مطالب مرتبط:
گفت وگوی مشروح فارس با عبدالله انوار: خاطره جالب عبد الله انوار از علامه طباطبایی/آیرونساید رضاخان را انتخاب کرد
تکرار/گزارش فارس از آیین رونمایی از کتاب «الف لام خمینی»: خاطره جالب ناطق نوری از امام/ امام در نظر به شیخ فضل الله نوری نزدیک بود و در عمل به آیت الله نایینی
استاد هوشنگ عباس زاده عضوهیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی: روابط عمومی ها بپذیرند شغل سختی انتخاب کرده اند
علامه غریفی: وضعیت آیت الله قاسم در حال بهتر شدن است
چرا جایگزین قائم مقام آیت الله جنتی امروز در مجلس انتخاب نشد؟
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 23 مرداد 1397 ساعت 23:522018-08-14سياسي

خاطره جالب عبد الله انوار از علامه طباطبایی/ چه کسی رضاخان را انتخاب کرد؟


عبد الله انوار نسخه شناس و پژوهشگر تاریخ تهران است که عمر طولانی خود را صرف تحقیق و پژوهش کرده است.

تنها زندگی می کند و خانه اش را در آجودانیه وقف کرده است.

- ، به نقل از فارس ؛ عبد الله انوار نسخه شناس و پژوهشگر تاریخ تهران است که عمر طولانی خود را صرف تحقیق و پژوهش کرده است تنها زندگی می کند و خانه اش را در آجودانیه وقف کرده است.

پدرش سید یعقوب انوار از روحانیونی بود که به سلک مشروطه طلبان پیوست.

از ویژگی سید عبد الله انوار ذهنی حاذق است که بعد از 94 سال هنوز تواناست.

در بدو ورود به خانه کتاب های گوناگون می بینی که همه خانه را تزیین کرده است.

تنها جای برای نشست چند نفر فراهم شده است.

انوار ازدواج نکرده است اما کتاب همه زندگی انوار شده است.

قصدم از گفت وگو با انوار شنیدن ناشنیده های از بسیاری از بزرگان این کشور بود که در تاریخ این کشور نقش داشته اند پیرمرد با آنان نشست و برخاست داشته است .

اما انوار فهرست نگار بسیار فهرست وار از زندگی این بزرگان می گوید و برداشت اش از تاریخ روایت خودش است و جا برای بحث دارد.

وی خاطره هایی بسیار از دگرگونی های ایران و زندگی مردمان آن در 8 دهه گذشته بدین سو دارد.

درک بسیاری از دگرگونی های سیاسی و اجتماعی ایران در هشتاد سال دهه گذشته، دو دهه حضور در بخش نسخه های خطی کتابخانه ملی، دارد.

دانسته ها و خاطره های سیدعبدالله انوار از رخدادهای این برهه زمانی، در جایگاه تاریخ شفاهی می تواند یافته هایی ارزشمند در دسترس پژوهشگران و علاقه مندان تاریخ معاصر جای دهد.

انوار با علاقه بسیار به تحصیل در ریاضی، فلسفه، حقوق و ادبیات، خود را دامن دانش رهانید.

انوار در سال 1303 خورشیدی در تهران متولد شد.

نسب خانواده انوار به فقیه نامدار عصر صفوی سید نعمت الله جزایری می رسید و نام خانوادگی انوار نیز از کتاب وی انوار نعمانیه گرفته شده است.

مادرش دختر عموی میرزا علی خان امین الدوله بود.

*جناب انوار شما در یک خانواده مذهبی ـ سیاسی متولد شدید و با افراد تاریخی بسیاری از شهید مرتضی مطهری گرفته تا آریان پور ، جلال آل احمد ،سید احمد فردید و به نوعی با جریانات متفاوت سیاسی مرتبط و طی این هشت دهه گذشته تحولات بسیاری را شاهد بودید.

در آغاز سخن مقدمه ای از خودتان بفرمایید ، چگونه پدر شما با این که یک مجتهد بود اما طرفدار مشروطه شد؟ من در شیراز متولد شدم، پدرم مدرس معقول و منقول و با یک واسطه در فقه شاگرد شیخ مرتضی انصاری معروف بود.

وی شش تا هفت ماه شاگرد میرزا حسن جلوه و در فلسفه نیز شاگرد ملاهادی سبزواری و سپس شاگرد میرزا حسن کرمانی شد.

وی فلسفه متعالیه را نزد آمیرزا هاشم اشکوری از بزرگان عرفان و فلسفه آموخت حتی او حسن زنجانی را در اصول نیز درک کرده بود.

آمیرزا حسن زنجانی زبان عربی را خوب می دانست مجلاتی که در مصر چاپ و منتشر می شد را می شناخت و سر درس برای شاگردان خودش آنها را توضیح می داد پدر بعد از این درس با مفاهیم مشروطه مثل آزادی آشنا شد و به جریان مشروطه خواه پیوست.

پدرم با ملک متکلمین آشنا و سپس زندانی شد و مجازات بسیار سنگینی را تحمل کرد پدرم را باغ شاه بردند و بر گردنش زنجیر آویختند.

مجازات های آن دوره با امروز قابل قیاس نیست.

پدر محاکمه و از تهران به نور تبعید شد و پس از فتح تهران توسط مشروطه خواهان به دعوت میرزا حسین خان سپهسالار به تهران آمد.

*چطور شد که سرانجام مشروطه منتهی به حکومت رضا شاه شد و پیش بینی که مشروعه خواهان از مشروطه کردند به وقوع پیوست؟ در دوران مشروطیت استبداد از بین رفت اما به دلیل مشکلات گوناگون ایران از هم پاشید چند قحطی بزرگ به وقوع پیوست به گونه ای که خود مستوفی الممالک دعا می کرد که تهران را ترک کند.

حکومتی ها در فکر این بودند مردی بیاید تا مشکلات ایران را حل کند.

*آیا این اتفاقات ناشی از جبر زمانه بود؟ بسیاری از جوانان با تاریخ معاصر خود آشنا نیستند در همان زمان اگر کسی تصمیم ، می گرفت از تهران به مشهد سفر کند در بسیاری مناطق راهزنان به کاروان ها حمله کرده و کاروان را لخت می کردند حتی یکی از گردشگران آلمانی که در آن دوره به ایران آمده بود، نقل می کرد که لباس گدایی پوشیده تا مورد حمله راهزنان قرار نگیرد.

در این شرایط مسائل این چنینی باعث شد که زمینه برای بر سر کار آمدن رضاشاه فراهم شود.

به محض انجام کودتا توسط رضاخان وسیدضیاء درایران ، همه رجال طرفدار کودتا از مصدق تا مشیرالدوله و موتمن الملک ، مستوفی الممالک تا پدر بنده تا زمانیکه حس می کردند رضاخان به درد می خورد، طرفدار او شدند.

بعدها حتی پدر من نیزمغضوب رضا شاه شد .

*علت مغضوب شدن پدر شما چه بود؟ پدرم به تیمورتاش نزدیک بود بعد از اختلاف تیمورتاش و رضاخان مورد غضب حکومت قرار گرفت.

*شما در خاطراتتان گفته بودید که مادرتان بعد از قضیه کشف حجاب دیگر از خانه بیرون نرفت و پدر نیز برای اینکه بیرون از منزل به حمام نرود، در منزل حمام ساخت.

این را گفتم تا سبک زندگی مردم آن دوره را به ویژه در نوع لباس پوشیدن، معاشرت وغذاخوردن که در تاریخ مغفول مانده برایمان توضیح دهید؟ از دوره ناصرالدین شاه به تدریج سبک زندگی مردم تغییر پیدا کرد حتی کسانی که فرنگ رفتند به مردم توضیح می دادند که روش غذا خوردن ما با غربی ها متفاوت است این طور شد که مادرم دیگر در زمان کشف حجاب از منزل بیرون نرفت.

*از این منظر این سوال را پرسیدم چون بیشتر سبک زندگی مردم، نوع آداب و رفتار آنها در تاریخ گم می شود و روایتی ازآنها کمتر وجود دارد.

پوشش بانوان قبل از کشف حجاب، چادر سیاه بود.

هر محله ای لباس مخصوص خودش را داشت که البته به نظر من جالب نبود.

حتی پس از اینکه رضاخان به قدرت رسید قانونی تحت عنوان قانون لباس متحد الشکل گذاشت این سیاست ادامه پیدا کرد تا خیلی از روحانیون مجبور شدند لباس خود را کنار بگذارند حتی سربرهنگی را در جامعه رواج داد.

*در آغاز مشروطه حد و حدود تهران چقدر بود، آیا مشروطه در حد و حدود تهران تأثیری داشت؟ بعد از مشروطیت رژیم استبدادی از بین رفت و رژیم جدید هنوز نیامده بود.

مملکت کاملا از هم گسیخته شده بود.

در نواحی مختلف ایلات حاکم بودند نواحی شمالی بیشتر به سمت کمونیست ها تمایل پیدا کرده بودند و دولت از ترس کمونیست شدن بعضی مناطق ایران رییس قزاق ها که روس بود را عوض کرد.

بعضی از نیروهای کمونیست از شوروی به ایران حمله ور شدند حتی ارتش قزاق در مقابله با آنها شکست خورد، فرماندهی قزاق را بهآیرون ساید انگلیسی سپردند پیش از این او فرمانده قشون انگلیسی در مصر بود، بعد از اینکه مأموریتش تمام شد به ایران آمد.

بعد از آنکه جنگ تمام شد قرار شد که آیرون ساید ایران را ترک کند و به او گفتند که یک نفر فرمانده برای ایران پیدا کن .

تمام قزاق هایی که شکست خورده بودند در آق بابای قزوین پایگاه داشتند و آیرون ساید نیز رضاخان را یافت.

زمانیکه آیرون ساید رضاخان را پیدا کرد، رضا خان تب شدید مالاریا داشت اما بسیار منظم بود بعدها من پیگیر بودم که چطور آیرونساید رضاخان را پیدا کرد.

آیرون ساید در گفت وگویی با مصطفی فاتح در لندن گفته بود برای انتخاب رضا خان سی پرونده افراد مختلف را مطالعه کردیم و متوجه شدیم که رضاخان از همه آنها بهتر است.

آیرون ساید با رضاخان قرار گذاشت اگر دولت را به دست بیاورد با احمدشاه قاجار کاری نداشته باشد اما بعد از اینکه به سلطنت رسید گفته بود که من قصد این را نداشتم که احمدشاه را از ایران خارج کنم خود او علاقه ای به سلطنت نداشت و برادر احمدشاه نیز مزاحمت ایجاد میکند.

*آیا رضاخان را برای نخست وزیری انتخاب کرده بودند ؟ بله اینگونه به نظر می رسید و تمام رجال از مصدق تا افراد دیگر با رییس الوزرایی یا سردار سپه رضاخان موافق بودند.

*آقای مدرس چطور؟ خیر، مدرس با رضاخان موافق نبود اما در مقابل رضاخان شیخ خزعل را انتخاب کرده بود.

من هفده ساله بودم که رضاشاه از ایران رفت.

*برخی معتقدند قرارداد دارسی که رضاخان با انگلیسی ها بست قرارداد خائنانه ای بود.

قرارداد دارسی را مفصل تقی زاده نوشت.

این قرارداد به کوشش تقی زاده، ذکاءالملک ،علی اکبر داور در حال تدوین بود که رضاخان از روی عصبانیت پرونده را در آتش انداخت.

پس از آن انگلیسی ها آمدند.

انگلیس ها در جنگ جهانی اول حاکم تمام دنیا بودند همانطور که امروز آمریکا چنین هژمونی دارد .

انگلیسی ها رییس شرکت نفت خود را به ایران فرستادند.

رییس شرکت نفت انگلیس با رضاخان دیدار کرد و تهدید کرد که در صورت عدم انعقاد قرارداد نیروهایشان را در خلیج فارس پیاده می کنند.

تقی زاده می گفت که ما مبهوت شدیم! .

*یعنی رضاخان در مقابل جنگ ، دارسی را پذیرفت؟ بله، البته من از رضاخان دفاع نمی کنم اما تاریخ را روایت می کنم.

تقی زاده می گفت که مسئله اقتصاد نبود اما امنیت انگلیسی برای نفت برقرار بود و انگلیس ها هم می گفتند که ما امنیت نفت را برقرار می کنیم چون آن زمان نه روس ها نه انگلیس ها و نه هیچ کشور دیگر دنیا قدرت مقابله با آمریکا را نداشتند.

* برخی معتقدند چون رضا خان انگلیسی بود نگذاشت کسی در ایران با آلمان ها قرارداد نفتی ببندد.

رضاشاه را به دلیل نزدیکی بیش از حد به آلمان ها از سلطنت خلع کردند.

همه راه آهن ها را آلمان ها در ایران کشیدند.

داور در قراردادی که با آلمان ها بست اشتباه کرد و از کار برکنار شد.

در ایران قانون وجود نداشت به همین دلیل نمی توانستیم قانون کاپیتولاسیون را لغو کنیم.

بعد از جاری شدن قانون کاپیتولاسیون لغو شد.

میرزاعلی اکبر داور بهترین قانون آیین و دادرسی را برای کشور نوشت.

* آقای انوار خلیل ملکی یک جمله تاریخی دارد که ما کمونیسم را انتخاب نکردیم و کمونیسم ما را انتخاب کرد و این سخن به این معنی است که بسیاری از تحصیلکرده ها ی ما در آن دوران جذب حزب توده می شدند.

آیا شما به حزب توده تمایل داشتید؟ آن روز حزب توده در ایران تاسیس شد.

به افتضاح روزهای آخرش نرسیده بود.

من دو تا استاد درجه یک به نام شهید نورایی و مرحوم محمود صناعی داشتم که مرا تشویق کردند عضو حزب توده شوم.

خلیل ملکی و انشعابیون حزب توده معتقد بودند.

استالین همان تزار بود که رنگ عوض کرد.

* اعضای حزب توده تا زمانی که حزب در کشورغیرقانونی شد هژمونی روسیه را پذیرفته بودند اما افرادی مانند خلیل ملکی نپذیرفت ناشی از چه بود؟ * شما در جریان کودتای 28 مرداد 1320 هجری شمسی کجا بودید.

بنده با سرلشکر فربد که آن موقع سروان بود به خانه مصدق رفتیم که اوباش در حال تخریب خانه مصدق بود.

صبح روز کودتا به کتابخانه مجلس رفتم و در حال مطالعه بودم که حدود ساعت 11 صبح معاون کتابخانه آمده بود و به کسانی که در کتابخانه مشغول مطالعه کتاب بودند گفته بود آقایان تشریف ببرید وضعیت غیر عادی است و من و سروان فربد بعد از ظهر به سمت خانه مصدق رفتیم و دیدیم که کودتای 28 مرداد آغاز شده بود و تانک آورده بودند و به کمک اوباش خانه مصدق را ویران کردند و روشنفکران نسبت به کودتا بی تفاوت نشدند و جلال بعد از کودتا چند مقاله نوشت و نسبت به کودتا اعتراض کرد.

آل احمد تا آخر عمر مبارز بود برخی از نسل جوان به خاطر کتاب غربزدگی او انتقاداتی به ایشان دارند که در حالی که کتاب غربزدگی اعتراض به آمریکایی ها بود.

*یکی از دوران تاریخی ایران شهریور1320 است.

شما با جلال آل احمد آن دوره دوستی نزدیکی داشتید .

ما در دانشسرا هم کلاس بودیم البته رشته های متفاوت را انتخاب کردیم اما تا انتها با هم دوست بودیم.

*از نظر سیاسی آل احمد و خلیل ملکی خیلی به هم نزدیک بودند؟ بله.

خلیل ملکی در بین کمونیست ها بسیار با سواد بود تنها کسی بود که کتاب مارکس را خواند و مارکسیسم را خوب می شناخت.

دو نفر در آن زمان به استالین حمله کردن یکی مارشال تیتو رییس جمهور اسبق یوگسلاوی و دیگری خلیل ملکی بود اما چون ملکی مقامی نداشت زیاد سخنانش مورد توجه قرار نگرفت.

او به استالین می گفت این راهی که شما می روید به ترکستان است و کمونیسم را به ورطه شکست می کشاند.

*با توجه به درک آن دوره چه ویژگی هایی از سال 1328 تا شهریور 1332 وجود داشت که این اندازه در تاریخ ایران برجسته شده بود؟ چون در آن دوره آزادی وجود داشت اما از زمان رضاخان قلم ها بسته شد.

*برگردیم به شرایط دوران خودتان.

چطور شد که شما حقوق را در دانشگاه انتخاب کردید اما تغییر رشته دادید و ریاضی خواندید.

پدر شما معتقد بود که چرا معقول نمی خوانی اما اعتباریات میخوانی؟ من هفتاد و اندی سال پیش می خواستم وارد دانشگاه شوم در سال 21 هجری شمسی اصلا کنکوری وجود نداشت.

چون افراد اندکی بودند که قصد داشتند دروس عالیه بخوانند تنها مدرسه حقوق بود که شرکت کننده زیاد داشت چون افرادی که علوم حوزوی تحصیل کرده بودند نیز قادر بودند در مدرسه حقوق تحصیل کنند.

هزار نفر آن دوره شرکت کردند که از این بین سی نفر پذیرش می شدند و من یکی از آنها بودم.

پدرم معتقد بود که تا زمانی علوم اصیل هست چرا علوم اعتباری مطالعه کنی؟ من هم رشته ریاضی را انتخاب کردم و البته در دانشکده حقوق هم می خواندم.

*شما علوم حوزوی هم خواندید و با شهید مطهری هم ارتباط داشتید؟ من جامع المقدمات و سیوطی را خوانده ام.

چهار جلد مقدمات و سیوطی که صرف و نحو قدیمی بود را با دقت مطالعه کرده ام.

سیوطیرا نزد را رضا برقعی خواندم آقای برقعی به من می گفت که آقای مطهری از طلبه های حوزه علمیه قم هست تازگی هم متأهل شده است و ماهی چهل تومان شهریه دریافت می کند و من حاضر شدم درسال 1330 ماهی صد تومان به آقای مطهری بدهم تا او شرح منظومه هادی سبزواری را به من یاد دهد .

من به آقای مطهری گفتم که من شرح منظومه را می خوانم هر جا اشکال داشتم شما برایم توضیح دهید شش ماه من درس را فرا گرفتم بعد از آن آقای مطهری گفت که دیگر به این روش به کسی درس نمی دهد.

*خاطره ای از شهید مطهری دارید؟ ایشان فرد بسیار شریفی بود یک روز خاطرم است که به من گفت روزی در خلوتش با خدا صحبت می کردم و از نظر عقلی به این رسیده که نمیتواند بدون در نظر گرفتن یاد و نام و ذکر خدا امکان زندگی نداشته باشد.

من باعلامه طباطبایی هم ارتباطات زیادی داشتم علامه به من علاقه داشت او مرد ریاضت کشیده ای بود همه کتاب های اسفار را خوانده بود و زمانی که به حوزه علمیه رفت کلاس فلسفه اش بسیار رونق داشت .

خاطره ای جالب از علامه دارم خاطرم است که روزی علامه در انجمن حکمت و فلسفه امروز که آن زمان نام دیگری داشت حضور یافت.

او پنج شنبه ها غروب بدانجا می رفت و من هم آن زمان بدانجا می رفتم.

خاطرم است که دو دختر آمریکایی به انجمن آمدند که از دانشگاه کلمبیا مافوق لیسانس گرفته بودند و چند بحث درباره معقولات داشتند آنها وقتی علامه را دیدند در زمینه معقولات خواستند چند سوال از علامه بپرسند اما لباس بدون آستین داشتند، من هم آنجا نقش مترجم را داشتم.

من به دخترها گفتم که علامه یک قدیس است و شما چرا با این پوشش اینجا آمدید که علامه به من گفت کاری با آنها نداشته باش.

اجازه بده سوالاتشان را بپرسند.

*شما با بزرگان زیادی ارتباط داشتید از پروفسور هشترودی تاجعفر شهیدی و مرتضی مطهری.

آقای شهیدی بیش از آنکه کار علمی انجام دهد کار اداری داشت .

*مثل اینکه با جلال آشتیانی هم رفاقت داشتید.

؟ آشتیانی هر زمان به تهران می آمد به منزل ما می آمد و با هم بحث های علمی میکردیم او بسیار آدم شوخ طبعی بود.

* آیا جلال آل احمد در سال های آخر عمرش گرایش به مذهب پیدا کرده بود؟ بله جلال در آخر عمر به این اعتقاد رسیده بود که اگر انسان دارای ویژگی پول پرستی و مقام پرستی باشد برای رسیدن به اهداف شخصی خود گرایش های مختلف پیدا می کند.

انسان باید عقاید مذهبی داشته باشد به معاد اعتقاد داشته باشد تا دچار دگردیسی نشود و جلال به کارکرد مذهب اعتقاد داشت.

* بیشتر تالیفات شما شرح و ترجمه بود؟ نه من 11 جلد لغتنامه نوشتم.

10 جلد نسخ خطی برای کتابخانه نوشتم.

هر چند اساتید دانشگاه الان با آن زمان متفاوت هستند.

من به یک دانشجوی خانم که دکترای حقوق گرفته بود گفتم شما باید در رشته حقوق یک واحد اقتصاد هم می خواندید یا حقوق مدنی می خواندید.

مرحوم دکتر عمید به ما درس می داد مثل یک فقیه به ما درس می داد.

متاسفانه یکسری بی پرنسی بی در جامعه می بینیم یکی از چیزهای که جامعه را به ابتذال می کشد پول پرستی بی حد است.

این خانه که می بینید را بخشیدم گفتم تا من زنده ام در آن زندگی می کنم.

معتقدم دین باید در جامعه ساری و جاری باشد آن زمان روحانیت برای ما سمبل بودند.

یکی از سرمشق های من در زندگی علامه طباطبایی بود.

من به اتفاق یکی از دوستانم برای دیدن ایشان به قم رفتیم.

خانمش گفته بود علامه رفته نان بخرد و منتظر ماندیم و دیدیم علامه با یک سنگک در حال برگشت به خانه است.

* شما بین دیکتاتوری و استبداد فرق گذاشتید و معتقدید رضا خان دیکتاتور بود اما دوران قبل از رضاخان استبدادی بود.

استبداد با دیکتاتوری فرق دارد.

دیکتاتور متناسب با یکسری قوانین اعمال قدرت انجام می دهد اما مستبد هر امری را دیکته می کند بدون اینکه شبیه هم باشند.

بخشی از مشکلاتی که در کشورمان است مشکلات فرهنگی است چون ما زمینه دیکتاتوری را در کشور فراهم می کنیم.

در کدام کشور مثل کشور ما تملق گویی وجود دارد.

مصدق زمانی که قدرت را گرفت علاقمند بود اختیار جدیدی را بگیرد برای اینکه نظام بروکراسی کشور کار نمی کرد.

*شما یکی از دوستان جلال بودید در تشکیل کانون نویسندگان که آل احمد وجود داشت بین هویدا و آل احمد چه گذشت.

جلال آل احمد در آن جلسه به هویدا انتقاد کرد و گفت شما نمی توانید جلوی آزادی را بگیرید و هویدا هم در آن جلسه نگفت من جلوی آزادی را می گیرم.

پهلوی دوم چون دیکتاتور بود می خواست ظاهر را حفظ کند و هویدا می خواست خود را به شاه نزدیک کند.

دو گروه در کانون نویسندگان آن روز وجود داشتند گروه چپگرا به رهبری به آذین و گروه دیگر غیرچپگرا به نام جلال آل احمد.

من تیمسار پاکروان که به کتابخانه ملی آمد دیدار داشتم که تیمسار پاکروان به من گفت به شاه گفتم ساواک باید وجود داشته باشد اما نباید سانسور دست ساواک باشد.

به نظرم یکی از عامل های انقلاب ظلمی بود که ساواک به مردم کرد.


کلید واژه ها: تاریخ - زندگی - خانه - کتاب - سیاسی - تهران - خانواده - طولانی - مشروطه - نام خانوادگی - جلال آل احمد - امین الدوله - مرتضی - ایران - فلسفه - کتابخانه - کشور - هایی - اجتماعی - خورشیدی - انصاری - متفاوت - پیرمرد - تاریخی - برداشت - انتخاب - ازدواج - آریان - تزیین - مطهری

آخرین اخبار سرویس:
امنیت یک یا چند کشور از راه ناامنی سایر کشورها حاصل نمی شود

نمایش مبتذل یا تئاتر خانواده/5 مراقب ابتذال در تئاتر باشیم/ تئاتری ها وجدان خود را قاضی کنند

عناوین روزنامه های سیاسی 23 آبان 97/ درس های تحریم های 91 +تصاویر

جلسه وفاق المدارس العربیه پاکستان در جامعه اشرفیه لاهور برگزار شد+ تصاویر

تلاش بیهوده بن سلمان برای ضربه زدن به ایران با هدف خوش خدمتی به آمریکا و اسراییل

پشت صحنه مخالفت با وزیر خارجه

کجای مدیریت می لنگد؟

نشست صمیمی فرمانده نیروی هوایی ارتش با خلبانان پایگاه مهرآباد

کودکان چگونه قران حفظ می کنند؟

نهضت اسلام در قبال مسائل روز خود پاسخگو و واقع بین بود

روزنامه های چهارشنبه 23 آبان 97

بهانه های دموکرات ها برای مچ گیری از ترامپ

بدون عنوان

نمی توان در همه احکام قضایی تخفیف قائل شد

روزهای ناخوش علم

ماهواره بلای جان خانواده های ایرانی است

یادداشت خداحافظی سفیر ایران در کویت در آستانه بازگشت به تهران

اتحاد ملت افغان تنها راهکار خروج آمریکا از خاک این کشور است

ظریف را باید وزیر امور گل به خودی بنامیم/اظهارات اخیر سند بی عرضگی کابینه است

گفته های داروغه زاده درباره فیلم های مستهجن و توقیفی

نماینده پزشکان طرحی: اخذ تعهدنامه محضری حق هرگونه اعتراض دانشجویان رزیدنتی را سلب می کند

5 استثنایی که می توانید به نامحرم نگاه کنید

جدیدترین نوع باشگاه ها می آیند

نام پسر رهبر حزب الله به فهرست تروریستی اضافه شد

سوره های مبارکه بقره آیات 183-186 و قدر+صوت

ژاپن: دنبال راهکارهای مناسب برای خرید نفت ایران هستیم

نبیونی در گفت وگو با فارس مطرح کرد ظریف را باید وزیر امور گل به خودی بنامیم/اظهارات اخیر سند بی عرضگی کابینه است

ماجراهای بامزه «علی اوجی» و هواپیما سوارشدنش/عکس

موتورسیکلت قابل شارژی که با یک چرخ کار می کند

طرح پیشنهاد ارتش مستقل اروپا به دنبال یکه تازی های ترامپ

مقاومت فلسطین، صهیونیست ها را متوقف می کند

شک در صحت قرائت صیغه ازدواج

من شرمنده این همه شهید و مجروح انقلاب و جنگ تحمیلی هستم

پولشویی در ایران یک واقعیت است/ ده ها و صدها میلیارد هزینه تبلیغات و فضاسازی کنند

ساخت مجتمع مدرن شهربازی کیش آغاز شد

سی ان ان از دولت دونالد ترامپ شکایت کرد

معاون استاندار یزد خواستار شد؛ روابط عمومی ها در فعالیت های ترویجی کتاب و کتابخوانی پیش قدم باشند

تاج صنعت دفاعی جمهوری اسلامی ایران را بشناسیم

آغاز فعالیت شهردار جدید تهران در توییتر / سلام بر طهران «شهری برای همه»

تیپ دهه شصتی «لیندا کیانی» را دیده اید؟ /عکس

متن شکواییه 10 بندی نمایندگان از آخوندی منتشر شد

احیای فرهنگ وقف لازمه رفع مشکلات جامعه است

جمعه دوم آذر بزرگترین حراج سال بامیلو برگزار می شود

مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن منصوب شد

ژاپن: دنبال راهکارهای مناسب برای خرید نفت ایران هستیم

عضو کمیسیون حقوقی مجلس: رایزنی برای سوخت رسانی به هواپیماهای ایرانی آغاز شد/ موضوع ممانعت از فروش سوخت به هواپیماهای ایرانی به روابط 2 کشور ربطی ندارد

دادستان تهران در گفت وگوی اختصاصی با فارس: نمی توان در همه احکام قضایی تخفیف قائل شد/باید سراغ وحدت رویه برویم قوانین کافی است

فتاوای آیت الله العظمی مظاهری (مدظله) در مورد اجاره

فتاوای آیت الله العظمی سبحانی (مدظله) در مورد اجاره

فتاوای آیت الله العظمی جوادی آملی (مدظله) در مورد اجاره

فتاوای آیت الله العظمی نوری همدانی (مدظله) در مورد اجاره

10 جمله ممنوعه در محل کار!!

ویدئو / تئاتری با هنرمندی مددجویان کهریزک

فتاوای آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله) در مورد سر قفلی

فتاوای آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله) در مورد متفرقه اجاره

فتاوای آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله) در مورد احکام اجاره

خشونت در سیما و بازتاب آن در جامعه

هجمه سخت به حقیقت ظریف

اروپا به دنبال ایجاد ساز و کاری در مقابل سوییفت است

عکس نوشته زن و شوهری عاشقانه

اختلاف تصاویر را بیابید

سکینه ی کبری (س)، مشعل معرفت و دانش عربی +سخن نگاشت

فتاوای آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله) در مورد مال مورد اجاره

فتاوای آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مدظله) در مورد سرقفلی و حق کسب

فتاوای آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مدظله) در مورد رهن و اجاره

فتاوای آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مدظله) درمورد اجاره طلا

جامعه به وقف نیازمند است /تشکیل بنیاد یاوران وقف علم و فناوری در قم

دو سخنگو با دو مأموریت

راه دشوار شهردار تهران

آغازگر حمله مقصر است! البته اگر «اسراییل» نباشد

کلاه شرعی

فال روزانه چهارشنبه 23 آبان 1397

رحیم پور ازغدی: در کاهش جمعیت از غرب جلو افتاده ایم

تاکید بر یکپارچگی در راهبرد ملی کیفیت و نظام استانداردسازی

همکاری موسسات خیریه با «فارس من»

همایش باستان شناسی و حفاظت در امتداد راه ابریشم آغاز شد

کنگره بین المللی سلامت برای صلح در شیراز

نشست شورای هماهنگی روابط عمومی های صنعت بیمه

چند نفر دیگر می گویند خودتان می دانید و مملکتتان

معرفت، ایمان و رفتار قرآنی اضلاع توسعه فرهنگ قرآنی هستند

معنی رحمان و رحیم بودن خداوند متعال چیست؟

طرح بومی گزینی ظلم به فرزندانمان است

5 گزینه نهایی شهرداری مشهد مشخص شدند

اوج هیجان و لذت در بهترین شهربازی های جهان

سوءاستفاده از فضای مجازی برای ترویج خشونت و نفرت پراکنی

منفورترین افراد نزد خداوند چه کسانی هستند؟

درخواست های رهبری از اعضای سپاه

14 هزار میلیارد فرار مالیاتی به عنوان پولشویی کشف شده است

گنبد بارگاه امام رضا (ع) در اوایل سال 1310/ عکس

آشنا به بولتون: دعا کنید هسته ما بیرون نزند!

طرح نمایندگان برای سوال از ظریف درباره ادعای پولشویی

در گفت وگوی علیرضا اکبری با فارس مطرح شد؛ اعتراض استاتیک بهترین رویکرد در مقابل اهمال غرب در رفع تحریم هاست

ترتیل صفحه 506 قرآن باصدای استاد پرهیزکار+صوت و متن آیات

وقتی با مرگ فقط یک آینه فاصله داری!

آغاز به کار سومین همایش بین المللی باستان شناسی و حفاظت در امتداد راه ابریشم

امیرعبداللهیان: مقاومت ⁩فلسطین، ⁧⁩صهیونیست ها را متوقف و پشیمان می کند

طرح بومی گزینی ظلم به فرزندانمان است

گزارش مجلس از عملکرد هیات عالی مقررات زدایی

کشف 810 تن موادمخدر توسط ایران در سال 96

قدردانی امیرعبداللهیان از حمایت های سیاسی دولت ژاپن

خاطره جالب عبد الله انوار از علامه طباطبایی/ چه کسی رضاخان را انتخاب کرد؟

خاطره جالب عبد الله انوار از علامه طباطبایی/ چه کسی رضاخان را انتخاب کرد؟