مطالب مرتبط:
مبارزه با بحران ارزی در ترکیه
واکنش بانک مرکزی ترکیه به بحران ارزی
بحران ارزی ترکیه، سیاسی است نه اقتصادی
چند درس مهم از بحران ارزی ترکیه
اردوغان: بحران لیر ترکیه یک «توطئه ارزی» است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 26 مرداد 1397 ساعت 00:452018-08-16اقتصادي

بحران ارزی 4 هسته ای ترکیه


مولفه سیاسی نقش بسزایی در تشدید التهابات اقتصادی استانبول بر عهده دارد؛ اما اقتصاد ترکیه درحال حاضر بیشتر به فاصله گرفتن مسیر اقتصاد از استانداردهای نجات بخش برنامه اصلاحات سال 2001 میلادی و تعامل مخرب بانک مرکزی ترکیه و دولت رجب طیب اردوغان حساسیت دارد.

- شعارسال": مسیری که لیر ترکیه ظرف یک سال اخیر طی کرده به بازدهی منفی 100 درصدی در برابر دلار آمریکا منتهی شده است.

به طوری که لیر به پایین ترین سطح تاریخی خود در برابر دلار آمریکا با ثبت نرخ برابری22/ 7 رسید.

روند یک هفته اخیر پول ملی ترکیه از سقوط مهارناپذیری حکایت دارد که خطر ناشی از آن علاوه بر اقتصاد این کشور، متوجه بازارهای مالی و بانک های اروپایی نیز خواهد شد.

از آنجا که ترکیه پیوند دهنده اروپا و خاورمیانه از نظر اقتصادی تلقی می شود؛ بنابراین، اثرات ناشی از بحران مالی تنها در مرزهای این کشور باقی نخواهد ماند.

کارشناسان نظرات متعددی در خصوص دلایل بروز بحران ارزی ترکیه ارائه داده اند.

برخی بر اهمیت عوامل سیاسی از جمله تشدید تنش روابط میان آنکارا و واشنگتن تاکید دارند؛ اما سایر تحلیلگران عوامل بنیادین را ریشه اصلی معرفی می کنند که تنها با تنش سیاسی تحریک شده اند.

بررسی وضعیت چند سال اخیر اقتصاد ترکیه نیز به عوامل بنیادین وزن بیشتری می دهد.

با این اوصاف، پاسخ به این پرسش که آیا سیاست نقش اصلی را در بحران اخیر بر عهده دارد، منفی است.

مسیر انحرافی اردوغان برای اقتصاد نتیجه اصلاحات اقتصادی که پس از بحران سال 2001 میلادی طراحی و اجرا شد، یکی پس از دیگری به ثمر نشستند.

نتیجه بازسازی نظام ارزی زمینه معرفی لیر جدید ترکیه را با حذف 6 صفر از لیر قدیم فراهم کرد.

لیر جدید از سال 2005 رونمایی شد و بر این اساس نرخ برابری دلار نسبت به ارز هزینه 29/ 1 به ثبت رسید.

براساس برنامه مهار هزینه ها و بدهی دولت، حجم بدهی سال 2001 میلادی که با 70 درصد تولید ناخالص داخلی برابر بود پس از 5 سال به کمتر از 40 درصد تقلیل یافت.

سیاست هدف گذاری تورمی نیز نرخ تورم سالانه (دسامبر به دسامبر سال قبل از آن) را که در سال 2001 نزدیک 70 درصد ثبت شده بود تا سال 2004 تک رقمی کرد.

تصویر اقتصاد بحران زده ترکیه پس از به ثمر نشستن برنامه اصلاحات چندجانبه به کل دگرگون شد و ترکیه به کشوری مبدل شد که رشد اقتصادی آن در سال 2017 میلادی (جز چین) از کلیه کشورهای جی20 پیشی گرفت و جایگاه خود را به عنوان یکی از پیشتازان اقتصادهای نوظهور تثبیت کرد.

البته تداوم رشد واقعی ترکیه به واسطه رعایت قواعد تنظیم شده در برنامه اصلاحات اقتصادی و عدم بازگشت به بیراهه ای که رونق دهه 1980 را به بحران اواخر دهه 1990 تبدیل کرده بود، ممکن می شد.

اما اردوغان پس از کسب قدرت در سال 2002 میلادی با گذر زمان، مسیر دلخواه خود را پیش گرفت.

روندی که مولفه های کلان اقتصاد ترکیه در 5 سال اخیر پیموده اند، نشانگر این تغییر مسیر است.

بنابراین، وضع تحریم های جدید از سوی واشنگتن علیه ترکیه، سرچشمه نوسانات نیست و تنها به عنوان یک کاتالیزور، نتیجه قمار اقتصادی اردوغان را زودتر از موعد نمایان کرده است.

ریشه غیرسیاسی بحران ارزی به رغم نظر برخی از کارشناسان درخصوص نوسانات ارزی دنباله دار ترکیه با محوریت ریسک سیاست محض، ریشه تضعیف لیر ترکیه از لایه های دیگری سرچشمه می گیرد.

البته، مولفه سیاسی نقش بسزایی در تشدید التهابات اقتصادی استانبول بر عهده دارد؛ اما اقتصاد ترکیه درحال حاضر بیشتر به فاصله گرفتن مسیر اقتصاد از استانداردهای نجات بخش برنامه اصلاحات سال 2001 میلادی و تعامل مخرب بانک مرکزی ترکیه و دولت رجب طیب اردوغان حساسیت دارد.

جاده یک طرفه ای که مدنظر رییس جمهوری ترکیه است، رشد مداوم اقتصادی با تکیه بر اعتبارات کوتاه مدت، بسته های محرک مالی و ترویج سرمایه گذاری مستقیم خارجی در حال پیمایش است.

نتیجه اجرای بلند مدت این رویکرد انبساطی، رشد نرخ تورم، افزایش بدهی بخش خصوصی و رشد همزمان بدهی های ارزی مبتنی بر لیر و ارزهای خارجی (با شتاب بیشتر در معیار ارزهای خارجی) خواهد بود.

در چنین شرایطی، استراتژی معمول برای کاهش عواقب ریسک آفرین انبساط افراطی اردوغان، انقباض پولی مالی از سوی بانک مرکزی است؛ اما نقطه تداخل مخرب درست همین جا بروز می کند.

ابزار مناسب برای خروج از وضعیت قرمز، رشد نرخ بهره از سوی نهاد پولی است.

برخلاف رویکرد بانک مرکزی در رابطه با تاثیر مثبت این ابزار، اردوغان سیاست گذاران پولی را در دفعات زیادی نسبت به استفاده از این ابزار تهدید کرده است.

وی پیش از این نرخ بهره را سلاح شیاطین، ابزار دشمنان خارجی علیه ترکیه و عامل رشد نرخ تورم خطاب کرده بود.

اردوغان علاوه بر این تهدیدات، وعده ورود (مداخله) به امور سیاست گذاری پولی مالی را جزو برنامه های جدید خود مطرح کرده است.

تاخیر در طراحی نقشه نجات همان طور که از سقوط تاریخی لیر مشخص می شود، قدرت مانور بانک مرکزی برای مقابله با بحران ارزی محدود شده است.

از طرف دیگر، نرخ تورمی که در آستانه عبور از سطح 16 درصدی قرار دارد، همزمان با افزایش حجم بدهی بخش دولتی و خصوصی، روند خروج سرمایه از بازارهای داخلی و ریسک های دیگری که در اتمسفر اقتصادی ترکیه حس می شوند، اعتماد سرمایه گذاران به مقامات و نهادهای اقتصادی را مخدوش کرده است.

در هفته های اخیر اقدام خاصی از سوی بانک مرکزی برای کنترل روند صعودی قیمت ها رخ نداده و گزینه های جدید اردوغان برای هدایت اقتصاد ترکیه نیز اعتبار کافی ندارند.

از سوی دیگر امکان گشایش با استفاده از ابزارهایی مانند نرخ بهره نیز زیر سوال رفته است.

تاثیر اعمال رشد نرخ بهره در ماه مه میلادی ظرف مدت کوتاهی محو شد و از این تاریخ اقدام انقباضی دیگری برای جلب اعتماد عمومی به اجرا در نیامد.

به این ترتیب، زمینه برای تعمیق بحران ارزی فراهم باقی ماند.

اقتصادهای نوظهور پس از بحران مالی بین المللی دهه گذشته میلادی تا حد زیادی به سیاست های پولی مالی اروپا و آمریکا وابسته شد به طوری که بسته های انبساطی که بانک مرکزی اروپا و فدرال رزرو آمریکا برای خروج از بحران به اجرا گذاشتند، سرمایه ورودی به بازارهای نوظهور به ویژه ترکیه را به منبع مالی برای تامین سوخت رونق این کشورها مبدل کرد.

سیاست انبساطی اروپا و آمریکا با تشویق سرمایه گذاری در بازارهای نوظهور برای کسب سود بیشتر، منابع مالی مورد نیاز شرکت ها و تولیدکنندگان ترکیه را فراهم ساخت؛ اما اتمام برنامه انبساطی که برپایه سیاست نامتعارف تسهیل مقداری (Quantitative Easing) چیده شده بود، به معنای پایان سیکل سرازیری سرمایه لازم برای تامین منابع مالی ترکیه است.

چرخش سیاست پولی که فدرال رزرو از سال 2016 میلادی پی ریزی کرد و بانک اروپا نیز از سال جاری میلادی زمینه اتمام کامل آن را فراهم ساخت، بدون اقدام مناسب برای تغییر استراتژی پولی مالی در برخی بازارهای نوظهور از جمله ترکیه پشت پرده باقی ماند.

اما زمانی که شاخص دلار روند صعودی ماه های اخیر خود را آغاز کرد، تضعیف فراگیر ارزهای این کشورها، نقطه ضعف پنهان شده را برملا کرد.

پزو آرژانتین و مکزیک، روبل روسیه، زلوتی لهستان، راند آفریقای جنوبی و در صدر جدول، لیر ترکیه وارد کانال های نزولی ممتد شدند.

پزو آرژانتین تا حدی تضعیف شد که دولت این کشور ناچار به استمداد مالی از صندوق بین المللی پول شد.

با وقفه کوتاهی سقوط لیر از پزو نیز سبقت گرفت؛ اما اقدامی از سوی مقامات ترکیه انجام نگرفت تا اینکه دلار آمریکا نسبت به لیر، بازدهی تاریخی مثبت 100 درصدی را به ثبت برساند.

همانقدر که اثرات بحران مالی دهه گذشته در مرحله اول به بازارهای نوظهور آسیب رساند، عدم مطابقت با چرخش انقباضی اقتصادهای توسعه یافته نیز تاثیرات مخرب خود را خواهد گذاشت.

کشورهایی مثل ترکیه به مکنده های سرمایه ورودی از برنامه های خرید دارایی کشورهای توسعه یافته تبدیل شدند؛ اما تسهیل مقداری پس از یک دهه به پایان نزدیک شده و دیگر سرمایه های لازم برای رشد اقتصادهای نوظهور به آسانی در دسترس آنها قرار نخواهد گرفت.

با این حال، فرمان اقتصاد ترکیه همچنان خط مشی سال های قبل را دنبال می کند.

تکیه بر این اعتبارات برای تداوم سلسله سال های پررونق اقتصادی بدون برنامه جایگزین، یعنی عدم دسترسی به اعتبارات خارجی، ریسک جدی برای اقتصاد آناتولی خواهد بود.

در واقع، مقامات ترکیه اشتباهات دهه 1990 میلادی را تکرار کرده اند و سرخوش از رونق مثال زدنی خود در رویای تداوم تزریق پول آسان به رگ های اقتصادی کشورشان هستند.

اعتبارات خارجی بر حجم بدهی های ترکیه افزوده و این کشور ممکن است قادر به بازپرداخت در موقع سررسید وام های خود نباشد.

این سناریو برای سرمایه گذاران خارجی و بانک های اروپایی جدی به نظر می رسد چراکه حجم سرمایه ورودی با سیگنال مستتر خود کاهش یافته و جای خود را به خروج پرفشار سرمایه از بازارهای ترکیه و صندوق های تامین مالی ترکیه داده است.

بی توجهی به اصلاحات اقتصادی، عدم اجرای برنامه های طراحی شده در بسته 2001 میلادی، تکیه بر اعتبارات کوتاه مدت، سلطه بر نهادهای دیگر از جمله بانک مرکزی، کنار گذاشتن مهره های اقتصادی تکنوکرات و جانشینی آنها یا گزینه های فامیلی مانند داماد رجب طیب اردوغان در یکی از مهم ترین پست های کلیدی اقتصادی، نشان می دهد مسیر کابینه جدید همان میسر دلخواه اردوغان خواهد بود.

اردوغان راه های مقابله با بحران ارزی را در بن بست قرار داده است.

یکی از این راه ها با افزایش نرخ بهره میسر می شود که اردوغان بارها با عناوین مختلفی مخالفت خود را با آن بیان کرده در نتیجه گزینه افزایش نرخ بهره منتفی می شود.

کنترل خروج سرمایه، گزینه دیگری است که مطرح می شود اما در حال حاضر کارآیی لازم را ندارد و در نهایت می تواند روند استقراض را مسدود کند که برای اردوغان تابو محسوب می شود.

راه دیگری که مطرح شده است، استمداد از صندوق بین المللی پول است که آرژانتین نیز اخیرا به آن وادار شد اما اردوغان تمایلی به آن نشان نداده است و بیشتر به خوشحالی از عدم نیاز به این نهاد مشغول بوده است.

با این حال گزینه اصلاح روابط با آمریکا نیز مطرح می شود؛ اما تنش ها پس از دیدار مقامات دو کشور، سیگنال توافق نسبی را هم مخابره نکرد تا ترکیه در همین وضعیت باقی بماند.

شعارسال"، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از سایت روزنامه دنیای اقتصاد ، تاریخ انتشار: 23 مرداد 1397 ، کد خبر: 3426896 ، www.

donya-e-eqtesad.

com
کلید واژه ها: اقتصاد - ترکیه - بحران - اقتصادی - اصلاحات اقتصادی - اصلاحات - برنامه - دلار آمریکا - درصد - کشور - سیاسی - رجب طیب اردوغان - اردوغان - دلار - آمریکا - فاصله گرفتن - رشد اقتصادی - نشستن - اروپا - هزینه - بانک مرکزی - خاورمیانه - جدید - دولت - تورم - بانک - منفی - مالی - استانبول - نرخ تورم

آخرین اخبار سرویس:
صنوف آلاینده شهر الشتر جمع آوری می شوند

استخدام 5 ردیف شغلی درگروه تولیدی بازرگانی سپاهان دانه پارسیان

استخدام کارشناس مشاوره و فروش در آژانس دیجیتال مارکتینگ رادمان

استخدام کارمند فروش تلفنی در یک شرکت معتبر در تهران

قیمت گوشی امروز 19 آذر 97

مادورو: تمام نفت ونزوئلا با ارز دیجیتال فروخته خواهد شد

آپارتمان در دیباجی تهران متری چند؟

فارس گزارش می دهد اما و اگرها و 5 ابهام درباره معافیت جدید در مناطق آزاد

استخدام 4 ردیف شغلی در گروه صنعتی راگا در البرز

استخدام سرپرست انبار ، کارشناس تضمین کیفیت در البرز

استخدام مدیر فروش،رییس حسابداری فروش در تهران

استخدام بازاریاب در لابراتوار ارتودنسی بهمن در تهران

نشانه های اولیه آلزایمر چیست؟

شورای عالی مسکن بر بالین بازار شوک زده/همه باید پای کار بیایند

توصیه به خریداران بیت کوین و ارزهای دیجیتالی

چالش تجارت با بنگاه های جوان اروپایی

دغدغه های تولیدکنندگان پوشاک در غیاب رقیب خارجی

دلار آزاد زیر قیمت دلار دولتی/ صراف ها: چک تضمینی بازار سیاه ارز را فلج کرد

مسوولانی نقش آفرین در ساخت وسازهای غیر مجاز لردگان پاسخگو باشند

زمین زورخانه صفه عزاخانه تحت فشار به شهرداری داده شد

مظنه خودروهای میلیاردی در بازار تهران

فارس گزارش می دهد بلندپروازی سازمان محیط زیست در ارائه تعهدات ایران به توافق پاریس

اجرایی نشدن طرح اخذ مالیات از خانه های خالی تخطی از قانون است

آلمان 6 میلیون یورو برای مدیریت یکپارچه منابع آب زاینده رود سرمایه گذاری کرد

صرفه جویی 575 میلیون لیتری واحد های تجدیدپذیر در مصرف آب/کاهش 803 هزار تن گاز گلخانه ای

نوبت بعدی عرضه نفت خام در بورس کی است؟

ارائه شناسه کالا برای ترخیص تبلت و ساعت هوشمند وارداتی اجباری شد

مظنه آپارتمان نزدیک ایستگاه مترو

قیمت تلفن همراه کاهش می یابد

آبرسانی 8 هزار روستا با تانکر

کارگران امسال چقدر عیدی می گیرند؟

«حلقه دوم طرح ترافیک» آلودگی هوا را کاهش نمی دهد

زیرپوست بازار املاک بافت فرسوده

اصناف شهر اراک مشمول 50درصد تخفیف عوارض کسب می شوند

تلفن همراه؛ عامل افزایش 37 درصدی موارد بستری در بیمارستان

10 دسامبر؛ زادروز مردی که به کتابخانه ها نظم داد

راهکارهای یک نماینده به جای افزایش حقوق کارمندان دولت

استخدام فروشنده مجرب در فرشگاه برند پوشاک آقایان

مدل قیمت گذاری اینترنت تغییر می کند/ آزادسازی نرخ اتصال اولیه

واردات هر میزان ارز به کشور آزاد شد

استخدام مسئول دفتر و منشی خانم در یک شرکت معتبر

تکلیف کارت سوخت بعد از خرید و فروش خودرو چیست؟

استخدام تعدادی فروشنده خانم در کافه شیرینی 10

تیک افزایش قیمت، اقتصاد ایران را رها می کند؟

ماجرای کلیه فروشی پرسنل بیمارستانی در کرج

استخدام کارشناس مسلط به شبکه برای شرکتی در اصفهان

استخدام کارشناس کامپیوتر در شرکت فناوران شبکه چهلستون

فارس گزارش می دهد اما و اگرهای معافیت جدید مناطق آزاد / 5 ابهام درباره معافیت جدید در مناطق آزاد

روزنامه شوت| یک امتیاز به قیمت سنگ و فحاشی

افزایش 20 درصدی قیمت در ارتقای کیفیت نان در گیلان موثر است

«حلقه دوم طرح ترافیک» آلودگی هوا را کاهش نمی دهد

رشد قیمت مسکن به جنوب شهر سرایت کرد+ آمار

فراز و وفرود یارانه از89 تا97

معاملات نیمایی در آستانه 11 میلیارد یورو

کهن ترین جنگل های دنیا با انتقال آب خزر چه بلایی سرش می آید؟

فکر می کردید روزی البرز هم کانون ریزگرد شود؟!

سهم آب نخیلات غارت نشود/ نخل داران چشم انتظار تدبیر مسئولان

مظنه آپارتمان در محدوده نارمک

متخلف بهداشتی عرضه شیرخام در سبزوار به زندان محکوم شد

دلیل کاهش قیمت بلیت هواپیما

حسابرسی نشدن حدود 600 شرکت دریافت کننده ارز دولتی

از حدود 600 شرکت دریافت کننده ارز دولتی، حسابرسی نشده است

یادداشت/محمد حسین زاده پاریس در آتش «معاهده پاریس»

کسری تجاری آمریکا رکورد 10 ساله زد

یک هیات چینی برای سرمایه گذاری در فولاد به ابرکوه سفر کرد

چشمهایی که به دنبال نرخ ارز می دوند

یک هیات چینی برای سرمایه گذاری در فولاد به ابرکوه سفر کرد

یک هیات چینی برای سرمایه گذاری در فولاد به ابرکوه سفر کرد

52 رشته قنات شهرستان خاتم مرمت و بهسازی شد

گام دوم بانک مرکزی برای اصلاح نظام بانکی

بخش امنیت سایبری در کشور جدی گرفته نمی شود

قیمت انواع دستمال مرطوب در بازار

مظنه فروش دنا در بازار چقدر است؟

قیمت هر کیلو خاموت در بازار آهن چقدر است؟

قیمت خدمات خشکشویی ویژه آقایان

شرایط دریافت دفترچه رایگان بیمه سلامت

برنامه ریزی برای استقرار دومین شرکت خودروسازی در خراسان رضوی

52 رشته قنات شهرستان خاتم مرمت و بهسازی شد

احیا و راه اندازی مجدد 3000 واحدصنعتی تا پایان سال

ارزانی 7 تا 11 درصدی لبنیات از فردا

آخرین وضعیت بارش های ایران

چه کسانی «ترکِ کار» می کنند؟

غرفه ایران در نمایشگاه خیریه بلگراد نمونه شد

52 رشته قنات شهرستان خاتم مرمت و بهسازی شد

اینفوگرافی / نگاهی به وضعیت اقتصاد سلامت در ایران

معاملات نیمایی به 11 میلیارد یورو رسید

بی توجهی به مشکلات اقتصادی آسیب های جدی به همراه دارد

راهکارهای پرداخت آنلاین ارزی با نیک پرداخت

8 هزار روستا با تانکر آبرسانی می شود

معاون دریایی سازمان بنادر در گفت وگو با فارس عنوان کرد برگزاری نشست 5جانبه ارتقای ایمنی تردد شناورها در خزر

نکاتی راجع به فرانسه و اعتراضات اخیر/ اینها هیچ ربطی به طرح نقدی سازی یارانه بنزین در ایران ندارد

50 درصد مواد اولیه فرش فرش وارداتی است

کسانی که برای سود خودرو ثبت نام کردند ضرر هنگفتی خواهند کرد

فروش نفت که نشد کار!

تنها سنگ ریزه هایی یافت شده از ماه به قیمت 855 هزار دلار فروش رفتند

خودروسازی که لیاقت حمایت ندارد!

پرداخت وام 110 میلیونی به انبوه سازان مسکن

کپی برداری چین به محصولات ایرانی هم رسید‍!

جزییات اعمال محدودیت تراکنش‎ های بانکی اعلام شد

شرایط دریافت دفترچه رایگان بیمه سلامت

بحران ارزی 4 هسته ای ترکیه

بحران ارزی 4 هسته ای ترکیه