مطالب مرتبط:
نفس خجالتی ترین پرنده ایران به شماره افتاد
چشمان حامیان غربی حقوق بشر بر جنایات این روزهایِ سلطه گران بسته است اما از عده ای آشوبگر در ایران حمایت می کنند/تبیین چالش های فلسفیِ حقوق بشر غربی: اگر قرار باشد تمام حقوق، قراردادی باشد، چه کسی به شما حق داده که نفس قوانین را تقنین کنید
سید عمار حکیم: ایستادن کنار ایران، وظیفه دینی و اخلاقی ماست
دنیا مبهوت رسیدن ایران به علوم دانشی در خارج مرزها است / معارف دینی با علوم انسانی گره زده شود
دو ملت ایران و آذربایجان از اشتراکات فرهنگی و دینی ریشه دار برخوردارند
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 25 مرداد 1397 ساعت 08:302018-08-16فرهنگي

متون دینی ایران و «نفس کمال یافته»


زبان، مجموعه پیچیده ای از واژه ها است که هر یک از آن ها، داستان تکامل خود را در تاریخ دارد.

پژوهشگران یکی از این واژه ها که حامل بار معنوی است را مورد تحلیل تاریخی قرار داده اند.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، بسیاری از واژه ها در زبان فارسی امروز، پیشینه ای هزاران ساله دارند و بررسی هر واژه، جستاری جداگانه می طلبد.

یکی از این واژگان، واژه vāxs- است که ریشه در vak- اوستایی، به معنای سخن گفتن دارد.

این واژه در طول زمان دچار دگرگونی هایی شده و نهایتاً پیشنهادشده که بنا برآنچه از متن ها برمی آید، این واژه را به نفس کمال یافته یا نفس سخنور معنا کرد.

محقق کشورمان در یک پژوهش تحلیلی در زبان و ادبیات کهن فارسی، واژه فوق را در کنار خود کلمه واژه که همان wāz و wāz در دوره میانه است، بررسی و تحلیل کرده و سیر آن را از گذشته تا به امروز به تصویر کشیده است.

بدین منظور، پژوهشگر فوق، از دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول، به جستجوی تحلیلی متون اوستا، متن های پهلوی زردشتی، متن های مانوی و فارسی دری پرداخته است.

بنابر اطلاعات به دست آمده در این پژوهش، از کلمه اوستایی، به معنای سخن گفتن ، مشتقاتی در جاهای مختلف اوستا برخاسته است، چنان که در یسنای 44، بند 17، واژه vāxs- دقیقاً در معنای سخن دیده می شود.

این ریشه به شکل wāz و wāz و wāxt (ماده مضارع و ماده ماضی) در دوره میانه، به همان معنای گفتن بروز دارد.

اما واژه wāxs، دیگر مطلقاً دربردارنده معنای سخن نیست.

به اعتقاد دکتر حمیدرضا اردستانی رستمی، استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول: این واژه در متن های مانوی تورفان به کسی اطلاق می شود که کلام ایزدی در روحش کشت شده و به سخن درآمده است که البته کلام او صبغه ایزدی دارد، چنانکه مرزبان خراسان که روحی کمال یافته است، آنگاه که بر امّو، شاگرد مانی، ظاهر می شود، در هیئت روحی سخن گو است و دوشیزه یادآورنده نفس ناطقه در متون عرفانی و فلسفی فارسی است .

این محقق می افزاید: ضمناً واژه waxsūr (پیامبر/ دارنده روح) درباره زردشت، در متون فارسی میانه زردشتی به کار رفته است که پیوند نفس/روح با سخن را آشکار می کند و این نکته را می رساند که دیگر نمی توان wāxs را "سخن" معنا کرد و باید پیوند آن را با روح کمال یافته در نظر داشت .

دکتر اردستانی رستمی اشاره دارد: اگرچه کلمه "واژه" و "واژ" به فارسی دری رسیده است، wāxs در فارسی نمودی ندارد.

معنای این واژه در دوره میانه (نفس سخن گوی) به فارسی دری منتقل شده است، چنان که ناصرخسرو قبادیانی از نفس سخن گو در همان مفهوم گذشته بهره برده و روح کمال یافته را نفس سخن گو گفته است.

همو در برخی بیت ها، چنان وصفی از "سخن" به دست می دهد که گویا از "جان" سخن می گوید و اگر به جای واژه "سخن"، کلمه "جان" را قرار دهند، بیت معنای خود را از دست نخواهد داد.

او به همان گونه که جان را به مروارید تشبیه کرده، سخن را نیز همانند مروارید انگاشته است .

به بیان این پژوهشگر دانشگاهی: مولانا نیز در نخستین بیت مثنوی از مخاطب خود می خواهد آوای نی را بشنود که مثنوی شناسان از "نی" تعبیر به نفس ناطقه و انسان کامل کرده اند.

واژه "شنیدن" نیز ذهن را به کلمه "سخن" می برد و می توان درمجموع wāxs (نفس سخن گو) را از آن دریافت .

مقاله علمی پژوهشی حاصل از یافته های این تحقیق، در نشریه پژوهش های ادیانی متعلق به دانشگاه ادیان و مذاهب منتشر شده است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: فارسی - دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد - میانه - زبان - دانشگاه - ادبیات - اسلامی - ادبیات فارسی - تاریخ - ایزدی - امروز - ماده - آزاد - دکتر - اطلاعات - تاریخی - داستان - مرزبان - خراسان - تکامل - گزارش - تصویر - ایران - هایی

آخرین اخبار سرویس:
سی و پنجمین جشنواره بین المللی فیلم کوتاه تهران در ایستگاه آخر

حضور خراسان جنوبی در نمایشگاه ملی گیاهان دارویی + فیلم

تیپ خانم بازیگر در جشن تولد لوکس خانم مجری /عکس

دایره المعارف طب سنتی علم الادویه رونمایی شد

نیویورک گردی نیکی کریمی و غزل شاکری /عکس

نمی دانم چرا در سینما کسی سراغم نمی آید/برای اولین بار در زندگی نقش پدر را بازی کردم

استایل متفاوت و دیده نشده «بهنوش بختیاری» /عکس

دکوراسیون داخلی با آینه کاری منزل

شعرهای «حسین پناهی» خوشنویسی شد

آسمان فارس ابری همراه با بارش باران + فیلم

تنها راه بازگشت سریال های کمدی به تلویزیون

تذکر تند نایب رییس شورای شهر تهران به مسجدجامعی و واکنش ها به وی

کنسرت «ره عشق» برگزار می شود

بازیگر زن سینما در «بولدوزر»

گدایی که درآمدش را به یتیم خانه می برد+عکس

اوقات شرعی بیست و سوم آبان شیراز + فیلم

فضای مجازی بستری برای تغییر رسم الخط و غلط نویسی

ژِست خاص «نگار جواهریان» روی پوستر فیلم جدیدش/عکس

بازدید دوروزه سرکنسول ترکیه در مشهد از جاذبه های تاریخی و گردشگری شهرستان های نیشابور و فیروزه

فضای مجازی و اختلال در زبان فارسی

اثری نمایشی درباره زندگی شهید حججی به دست ما نرسیده است

تبلیغ «الناز شاکردوست» برای فیلم «هومن سیدی» /عکس

پای بازیگران اسکاتلندی به فیلم نفوذ باز شد

عکسی که «یکتا ناصر» ازجشن تولدش پخش کرد

برگزاری نمایشگاه کتاب و عکس های آثار واقع در راه ابریشم

فیلم سینمایی «نسکافه» و « تهران شهر عشق» در راه جشنواره فجر

زهیر صیدانلو سی وپنجمین جشنواره بین المللی فیلم کوتاه تهران

چرا «به وقت شام» و «امپراطور جهنم» از جشنواره مقاومت منصرف شدند؟

راه بازگشت سریال های کمدی به تلویزیون چیست؟

سریال جدید کره ای روی آنتن شبکه 5

حیدریان:دریافت بیش از 2هزار جایزه در جشنواره های بین المللی آماری فوق العاده است

نقطه پایان جشنواره فیلم کوتاه

شعر زیبای درد دلی با خدا

اختتامیه سی و پنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران

فیلم جدید از 12 مرزبان ربوده شده ایرانی

کارت پستال تولدت مبارک

طرفداری مردم از روی عاشقانه جنگ

سلفی نوید محمد زاده در اسانسور

در گفت وگو با فارس حضور بازیگران اسکاتلندی در سریال «نفوذ»/ پایان تصویربرداری در شمال+ تصاویر جدید

پربحث ترین اخبار خبرگزاری فارس در 22آبان

اختتامیه سی وپنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران

افتتاح دومین نمایشگاه تجسمی آثار هنرمندان کردستانی در گالری سوره سنندج

نمایش رستم و سهراب - مددجویان آسایشگاه خیریه کهریزک

احمدزاده در پستی به لیلا حاتمی اعلام کرد کلاه گیس اش سرقتی است

رونمایی از پوستر جدید «گرگ بازی»

آیین اختتامیه جشنواره فیلم کوتاه تهران برگزار شد

کیک تولد جالب خانم مجری سرشناس تلویزیون/عکس

نفرات برتر جشنواره «قرآن محوری یه کیه تی» معرفی شدند

جشنواره فیلم کوتاه به نقطه پایانی رسید

اینجا پایتخت بادبادک های دنیا است

پیش بینی برداشت 30 هزار تن انار در ارسنجان + فیلم

نمایشگاه خوشنویسی ویژه سالگرد قیصر در گتوند گشایش یافت

سی وپنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران برگزیدگان خود را شناخت

فیلم/چالش پاتو با آدامس

پیمان معادی و لیلا حاتمی، 8 سال بعد از «جدایی» +عکس

خالق مرد عنکبوتی در 95 سالگی درگذشت

نمایش رستم و سهراب - مددجویان آسایشگاه خیریه کهریزک

انتخاب آثار بخش دیگر گونه های اجرایی سی‎وهفتمین جشنواره ی تئاتر فجر آغاز شد

افتتاح مدرسه 6 کلاسه زنده یاد خانم پناهی در اردبیل

فیلم/ تفاوت راهبردی بین استراتژی اوباما و ترامپ وجود ندارد

برگزیدگان بخش های مختلف جشنواره فیلم کوتاه تهران مشخص شدند

اوج هیجان در غرب وحشی؛ با 15 فیلم وسترن متفاوت و دیدنی قرن 21 آشنا شوید [قسمت اول]

جزییاتی از آخرین وضعیت ثبت نام فیلم ها در جشنواره فجر

استن لی، پدر مرد عنکبوتی در گذشت

تئاتر یک هفته راه رفتن در بهشت

جزییات مرمت طاق شیرین و فرهاد + عکس

پیمان معادی و لیلا حاتمی، 8 سال بعد از «جدایی»+عکس

روزیاتو: 12 فیلم شاهکار ناراحت کننده که هیچکس جرأت تماشای بیش از یک بار آن ها را ندارد

مهدی مریزاد نمایش رستم و سهراب

شعر در هویت ایرانیان نهفته است

در آتش سوزی کالیفرنیا خانه کدام ستارگان هالیوود در آتش سوخت؟

با آخرین قابلیت پراید آشنا شوید + فیلم

الهه حصاری کنار تابلوی نقاشی خودش در نمایشگاه آناهیتا درگاهی +عکس/ازدواج عجیب مرد ژاپنی با یک عروسک! +تصاویر ( برگزیده )

خانه کدام ستارگان هالیوود در آتش سوزی کالیفرنیا سوخت

اشکان رهگذر برنده جایزه کوکومیکس موسیقی جشنواره بوچئون کره شد

سی وپنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران برگزیدگان خود را شناخت

حیدریان: با این جوانان نمی توان کشور ما را محدود کرد/موسوی:از حیدریان به دلیل اعتمادش متشکرم

پیمان معادی و لیلا حاتمی 6سال بعداز جدایی در بمب یک عاشقانه

همکاری جدید پیمان معادی و لیلا حاتمی پس از هشت سال/ تکرار تجربه موفق جدایی در «بمب؛ یک عاشقانه» + عکس

فیلم مستند بیست زندگی در اعماق خلیج فارس در کیش اکران می شود

سینمای دفاع مقدس روزگاری برای برخی فیلمسازان فریضه بود امروز بیزینس

سی وپنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران برگزیدگان خود را شناخت

تاراجی در راه نیست

ناشران برای دریافت کاغذ چه کنند؟

آغاز مرحله دوم ساخت پارک پسماند گرگان + فیلم

جشنواره بین المللی فیلم کوتاه تهران در ایستگاه پایانی

آیین اختتامیه جشنواره فیلم کوتاه تهران آغاز شد

خانه کدام ستارگان هالیوود در آتش سوزی کالیفرنبا سوخت

حیدریان: باوجود جوانان فیلمساز نباید نگران حیات فرهنگی کشور بود

آیین اختتامیه سی وپنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران آغاز شد

شهروند خبرنگار: تصاویر ارسالی شما شهروندان+ فیلم

نشستی با معماران برتر سال

بجنوردی ها بیشترین اثر را به جشنواره شعر استان فرستادند

نیازمند نوعی واقع گرایی عمل گرا در عرصه فرهنگی هستیم

جوری نشود بازیگری بگوید غلط کردیم از فلانی حمایت کردیم/ فیلم ها به سمت ابتذال رفته اند/ با خانواده نمی توانیم به سینما بروی

فیلم/لحظه گلزنی رونالدو به میلان از جایگاه تماشاگران

آیین اختتامیه جشنواره فیلم کوتاه آغاز شد

زندگینامه: منوچهر والی زاده (1319-)

هانیه توسلی عروس شد

وقتی هنر کم می آورد

متون دینی ایران و «نفس کمال یافته»

متون دینی ایران و «نفس کمال یافته»