مطالب مرتبط:
مبارزه با بحران ارزی در ترکیه
واکنش بانک مرکزی ترکیه به بحران ارزی
بحران ارزی ترکیه، سیاسی است نه اقتصادی
چند درس مهم از بحران ارزی ترکیه
اردوغان: بحران لیر ترکیه یک «توطئه ارزی» است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 26 مرداد 1397 ساعت 00:452018-08-16اقتصادي

بحران ارزی 4 هسته ای ترکیه


مولفه سیاسی نقش بسزایی در تشدید التهابات اقتصادی استانبول بر عهده دارد؛ اما اقتصاد ترکیه درحال حاضر بیشتر به فاصله گرفتن مسیر اقتصاد از استانداردهای نجات بخش برنامه اصلاحات سال 2001 میلادی و تعامل مخرب بانک مرکزی ترکیه و دولت رجب طیب اردوغان حساسیت دارد.

- شعارسال": مسیری که لیر ترکیه ظرف یک سال اخیر طی کرده به بازدهی منفی 100 درصدی در برابر دلار آمریکا منتهی شده است.

به طوری که لیر به پایین ترین سطح تاریخی خود در برابر دلار آمریکا با ثبت نرخ برابری22/ 7 رسید.

روند یک هفته اخیر پول ملی ترکیه از سقوط مهارناپذیری حکایت دارد که خطر ناشی از آن علاوه بر اقتصاد این کشور، متوجه بازارهای مالی و بانک های اروپایی نیز خواهد شد.

از آنجا که ترکیه پیوند دهنده اروپا و خاورمیانه از نظر اقتصادی تلقی می شود؛ بنابراین، اثرات ناشی از بحران مالی تنها در مرزهای این کشور باقی نخواهد ماند.

کارشناسان نظرات متعددی در خصوص دلایل بروز بحران ارزی ترکیه ارائه داده اند.

برخی بر اهمیت عوامل سیاسی از جمله تشدید تنش روابط میان آنکارا و واشنگتن تاکید دارند؛ اما سایر تحلیلگران عوامل بنیادین را ریشه اصلی معرفی می کنند که تنها با تنش سیاسی تحریک شده اند.

بررسی وضعیت چند سال اخیر اقتصاد ترکیه نیز به عوامل بنیادین وزن بیشتری می دهد.

با این اوصاف، پاسخ به این پرسش که آیا سیاست نقش اصلی را در بحران اخیر بر عهده دارد، منفی است.

مسیر انحرافی اردوغان برای اقتصاد نتیجه اصلاحات اقتصادی که پس از بحران سال 2001 میلادی طراحی و اجرا شد، یکی پس از دیگری به ثمر نشستند.

نتیجه بازسازی نظام ارزی زمینه معرفی لیر جدید ترکیه را با حذف 6 صفر از لیر قدیم فراهم کرد.

لیر جدید از سال 2005 رونمایی شد و بر این اساس نرخ برابری دلار نسبت به ارز هزینه 29/ 1 به ثبت رسید.

براساس برنامه مهار هزینه ها و بدهی دولت، حجم بدهی سال 2001 میلادی که با 70 درصد تولید ناخالص داخلی برابر بود پس از 5 سال به کمتر از 40 درصد تقلیل یافت.

سیاست هدف گذاری تورمی نیز نرخ تورم سالانه (دسامبر به دسامبر سال قبل از آن) را که در سال 2001 نزدیک 70 درصد ثبت شده بود تا سال 2004 تک رقمی کرد.

تصویر اقتصاد بحران زده ترکیه پس از به ثمر نشستن برنامه اصلاحات چندجانبه به کل دگرگون شد و ترکیه به کشوری مبدل شد که رشد اقتصادی آن در سال 2017 میلادی (جز چین) از کلیه کشورهای جی20 پیشی گرفت و جایگاه خود را به عنوان یکی از پیشتازان اقتصادهای نوظهور تثبیت کرد.

البته تداوم رشد واقعی ترکیه به واسطه رعایت قواعد تنظیم شده در برنامه اصلاحات اقتصادی و عدم بازگشت به بیراهه ای که رونق دهه 1980 را به بحران اواخر دهه 1990 تبدیل کرده بود، ممکن می شد.

اما اردوغان پس از کسب قدرت در سال 2002 میلادی با گذر زمان، مسیر دلخواه خود را پیش گرفت.

روندی که مولفه های کلان اقتصاد ترکیه در 5 سال اخیر پیموده اند، نشانگر این تغییر مسیر است.

بنابراین، وضع تحریم های جدید از سوی واشنگتن علیه ترکیه، سرچشمه نوسانات نیست و تنها به عنوان یک کاتالیزور، نتیجه قمار اقتصادی اردوغان را زودتر از موعد نمایان کرده است.

ریشه غیرسیاسی بحران ارزی به رغم نظر برخی از کارشناسان درخصوص نوسانات ارزی دنباله دار ترکیه با محوریت ریسک سیاست محض، ریشه تضعیف لیر ترکیه از لایه های دیگری سرچشمه می گیرد.

البته، مولفه سیاسی نقش بسزایی در تشدید التهابات اقتصادی استانبول بر عهده دارد؛ اما اقتصاد ترکیه درحال حاضر بیشتر به فاصله گرفتن مسیر اقتصاد از استانداردهای نجات بخش برنامه اصلاحات سال 2001 میلادی و تعامل مخرب بانک مرکزی ترکیه و دولت رجب طیب اردوغان حساسیت دارد.

جاده یک طرفه ای که مدنظر رییس جمهوری ترکیه است، رشد مداوم اقتصادی با تکیه بر اعتبارات کوتاه مدت، بسته های محرک مالی و ترویج سرمایه گذاری مستقیم خارجی در حال پیمایش است.

نتیجه اجرای بلند مدت این رویکرد انبساطی، رشد نرخ تورم، افزایش بدهی بخش خصوصی و رشد همزمان بدهی های ارزی مبتنی بر لیر و ارزهای خارجی (با شتاب بیشتر در معیار ارزهای خارجی) خواهد بود.

در چنین شرایطی، استراتژی معمول برای کاهش عواقب ریسک آفرین انبساط افراطی اردوغان، انقباض پولی مالی از سوی بانک مرکزی است؛ اما نقطه تداخل مخرب درست همین جا بروز می کند.

ابزار مناسب برای خروج از وضعیت قرمز، رشد نرخ بهره از سوی نهاد پولی است.

برخلاف رویکرد بانک مرکزی در رابطه با تاثیر مثبت این ابزار، اردوغان سیاست گذاران پولی را در دفعات زیادی نسبت به استفاده از این ابزار تهدید کرده است.

وی پیش از این نرخ بهره را سلاح شیاطین، ابزار دشمنان خارجی علیه ترکیه و عامل رشد نرخ تورم خطاب کرده بود.

اردوغان علاوه بر این تهدیدات، وعده ورود (مداخله) به امور سیاست گذاری پولی مالی را جزو برنامه های جدید خود مطرح کرده است.

تاخیر در طراحی نقشه نجات همان طور که از سقوط تاریخی لیر مشخص می شود، قدرت مانور بانک مرکزی برای مقابله با بحران ارزی محدود شده است.

از طرف دیگر، نرخ تورمی که در آستانه عبور از سطح 16 درصدی قرار دارد، همزمان با افزایش حجم بدهی بخش دولتی و خصوصی، روند خروج سرمایه از بازارهای داخلی و ریسک های دیگری که در اتمسفر اقتصادی ترکیه حس می شوند، اعتماد سرمایه گذاران به مقامات و نهادهای اقتصادی را مخدوش کرده است.

در هفته های اخیر اقدام خاصی از سوی بانک مرکزی برای کنترل روند صعودی قیمت ها رخ نداده و گزینه های جدید اردوغان برای هدایت اقتصاد ترکیه نیز اعتبار کافی ندارند.

از سوی دیگر امکان گشایش با استفاده از ابزارهایی مانند نرخ بهره نیز زیر سوال رفته است.

تاثیر اعمال رشد نرخ بهره در ماه مه میلادی ظرف مدت کوتاهی محو شد و از این تاریخ اقدام انقباضی دیگری برای جلب اعتماد عمومی به اجرا در نیامد.

به این ترتیب، زمینه برای تعمیق بحران ارزی فراهم باقی ماند.

اقتصادهای نوظهور پس از بحران مالی بین المللی دهه گذشته میلادی تا حد زیادی به سیاست های پولی مالی اروپا و آمریکا وابسته شد به طوری که بسته های انبساطی که بانک مرکزی اروپا و فدرال رزرو آمریکا برای خروج از بحران به اجرا گذاشتند، سرمایه ورودی به بازارهای نوظهور به ویژه ترکیه را به منبع مالی برای تامین سوخت رونق این کشورها مبدل کرد.

سیاست انبساطی اروپا و آمریکا با تشویق سرمایه گذاری در بازارهای نوظهور برای کسب سود بیشتر، منابع مالی مورد نیاز شرکت ها و تولیدکنندگان ترکیه را فراهم ساخت؛ اما اتمام برنامه انبساطی که برپایه سیاست نامتعارف تسهیل مقداری (Quantitative Easing) چیده شده بود، به معنای پایان سیکل سرازیری سرمایه لازم برای تامین منابع مالی ترکیه است.

چرخش سیاست پولی که فدرال رزرو از سال 2016 میلادی پی ریزی کرد و بانک اروپا نیز از سال جاری میلادی زمینه اتمام کامل آن را فراهم ساخت، بدون اقدام مناسب برای تغییر استراتژی پولی مالی در برخی بازارهای نوظهور از جمله ترکیه پشت پرده باقی ماند.

اما زمانی که شاخص دلار روند صعودی ماه های اخیر خود را آغاز کرد، تضعیف فراگیر ارزهای این کشورها، نقطه ضعف پنهان شده را برملا کرد.

پزو آرژانتین و مکزیک، روبل روسیه، زلوتی لهستان، راند آفریقای جنوبی و در صدر جدول، لیر ترکیه وارد کانال های نزولی ممتد شدند.

پزو آرژانتین تا حدی تضعیف شد که دولت این کشور ناچار به استمداد مالی از صندوق بین المللی پول شد.

با وقفه کوتاهی سقوط لیر از پزو نیز سبقت گرفت؛ اما اقدامی از سوی مقامات ترکیه انجام نگرفت تا اینکه دلار آمریکا نسبت به لیر، بازدهی تاریخی مثبت 100 درصدی را به ثبت برساند.

همانقدر که اثرات بحران مالی دهه گذشته در مرحله اول به بازارهای نوظهور آسیب رساند، عدم مطابقت با چرخش انقباضی اقتصادهای توسعه یافته نیز تاثیرات مخرب خود را خواهد گذاشت.

کشورهایی مثل ترکیه به مکنده های سرمایه ورودی از برنامه های خرید دارایی کشورهای توسعه یافته تبدیل شدند؛ اما تسهیل مقداری پس از یک دهه به پایان نزدیک شده و دیگر سرمایه های لازم برای رشد اقتصادهای نوظهور به آسانی در دسترس آنها قرار نخواهد گرفت.

با این حال، فرمان اقتصاد ترکیه همچنان خط مشی سال های قبل را دنبال می کند.

تکیه بر این اعتبارات برای تداوم سلسله سال های پررونق اقتصادی بدون برنامه جایگزین، یعنی عدم دسترسی به اعتبارات خارجی، ریسک جدی برای اقتصاد آناتولی خواهد بود.

در واقع، مقامات ترکیه اشتباهات دهه 1990 میلادی را تکرار کرده اند و سرخوش از رونق مثال زدنی خود در رویای تداوم تزریق پول آسان به رگ های اقتصادی کشورشان هستند.

اعتبارات خارجی بر حجم بدهی های ترکیه افزوده و این کشور ممکن است قادر به بازپرداخت در موقع سررسید وام های خود نباشد.

این سناریو برای سرمایه گذاران خارجی و بانک های اروپایی جدی به نظر می رسد چراکه حجم سرمایه ورودی با سیگنال مستتر خود کاهش یافته و جای خود را به خروج پرفشار سرمایه از بازارهای ترکیه و صندوق های تامین مالی ترکیه داده است.

بی توجهی به اصلاحات اقتصادی، عدم اجرای برنامه های طراحی شده در بسته 2001 میلادی، تکیه بر اعتبارات کوتاه مدت، سلطه بر نهادهای دیگر از جمله بانک مرکزی، کنار گذاشتن مهره های اقتصادی تکنوکرات و جانشینی آنها یا گزینه های فامیلی مانند داماد رجب طیب اردوغان در یکی از مهم ترین پست های کلیدی اقتصادی، نشان می دهد مسیر کابینه جدید همان میسر دلخواه اردوغان خواهد بود.

اردوغان راه های مقابله با بحران ارزی را در بن بست قرار داده است.

یکی از این راه ها با افزایش نرخ بهره میسر می شود که اردوغان بارها با عناوین مختلفی مخالفت خود را با آن بیان کرده در نتیجه گزینه افزایش نرخ بهره منتفی می شود.

کنترل خروج سرمایه، گزینه دیگری است که مطرح می شود اما در حال حاضر کارآیی لازم را ندارد و در نهایت می تواند روند استقراض را مسدود کند که برای اردوغان تابو محسوب می شود.

راه دیگری که مطرح شده است، استمداد از صندوق بین المللی پول است که آرژانتین نیز اخیرا به آن وادار شد اما اردوغان تمایلی به آن نشان نداده است و بیشتر به خوشحالی از عدم نیاز به این نهاد مشغول بوده است.

با این حال گزینه اصلاح روابط با آمریکا نیز مطرح می شود؛ اما تنش ها پس از دیدار مقامات دو کشور، سیگنال توافق نسبی را هم مخابره نکرد تا ترکیه در همین وضعیت باقی بماند.

شعارسال"، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از سایت روزنامه دنیای اقتصاد ، تاریخ انتشار: 23 مرداد 1397 ، کد خبر: 3426896 ، www.

donya-e-eqtesad.

com
کلید واژه ها: اقتصاد - ترکیه - بحران - اقتصادی - اصلاحات اقتصادی - اصلاحات - برنامه - دلار آمریکا - درصد - کشور - سیاسی - رجب طیب اردوغان - اردوغان - دلار - آمریکا - فاصله گرفتن - رشد اقتصادی - نشستن - اروپا - هزینه - بانک مرکزی - خاورمیانه - جدید - دولت - تورم - بانک - منفی - مالی - استانبول - نرخ تورم

آخرین اخبار سرویس:
قیمت روز انواع دوچرخه در بازار + جدول

پله برقی یک میلیاردی بومهن به سرقت رفت!

فال روز شنبه 28 مهر 1397

افت 70 درصدی مشتریان رستوران ها

سه راه حل برای گران نشدن خودرو

سازنده لامبورگینی ایرانی: فقط 4 سال زمان بُرد

کارگران به جای سنوات، نوشابه می گیرند

اولتیماتوم سازمان غذا و دارو به اخلال گران نظام توزیع دارو و تجهیزات پزشکی

قاچاق الکل تا 50 سال حبس دارد

حذف دلالان با اجرای طرح مالیات بر عایدی سرمایه در مسکن

آیا مرگ زن، مهریه را ساقط می کند؟

سهم ایرانیان از مرگ و میر میلیونی آلودگی هوا چقدر است؟!

استخدام کارمند دفتری

سفیر سوریه: درهای کشورمان به روی ایران برای بازسازی باز است

استخدام فیلمبردار

سرقت پله برقی پل عابر در بومهن!

قیمت نان افزایش نمی یابد

قیمت رها شده است؛ نظارت نیز

شهروندان کردستانی برای تبدیل انشعاب های غیرمجاز آب اقدام کنند

اعلام نرخ کرایه اتوبوس ویژه زائران اربعین از هرمزگان

ثبات قیمت طلاو سکه با آرامش در نرخ ارز

صدور بیش از 28 هزار روادید اربعین

تکمیل پروژه های عمرانی تهران نیازمند 12 هزار میلیارد تومان

نمایشی دیگر از شور حسینی

گمرک در منطقه آزاد قشم مستقر شد

خبرهای خوش برای کامیون داران

3 روز تا پایان مهلت مشمولان سهام عدالت

تکنیک پورشه برای جذب سرمایه

آزادی ماریجوانا و افزایش تصادفات

افزایش عرضه ارز وارداتی در روزهای آینده

3 روز تا پایان مهلت مشمولان سهام عدالت

حواشی بی پایان یک آزمون استخدامی در خوزستان

حجم تواید پسته در سبزوار کاهش یافت

تعطیلی یک واحد تولیدی در شهرصنعتی البرز قزوین صحت ندارد

بانک ملی ایران بیش از 43 هزار میلیارد ریال اسناد خزانه اسلامی واگذار کرد

قیمت نان افزایش نمی یابد

پژو به دنبال تولید مدل های اسپرت؛ برنامه فرانسوی ها برای تزریق هیجان به شیرهای پیر

دستمزد سوپراستارهای «شهرزاد» لو رفت

استخدام یکنفر شاگرد مکانیک ماهر و یکنفر نیمه ماهر در خراسان رضوی

سفیر سوریه: درهای کشورمان به روی ایران برای بازسازی باز است

استخدام پیک موتوری برای شرکت تجهیزات پزشکی در تهران

آخرین فرصت مشمولان سهام عدالت

استخدام خیاط، رویه کوب و جوشکار CO2 در تهران

20 هزار نفر سه ساعته خودرو خریدند

استخدام برشکار ماهر جهت کارگاه تولیدی کابینت در تهران

استخدام رنگ کار جهت مبلمان در محدوده شهریارِ تهران

استخدام کارگر ماهر جهت کار با لتر پرس در تهران

استخدام کارشناس بازرگانی در شرکت معتبر بازرگانی صادراتی

استخدام منشی خانم جهت امور دفتری در اصفهان

استخدام چند نفر همکار خانم جهت فروشندگی در اصفهان

استخدام فروشنده آقا با حقوق ثابت در یک فروشگاه موبایل

تعطیلی یک واحد تولیدی در شهرصنعتی البرز قزوین صحت ندارد

حجم تواید پسته در سبزوار کاهش یافت

نگرانی ها از تحریم نفتی علیه ایران؛ نفت در بازار جهانی به 78. 79 دلار رسید

همکاری سپاه و شهرداری در توسعه خدمت رسانی و اجرای طرح ها

افتتاح سه طرح آبرسانی به مهرگان و محمدیه

وام 50 میلیون تومانی برای نوسازی بافت های فرسوده شهری

برنت معاملات هفتگی را زیر 80 دلار به پایان برد

لزوم توجه به طلاق عاطفی/ آمار طلاق مبنای قوی ندارند

ایران در رتبه هشتم سزارین در جهان

بانک مرکزی جلوی هرج و مرج در بازار سود بانکی را بگیرد

بازار گوشت قرمز به ثبات رسید

انسداد بیش از 5 هزار چاه غیرمجاز در دشت های کشور

دفترچه درمانی کارگران هفت تپه تمدید نمی شود/عدم تمدید دفترچه های بیمه کارگران غیرقانونی است

خود اشتغالی 11 هزار جویای کار با تسهیلات بانک ملی

بخش خبری 26-7-97

ضرورت ساماندهی مناطق حساس بناب

استعفای یک مقام دیگر از دولت ترامپ

نرخ سکه و طلا در بازار رشت

تیک آف کردن چه صدماتی به خودرو می زند؟

20 هزار نفر سه ساعته خودرو خریدند

3 روز تا پایان مهلت مشمولان سهام عدالت

عملکرد ضعیف دولت در حوزه مسکن/ افزایش 70 درصدی قیمت مسکن در بسیاری از شهرها از جمله تهران/ سالانه 600 واحد به نیازهای قبلی اضافه می شود/ بخشی از بدنه دولت همراه نیست

مرحله جدید فروش خودروهای سایپا آغاز شد

خیران برای ضمانت تسهیلات اشتغال زایی به مددجویان کمک کنند

چه خبر از بازار سکه و ارز و خودرو؟

مصرف سوخت ایران ده برابر ترکیه است

وزیر راه و شهرسازی استعفا کرد

دفترچه تامین اجتماعی در مراکز طرف قرارداد حذف می شود

چالش اوپک برای افزایش تولید نفت

خبر پرداخت نوشابه به جای پول سنوات نادرست است

فعالیت کارخانه«تولی پرس» دوباره متوقف شد/ بلاتکلیفی 370 کارگر

تیغ زدن مردم با تراشیدن عاج در لاستیک های فرسوده + ویدیو

بررسی نرخ بنزین آزاد در دستور کار نمایندگان مجلس

احتمال عرضه کادیلاک ایکس تی4 وی اسپرت

احتمال اعلام نرخ خرید تضمینی گندم در هفته جاری

پله برقی پل عابر در بومهن به سرقت رفت

وزیر ارتباطات در بازدید از ماهواره پیام امیرکبیر: فرصت طلایی برای صنعت ارتباطات و فناوری اطلاعات فرا رسیده است

حواشی بی پایان یک آزمون استخدامی در خوزستان

مناقصه احداث اولین واحد تولید LNG کشور بزودی برگزار می شود

نبود صنایع تبدیلی مشکل صادرات خرمای طبس است

250 انشعاب غیرمجاز آب در سلسله شناسایی شد

طرح ملی سازگاری با کم آبی از برنامه های مهم دولت است

ارتقای کیفیت عامل رشد اقتصادی پایدار ** منصور فرزانه

کالاهای صادراتی قصرشیرین 1088 مورد بازرسی شدند

پیش بینی برداشت 46 هزارتن آلو درخرو، قطب تولید آلوی کشور

جریمه ادارات پرمصرف آب در اردبیل 2 برابر شد

قیمت واکسن آنفلوآنزا در بازار چند است؟

پیش فروش جدید محصولات ایران خودرو از فردا 29 مهرماه (+جزییات)

حجم مبادلات تجاری با چین 10 درصد و با کشورهای شرق آسیا 12 درصد افزایش یافته است

بحران ارزی 4 هسته ای ترکیه

بحران ارزی 4 هسته ای ترکیه