مطالب مرتبط:
وقتی روس ستیزان برنده می شوند؛ آیا سهم ایران از خزر را دزدیده اند؟
فریدون:موضوع سهم 50 درصدی ایران از خزر در هیچ قراردادی هرگز وجود نداشته / تفسیر «حق کشتیرانی مساوی» به «سهم 50 درصدی ایران از خزر»، بسیار شاعرانه و ایرانی است / 25 سال خود و همسایگان خود را در بلاتکلیفی گذاشتیم / دیگران 9 برابر ما در خزر ساحل دارند / کشور
آیا سهم ایران در دریای خزر کم شد؟
سندی برای سهم 50 درصدی ایران از خزر ثبت نشده است
سهم ایران از دریای خزر چقدر است؟/ هرمیداس باوند: 20 درصد می خواهیم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 24 مرداد 1397 ساعت 02:152018-08-14بين الملل

سهم ایران از خزر و دوئل روس ستیزان و روسوفیل ها!


بعد از گذشت بیش از دو دهه از مذاکرات بر سر رژیم حقوقی دریای خزر، نشست اخیر اکتائو در قزاقستان ساز و کارها و اصول اولیه توافق بین پنج کشور ایران، - روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان را مشخص کرد.

بعد از گذشت بیش از دو دهه از مذاکرات بر سر رژیم حقوقی دریای خزر، نشست اخیر اکتائو در قزاقستان ساز و کارها و اصول اولیه توافق بین پنج کشور ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان را مشخص کرد.

هرچند مذاکره بر سر سهم هرکدام از این کشورها به نشست ها و مذاکرات بعدی موکول شد اما تصویب کنفوانسیون حقوقی دریای خزر در اکتائو گام رو به جلویی برای کشورهای حاشیه دریای خزر بود.

در این نشست، طرفین همچنین توافق کردند تا در آینده نزدیک (نوامبر 2018) در باکو گروه جدیدی فعالیت خود را آغاز کند که مسئولیت آنها تعیین روش و نحوه ترسیم خطوط مبدا دریای خطر باشد.

بدون تردید سخت ترین مذاکرات در این رابطه خواهد بود و بعید نیست سال ها و دهه ها نیز به طول انجامد.

ذکر این نکته نیز ضروری است که تا زمانی که خطوط مبدا مشخص نشود نمی توان نسبت به اجرای کنوانسیون توافق شده در اجلاس آکتائو امیدی بست.

اصول توافق در اکتائو در نشست آکتائو دو موضوع مهم مورد توافق پنج کشور قرار گرفت: یکی موضوع کشتیرانی که بر اساس آن هیچ یک از کشورهای ساخلی اجازه ندارد سرزمین، دریا و فضای خود را در اختیار دیگر کشورها علیه یکی از کشورهای ساحلی قرار دهد.

دیگری بحث نظامی امنیتی بود که طبق آن ممنوعیت حضور نیروهای خارجی در خزر مورد تایید پنج کشور قرار گرفت.

بدون شک این موضوع عمدتا از سوی روسیه و البته جمهوری اسلامی ایران مورد استقبال قرار می گیرد، چه این که این دو کشور پیشتر به شدت نگران این بودند که نیروهای نظامی غربی و به خصوص آمریکایی به بهانه همکاری با جمهوری های سابق اتحاد جماهیر شوروی وارد دریای خزر شوند.

بدیهی است امنیت مرزهای روسیه و سرزمین های مجاور تحت تاثیر رویدادهای منطقه دریای خزر قرار دارد.

نکته دیگر این که دو ابداع بی سابقه در نشست اکتائو مورد توافق طرفین قرار گرفت: نخست این که خطوط مبدا به صورت پنج جانبه تقسیم شود و موضوع دوم که با اصرار ایران در نشست مورد توافق قرار گرفت به رعایت شدن شکل سواحل مربوط می شود.

اصرار ایران در این زمینه بدین دلیل بود که شکل جغرافیایی و ساحلی ناقص ایران جبران شود.

سهم ایران از خزر از ابتدا تاکنون یکی از بحث های مهمی که به محض هرگونه نشستی در زمینه رژیم حقوقی دریای خزر در رسانه ها و افکار عمومی کشور مطرح می شود، سهم درصدی ایران از دریای خزر است.

رسانه ها و افکار عمومی کشور بر اساس استناد به قراردادهای مودت ایران و اتحاد جماهیر شوروی در سال های 1921 و 1941 معتقدند که ایران باید از سهم پنجاه درصدی این دریا برخوردار باشد.

با این حال باید این واقعیت را مورد توجه قرار داد که هیچ گاه در این دو قرارداد بر سهم 50 درصدی ایران توافقی نشده بود و تنها نکته ذکرشده به موضوع اشاره داشت که دریای خزر دریای مشترک بین ایران و شوروی است.

بدون تردید ذکر این جمله هیچگاه به معنای سهم 50 درصدی ایران از خزر نبوده است.

واقعیت این است که حوزه دریای خزر در دوره جنگ سرد جزو مجموعه امنیتی همه جانبه اتحاد شوروی بود، تا جایی که آنها به قراردادهای 1920 و 1941 ایران و شوروی نیز توجهی نداشتند.

علاوه بر این که ناوگان شوروی بدون دخالت و نظارت کشوری در خزر رفت و آمد می کرد، بهره برداری از نفت این دریا نیز کاملا متعلق به مسکو بود.

بعد از فروپاشی شوروی، منطقه خزر اهمیت خود را برای روسیه از دست نداد و در مه سال 2000 شورای امنیت فدراسیون روسیه، دریای خزر را منطقه سنتی منافع ملی روسیه اعلام کرد و رییس جمهوری یک نماینده ویژه برای تنظیم امور وضعیت دریای خزر تعیین کرد.

در هر حال پس از فروپاشی اتحاد شوروی، نشست های متعددی بین پنج کشور ساحلی خزر بر سر رژیم حقوقی این این دریا برگزار شد.

به نتیجه نرسیدن نشست های متعدد باعث شد تا برخی کشورها با ابتکار عمل هایی جداگانه به دنبال رسیدن به منافع خود باشند.

در سال 1380 و 1381 روسیه با قزاقستان و سپس با آذربایجان پروتکل دو جانبه ای را امضا کرد که با وصل کردن دو سر نقاط ساحلی این دو کشور عملاً حدود 27 درصد دریا سهم قزاقستان و حدود 19 درصد دریا سهم روسیه می گردد.

سهمی حدود 18 درصد هم با همین فرمول برای آذربایجان در نظر گرفته شده و درواقع 64 درصد بستر دریا را این سه کشور میان خود تقسیم کرده اند.

سهم ایران در این فرمول تنها 13 درصد درنظر گرفته شد، اما ایران و ترکمنستان این نوع تقسیم بندی دو جانبه را به رسمیت نپذیرفته اند و نظام تقسیم دریا را غیرقابل قبول می دانند.

پشتیبانی روسیه از راه حل های خط منصف اصلاح شده، به شدت سهم ایران در منابع انرژی خزر را محدود می کند.

حسن روحانی در اجلاس چهارم سران خزر در هفتم مهرماه 1393 (29 سپتامبر 2014) بر لزوم استفاده از اصل انصاف در حقوق بین الملل و نیز لزوم توجه به حقوق تاریخی ایران در خزر که پیش از فروپاشی شوروی، دریای مشترک میان دو کشور بود، تأکید کرد و بدین ترتیب بطور غیرمستقیم قراردادهای موقت روسیه با جمهوری آذربایجان و قزاقستان را درباره تقسیم کف دریای خزر بر اساس پیشنهاد روس ها (خط منصف اصلاح شده) مردود دانست.

این موضوع دستاورد مهمی برای ایران در جریان چهارمین اجلاس رهبران کشورهای ساحلی دریای خزر بود.

در هر حال با اینکه ما به وضوح شاهد همکاری های منطقه ای ایران و روسیه در زمینه درگیری های منطقه ای معاصر (سوریه) هستیم، اما در برخی حوزه ها نظیر دریای خزر، تفاوت هایی بین دیدگاه دو کشور وجود دارد.

ایران و روسیه به دلایل مختلف استدلال می کنند که رژیم استفاده مشترک از منابع دریایی باید بین همسایگان حوزه دریای خزر در نظر گرفته شود.

با این حال مشکل این است که یک فاکتور ساده که کنوانسیون های بین المللی دریایی که مناطق اقتصادی منحصر به فرد را برای دولت های مختلف به رسمیت می شناسند، قابل استفاده باشد، وجود ندارد.

با وجود اعلامیه های مختلف و نشان دادن اتحاد در یکی از آخرین نشست های کمیته دریایی خزر در آستاراخان روسیه (2014)، به نظر می رسد که دو دولت ایران و روسیه موضع های متفاوتی را در خصوص دریای خزر دارا هستند.

از فضای مجازی تا فضای حقیقی به دنبال منافع ملی طبیعت امر این است که هر فرد ایرانی اعم از موافق، مخالف و منتقد کشوری به نام ایران هواخواه افزایش منافع ملی باشد.

از زمانی روسیه تزاری توانست از ضعف حاکمان قاجار استفاده کرده و قراردادهای ننگینی به نام گلستان ، ترکمنچای و آخال را بر ایران تحمیل کند، نوعی روس ستیزی در میان افکار عمومی و بعضا نخبگان ایرانی نسبت به روسیه وجود داشته است.

صرفه نظر از بی اعتمادی های تاریخی، برخی تحولات معاصر از جمله همراهی مستقیم و غیرمستقیم روسیه با سیاست فشار بر ایران در دوره ریست از جمله تأیید قطعنامه های تحریمی علیه ایران و لغو قرارداد سامانه های اس-300 افزونه ای بر نگاه بی اعتماد به مسکو بوده اند.

چنین سابقه ای باعث شده است تا به کرات شاهد مطرح شدن موضوعاتی نظیر ترکمنچای دیگر به خصوص در فضای مجازی در رابطه با روسیه باشیم.

شدت این موضوع به حدی بوده است که حتی برخی از نمایندگان مجلس و از قضا آگاه به مسائل حقوقی را نیز درگیرکرده است.

این روس ستیزی از یک طرف اما طرف دیگر ماجرا را افرادی تشکیل می دهند که بدون توجه به این مسائل و با استناد به همگرایی های ایران و روسیه در منطقه و بالخص سوریه، روابط تهران و مسکو را استراتژیک ترسیم می کنند.

با این حال به نظر می رسد هیچکدام از دو رویکرد روس ستیزی و روسوفیلی نشانگر واقعیات موجود نباشند.

سایت شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از سایت خبری فراتاب ، تاریخ انتشار 22مرداد 97، کدمطلب: 8886، www.

faratab.

com
کلید واژه ها: دریای خزر - ایران - کشور - دریا - توافق - قزاقستان - جمهوری آذربایجان - مذاکرات - جمهوری - روسیه - آذربایجان - ترکمنستان - جمهوری اسلامی - رژیم - امنیت - نظامی - ساحلی - آمریکایی - ممنوعیت - مذاکره - اسلامی - سواحل - حاشیه - شوروی - اتحاد - منطقه - اجلاس - آینده - رابطه - رسانه

آخرین اخبار سرویس:
یمن با خطرناکترین بحران غذایی در جهان مواجه است

بندر چابهار از تحریم های جدید آمریکا معاف شد

مشکل بسته شدن پیج های هنرمندان در اینستاگرام چیست؟

راهپیمایی بزرگ غزه در محکومیت عادی سازی روابط با اسراییل

رشوه 300میلیون دلاری عربستان به رضاپهلوی

مخالفت هلند با تشکیل ارتش اروپایی

وزات خارجه آمریکا: به تبادل نظر با متحدان خود در خصوص قطر و جنگ یمن ادامه می دهیم

استفاده ابزاری از حقوق بشر و سازوکارهای بین المللی محکوم است

رشوه عربستان به رضاپهلوی برای اغتشاش در ایران

هشدار عفو بین الملل نسبت به وضعیت پناهجویان در لیبی

عراقچی: اروپایی ها بیشتر از دستور امریکا تبعیت می کنند

لحظه سرنوشت ساز و مهم برای پایان دادن به بحران یمن

سازمان ملل: به زودی مذاکرات یمن را در سوئد برگزار می کنیم

برای بررسی تحولات یمن، به الحدیده و صنعا سفر می کنم

ترامپ: به سوالات در مورد پرونده روسیه پاسخ دادم

ده کشته و زخمی در انفجار بمب در کراچی

نامه ویژه وزارت خارجه انگلیس به عربستان

انفجار در کراچی پاکستان چندین کشته و زخمی بر جا گذاشت

870 کودک سوری در شرق این کشور کشته شدند

صفحه نخست روزنامه های امروز، شنبه

گفتگوی ترامپ و اردوغان درباره خاشقجی

عکس های دیدنی و کمتر دیده شده از جنگ جهانی اول

همکاری ایران و روسیه درخصوص سوییفت

کمپین آلمان برای بازگشت مهاجران به کشورشان

رهبر حماس: غزه مرگ بدی را برای شما رقم می زند

بن سلمان تحریم می شود؟

کره جنوبی در مورد کنار گذاشتن نفت ایران جدی است؟

ترکیه دوباره حال عربستان را گرفت

رهبر حماس: غزه مرگ بدی را برای شما رقم می زند

زخمی شدن 40 فلسطینی در سی و چهارمین راهپیمایی بازگشت

سید عمار الحکیم: ایران منسجم تر از گذشته در مقابل تحریم های آمریکا می ایستد

حضور عظام خودرو در نمایشگاه بین المللی قطعات، لوازم و مجموعه های خودرو به روایت تصویر

ترامپ به سوالات بازپرس ویژه پرونده روسیه پاسخ داد

رؤسای جمهور آمریکا و ترکیه تلفنی درباره «خاشقچی» گفت وگو کردند

عمار حکیم: آمریکا به دنبال شکستن اراده ایران است

طرف های درگیر در جنگ یمن در حال انعقاد توافقی برای تبادل زندانیان هستند

870 کودک سوری در شرق این کشور کشته شدند

گرهارد شرودر: آمریکا مانند اشغالگر با ما رفتار می کند

اگر وارد غزه می شدیم با 500 کشته بازمی گشتیم

اردوغان و ترامپ درباره پرونده خاشقچی و گولن گفت وگو کردند

تصویب قطعنامه سازمان ملل متحد علیه اشغال بلندی های جولان

رای منفی آمریکا به قطعنامه سازمان ملل در محکومیت اشغال جولان از سوی رژیم صهیونیستی

اعمال روز نهم ماه‏ ربیع الاول

انفجار در کراچی پاکستان دو کشته برجا گذاشت

بشار الجعفری: جولان خاک سوریه است و آن را پس خواهیم گرفت

ترامپ: به سوالات بازرس ویژه دخالت روسیه در انتخابات، پاسخ دادم

هشدار برنامه جهانی غذا در مورد گرسنگی 18 میلیون یمنی

فارین پالیسی: ایران انتقام می گیرد

قطعنامه علیه اشغال بلندی های جولان توسط اسراییل

گفت وگوی تلفنی رؤسای جمهور آمریکا و ترکیه درباره «خاشقجی»

آمریکا به دنبال شکستن اراده ایران است

یونیسف: 870 کودک سوری در شرق این کشور کشته شدند

گرهارد شرودر: آمریکا مانند اشغالگر با ما رفتار می کند

هشدار عفوبین الملل نسبت به وضعیت پناهجویان در لیبی

ترامپ: به سوالات بازرس ویژه دخالت روسیه در انتخابات پاسخ دادم

آمریکا تصمیم برای استرداد گولن را در ازای نرمش ترکیه در پیگیری پرونده خاشقجی انکار کرد

پاپان تحقیقات ترکیه درباره ترور سفیر روسیه

انفجار در کراچی پاکستان دو کشته برجا گذاشت

انگشت مجاهدان فلسطینی هرگز از روی ماشه کنار نخواهد رفت

هشدار درباره وقوع جنگ سرد جدید در نظام بین الملل

حل سیاسی بحران یمن یک خواسته فوری است

اقلیم کردستان خبر توقف واردات کالاهای ایرانی را تکذیب کرد

کابینه رژیم صهیونیستی در هاله ای از ابهام

طلاب قم خواستار مسدودسازی تلگرام شدند

عربستان، گوشی نامزد خاشقجی را هک کرد

تاکید اردوغان و ترامپ بر ضرورت روشن شدن حقایق قتل خاشقجی

افشای ابعاد تازه از شکنجه های سیا

 تاکید اردوغان و ترامپ بر ضرورت روشن شدن حقایق قتل خاشقجی

شماری از اعضای یک فرقه آمریکایی در کریمه دستگیر شدند

موگرینی: از موضع عراق مقابل تحریمهای ضد ایرانی حمایت می کنیم

فضیلت انگیزه!

سنای آمریکا طرح تحریم بن سلمان را بررسی می کند

وزیر دارایی فرانسه هشدار دارد؛ وقوع جنگ سرد جدید در نظام بین الملل

آمریکا 17 مقام سعودی را تحریم کرد

تحریم بن سلمان در دستور کار سناتورهای آمریکایی

کشف گور 3700 ساله زن باردار در مصر + عکس

موگرینی: اروپا از مواضع عراق در قبال تحریم های ضدایرانی آمریکا حمایت می کند

واکنش مفتی سوریه به قتل خاشقجی

اخبار ضد و نقیض درباره وخامت حال منصور هادی

یونیسف: 870 کودک سوری در شرق این کشور کشته شدند

بارسلونا و رد شایعه دمبله- لیورپول

دانشجویان علیه سیاست های آموزشی دولت ایتالیا تظاهرات کردند

تهران از ایستگاه فضایی بین المللی! +عکس

آیا ترزا می استعفا می کند؟

امارات : فروش سلاح به بحرین امنیت منطقه را تامین می کند

القحطانی؛ دست راست بن سلمان همچنان آزاد است

حمایت آمریکا از اکتشاف گاز در آبهای قبرس

دفع حملات سنگین در جنوب شرق استان ادلب؛ تلاش تروریست ها برای اشغال « تل السلطان» و پایگاه نظامی « المجهور» ناکام ماند

زخمی شدن بیش از 40 فلسطینی در راهپیمایی بازگشت

هشدار کارشناس حقوق بشر درباره تشدید وضعیت اقشار ضعیف در انگلیس

بی میلی آمریکا به ایجاد پایگاه نظامی در لهستان

رشوه 300 میلیون دلاری ریاض به رضا پهلوی؟!

نخست وزیر انگلیس کابینه اش را ترمیم کرد / وزیر جدید برگزیت در کابینه بریتانیا تعیین شد

جامعه جهانی در مقابل جنایات وحشیانه رژیم صهیونیستی سکوت نکند

افزایش تلفات آتش سوزی در کالیفرنیا

یونیسف: 870 کودک سوری در شرق این کشور کشته شدند

خبر های ضد ونقیض از فروپاشی کابینه نتانیاهو و انحلال پارلمان صهیونیست ها

کودکان گرسنه در ساحل آفریقا به بیشترین تعداد در 10 سال گذشته رسیدند

معرفی ساز باغلاما؛ ساز ملی ترکیه

کابینه نتانیاهو فروپاشید

سهم ایران از خزر و دوئل روس ستیزان و روسوفیل ها!

سهم ایران از خزر و دوئل روس ستیزان و روسوفیل ها!