مطالب مرتبط:
واکنش صادقی به مفاد توافقات رژیم حقوقی دریای خزر/ آیا ترکمنچای دیگری در راه است؟
واکنش صادقی به مفاد توافقات رژیم حقوقی دریای خزر/ آیا ترکمنچای دیگری در راه است؟
مفاد توافقات درباره رژیم حقوقی دریای خزر در هاله ای از ابهام است/ آیا راست است که سهم 50 درصدی ایران به 11 درصد سقوط کرده است؟!/ آیا ترکمنچای دیگری در راه است؟/ نمایندگان مجلس اصلا در جریان توافقات پشت پرده نیستند
روحانی: با امضای کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر، گام بسیار مهمی برداشته شد؛ اما هنوز موضوعات مهمی باقی مانده / محدوده بستر و زیربستر هنوز تعیین نشده؛ مذاکرات برای تفاهم نهایی باید ادامه یابد / راه جلوگیری از اختلاف کشورها در مناطق «تحدید حدود نشده» خزر، بهره برداری مشترک از منابع ا
روحانی: تعیین رژیم حقوقی بستر دریای خزر به مذاکرات بیشتر نیاز دارد / راه جلوگیری از اختلاف کشورها بهره برداری مشترک از منابع در مناطق «تحدید حدود نشده» خزر است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 26 مرداد 1397 ساعت 03:022018-08-16سياسي

آیا راه حل رژیم حقوقی دریای خزر از لاهه می گذرد؟


پیام نفت: بعد از یک دوره "احساسی نگریستن" به مقوله خزر و سهم ایران از آن، به نظر می رسد که شرایط سیاسی و اجتماعی کشور با رویکردی منطقی و فنی به این موضوع مهم، در حال حرکت است.

پژوهش خبری صدا وسیما: بعد از یک دوره "احساسی نگریستن" به مقوله خزر و سهم ایران از آن، به نظر می رسد که شرایط سیاسی و اجتماعی کشور با رویکردی منطقی و فنی به این موضوع مهم، در حال حرکت است.

با توسعه مفاهیم حقوقی و ریشه‌دار شدن در گفتمان سیاسی به آن سمت رفته‌ایم که عموم متخصصین به این حقیقت آگاهند که اساساً این سوال که "چه مقدار از دریای خزر برای ماست؟" سوال صحیح و کاملی نیست.

پژوهش خبری در گفتگو با دکتر میثم آرایی درونکلا ، مدیر موسسه بین المللی مطالعات دریای خزر(IIKSS) این موضوع را مورد واکاوی قرارداده است.

دریاها و آب‌ها به دلیل تنوع استفاده از آنها دارای تقسیم‌بندی‌های گوناگونی هستند و به همین جهت معادلات مربوط به سطح آب از عمق یا ستون آب جدا می‌شوند.

همچنین موازین مربوط به بستر دریا از عمق به سطح آب متفاوت است.

در سطح آب نیز بر اساس نزدیکی ساحل یک منطقه آبی به سواحل کشور دیگر، موزاین حقوقی متفاوتی در فواصل گوناگون وجود دارد.

به همین دلیل است که چنین پرسشی که چه میزان از خزر متعلق به ایران است؟، سوال درستی نیست.

در واقع باید اینگونه پرسیده شود که؛ "فلات قاره"؛ چالش اساسی و کلیدی میان کشورهای حاشیه دریای خزر روند مذکرات و اخبار واصله نشان از آن دارد که اختلافی برسر منطقه آب‌های سرزمینی و منطقه ماهیگیری در خزر وجود ندارد.

بسیاری از موضوعات امنیتی و محیط‌زیستی نیز با یک سطح از چالش‌های طبیعی معقول حل شده و پشت سر گذاشته شده‌اند.

اما در حال حاضر چالش اساسی و کلیدی میان کشورهای حاشیه دریای خزر مربوط به رژیم حقوقی بستر و زیربستر که فلات قاره خوانده می‌شود، است.

همین چالش در باب منطقه انحصاری و اقتصادی و مکان دقیق خط مبداء دریای سرزمینی که نقطه آغازین محاسبه سایر مناطق دریای است وجود دارد.

اهمیت این خط نیز محدود به تعیین سایر مناطق ماوراء خود نیست، چرا که آب‌های پشت این خط، آب‌های داخلی یک کشور قلمداد می‌شود و از اهمیت بالایی برخوردار است.

باید توجه داشت که تعیین سهم و میزان برخورداری کشورها از منطقه فلات قاره و منطقه انحصاری و اقتصادی از موضوعاتی است که اساساً به کشورهای روبرو و یا مجاور یکدیگر مربوط است و در منطقه جنوب خزر نمی‌توان آن را مربوط به کشورهای شمالی آن (شامل روسیه و قزاقستان) دانست.

از طرفی نیز تعیین سهم(تحدید حدود)مناطق شمالی خزر ارتباطی به ایران ندارد.

به همین دلیل برای حل و فصل اختلافات مربوط به تحدید حدود میان کشورهای منطقه جنوبی دریای خزر باید اقدام به انجام مذاکرات دوجانبه (ایران-آذربایجان و ایران-ترکمنستان) کرد و سپس برای تعیین "نقطه ثلاثه"، یعنی مرز ایران، ترکمنستان و آذربایجان اقدام به مذاکرات سه جانبه نمود.

در چنین وضعیتی اگر طرفین نتوانند اختلافات خود را با مذاکره و یا میانجیگری طرف ثالث حل کنند ناچاراً باید تن به حل و فصل حقوقی اختلافات دهند.

در این راستا دو راه اساسی وجود دارد که عبارتند از: راه اول که ارجاع موضوع به یک داوری است شاید بیشتر مورد قبول طرفین باشد.

زیرا فوبیای حقوق بین‌الملل و ناشناخته بودن قواعد آن برای کشورهای حاشیه دریای خزر باعث می شود به این راه علاقه بیشتری نشان دهند.

زیرا در شیوه داوری، طرفین داورانی را انتخاب و معرفی کرده و آن داوران نیز چند سرداور تعیین می‌کنند تا با اتکاء به قراردادهای موجود و یا هر اصل یا قاعده دیگری که طرفین آن را لازم الاتباع می دانند، موضوع حاضر را میان طرفین حل و فصل نمایند.

جذابیت موضوع آن است که طرفین می‌توانند هر قاعده یا اصل و یا موافقتنامه‌ای را که خود می‌پسندند را مبنای داوری قرار داده و از این طریق خود را از دایره شمول قواعد حقوق بین‌الملل مستثنی نمایند.

اما راه دوم که در عوام بیشتر از آن صحبت به میان می‌آید ارجاع موضوع به دیوان بین‌المللی دادگستری بین‌المللی است.

باید متذکر شوم این راه نه یک راه غیر ممکن اما بسیار سخت‌تر از آن است که تصور می‌شود.

دیوان بین‌المللی دادگستری به مانند یک دادگاه داخلی نیست که هر کشوری بتواند به راحتی به آن رجوع کرده و در مقابل طرف مقابل آن(خوانده) ملزم به حضور در پروسه رسیدگی باشد.

صلاحیت اختیاری برای رسیدگی اجباری دیوان بین‌المللی دادگستری برای شروع رسیدگی نیازمند داشتن صلاحیت در آن زمینه است.

یعنی آنکه دیوان تا صلاحیت رسیدگی در یک موضوع را نداشته باشد نمی‌تواند وارد رسیدگی شود.

اصطلاحاً از منظر حقوق بین‌الملل می‌گویند؛ "دیوان دارای صلاحیت اختیاری برای رسیدگی اجباری است".

این یعنی آنکه کشورها برای وارد شدن دیوان در یک موضوع، باید این اجازه را به دیوان بدهند.

البته اجازه دادن به دیوان ممکن است به صورت‌های مختلفی بوده باشد.

به عنوان مثال ممکن است در قالب یک معاهده چندجانبه و یا دوجانبه و یا حتی صدور یک اعلامیه یکجانبه از سوی طرفین این صلاحیت به دیوان اعطا شده باشد.

بررسی اسناد موجود نشان می‌دهد که در هیچ سندی نمی‌توان این صلاحیت را استخراج کرد و تنها راه ارجاع موضوع به دیوان رضایت منجز و صریح کشورهای طرف اختلاف است.

یعنی آذربایجان و ایران باید به اتفاق برسند که موضوع به دیوان ارجاع شود، که این امر نیز در آینده ای نزدیک بعید به نظر می رسد.

زیرا مرور کنوانسیون تهران که مربوط به محیط‌زیست دریای خزر است نشان می‌دهد که کشورها کوچکترین روزنه ارجاع اختلافات زیست‌محیطی را به محاکم بین‌المللی بسته‌اند.

حال در این وضعیت بعید است در زمان حال تن به ارجاع اختلافات در زمینه‌های بسیار مهم‌تر را به محاکم بین‌المللی بدهند.

جمع بندی شاید دلیل و توجیه کشورهای حاشیه خزر برای عدم ارجاع موضوعات به محاکم بین‌المللی نیز کاملاً مشخص باشد و آن اینکه حقوق بین‌الملل از اصلی‌ترین منابع دیوان در تحکم است.

حال چگونه انتظار داریم وقتی کشورها حاضر نیستند در یک فضای صمیمی متابعت از قواعد حقوق بین‌الملل را در تعیین رژیم حقوقی دریای خزر در دستور کار خود قرار دهند، آنگاه تن به دادگستری بین‌المللی بدهند.

زیرا مطالعات نشان می‌دهد متابعت از قواعد حقوق بین‌الملل در وضعیت فعلی و جاری حقوق بین‌الملل بیشتر از همه به نفع ایران تمام خواهد شد.

اگر تصمیم‌سازان امر به این نتیجه برسند که باید این اختلاف از طریق دیوان بین‌المللی دادگستری حل و فصل شود، آنگاه باید جهت مذاکرات را به این سمت به پیش برد که طرفین در ارجاع موضوع به دیوان قانع شوند.

در این صورت است که با جلب رضایت آنها به ارجاع موضوع حاضر به دیوان می‌توان امید بست.

پژوهش خبری // پژوهشگر: فرشته مقدم
کلید واژه ها: دریای خزر - کشور - دریا - منطقه - ایران - سیاسی - اقتصادی - اجتماعی - متفاوت - حاشیه - شرایط - اهمیت - مناطق - میزان - بین المللی - رژیم - موسسه - گفتگو - طبیعی - روسیه - توسعه - اخبار - سواحل - دکتر - پیام - لاهه - جنوب - مدیر - ساحل - نشان

آخرین اخبار سرویس:
لاریجانی: نشست ورشو صرفا شامل چند سخنرانی بی محتوا بود

از دیدگاه قرآن و احادیث چه کسانی زیان کارترین مردم هستند؟

فلاحت پیشه در جمع خبرنگاران: اقدامات صیانتی از مرزها باید بیشتر شود

باید حقوق معلمان را به اندازه ی تورم افزایش می دادند

عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی: وابستگی بودجه به نفت 3 درصد افزایش یافت/ اقتصاد مستحکم لازمه صادرات انقلاب

اولویت با پیشگیری از جنایت است

آیا اهل ایمان خدا را در بهشت زیارت می کنند؟

روحانی در بدو ورود به استان هرمزگان: قول می دهیم طرح های استان هرمزگان را تا آخر این دولت به پایان برسانیم

دانشجویان دانشگاه های مشهد یاد شهید ابراهیم هادی را زنده نگه داشتند

مسیح مهاجری در گفت و گو با شفقنا:هیچ رییس جمهوری حرف گوش نکن تر از روحانی نبوده است/ هاشمی پدرقانون کشور است / اصلاح طلبان روحانی را رییس جمهور نکردند / دولت احمدی نژاد، ضعیف ترین دولت از نظر آرمان ها و اصول/ عده ای در داخل کشور با ترامپ هماهنگی دارند

راز مزار/ از یکسان سازی های اجباری تا مخالفت رهبر معظم انقلاب

درخواست برای اقدام قضایی علیه قالیباف| صدا و سیما هنوز قالیباف را شهردار می داند| محسن هاشمی: قالیباف اظهارات خود را اصلاح کند

توضیح قالیباف درباره حاشیه های عروسی دخترش| 54 هزار میلیارد تومان بدهی شهرداری یک دروغ بزرگ است

هیچ رییس جمهوری حرف گوش نکن تر از روحانی نبوده است/ هاشمی پدرقانون کشور است / اصلاح طلبان روحانی را رییس جمهور نکردند / دولت احمدی نژاد، ضعیف ترین دولت از نظر آرمان ها و اصول/ عده ای در داخل کشور با ترامپ هماهنگی دارند

شعارهای حاشیه ای در قم از جایی غیر از حوزه برنامه ریزی می شود/ این شعارها درراهپیمایی 22 بهمن برخلاف منویات رهبری است؛

محسن هاشمی:اشد مجازات برای 2 عضو شورای تهران درنظر گرفته اند

گرامیداشت یاد و خاطره پاسداران وطن در خاش

برگزاری یادواره شهدای آبروی محله در لیکک

فرمانداری مجوز تشییع همسر شریعتی از حسینیه ارشاد را داده بود

وجه تمایز دکتر سالاری نسبت به سایر استانداران غیربومی

جایگاه بین المللی آمریکا با نشست ورشو تنزل یافت

میانگین افزایش حقوق در لایحه بودجه 20 درصد است

مستند دریابست سرآغاز حرکت تولیدات انقلابی و گره گشا / مشکلات صیادی هرمزگان ثمره عملیاتی سازی سند 2030 است

کسب رتبه برتر گروه سرود یاقوت خمینی شهر

سرود « ولایت 97» برای اجرا در دیدار 29 بهمن مردم تبریز با رهبری تولید شد

افزایش حقوق کارکنان، پلکانی یا یکسان؟

ثبت بیش از 39 هزار نامه و تماس تلفنی در سفر رییس جمهور به گلستان

توییت عضو شورای شهر به اظهارات قالیباف؛ دیوار حاشا بلند است!

واعظی: نه تنها با تحریم تسلیم نمی شویم، بلکه مقاوم تر خواهیم شد

فرمانده نیروی دریایی سپاه: توقیف کشتی های صنعتی متخلف صیادی با همکاری قوه قضاییه بود

نوبخت: کاهش سقف فروش نفت نوعی خودتحریمی است/ نباید تحریم های آمریکا را جدی بگیریم

صدور اشد مجازات برای دو عضو شورای شهر تهران

استخدام کارشناس ارشد تغذیه دام و طیور خانم در کرج

احسان علیخانی «گات تلنت ایرانی» را رونمایی کرد؟

فیلم | هشدار شدید الحن فرمانده سپاه به عربستان و امارات

رصد مجرمین در بریتانیا به کمک برچسب هوشمند

نامه ای به بطحایی درخصوص استخدام دانشجومعلمان

همه جوایز اسکار 2019 پخش زنده تلویزیونی می شوند

استخدام شرکت مهندسین مشاور معتبر / تهران

سفرنگاری مجازی با محوریت گردشگری، محیط زیست و آداب و رسوم اقوام در پایتخت مقاومت ایران + جزییات

استخدام کارمند اداری در شرکت داده پرداز رایانه متین در تهران

ارتش فرانسه یکی از افسران خود را مجازات می کند

هلال احمر 18 هزار نفر را از حوادث جاده ای نجات داد

ترامپ: من نبودم الان در جنگ بودیم

استخدام 7 ردیف شغلی در شرکت جهان خودرو قائم (دورهاتو)- تهران

پرداخت تسهیلات به قطعه سازان راهکار ارزانی خودرو

رییس جمهور وارد بندر لنگه شد

بیانیه کانون رسانه جمنا «تغییر زیست» رسانه های فارسی زبان خارجی؛ دستاورد 22 بهمن تماشایی

رییس جمهور وارد شهرستان بندرلنگه هرمزگان شد

رسانه های فعال در حوزه گرامیداشت چهلمین سال انقلاب اسلامی تجلیل شدند

سرپرست اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان معرفی شد

پایداری انقلاب در عصر کنونی معجزه است

به همت بسیج دانشجویی دانشگاه صداوسیما برگزاری مراسم بزرگداشت مادران و همسران شهدا با عنوان « نیمه پنهان ماه»

جایگاه بین المللی آمریکا با نشست ورشو تنزل یافت

فیلمی که وزیر ارتباطات در حساب توییتری خود منتشر کرد

پیام تسلیت انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه ها به مناسبت درگذشت پوران شریعت رضوی

هنوز معلوم نیست پول مردم در موسسات مالی به کجا رفته است

راهکار کسری منابع حاصل از فروش نفت برای دولت تعیین شد

انعکاس مهمترین رویدادهای خبری27بهمن

لاریجانی خواستار شد؛ پاسخگویی دولت پاکستان درباره حادثه تروریستی زاهدان

تحریم ها نباید مانع توسعه اقتصاد دریا شود

حادثه تروریستی زاهدان، انتقام استکبار از جشن 40 سالگی انقلاب اسلامی بود

تأملی پیرامون کار پنهان کودک

عالم بر مبنای عشق بنا شده است

گزارش تصویری: اولین جلسه بررسی لایحه بودجه 98

واعظی: نه تنها با تحریم تسلیم نمی شویم، بلکه مقاوم تر خواهیم شد

محسن هاشمی به قالیباف: حرف های حود را اصلاح کن

ائتلاف صلح سوچی در مقابل ائتلاف جنگ ورشو

بررسی پیشنهادات نمایندگان برای شفاف کردن بودجه

شرط استفاده دولت از صندوق توسعه ملی مشخص شد

وجه تمایز دکتر سالاری نسبت به سایر استانداران غیربومی

موسیوند در گفت وگو با فارس: جوانان تحصیلکرده و کاربلد می توانند جایگزین مدیران بازنشسته رسانه ملی شوند

فقدان آیین نامه ها و قوانین چالش اصلی محققان است

پیکر شهید حادثه تروریستی نیکشهر در زاهدان تشییع شد

نماینده ولی فقیه در لرستان: دشمن می خواهد چراغ انقلاب را خاموش کند/خون شهدا در رگ های ملت ایران جریان دارد

فرمانداری مجوز تشییع همسر شریعتی از حسینیه ارشاد را داده بود

درآمد نفتی سال آینده 142 هزار میلیارد تومان

طرح استیضاح رییس جمهور کلید خورد؟

موسوی جزایری در انگلیس معاینه شده است/ هماهنگی سفر امام جمعه اهواز با موسسات غیردولتی بود

استخدام نیروی آشنا به کامپیوتر جهت کار در دفتر در زنجان

ممانعت از برگزاری مراسم تشییع پیکر همسر شریعتی در حسینیه ارشاد!| احسان شریعتی: اگر اینجا را انتخاب کردیم و امروز می گویند حق ورود ندارید شرم بر ما| در خیابان برای مادرمان نماز خواهیم خواند+فیلم و عکس

ممانعت از برگزاری مراسم تشییع پوران شریعت رضوی در حسینیه ارشاد

عضو مجمع تشخیص: شورای نگهبان انطباق پالرمو با شرع و قانون اساسی را تایید کرده / اشکال آنها به عدم تطابق با سیاستهای نظام است

ساخت 40 واحد مسکونی برای مددجویان لنده

مقام اول برای تیم رباتیک هیرکان شهید علی محمدی ساری

واکنش هاشمی به سخنان قالیباف در تلویزیون

فرمانده نیروی دریایی سپاه: توقیف کشتی های صنعتی متخلف صیادی با همکاری قوه قضاییه بود

خراسان رضوی در بین 10 استان بحرانی کشور در زمینه طلاق

«کرفس»؛ قرق اختصاصی پیشنهادی همدان

عدم تحقق درآمد 9500 میلیاردی شهرداری از پارک حاشیه ای پایتخت

موسوی: افشاکنندگان مفاسد مورد حمایت قانون قرار می گیرند

آشنایی با مروارید خلیج فارس؛ میزبان رییس جمهور

این ربات متحرک بدون GPS مسیریابی می کند [تماشا کنید]

کاهش سقف فروش نفت خودتحریمی است / از همه هنر خود استفاده می کنیم

قالیباف اظهارات خود را اصلاح کند

پیش بینی بازی شموشک نوشهر و آرژانتین!

کاهش سقف فروش نفت، خودتحریمی است/ تحریم های آمریکا را جدی نگیریم

ثبت نام جشنواره اختراعات رویش خلیج فارس تمدید شد

درخواست برای اقدام قضایی علیه قالیباف / صدا و سیما هنوز قالیباف را شهردار می داند

خواهرم در راه جمع آوری مجموعه آثار دکتر شریعتی همه مسائل را به جان خرید

آیا راه حل رژیم حقوقی دریای خزر از لاهه می گذرد؟

آیا راه حل رژیم حقوقی دریای خزر از لاهه می گذرد؟