مطالب مرتبط:
انتشار «تفسیر تاریخ عاشورا»/حل تعارض نماها از روایات واقعه کربلا
عاشورا؛ پیام یا واقعه تاریخی
وافی: روایات عاشورایی معتبرترین منقولات تاریخی است/یوسفی غروی: مقتل ابی مخنف پاسخگوی همه شبهات در زمینه عاشورا
رسول جعفریان: حادثه کربلا از همان روزهای اول به دقت روایت شده / یکی از اولین تقریرها از عاشورا توسط فرد سنی مذهب، به نام حصین بن عبدالرحمان نوشته شده؛ او دوستدار اهل بیت بود / چندین بخش از حادثه کربلا را مدیون او هستیم
3 ویژگی که خداوند پس از واقعه عاشورا به امام حسین(ع) عطا کرد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 28 شهریور 1397 ساعت 01:502018-09-18سياسي

صحت روایات تاریخی از واقعه عاشورا از دیدگاه رسول جعفریان


استاد تاریخ دانشگاه تهران در سخنانی به تحلیل تاریخ نگاری واقعه عاشورا و بررسی کتابهای شاخص در این زمینه پرداخت.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، حجت الاسلام رسول جعفریان در شب دوم از سلسله نشست های عاشورا و امروز ما که شامگاه گذشته که به همت بنیاد احسان توحید، خانه اندیشمندان علوم انسانی و انجمن اندیشه و قلم برگزار شد، گفت: مسلمانان از اواخر قرن اول هجری می آموزند کتابچه هایی تحت عنوان جزء که شامل احادیث می شود تهیه کنند.

در قرن دوم این کتابچه ها بزرگ تر شدند و علاوه بر احادیث، رویدادهای تاریخی نیز به همین طریق جمع آوری می شدند.

وی ادامه داد: اسکلت تاریخ صدر اسلام که در قالب همین کتابچه ها گذاشته شده است، توسط تابعین دوم و سوم بنا شد.

هر یک از این افراد تاریخ را بر اساس تعلقات فرهنگی و جغرافیایی خود روایتی کرده اند.

زمانی که شما کتابی از ابن اسحاق که در سال 150 قمری تهیه و تنظیم شده است می خوانید، هر بخش از آن با سبک متفاوتی نگارش شده است و نشان می دهد هر بخش توسط چه کسی و با چه پیشینه تاریخی و خانوادگی ای روایت شده است.

مثلا بخش زیادی از اخبار و اطلاعات نبوی توسط خانواده عایشه که به زبیر نزدیک بودند، روایت شده است که آنها ابوبکر و عمر را تقدیس می کردند اما با بنی امیه و علویان رابطه خوبی نداشتند.

رییس کتابخانه دانشگاه تهران با اشاره به روایت ابومخنف از عاشورا و روایت های تاریخی از صدر اسلام گفت: اینکه چه کسی کتاب را نگارش کرده اهمیت چندانی ندارد، اینکه راوی آن اخبار کیست، نشان دهنده جهت گیری کتاب نسبت به آن واقعه است.

به همین طریق زمانی که در متنی به تاریخ طبری ارجاع داده می شود، ارجاع چندان اهمیت ندارد؛ آنچه اهمیت دارد این است که تاریخ طبری آن را از کدام راوی نقل کرده است.

بنابراین تاریخ طبری ملغمه ای از روایات مختلف است.

وی در ادامه با اشاره به گزارش سایت قطره و به نقل ازحصین بن عبدالرحمان از عاشورا، اظهار کرد: یکی از اولین تقریرها از حوادث عاشورا توسط این فرد سنی مذهب، اما دوستدار اهل بیت است که 70 سال بعد از عاشورا درگذشته و نکات متفاوتی با روایتهای رایج در عصر ما بیان می کند.

یک راوی معمولا یک مورخ و علاقه مند به تاریخ اسلام است، اما ما عمدتا این شخص را تنها یک محدث می دانیم.

روایت هایی که او نقل کرده است، در کتب دیگر نقل شده است اما ما کتاب اصلی که او نگاشته است را در اختیار نداریم؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت دقت آثار تاریخی از این دست که در صدر اسلام تألیف شده است، بالاست.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه انگیزه تاریخ نویسی قوی در صدر اسلام وجود داشته است، گفت: ما نمی دانیم این حس از کجا آمده؟ ممکن است مربوط به دوران جاهلیت یا تحت تأثیر اقوام دیگر باشد.

مثلا در روایاتی که از عاشورا وجود دارد، جزییات به دقت ذکر شده است.

گاهی این پرسش ایجاد می شود که چگونه می توان به این روایات اطمینان کرد؟ توجه به سبک تاریخ نویسی آن دوره و چگونگی تبدیل روایات شفاهی به مکتوب نشان دهنده دقت آن آثار است؛ این موضوعی است که امروزه ما در آن ضعف داریم، اما آن زمان به دلایلی نامعلوم قدرتمند بوده است.

جعفریان با طرح این موضوع که البته در آن روایات هم ایرداتی، از جمله در زمینه ذکر نام اشخاص و تعدد برخی از اسامی وجود داشته است، افزود: علم رجال بخش عمده ای از آن را رفع کرده است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به روایت حصین بن عبدالرحمان از عاشورا، گفت: در این روایت آمده است، مردم کوفه به امام حسین (ع) نامه نوشتند که 100 هزار شمشیر پشت اوست.

در حالی که ما در روایت دیگر خوانده بودیم 40 هزار نفر؛ ممکن است فردی نامه را نوشته باشد و به اشتباه عدد100هزار را عنوان کرده باشد.

این استاد تاریخ با اشاره به ماجرای طفلان مسلم در این روایت، اظهار داشت: در این روایت به تبلیغاتی که مسلم در کوفه انجام داد اشاره ای نمی شود.

گفته شده است، بعد از کشته شدن هانی به دست ابن زیاد و دستگیری و کشته شدن همراهان مسلم، او به خانه ای از قبیله کنده می گریزد.

در این روایت به ماجرای پسری که اطلاع می دهد مادرش به مسلم پناه داده است، اشاره ای نشده است؛ بلکه آمده فردی در گوش محمد بن اشعث بن قیس گفته فردی به مسلم پناه داده است.

زمانی که اشعث به خانه این زن می رود، زنی را می بیند که آتش روشن کرده و در حال شستن خون های مسلم است؛ به او گفته شده بلند شو تا پیش امیر برویم.

او می گوید آیا بخشیده می شوم که به او می گویند اختیاری نداریم؛ به این ترتیب تنها جایی که به مادر مسلم اشاره شده است همین منبع است.

وی ادامه داد: در این روایت آمده است زمانی که امام حسین(ع) آمد، از اتفاقات بی اطلاع بود.

اعراب را در بیابان دید و پرسید چه شده؟ آن ها پاسخ دادند، نمی دانیم اما از ما خواسته اند در محل طایفه مان بمانیم.

استاد تاریخ دانشگاه تهران با اشاره به ماجرای مواجهه حر با امام حسین(ع) در این روایت، گفت: امام حسین(ع) بنا داشت به سمت شام برود اما حر اجازه نداد و گفت باید به کوفه برویم.

اما امام از آنجایی که می دانست ابن زیاد آنچه با مسلم کرده است را با او نیز خواهد کرد نپذیرفت و خواست به مدینه بازگردد.

امام پاسخ دادند تو برای انجام این کار دستور نداری، به همین دلیل مقصد سوم یا راه میانبری را پیش گرفتند که همان کربلا بود.

در این وضعیت منطق حکم می کند امام از چنگ ابن زیاد فرار کند؛ حتی در برخی متون آمده است امام حسین(ع) به همین دلیل خواست به شام برود و با یزید به توافق برسد.

هرچند در دیگر متون این مسئله رد شده است.

وی در ادامه افزود: با توجه به اینکه حر مانع از بازگشت امام به مدینه شده بود، تصور این بود که بنای جنگ با امام حسین(ع) را دارد، اما زمانی که حر سپرش را باز گرداند و سلام داد، خلاف آن مشخص شد.

به این ترتیب حر بازگشت، دو نفر را کشت و خودش نیز کشته شد.

جعفریان با تأکید بر اینکه حصین بن عبدالرحمان روایاتی را درباره عاشورا نقل می کند که دیگران نقل نکرده اند و در متون دیگر هم به نقل از او آمده است، گفت: مثلا نقل شده عده ای از پیران کوفه بر تلی ایستاده بودند، گریه می کرند و از خداوند می خواستند که خدایا حسین(ع) را کمکش کن.

یا در بخش دیگری آمده عمربن سعد در حال شنا در آب بود که فردی از ابن زیاد برای او پیغام آورد که اگر با حسین نمی جنگی، فرد دیگری جایگزین تو برای جنگ با او کنم؛ اینجا عمر بن سعد سوار بر اسب می شود و در پی آن امام شهید می شود.

این پژوهشگر تاریخ اسلام با اشاره به اینکه در این روایت، بر پست فطرتی ابن زیاد تأکید شده است، افزود: گفته شده یزید، ابن زیاد را به دلیل جنگ و به شهادت رساندن امام، مورد شماتت قرار داده است.

چراکه معتقد بوده است بدون و جنگ و خونریزی نیز می توانست با امام به توافق برسد.

البته به نظر می رسد راوی در اینجا ساده دلی کرده است، زیرا یزید می توانست پیش از حادثه کربلا ابن زیاد را برکنار کند، اما چنین نکرد.

وی با اشاره به ماجرای طفلان مسلم گفت: در روایات آمده است که مسلم، تنها 28 سال داشته است و به داستان حضور طفلان او ایرادات بسیاری وارد می شود.

بعلاوه گفته شده این دو کودک، فرزندان عبدالله بن جعفر بودند و در آشفتگی روز عاشورا فرار کرده و به مردی پناه بردند اما او سر هر دو را زد و نزد ابن زیاد برد.

ابن زیاد نیز بنا داشت به دلیل خودسری در این کار، گردنش را بزند که منصرف شد؛ اما خانه اش را ویران کرد.

سرخی آسمان بعد از حادثه کربلا، موضوع دیگری است که در این روایت نیز به آن اشاره شده است.

جعفریان در پایان تاکید کرد: ما چندین بخش از حادثه کربلا را مدیون این محدث غیر شیعی هستیم و که روایتش مرجع بسیاری از متون تاریخی دیگر است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: تاریخ - عاشورا - کتاب - تاریخی - اسلام - دانشگاه تهران - دانشگاه - اهمیت - استاد دانشگاه - علوم انسانی - آثار تاریخی - گزارش - اخبار - تهران - کتابخانه - مسلمانان - خانه - هایی - نشان - خانواده - اطلاعات - برگزار - فرهنگی - انگیزه - اندیشه - بنیاد - رابطه - اسحاق - حوادث - اولین

آخرین اخبار سرویس:
بشارت بی نظیر امام باقر(ع) برای زائران امام حسین(ع)

انتخابات شورای دانش آموزی در مدارس اصفهان

مشاور رییس جمهور از طرح های قشم بازدید کرد

انقلاب اسلامی ایران پرچمدار استکبار ستیزی در جهان است

باید و نبایدهای انتظامی، بهداشتی و رفتاری سلوک اربعین

انتخاباتی از جنس دانش آموزی

کاش قانون منع بکارگیری بازنشستگان قبل از آغاز دولت دوازدهم تصویب و اجرا می شد

عکس | موتورسواری لیلا بلوکات

جزییات نحوه امدادرسانی سایپا به زائران اربعین اعلام شد

رایزنی استقلالی ها برای پرداخت طلب بازیکنی که در خانه نشسته

سمن ها از ظرفیت خیران در ریشه کنی فقر بهره بگیرند

پیاده روی اربعین لبیک به امام حسین(ع) است

عابدان اربعینی در راهند ، در مناجات اند

140 زندانی در یزد با اقدامی جمعی قرآن کتابت کردند

سفیر آمریکا در انگلیس: یا با آمریکا یا با ایران!

ترکیه: کشف بقایای جسد خاشقجی کذب است

پیشوا دروازه ورود به توریسم کشاورزی استان تهران است

نخستین هیات فرهنگی- مذهبی استادان دانشگاه جهرم تشکیل شد

سعودی ها سپاه پاسداران را در لیست موسوم به «تروریسم» خود قرار دادند

تماس تلفنی اردوغان با اعضای خانواده خاشقجی

راننده خیر در مسیر شلمچه

انتخابات شورای دانش آموزی در اردکان برگزار شد

دانلود آهنگ جدید احسان نی زن بنام دیگه نیست

کاهش عیار اجتماعی در مشهد/شهرداری تنها تسهیل گر مسائل فرهنگی است

اجرای طرح «هر روز با قرآن» در کانون شهید مهدی پور

ارائه خدمات فرهنگی به زائران اربعین از سوی مؤسسه بین الحرمین شاهرود

شورای سیاست گذاری اصلاح طلبان بعد از تشکیل پارلمان اصلاحات منحل می شود

هیچ مورد ناامنی در مرزهای ایران و عراق گزارش نشده است

روحانیون به عنوان پیش قراول حماسه عظیم اربعین نقش آفرینی کنند

سرمایه گذاری یوتیوب در تولید محتوای آموزشی

استخدام مسئول اداری وپشتیبانی دریک آزمایشگاه معتبر/تهران،البرز

غربت خدمات نظام اسلامی درمیان تیترهای زرد رسانه ها

مدل روتختی دخترانه ؛ این 8 مدل را از دست ندهید!

حجتی: ناچار به واردات سویا به صورت تراریخته هستیم

طرح جدید مجلس برای افزایش حقوق کارگران

چگنی سفیر ایران در هند شد

پرداخت سنوات یک میلیاردی به مدیر دولتی

امنیت زائران اربعین باید حفظ شود/ داعش هنوز به پایان نرسیده است

تاریخ شفاهی والدین شهدا جمع آوری و مستندسازی می شود

صدور بیش از هزار ویزای جعلی برای فارسی ها در تهران

آغاز فراخوان ملی مشارکت در طرح های پژوهشی 97

تصویب کلیات لایحه تعیین تکلیف اموال بهکده رضوی در کمیسیون کشاورزی

هیأت نظارت برخی اقدامات محمود صادقی را خلاف وظایف نمایندگی اعلام کرد

عربستان و بحرین، سپاه و سردار سلیمانی را در فهرست تروریسم قرار دادند

حمایت قضایی از محیط بانان در دستور کار مجلس + فیلم

فراخوان عمومی وزارت نیرو برای انتخاب مدیران عامل 4 شرکت برقی

تخریب یک ساختمان در فریمان با دستور دادستان

راه اندازی مرکز هوشمند حفظ در مؤسسه رضوان

پوستر شهید همّت وصیت نامه شهید مدافع حرم شد

10 اصل مهم در مورد سبک لباس پوشیدن مردان که زنان را شیفته خود می سازند

توضیح دادستان تهران درباره نحوه فوت فرشید هکی

طرح جدید مجلس برای افزایش حقوق کارگران

خانواده های ایرانی کمتر از نیم ساعت در روز با هم صحبت می کنند

ضرورت تامین زیرساخت های حوزه درمان اعتیاد

آغاز جنگ سایبری آمریکا علیه روسیه

فیلم/ انتقاد پناهیان از شیوه توزیع ارز بین زائران

پیاده روی سیدمصطفی خمینی در دهه 40

تصاویر دیده نشده از نوجوانی احمدی نژاد، لاریجانی ، قالیباف و رفسنجانی

از حرف تا عمل چقدر فاصله است؟

مدارس آستارا شور و حال انتخابات گرفت

تیم تخصصی توانبخشی فارس در عراق مستقر می شود

علت مرگ «هکی» در سازمان پزشکی قانونی در حال بررسی است

چالش بزرگ نهاد خانواده در ایران / اعضای خانه هر شبانه روز فقط نیم ساعت با هم حرف می زنند

پاتک گسترده پلیس پایتخت به اراذل و اوباش فضای مجازی!

اعتراف ترامپ به قدرت منطقه ای ایران/ ابرچالشی به نام صندوق های بازنشستگی/ انهدام سه تیم تروریستی/ امتناع 16 بانک اروپایی از مراوده با ایران/اعلام موجودیت فراکسیون فضای مجازی مجلس

ادعای بی اساس عربستان و بحرین درباره سپاه پاسداران

جزییات برنامه های اتحادیه به مناسبت روز مبارزه با استکبار جهانی و طرح نوجوانان، خادمیاران حسینی

برنامه «کوی محبت» به صورت زنده به مراسم پیاده روی اربعین می پردازد

سیاست های کلی نظام مهمترین بخش تضمین کننده مدیریت ولایت فقیه است

بازدید فرمانده سپاه قدس گیلان از موکب های آستارا

انتخابات شورای دانش آموزی فارس

برگزاری راهپیمایی جاماندگان اربعین حسینی در کرج

گفت وگوی بین نسلی در خانواده ها پیگیری شود

بیوگرافی مهدی فلاحتی مجری صدای آمریکا

توییت عباس آخوندی:با شما مردم ایران حرف ها دارم

مرثیه سرایی برای فرشید هکی یا جنگ روانی علیه نظام؟

دهقان: شأن هیئت نظارت بر سیاست های کلی نظام از شأن مجمع تشخیص مصلحت بالاتر است

ژاوی: مورینیو راه های نفوذ را می بندد

​حضور مسیحیان و مسلمانان کنیایی در گردهمایی اربعین حسینی

استخدام مسئول/کارشناس ارشد اداری،کارشناس حسابداری در تهران

دشمن می خواهد باور قلبی ما به اسلام را بگیرد/ دین مهم ترین رقیب نظام سلطه

هپاتیت را جدی بگیریم

انتخابات شوراهای دانش آموزی در سه هزار مدرسه گیلان برگزار شد

خدمات موکب های گیلان به زائران خارجی اربعین مطلوب است

500 ایلامی منازل خود را بیت الحسین(ع) کردند

مدیر دادگستری چرداول معرفی شد

نظر هیات عالی نظارت، بالاتر از نظر مجمع تشخیص مصلحت است

سه طرح مربوط به تابعیت در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس رد شد

نشست «کوتاه با داستان» برگزار می شود

عضو هیئت علمی دانشگاه کاشان: برای اصلاح حاکمیت باید از خودمان شروع کنیم/ جامعه علمی حاکمیت را علمی می کند

لیست برخی از مدیران بازنشسته سراسر کشور+ تفکیک استانها

رویکرد نهاد رهبری دانشگاه کردستان برمبنای «گفتمان وحدت» است

از ابن خلدون تا داستان مهاجرت های گسترده در دنیای معاصر

استاندار: هیچ فردی در خراسان شمالی بدون بیمه نیست

مدیریت صحیح منابع از عوامل تداوم طرح تحول سلامت

مرکز اسلامی مریلند مراسم «درختکاری میان ادیانی» برگزار کرد

سرمربی السد: باید برنده شویم

​قدردانی رییس جمهور آلمان از دریافت آلبوم حماسه حسینی

پایانی بر دموکراسی سازی و دولت - ملت سازی آمریکایی

مجلس: استفساریه در خصوص استثنا کردن شهرداران از قانون منع بکارگیری بازنشستگان خلاف قانون اساسی است

صحت روایات تاریخی از واقعه عاشورا از دیدگاه رسول جعفریان

صحت روایات تاریخی از واقعه عاشورا از دیدگاه رسول جعفریان