامد

پاسداری از خون شهدا به معنای دشمن شناسی و دشمن ستیزی است

واکنش تهران به رفتار گرجی ها با شهروندان ایرانی

تکذیب ورود سپاه به پروژه های مسکن مهر پردیس

مکان نمایشگاه «دستاوردهای مراکز علمی و پژوهشی حوزه» تغییر کرد

گلایه جلودارزاده از مسائل متغیر نظام بانکی

نینتندو مشتاق عرضه بازی Red Dead Redemption 2 روی سوییچ است!

مجادله ضرغامی و آشنا در توییتر

هیچ دشمنی فکر تجاوز به ایران را نمی کند

بررسی بودجه 98 در مجلس به تعویق افتاد

کم کردن ماهی سه میلیون تومان از حساب رییس اسبق صدا و سیما

رییس جمهور ونزوئلا: جان بولتون نقشه ترور من را کشیده بود

رابطه جنسی در دوران نامزدی و عقد درست یا کاملا غلط؟

آیا بسته شدن بخت ازدواج واقعیت دارد؟

افتتاح 252 پروژه محرومیت زدایی هدیه مقام معظم رهبری به مردم زاهدان

ارتباط حوزه و بازار تقویت شود

اعلام اسامی برندگان چهارمین دوره مسابقه عکاسی محرم ایران زمین

«اسماعیل بخشی» کارگر معترض هفت تپه آزاد شد

پژوهش های کاربردی نیاز ضروری کشور است

دانلود آهنگ جدید محسن یغمایی بنام دیوار دلتنگی

ترزا می: در انتخابات عمومی آینده نامزد نخواهم شد

نقوی حسینی: چرا دولت بر قیمت کالاها نظارت ندارد؟

قرآن کریم چه خدمتی به حضرت مسیح(ع) انجام داد

ممانعت از تصویب طرح هایی که به بافت های تاریخی آسیب می زند/بازگشت 11 هزار لوح گلی تخت جمشید

تکذیب ورود سپاه به پروژه های مسکن مهر پردیس

دولت برای بازار نابسامان کاغذ و کتاب فکری بکند

تهدید اوکراین به نابودی پل کریمه!

تحفهٔ کلیسای کاتولیک اسلواکی به شاگردان مکتب مزار شریف

خیران مدرسه ساز به جامعه امید و نشاط اجتماعی می بخشند

ترزا می: در انتخابات عمومی آینده نامزد نخواهم شد

پیگیر رفع مشکلات خانه هنرمندان سیرجان هستیم

رونق حیات شبانه تهران در دوره مدیریت شهری جدید

اقتدار کشور نشات گرفته از خون مطهر شهداست

تصاویر| نشست شورای امنیت درباره ایران

21 استاندار پایتخت از دولت موقت تا امروز

توان موشکی نمونه ای از توان جوانان ایران اسلامی است

صالحی: آزمایشگاه سایت فردو هر روز کامل تر می شود

مناظره زیباکلام و قدیری ابیانه درباره تقابل ایران و آمریکا

وکیل سابق ترامپ به 3 سال زندان محکوم شد

پزشکیان: برخی به دنبال پرونده سازی هستند

ماموریتی به قرارگاه خاتم(ص) پیرامون مسکن مهرپردیس واگذار نشده است

دستور دادن مسئولان قضایی به قضات ممنوع است/ رییس قوه قضاییه هم دستوری به هیچ قاضی نداده است

وداع جانسوز خانواده شهید مدافع حرم با پیکر مطهرش +فیلم

غلامرضا انصاری: پروژه های شهری و عمرانی آسیب و بلای جان دولتها بوده است

سنگر کرمان برای مس با خودزنی فتح نمی شود

همشهری اول بود

فرانسه: بهای فروپاشی برجام را همه خواهیم پرداخت

قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا(ص): مأموریتی در خصوص مسکن مهر پردیس به قرارگاه واگذار نشده است

ممانعت از تصویب طرح هایی که به بافت های تاریخی آسیب می زند/بازگشت 11 هزار لوح گلی تخت جمشید

الکعبی: مقاومت اسلامی نُجَباء پیرو ولی فقیه است

حفظ و ارتقاء فرهنگ های بومی از برنامه های محوری صداوسیمای سمنان است

دبیرکل مجلس وحدت پاکستان: آمریکا و اسراییل بزرگترین تروریست های جهانند

درخواست نابودی پل کریمه توسط موجودات فضایی

یک مدیر برای چند پست؟!

11 هزار لوح گلی هخامنشی از آمریکا به کشور باز می گردند

دادستان شوش: هیچ کارگری از شرکت هفت تپه در بازداشت نیست

گفتگوی ظریف و لاوروف درباره سوریه

نسخه «داعش» در عراق چگونه پیچیده شد؟

اجرای بیش از 70 درصد قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران

صالحی: نظام اراده کند غنی سازی 20 درصد را از سر می گیریم

استخدام کارمند اجرایی (امور انتشار کتاب) در موسسه توسعه راه نشر الکترونیک

جستجوی تایتانیک؛ بهانه یی برای اجرای عملیات نیروهای بحری امریکا

لشکر سایبری بسیج تشکیل شد

عجیب ترین پراید که تاکنون دیده اید!! + فیلم

همایش چهل سالگی انقلاب در مدرسه علمیه معصومیه

پاسخ ایران به آمریکا در نشست شورای امنیت: ایران بر سر امنیت خود مصالحه نمی کند

مسئولین گستاخی لازم برای روبروشدن با واقعیات را ندارند

صحت روایات تاریخی از واقعه عاشورا از دیدگاه رسول جعفریان

صحت روایات تاریخی از واقعه عاشورا از دیدگاه رسول جعفریان