مطالب مرتبط:
واکنش صادقی به مفاد توافقات رژیم حقوقی دریای خزر/ آیا ترکمنچای دیگری در راه است؟
واکنش صادقی به مفاد توافقات رژیم حقوقی دریای خزر/ آیا ترکمنچای دیگری در راه است؟
مفاد توافقات درباره رژیم حقوقی دریای خزر در هاله ای از ابهام است/ آیا راست است که سهم 50 درصدی ایران به 11 درصد سقوط کرده است؟!/ آیا ترکمنچای دیگری در راه است؟/ نمایندگان مجلس اصلا در جریان توافقات پشت پرده نیستند
روحانی: با امضای کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر، گام بسیار مهمی برداشته شد؛ اما هنوز موضوعات مهمی باقی مانده / محدوده بستر و زیربستر هنوز تعیین نشده؛ مذاکرات برای تفاهم نهایی باید ادامه یابد / راه جلوگیری از اختلاف کشورها در مناطق «تحدید حدود نشده» خزر، بهره برداری مشترک از منابع ا
روحانی: تعیین رژیم حقوقی بستر دریای خزر به مذاکرات بیشتر نیاز دارد / راه جلوگیری از اختلاف کشورها بهره برداری مشترک از منابع در مناطق «تحدید حدود نشده» خزر است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 26 مرداد 1397 ساعت 04:022018-08-16سياسي

آیا راه حل رژیم حقوقی دریای خزر از لاهه می گذرد؟


پیام نفت: بعد از یک دوره "احساسی نگریستن" به مقوله خزر و سهم ایران از آن، به نظر می رسد که شرایط سیاسی و اجتماعی کشور با رویکردی منطقی و فنی به این موضوع مهم، در حال حرکت است.

پژوهش خبری صدا وسیما: بعد از یک دوره "احساسی نگریستن" به مقوله خزر و سهم ایران از آن، به نظر می رسد که شرایط سیاسی و اجتماعی کشور با رویکردی منطقی و فنی به این موضوع مهم، در حال حرکت است.

با توسعه مفاهیم حقوقی و ریشه‌دار شدن در گفتمان سیاسی به آن سمت رفته‌ایم که عموم متخصصین به این حقیقت آگاهند که اساساً این سوال که "چه مقدار از دریای خزر برای ماست؟" سوال صحیح و کاملی نیست.

پژوهش خبری در گفتگو با دکتر میثم آرایی درونکلا ، مدیر موسسه بین المللی مطالعات دریای خزر(IIKSS) این موضوع را مورد واکاوی قرارداده است.

دریاها و آب‌ها به دلیل تنوع استفاده از آنها دارای تقسیم‌بندی‌های گوناگونی هستند و به همین جهت معادلات مربوط به سطح آب از عمق یا ستون آب جدا می‌شوند.

همچنین موازین مربوط به بستر دریا از عمق به سطح آب متفاوت است.

در سطح آب نیز بر اساس نزدیکی ساحل یک منطقه آبی به سواحل کشور دیگر، موزاین حقوقی متفاوتی در فواصل گوناگون وجود دارد.

به همین دلیل است که چنین پرسشی که چه میزان از خزر متعلق به ایران است؟، سوال درستی نیست.

در واقع باید اینگونه پرسیده شود که؛ "فلات قاره"؛ چالش اساسی و کلیدی میان کشورهای حاشیه دریای خزر روند مذکرات و اخبار واصله نشان از آن دارد که اختلافی برسر منطقه آب‌های سرزمینی و منطقه ماهیگیری در خزر وجود ندارد.

بسیاری از موضوعات امنیتی و محیط‌زیستی نیز با یک سطح از چالش‌های طبیعی معقول حل شده و پشت سر گذاشته شده‌اند.

اما در حال حاضر چالش اساسی و کلیدی میان کشورهای حاشیه دریای خزر مربوط به رژیم حقوقی بستر و زیربستر که فلات قاره خوانده می‌شود، است.

همین چالش در باب منطقه انحصاری و اقتصادی و مکان دقیق خط مبداء دریای سرزمینی که نقطه آغازین محاسبه سایر مناطق دریای است وجود دارد.

اهمیت این خط نیز محدود به تعیین سایر مناطق ماوراء خود نیست، چرا که آب‌های پشت این خط، آب‌های داخلی یک کشور قلمداد می‌شود و از اهمیت بالایی برخوردار است.

باید توجه داشت که تعیین سهم و میزان برخورداری کشورها از منطقه فلات قاره و منطقه انحصاری و اقتصادی از موضوعاتی است که اساساً به کشورهای روبرو و یا مجاور یکدیگر مربوط است و در منطقه جنوب خزر نمی‌توان آن را مربوط به کشورهای شمالی آن (شامل روسیه و قزاقستان) دانست.

از طرفی نیز تعیین سهم(تحدید حدود)مناطق شمالی خزر ارتباطی به ایران ندارد.

به همین دلیل برای حل و فصل اختلافات مربوط به تحدید حدود میان کشورهای منطقه جنوبی دریای خزر باید اقدام به انجام مذاکرات دوجانبه (ایران-آذربایجان و ایران-ترکمنستان) کرد و سپس برای تعیین "نقطه ثلاثه"، یعنی مرز ایران، ترکمنستان و آذربایجان اقدام به مذاکرات سه جانبه نمود.

در چنین وضعیتی اگر طرفین نتوانند اختلافات خود را با مذاکره و یا میانجیگری طرف ثالث حل کنند ناچاراً باید تن به حل و فصل حقوقی اختلافات دهند.

در این راستا دو راه اساسی وجود دارد که عبارتند از: راه اول که ارجاع موضوع به یک داوری است شاید بیشتر مورد قبول طرفین باشد.

زیرا فوبیای حقوق بین‌الملل و ناشناخته بودن قواعد آن برای کشورهای حاشیه دریای خزر باعث می شود به این راه علاقه بیشتری نشان دهند.

زیرا در شیوه داوری، طرفین داورانی را انتخاب و معرفی کرده و آن داوران نیز چند سرداور تعیین می‌کنند تا با اتکاء به قراردادهای موجود و یا هر اصل یا قاعده دیگری که طرفین آن را لازم الاتباع می دانند، موضوع حاضر را میان طرفین حل و فصل نمایند.

جذابیت موضوع آن است که طرفین می‌توانند هر قاعده یا اصل و یا موافقتنامه‌ای را که خود می‌پسندند را مبنای داوری قرار داده و از این طریق خود را از دایره شمول قواعد حقوق بین‌الملل مستثنی نمایند.

اما راه دوم که در عوام بیشتر از آن صحبت به میان می‌آید ارجاع موضوع به دیوان بین‌المللی دادگستری بین‌المللی است.

باید متذکر شوم این راه نه یک راه غیر ممکن اما بسیار سخت‌تر از آن است که تصور می‌شود.

دیوان بین‌المللی دادگستری به مانند یک دادگاه داخلی نیست که هر کشوری بتواند به راحتی به آن رجوع کرده و در مقابل طرف مقابل آن(خوانده) ملزم به حضور در پروسه رسیدگی باشد.

صلاحیت اختیاری برای رسیدگی اجباری دیوان بین‌المللی دادگستری برای شروع رسیدگی نیازمند داشتن صلاحیت در آن زمینه است.

یعنی آنکه دیوان تا صلاحیت رسیدگی در یک موضوع را نداشته باشد نمی‌تواند وارد رسیدگی شود.

اصطلاحاً از منظر حقوق بین‌الملل می‌گویند؛ "دیوان دارای صلاحیت اختیاری برای رسیدگی اجباری است".

این یعنی آنکه کشورها برای وارد شدن دیوان در یک موضوع، باید این اجازه را به دیوان بدهند.

البته اجازه دادن به دیوان ممکن است به صورت‌های مختلفی بوده باشد.

به عنوان مثال ممکن است در قالب یک معاهده چندجانبه و یا دوجانبه و یا حتی صدور یک اعلامیه یکجانبه از سوی طرفین این صلاحیت به دیوان اعطا شده باشد.

بررسی اسناد موجود نشان می‌دهد که در هیچ سندی نمی‌توان این صلاحیت را استخراج کرد و تنها راه ارجاع موضوع به دیوان رضایت منجز و صریح کشورهای طرف اختلاف است.

یعنی آذربایجان و ایران باید به اتفاق برسند که موضوع به دیوان ارجاع شود، که این امر نیز در آینده ای نزدیک بعید به نظر می رسد.

زیرا مرور کنوانسیون تهران که مربوط به محیط‌زیست دریای خزر است نشان می‌دهد که کشورها کوچکترین روزنه ارجاع اختلافات زیست‌محیطی را به محاکم بین‌المللی بسته‌اند.

حال در این وضعیت بعید است در زمان حال تن به ارجاع اختلافات در زمینه‌های بسیار مهم‌تر را به محاکم بین‌المللی بدهند.

جمع بندی شاید دلیل و توجیه کشورهای حاشیه خزر برای عدم ارجاع موضوعات به محاکم بین‌المللی نیز کاملاً مشخص باشد و آن اینکه حقوق بین‌الملل از اصلی‌ترین منابع دیوان در تحکم است.

حال چگونه انتظار داریم وقتی کشورها حاضر نیستند در یک فضای صمیمی متابعت از قواعد حقوق بین‌الملل را در تعیین رژیم حقوقی دریای خزر در دستور کار خود قرار دهند، آنگاه تن به دادگستری بین‌المللی بدهند.

زیرا مطالعات نشان می‌دهد متابعت از قواعد حقوق بین‌الملل در وضعیت فعلی و جاری حقوق بین‌الملل بیشتر از همه به نفع ایران تمام خواهد شد.

اگر تصمیم‌سازان امر به این نتیجه برسند که باید این اختلاف از طریق دیوان بین‌المللی دادگستری حل و فصل شود، آنگاه باید جهت مذاکرات را به این سمت به پیش برد که طرفین در ارجاع موضوع به دیوان قانع شوند.

در این صورت است که با جلب رضایت آنها به ارجاع موضوع حاضر به دیوان می‌توان امید بست.

پژوهش خبری // پژوهشگر: فرشته مقدم
کلید واژه ها: دریای خزر - کشور - دریا - منطقه - ایران - سیاسی - اقتصادی - اجتماعی - متفاوت - حاشیه - شرایط - اهمیت - مناطق - میزان - بین المللی - رژیم - موسسه - گفتگو - طبیعی - روسیه - توسعه - اخبار - سواحل - دکتر - پیام - لاهه - جنوب - مدیر - ساحل - نشان

آخرین اخبار سرویس:
نماز میت بر پیکرهای شهدای حادثه تروریستی اهواز اقامه شد

هدف از ساختن داعش ورود به جمهوری اسلامی ایران بود

تشییع پیکر شهدای حادثه تروریستی اهواز +فیلم

از نمایندگان کارگری شورای عالی کار حمایت کنیم/اجازه ندهیم «ترمیم دستمزد» را به حاشیه ببرند

شماره 170 هفته نامه آتیه نو منتشر شد

وزیر اطلاعات: بخش عمده عوامل تروریستی اهواز دستگیر شدند

خبر مهم/ وزیر اطلاعات: بخش عمده ای از عوامل حادثه تروریستی اهواز دستگیر شده اند

استثنائات نباید قانون منع به کارگیری بازنشستگان را زیر سوال ببرد

بیانیه سازمان نظام پزشکی در محکومیت حادثه تروریستی اهواز

صبحگاه مشترک یگان های نمونه ارتش به مناسبت سالروز شکست حصر آبادان

تجدید میثاق با شهدای کربلا در طرح «زیارت نیابتی»

تاریخ خوزستان با شهادت آمیخته است/ مقاومت فرزندان ایران مثال زدنی است

حمله کور گروهگ تروریستی در اهواز نشانه ناتوانی دشمنان است

همه عوامل حادثه تروریستی اهواز شناسایی شده اند

عکس | ویفر با برچسب تراریخته!

تروریست های حادثه اهواز تا آخرین نفر شناسایی می شوند

وزیر دفاع : تروریست ها منتظر دست انتقام ملت ایران باشند

مجتبی شریعتی نیاسر مجری پروژه های اقتصاد مقاومتی در حوزه آموزشی وزارت علوم شد

افتتاح نخستین مدرسه سبز مازندران

گریم متفاوت باران کوثری و سارا بهرامی در «سرکوب»+عکس

عیادت از مادر شهید 4 ساله اهوازی +عکس

وزش باد شدید پایتخت را فرا می گیرد

دستگیری بخش عمده عوامل حمله تروریستی اهواز / عقبه تروریست ها تا آخرین نفر شناسایی می شود

در بالای نردبان اجتماعی، دنیا برای مردان است/ خشونت عیله زنان در محل کار

عوامل حادثه تروریستی اهواز با پاسخ کوبنده به سزای اعمالشان برسند

ملت در برابر تهدیدات امنیتی با احدی مماشات نخواهد کرد

مردم اهواز یک صدا با هم، «هیهات من الذله»

گزارش فارس به مناسبت هفته دفاع مقدس گروه سرودی که با میانگین سنی 13 سال به خط مقدم جبهه رفتند

باقیمانده نذورات محرم را کجا مصرف کنیم؟

اقدام تروریست ها در اهواز عمق ضعف دشمنان نظام به نمایش گذاشت

وزیر اطلاعات: بخش عمده عوامل تروریستی اهواز دستگیر شدند

تشییع شهدای حمله تروریستی اهواز: از حضور نمایندگان رهبری تا حماسه آفرینی عرب های خوزستان

لزوم توانمندی در افشای سیاست دوگانه آمریکا

پیام تسلیت مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در پی حادثه تروریستی اهواز

پست غم انگیز محسن چاوشی درباره پدرش

تصادف خودروی شاسی بلند با کامیون + فیلم

صدور رأی بدوی پرونده قاچاق 75 کانتینر کاغذ دیواری

ادامه تقلای ترامپ برای دیدار با مقامات ایرانی/ درخواست ترامپ برای دیدار با رهبر معظم انقلاب

مونتاژ کاری، معضلی که تولید ملی را به چالش می کِشد

تخلفات آمریکا از تعهدات بین المللی را تبیین خواهیم کرد

حامد زمانی برای حادثه تروریستی اهواز خواند

500 ویژه برنامه محرم در مساجد و محافل قصرشیرین برگزار شد

برگزاری مسابقه کتابخوانی «قرآن و امام حسین(ع)» در نیروگاه شهید مفتح همدان

همایش «عاشورا محور مذاهب اسلامی» در قروه برگزار شد

عباس آخوندی و علی ربیعی گزینه جانشیتی شهرداری تهران

اراده مردم خوزستان به پیروی از راه انبیا هیچگاه متزلزل نمی شود

ویدئو/ تشییع شهدای حادثه تروریستی اهواز

نقش سازنده سنگرسازان بی سنگر در فتح الفتوح های دفاع مقدس

فرزندان ملت ایران در برابر این جنایت سکوت نخواهند کرد/بخش عمده ای از تروریستها دستگیر شده اند

مراسم تشییع پیکر شهدای حادثه تروریستی اهواز آغاز شد/ حضور نمایندگان رهبر انقلاب

فارس گزارش می دهد ترمیم قدرت خرید کارگران معطل برگزاری یک نشست/ دولت وعده حفاظت از معیشت کارگر داده بود

مدیرکل دبیرخانه هیات مرکزی گزینش کارکنان وزارت علوم منصوب شد

کامیون داران آذربایجان شرقی 40 هزار تن بار حمل کردند

مقام قزاقستانی:آستانه ازگسترش روابط با تهران استقبال می کند

دفاع مقدس در ادبیات معاصر- رضا رضایی مجد*

همراهی فرزندان شهدا تا مدرسه

پیام تسلیت مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در پی حادثه تروریستی اهواز

مناطق آزاد از قانون منع بکار گیری بازنشستگان مستثنی نیستند

دادستان ها مسئول پیگیری ویژه پرونده های نقض حقوق شهروندی

تروریست ها از ملت ایران پاسخ کوبنده ای دریافت می کنند

عاملان حادثه تروریستی اهواز سرنوشتی همچون صدام خواهند داشت

مراسم صبحگاه مشترک یکان های نمونه ارتش برگزار شد

بِأَیِّ ذَنبٍ قُتِلَت؟! / تصاویرکوچکترین شهید جنایت تروریستی اهواز در دستان مردم/ سردار سلامی: به همه کسانی که پشت این ماجرا هستند اخطار می دهیم/ وزیر اطلاعات: عقبه تروریست هایی که این اقدام را انجام دادند تا آخرین نفر شناسایی خواهند شد

آیت الله مکارم شیرازی:عوامل حمله تروریستی اهواز هر چه زودتر به سزای اعمالشان برسند

مدیرکل دبیرخانه هیات مرکزی گزینش کارکنان وزارت علوم، منصوب شد

سرسره بازی با پای قطع شده!

آزاد شدیم که کشته شویم!

حکایت نامه ماندگار رزمندگان

سوال نماینده مجلس از جهرمی: سرور تلگرام های فارسی و تجهیزات فیلترینگ کجا هستند؟

تشییع پیکرهای پاک شهدای حادثه تروریستی اهواز

ترامپ و امیر کویت بر حل بحران قطر تاکید کردند

جنگ تحمیلی ما را به سمت خودکفایی سوق داد/با مدیریت صحیح امام(ره) در ایام جنگ، تهدیدها را به فرصت تبدیل کردیم

مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی حادثه تروریستی اهواز را محکوم کرد/اولویت اصلی در برابر دشمن، وحدت است

عیادت نمایندگان رهبر انقلاب از مجروحان حادثه اهواز

وزیر اطلاعات: شماری از عوامل مرتبط با حادثه تروریستی اهواز بازداشت شدند

طرح مجدد عفو عمومی با 50 امضا

شهاب الدین عادل:بسیاری از پژوهش های سینمایی در ایران به منصه ظهور نمی رسد

افتتاح نمایشگاه هفته دفاع مقدس شرکت فولاد امیر کبیر کاشان

ابراز همدردی مدیرعامل بانک ملت با خانواده قربانیان حادثه تروریستی اهواز

همه عوامل حادثه تروریستی اهواز شناسایی شده اند / قطعا گوشمالی سنگینی را خواهند دید / این عمل آنها باعث شد عمر منحوس شان را به شدت کوتاه کنند/ با عوامل خارجی نیز برخورد شدیدی خواهد شد

شروع تشییع شهدای حادثه تروریستی اهواز / تشییع شهدا از حسینه ثارالله تا چهار راه زند/ حضور 4 عضو کابینه در مراسم

منتظر انتشار قطعه «شب شِکن» باشید

شماری از عوامل مرتبط با حادثه تروریستی اهواز دستگیر شده اند

استخدام کارشناس معماری آشنا با autocad در تهران

استخدام کارشناس پشتیبانی فقط آقا در شرکت داده اندیش روزنه

راه استمرار پیروزی ها ولایت پذیری، اتحاد و نگاه به درون است

استخدام سه نفر کارگر کارواش در هرمزگان

استخدام کارمند جهت دفتر املاک در هرمزگان

ماستخدام هندس مکانیک با تجربه به کار فنی و مسلط به سالیدورک

استخدام نیروی ماهر جهت قصابی در خراسان رضوی

استخدام کباب گیر ماهر جهت رستورانی در اصفهان

استخدام آژانس جزیره در هرمزگان

حضور وزیر دادگستری در مراسم تشییع پیکر شهدای حمله تروریستی اهواز

برای مردم باصلابت و منسجم کار کنیم/ باید پیگیر مطالبات به حق مردم باشیم

استخدام مهندس مکانیک

وزیر اطلاعات: شماری از عوامل مرتبط با حادثه تروریستی اهواز بازداشت شدند

رییس جمهور تبلیغات دروغین آمریکا را در سازمان ملل خنثی کند

جابجایی اعتبارات عمرانی ممنوع است

کامیون داران آذربایجان شرقی 40 هزار تن بار حمل کردند

دریادار سیاری: نقش آفرینی بانک سپه در عرصه کلان اقتصادی امیدآفرین است/ خدمات بانک سپه به نیروهای مسلح ستودنی است

آیا راه حل رژیم حقوقی دریای خزر از لاهه می گذرد؟

آیا راه حل رژیم حقوقی دریای خزر از لاهه می گذرد؟