مطالب مرتبط:
بیماری کولون یا سرطان کلون چیست؟ + علت، علائم و راه های درمان
آیا می دانید کدام شغل ها سرطان زا هستند؟
سرطان پوست نشانه ابتلا به انواع سرطان هاست
سیگار پای ثابت ابتلا به سرطان
فرشته نجات استقلال در مقابل ذوب آهن را بشناسیم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 24 مرداد 1397 ساعت 09:122018-08-15پزشكي

سرطان کولون را بشناسیم


آمارها نشان می دهد در ایران سالیانه حدود 70 تا 100 هزار مورد ابتلا به انواع سرطان ها رخ می دهد که تعدادی از آنها مربوط به سرطان کولون است.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازسلامت نیوز به نقل از مهر، سرطان روده بزرگ (کانسر کولون) یکی از شایع ترین سرطان های دستگاه گوارش در جهان است.

سالانه حدود 1.

2 میلیون مورد سرطان کولون در جهان اتفاق می افتد که 50 درصد موارد منجر به مرگ می شود.

دکتر سیدرضا فاطمی دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تومورهای روده بزرگ را نوعی تومور کشنده عنوان کرد و گفت: در دنیا دومین تومور شایع دستگاه گوارش به شمار می آید و در ایران سومین تومور شایع در خانم ها و پنجمین تومور شایع در مردان است.

بروز سالیانه سرطان های روده بزرگ در کشورهای غربی بسیار شایع تر از کشورهای شرقی است؛ در آمریکا سالانه حدود 150 هزار مورد ابتلا به این سرطان گزارش می شود که 100 هزار مورد آن مربوط به روده بزرگ و 50 هزار نیز مربوط به رکتوم است.

در حالی که آمارها نشان می دهد در ایران سالیانه حدود 70 تا 100 هزار مورد ابتلا به کل سرطان ها رخ می دهد که تعدادی از آنها مربوط به سرطان کولون است.

فاطمی با اشاره به این مطلب که در کشورهای شرقی انتظار می رود بروز سرطان روده بزرگ کمتر اتفاق بیافتد، افزود: متاسفانه در سال های اخیر شاهد افزایش چشمگیر ابتلا به سرطان کولون در کشورهای شرق دنیا، جنوب شرقی آسیای و آسیا هستیم.

طبق بررسی های صورت گرفته علت آن غربی شدن سبک زندگی و تغذیه مردم است که یکی از مهم ترین علل افزایش کانسر کولون در این کشورها از جمله ایران محسوب می شود.

معاون آموزشی بخش اندوسکوپی گوارش بیمارستان طالقانی، سن را یکی از مهم ترین علل بروز این نوع کانسر عنوان کرد و گفت: براساس مطالعات اپیدمیولوژیک اکثر سرطان های کولون در دنیا در سنین بالای 70 سال اتفاق می افتد و زیر 40 سال به ندرت بروز می کند.

البته یک تغییر اپیدمیولوژیکی در سال های اخیر در کشورهای مصر، اردن و ایران رخ داده که براساس آن بسیاری از تومورها زیر50 سال و گاهی حتی زیر 40 سال بروز می کند.

بررسی های میدانی حاکی از ردپای ژنتیکی قوی در این امر است یعنی تومورهای فامیلیال در این کشورها بیشتر رخ می دهد.

فاطمی، اکثر تومورهای سرطان روده بزرگ را ناشی از ایجاد یک عامل پیش زمینه ای به نام پولیپ دانست و خاطرنشان کرد: پولیپ ناشی از رشد اپیتلیال سلولی در مخاط و اپیتلیال روده بزرگ است و بصورت یک برجستگی در داخل روده بزرگ مشاهده می شود.

بسیاری از پولیپ ها (نظیرهایپر پلاستیک، همارتوماتوز و التهابی) خوش خیم هستند ولی پولیپ های آدنوماتوز(که در آنها غده سازی اتفاق افتاده) پیش زمینه سرطان می شوند.

این فوق تخصص گوارش و کبد، با اشاره به اهمیت بسیار زیاد سایز پولیپ ها اظهار داشت: پولیپ های بالای یک سانتیمتر احتمال دارد در آینده به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند.

این مطلب به این معنا نیست که هر پولیپی در روده بزرگ تبدیل به سرطان می شود.

در روده بزرگ 50-30 درصد افراد تا 50 سالگی و 70-50 درصد افراد تا 70 سالگی پولیپ ایجاد می شود که اگر خصوصیات پیشرونده داشته باشند می توانند منجر به بروز سرطان روده بزرگ شوند.

در برخی افراد پولیپ سازی زیاد اتفاق می افتد اما علت بروز آنها هنوز به درستی مشخص نشده وشاید سبک زندگی، مصرف گوشت قرمز، کم تحرکی، کندی حرکت روده بزرگ، عوامل هورمونی و ژنتیکی در ایجاد آنها موثر باشد.

عوامل بروز سرطان روده بزرگفاطمی، عوامل محیطی و ژنتیکی را از عوامل پیش زمینه ای موثر در ایجاد سرطان کولون عنوان کرد و بیماری های التهابی روده بزرگ (IBD) را یکی از عوامل محیطی و شایع ترین پیش زمینه ایجاد سرطان روده بزرگ نام برد که مبتلایان به این بیماری باید به صورت دوره ای برای بررسی به پزشک متخصص مراجعه کنند.

وی خاطرنشان کرد: در صورتی که التهاب روده در مبتلایان به کولیت اولسراتیو و بیماری کرون طول کشنده( بیش از 10 سال) باشد؛ خطر ایجاد ضایعات اولیه روده به نام دیسپلازیا (تغییرات سلولی اولیه ) و در نتیجه بروز سرطان روده بزرگ در آنها افزایش می یابد.

به گفته دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، این خطر در مبتلایان به Pan Colitis(درگیری تمام روده) پس از 8 سال و در مبتلایانی که سمت چپ روده بزرگ آنها درگیر شده بعد از 15 سال وجود دارد.

فاطمی به مبتلایان کولیت اولسراتیو طول کشنده توصیه کرد: این افراد باید هر دو سال یکبار از نظر وجود ضایعات دیسپلازی توسط پزشک متخصص تحت کولونوسکوپی کامل قرار گیرند و نمونه های متعدد (بیوپسی) از روده آنان برای بررسی گرفته شود.

در صورت وجود ضایعات دیسپلازی، وی کاندید کولونکتومی(برداشتن روده) خواهد بود زیرا این ضایعات بسیار سریع تبدیل به آدنوکارسینوما یا تومور روده بزرگ می شوند.

دیابتوی، از دیابت تیپ 2 به عنوان عامل مهم در بروز سرطان کولون نام برد و افزود: مقاومت به انسولین در این بیماران باعث افزایش میزان انسولین خون می شود و با توجه به اینکه انسولین یک هورمون تروفیک است، باعث افزایش رشد سلول ها می شود.

در نتیجه در این بیماران ریسک بالای بروز سرطان روده بزرگ وجود دارد.

چاقیدانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، چاقی را در ایجاد این سرطان موثر دانست و گفت: در افرادی که شاخص توده بدنی یا BMI بالای 40 دارند خطر بروز سرطان کولون به شدت افزایش می یابد.

شاخص BMI30-25 افزایش وزن، بالای 30 چاقی با درجات مختلف ( 35-30 چاقی درجه یک ، 40-35 چاقی درجه 2 و 40 به بالا چاقی درجه 3) محسوب می شود.

مطالعات نشان دهنده افزایش میزان هورمونهای رشد و هورمونهای وابسته به چربی در این افراد است.

کوله سیستکتومیفوق تخصص گوارش و کبد، کوله سیستکتومی(برداشته شدن کیسه صفرا) را از دیگر عوامل موثر در ایجاد سرطان روده بزرگ نام برد و افزود: در افرادی که تحت کوله سیستکتومی قرار گرفتند بروز کانسر کولون به ویژه سمت راست روده پس از30- 10 سال، بیشترمشاهده شده است.

طبق بررسی های صورت گرفته در این افراد میزان صفرا در داخل روده باریک و کولون زیاد است که منجر به التهاب و زخم شده و پیش زمینه ایجاد سرطان روده بزرگ را فراهم می کند.

رادیوتراپی یا پرتودرمانیبه گفته فاطمی، رادیوتراپی نیز از عوامل ایجاد کننده این سرطان است.

افرادی که در ناحیه لگن تحت پرتودرمانی قرار می گیرند، دچار عوارض حادی به نام کولیت ناشی از رادیوتراپی می شوند که پس از 15 تا 20 سال، خطر ایجاد سرطان در آنان وجود دارد.

وی با اشاره به عوامل ژنتیکی دخیل در بروز کانسر کولون گفت: متاسفانه بروز تومورهای ژنتیکی روده بزرگ در ایران در حال افزایش است.

در امریکا و کشورهای غربی این آمار حدود 1 درصد و 10-6 درصد در انواع مختلف آن است.

در حالی که مطالعات اخیر در ایران نشان داده حدود 25 درصد تورمورهای روده بزرگ زمینه ژنتیکی دارند.

فاطمی، سندرم لینچ Lynchو FAPکلاسیک( پولیپوز آدنوماتوز فامیلیال) را دو دسته تومور ژنتیکی عنوان کرد که می تواند زمینه ساز کانسر کولون شوند.

وی با ذکر این مطلب که افراد متعددی در یک خانواده ممکن است دچار سندرم لینچ شده باشند، افزود: سن پایین ابتلا به سرطان کولون یکی از مهمترین نشانه های تومورهای ژنتیکی است.

افرادی که زیر 50 سال مبتلا به کانسر کولون می شوند و همچنین خانمی هایی که زیر 50 سال مبتلا به سرطان رحم می شوند و تومورهایی که از نظر بافتی از نوع موسینوس هستند باید از نظر ژنتیکی و این سندرم بررسی شوند.

فاطمی تاکید کرد: این افراد باید مورد توجه خاص قرار گیرند زیرا ممکن است خودشان و افراد درجه یک خانواده آنها در سنین پایین حتی 20و 30 سالگی دچار سرطان روده بزرگ شوند.

وی با بیان این مطلب که ابتلا به سندرم فپ کلاسیک یا پولیپوز روده ای در سنین بسیار پایین اتفاق می افتد خاطرنشان کرد: در بخش خون و انکولوژی بیمارستان طالقانی بین 60 تا 70 بیمار مبتلا به سرطان روده بزرگ از این نوع وجود دارند که بیماری اکثر این افراد قبل از 40 سالگی تشخیص داده شده و تحت درمان قرار گرفتند و اکنون زنده هستند.

در روده بزرگ این بیماران تعداد بسیار زیادی پولیپ ایجاد می شود؛ در سمت راست و چپ روده بزرگ این افراد هزاران پولیپ در کنار یکدیگر رشد می کند که به آن پولیپوز فامیلیال گفته می شود.

به گفته فاطمی، این بیماری از سن 12 سالگی شروع می شود و 17 تا 20 سالگی علائم بیماری به صورت خونریزی از روده و درد شکمی بروز می کند.

نکته مهم این است که 100 درصد این افراد در سن 40 سالگی به کانسر کولون مبتلا می شوند.

این فوق تخصص گوارش و کبد با تاکید براین که افراد مبتلا به سندرم های ژنتیکی باید بطور دقیق تحت کنترل قرار گیرند افزود: در این افراد از سن 12-10 سالگی بصورت دوره ای کولونوسکوپی را شروع می کنیم.

افرادی که دچار سندرم لینچ یا پولیپوز فامیلیال هستند باید بسیار زود تحت کولکتومی (برداشتن تمام روده بزرگ) قرار گیرند تا فرصتی برای ایجاد سرطان روده بزرگ پیش رونده در آنها وجود نداشته باشد.

فاطمی خاطرنشان کرد: در سرطان های ژنتیکی و فامیلیال رسالت مهم ما بررسی افراد درجه یک خانواده فرد مبتلا (خواهر، برادر، پدر و مادر و فرزندان) است.

این افراد را درخصوص فپ کلاسیک از سنین پایین 10 تا 12 سالگی و در مورد سندرم لینچ از 20 تا 22 سالگی تحت کولونوسکوپی های دوره ای قرار دهیم و درصورت مشاهده پولیپ پیش رونده، فرد کاندید کولکتومی(برداشتن روده) می شود تا از ایجاد سرطان های مهم تر در آنان جلوگیری کنیم.

علائم بالینی سرطان روده بزرگدانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به علائم بالینی سرطان روده بزرگ، اظهار داشت: تغییر در اجابت مزاج بصورت یبوست حاد یا اسهال و یبوست به تناوب که اخیرا در فرد ایجاد شده یکی از علایم مهم در سرطان روده بزرگ است.

گرچه می تواند ناشی از سایر بیماریها نظیر تنبلی روده نیز باشد، ولی اولین علامت وجود یک ضایعه رشد یابنده در داخل روده می تواند بصورت تغییر در اجابت مزاج بروز کند که توجه به این نکته ضروری است.

وی، درد را علامت بسیار مهم در این سرطان عنوان کرد؛ به ویژه وجود دردهای مداوم در ناحیه شکم و روده بیمار در سنین میانه به بالا که باید جدی تلقی شده و تحت بررسی و پیگیری قرار گیرد.

فاطمی، دفع خون را از دیگر نشانه های بیماری برشمرد و گفت: خونریزی در روده بزرگ می تواند از دفع خون قرمز روشن شدید تا دفع خون سیاه رنگ باشد.

بسیاری اوقات ممکن است دفع خون روشن در افرادجوان و با سن پایین ناشی از یک ضایعه غیر مهم مثل همورویید تلقی شود که توصیه می شود در سنین پایین نیز دفع خون مهم تلقی شده و فرد تحت کولونوسکوپی قرار گیرد تا علت آن مشخص شود زیرا گاهی دیده شده که در همین افراد یک ضایعه مهمتراز همورویید در قسمتهای بالاتر روده وجود داشته است.

وی کاهش وزن، بی اشتهایی و کم خونی را از دیگر علایم غیراختصاصی سرطان روده بزرگ برشمرد که در بیماریهای دیگر نیز ممکن است وجود داشته باشد.

نحوه تشخیص سرطان کولونمعاون آموزشی بخش اندوسکوپی گوارش بیمارستان آیت طالقانی درخصوص نحوه تشخیص سرطان کولون گفت: در مرحله اول فرد با مشاهده علایم ذکرشده باید به پزشک مراجعه کند که این موضوع در تشخیص اولیه و زودرس بیماری بسیار اهمیت دارد.

متاسفانه در کشور ما تشخیص این سرطان در مراحل دیررس اتفاق می افتد، در نتیجه کار زیادی نمی توان برای بیمار انجام داد.

در صورتی که در ژاپن و کشورهای پیشرفته تشخیص سرطان و بیماریابی آنها در سنین خیلی پایین ( در مراحل زود و خیلی زود) رخ می دهد.

فاطمی خاطرنشان کرد: بهترین وسیله تشخیصی در سرطان روده بزرگ، کولونوسکوپی کامل است که طبق پروتکلهای بیماریابی توسط پزشک انجام می شود؛ یعنی تمام روده از ابتدا تا انتها از طریق اسکوپی دیده می شود.

البته انجام کولونوسکوپی ناقص می تواند فاجعه بار باشد زیرا ممکن است یک توموردر حال رشد یا ضایعه پیش بدخیم تشخیص داده نشود و پیامدهای بدی را به دنبال داشته باشد.

وی، استفاده از باریم و عکسبرداری های سنتی تر را روش تشخیصی دیگری عنوان کرد که در افرادی که قادر به تحمل کولونوسکوپی و بیهوشی نیستند مورد استفاده قرار می گیرد اما دقت تشخیصی آن از کولونوسکوپی کمتر است.

نحوه درمان سرطان کولوندانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در خصوص نحوه درمان بیماری اظهار داشت: باید گفت درمان سرطان روده بزرگ، جراحی است.

باید از قبل مراحل بیماری (stageبندی ) را مشخص می کنیم؛ درمرحله 1 و 2 سرطان کولون در واقع تومورها سطحی هستند.

در مرحله 3 و 4 تومورها عمقی هستند و به بافت ها یا غدد لنفاوی اطراف دست اندازی(تهاجم) کرده و آنها را درگیر کرده اند.

به گفته وی، برحسب stage و محل تومور، جراحی های مختلف(برداشتن تمام روده ، قسمتی از آن، نیمه راست یا نیمه چپ روده) در بیمار انجام می شود.

گاهی اوقات به ویژه در تومورهای انتهای روده و ناحیه رکتوم لازم است قبل و بعد از جراحی بیمار تحت شیمی درمانی قرار گیرد تا از احتمال عود مجدد بیماری جلوگیری شود.

فاطمی در ادامه خاطرنشان کرد: اگر بیمار در مراحل سطحی و اولیه مراجعه کند درمان کامل و cure برای وی انجام می شود یعنی درمان کاملی که احتمال عود 5 ساله آن بسیار کم است.

در واقع در stageیک و دو با یک جراحی کامل و شیمی درمانی احتمال عود سرطان روده بزرگ بسیار کمتر است.

توصیه های مهم برای پیشگیری از سرطان روده بزرگبه گفته این فوق تخصص گوارش و کبد، پیشگیری از سرطان بسیار مهم است و به دو بخش اصلی تقسیم می شود.

یک بخش از اقدامات پیشگیری برعهده سیستم سلامت و بهداشت جامعه است که توسط وزارت بهداشت، بیمارستان ها با توجه به پروتکل های جهانی، بین المللی و داخلی انجام می شود و بخش دیگر آن در سطح جامعه و افراد جامعه با عنوان خودمراقبتی و خود پیشگیری انجام می شود که فرد با مراقبت از خود و رعایت بهداشت از ابتلا به سرطان پیشگیری می کند.

وی افزود: سیستم های سلامت بهداشتی در دنیا با توجه به پروتکل های موجود توصیه می کنند در افرادی که از نظر ابتلا به کانسر کولون در ریسک متوسط و پایین قرار دارند، از 50 سالگی هر 10 سال یکبار کولونوسکوپی کامل باید انجام شود تا اگر ضایعات پیش بدخیم در آنان وجود داشت در همان جلسه کولونوسکوپی برداشته شوند.

فاطمی تاکید کرد: در افرادی که اقوام نزدیک درجه یک، دو یا سه آنها مبتلا به سرطان روده بزرگ هستند توصیه می شود کولونوسکوپی در سنین پایین تری شروع شود.

مثلا فردی که والدین یا خواهر و برادرش مبتلا به این سرطان هستند باید از سن 40 سالگی یا از نظر سنی 10 سال زودتر از فرد مبتلا تحت کولونوسکوپی دوره ای یا بیماریابی قرار گیرد و هر 3 تا 5 سال این عمل باید انجام شود.

دانشیار دانشگاه در ادامه گفت: در صورت ابتلای اقوام نزدیک همچون خاله، عمه، دایی، عمو، پدربزرگ، مادربزرگ، در سنین بالای 60 سال به سرطان کولون، افراد خانواده باید از 50 سالگی هر 10 سال تحت کولونوسکوپی دوره ای قرار گیرند.

اما در زیر 60 سال افراد درجه 2 و3 خانواده باید از سن 40 سالگی هر 3 تا 5 سال بیماریابی شوند.

به گفته وی، در مورد تومورهای ژنتیکی لینچ؛ افراد درجه یک خانواده فرد مبتلا باید از 20 سالگی تا 40 سالگی هر 2 سال یکبار کولونوسکوپی شوند و بالای 40 سالگی هر سال کولونوسکوپی شوند.

در ایران طبق پروتکل یا برنامه ملی پیشگیری از سرطان روده بزرگ در افراد های ریسک در خانواده ها بیماریابی انجام می شود .

معاون آموزشی بخش اندوسکوپی گوارش بیمارستان طالقانی، افزود: افراد مبتلا به تومورهای ژنتیکی از سن 20 سالگی هر دو سال کولونوسکوپی می شوند.


کلید واژه ها: سرطان - سرطان روده بزرگ - تومور - بزرگ - ایران - دستگاه گوارش - پولیپ - دانشگاه علوم پزشکی - نشان - افزایش - گزارش - سلامت نیوز - بیمارستان - سبک زندگی - آسیا - جهان - صورت - دانشگاه - انتظار - میدانی - آمریکا - تغذیه - پزشکی - انواع - زندگی - سلامت - مردان - اردن - نیوز - شهید

آخرین اخبار سرویس:
برگزاری همایش پیشگیری از سکته مغزی در یاسوج

اندازه گیری میزان گلوکز مبتلایان به دیابت از طریق حسگر چشمی

علت فوت مدیرعامل تامین اجتماعی از سوی پزشکی قانونی مشخص شد

نکاتی در مورد نظافت خانه و محل کار

علت خس خس سینه چیست؟

زردچوبه و معجزه آن برای دندان ها

رسیدگی ویژه به قربانیان آزارجنسی در شوشتر

آلودگی صوتی بیمارستان تهدیدی برای سلامت بیماران و کارمندان

گیاه خوش عطری که سنگ کلیه را از بین می برد

بی احتیاطی والدین کودک زاهدانی را به کام مرگ کشاند

دیدار وزیر بهداشت با یکی از جانبازان و پیشکسوتان دوران دفاع مقدس

عفونت علت پنجم مرگ و میر نوزادان در کشور است

بی احتیاطی والدین کودک زاهدانی را به کام مرگ کشاند

ورزش هایی که برای سلامت قلب مفید است

اهواز در محاصره دودهای نفتی+ عکس

شایع ترین نشانه های ام اس+ روش های کنترل

نرخ بالای مصرف الکل و امراض کبدی در کشورهای سردسیر

یک نسخه ساده گیاهی برای درمان زودانزالی

30 دقیقه طلایی برای سلامتی!

نگاهی به برنامه ها و طرح های پزشکی وبهداشتی

درمان زود انزالی مردان در طب سنتی

فرماندار: اقدامات دولت تدبیر و امید چهره شوط را دگرگون کرد

ارتباط مستقیم سرعت خواندن و خشکی چشم

دوره آموزشی حقوق سلامت و بهداشت جهانی برگزار می شود

خدمات سلامت در مراکز بهداشت، نتیجه گرا باشد

فرماندار: اقدامات دولت تدبیر و امید چهره شوط را دگرگون کرد

کودکان باید سوگواری کنند

خواص درمانی آجیل

طرز تهیه خورشت خیار گیلانی

30 دقیقه طلایی برای سلامتی!

فرماندار: اقدامات دولت تدبیر و امید چهره شوط را دگرگون کرد

حذف خدمات درمانی خاص در بیمارستان های انگلیس به علت کمبود نیرو

نرخ بالای مصرف الکل و امراض کبدی در کشورهای سردسیر

30 دقیقه طلایی برای سلامتی!

سحرخیزی؛ خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش می دهد

حساسیت به شیر در نوزادان و روش های مواجهه با آن

چه ورزشی بیشتر برای سلامت قلب مفید است؟

برای افزایش قد از این ترکیب استفاده کنید

درد مقاوم به دارو نشانه چیست

راهکارهای ساده تقویت حافظه را بشناسیم

احتمال فوران انفجاری دماوند در آینده

سواد سلامت ایرانیان چقدر است؟

تراژدی ایدز و نبود حمایت های اجتماعی

آلایندگی صنایع خوزستان در مشکلات تنفسی پس از باران نقش دارد

چه ورزشی بیشتر برای سلامت قلب مفید است ؟

نشستی برای حمایت از بیماران کلیوی

دیدار وزیر بهداشت با یکی از جانبازان و پیشکسوتان دوران دفاع مقدس

بازگشت فهرست اقلام کمبود دارویی به کمتر از 30 قلم رسید

اصلاح سبک زندگی عامل پیشگیری از دیابت است

صنایع نفتی خود را از تنگی نفس خوزستانی ها کنار نکشند

ارتباط بین سواد بهداشتی والدین و ساعات خواب فرزندان

نصب دوربین های هوشمند کنترل سرعت در جاده های کشور

بازگشت فهرست اقلام کمبود دارویی به کمتر از 30 قلمر داد

ابلاغ بسته خدمات بیماران صعب العلاج در هفته اول آذرماه/ راه اندازی 137 کلینیک غیر واگیر

استخدام خانم و آقا جهت کانتر و صندوق مجموعه غذایی یوشینا

این افراد نباید موز بخورند؟ +عوارض موز

استخدام بازاریاب

اصلاح سبک زندگی عامل پیشگیری از دیابت است

روند بهبود زخم در روز سریعتر از شب است

عفونت علت پنجم مرگ و میر نوزادان در کشور است

طرح پایش آنفلوآنزای پرندگان در کرمانشاه اجرا می شود

تامین اجتماعی زنجان 14 میلیارد ریال صرفه جویی کرد

تأثیر سحرخیزی بر کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه

عواملی که رنگ اتومبیلتان را نابود می کند ، بشناسید !

اتوبوس دیابت در همدان راه اندازی می شود

چه کسانی بیشتر قهوه می نوشند ؟

بسته های بهداشتی در مدارس همدان توزیع می شود

تراژدی ایدز و نبود حمایت های اجتماعی

متداول ترین عوامل ایجاد استرس

هشدار: نوشیدن بیش از حد آب خطر دارد

استخدام پیک موتوری

تامین اجتماعی زنجان 14 میلیارد ریال صرفه جویی کرد

اتوبوس دیابت در همدان راه اندازی می شود

هشدار سخنگوی وزارت بهداشت نسبت به کاهش مصرف شیر و لبنیات

نرخ بالای مصرف الکل و امراض کبدی در کشورهای سردسیر

حذف خدمات درمانی خاص در بیمارستان های انگلیس به علت کمبود نیرو

30 دقیقه طلایی برای سلامتی!

54 روستا از روستاهای شوط مشکل آب دارد

این افراد لبو نخورند!

8 علامت در پاها که خبر از بیماری می دهد

طرح پایش بیماری آنفلوانزای پرندگان در کرمانشاه اجرا می شود

یک توصیه خوراکی برای پیشگیری از پوکی استخوان

تراژدی ایدز و نبود حمایت های اجتماعی

آخرین آمار ایدز در ایران و جهان

باورهای اشتباه درباره سرماخوردگی

سنگ درمانی در طب سنتی

سیب؛ میوه ای که سلامتی شما را بیمه می کند

ضرورت مصرف اسید فولیک برای مردان

اضطراب بلندمدت بر میزان یادگیری تاثیر می گذارد

آلوئه ورا، بزرگترین داروخانه خانگی

فقرسرانه کتابخانه درالبرز

8 علامت در پاها که خبر از بیماری می دهد

کاهش مرگ و میر نوزادان بر اثر عفونت در کشور

یک فاجعه / تولد سالانه 29 تا 35 هزار کودک با اختلال ژنتیکی در کشور

افزایش طغیان بیماری های اسهالی ناشی از آلودگی آب و غذا در خوزستان

شیر و لبنیات گران شده و مردم نمی توانند بخرند!

شایع ترین نشانه های ام اس+ روش های کنترل

بهبود حافظه کوتاه مدت با تصور راه رفتن به سمت عقب

طرح پایش بیماری آنفلوانزای پرندگان در کرمانشاه اجرا می شود

تراژدی ایدز و نبود حمایت های اجتماعی

سرطان کولون را بشناسیم

سرطان کولون را بشناسیم