مطالب مرتبط:
یک نماینده اصلاح طلب: تیم اقتصادی دولت توان مقابله با جنگ اقتصادی را ندارد
ناتوانی برخی چهره های اقتصادی دولت در حل مشکلات معیشتی مردم
کاکاوند در اختتامیه جشنواره هنری «ام اس»: کلیپ «یادگار سرو» تصور اشتباه مخاطبان از بیماری ام اس را اصلاح می کند
بازار سهام شاهد اصلاح قیمت ها/ روزهای خوب نوسانگیران بازار سهام
افتتاح پروژه های پرخطر در شهر/ انکار واقعیت به جای اصلاح نواقص / پروژه های نیمه تمام، تأثیری جدی بر امنیت شهروندان نیز گذاشته است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 22 تیر 1397 ساعت 08:252018-07-13اقتصادي

ناتوانی دولت های قاجاری در اصلاح امور مالی


مشکلات مالی در تاریخ ایران پدیده جدیدی نبود.

با این همه تا پیش از ورود مدرنیته به کشور و بر هم خوردن توازن اقتصاد سنتی، کار ویژه ای درون همان اقتصاد پاسخگوی نیازهای کشور بود اما با ورود مدرنیته و نهادهای مدرن این وضعیت دگرگون شد و دولت دیگر قادر به کنترل .

- مشکلات مالی در تاریخ ایران پدیده جدیدی نبود.

با این همه تا پیش از ورود مدرنیته به کشور و بر هم خوردن توازن اقتصاد سنتی، کار ویژه ای درون همان اقتصاد پاسخگوی نیازهای کشور بود اما با ورود مدرنیته و نهادهای مدرن این وضعیت دگرگون شد و دولت دیگر قادر به کنترل شرایط اقتصادی کشور نبود.

به این ترتیب اصلاحاتی متناسب با وضعیت جدید ضروری می نمود.

زنجیره اشتباهات دولتی شعار سال:" مشکلات مالی در تاریخ ایران پدیده جدیدی نبود.

با این همه تا پیش از ورود مدرنیته به کشور و بر هم خوردن توازن اقتصاد سنتی، کار ویژه ای درون همان اقتصاد پاسخگوی نیازهای کشور بود اما با ورود مدرنیته و نهادهای مدرن این وضعیت دگرگون شد و دولت دیگر قادر به کنترل شرایط اقتصادی کشور نبود.

به این ترتیب اصلاحاتی متناسب با وضعیت جدید ضروری می نمود.

پستخانه و مالیه در دوره قاجار یکی از نخستین اصلاحات در حوزه مالیه توسط امیرکبیر صورت گرفت.

او در یک اقدام اولیه به این منظور کوشید تا مشکل کمبود عایدات نسبت به هزینه های کشور را جبران کند.

در نخستین اقدام تلاش شد از هزینه های دولت و دربار بکاهد.

این اصلاحات تا آنجا پیش رفت که حتی برای شاه که تا پیش از آن بی حساب از خزانه سهم می برد مقرری تعیین شد.

اوضاع مالیاتی وضعیت دیگری بود که ساماندهی به آن در اولویت اصلاح قرار گرفت.

در نخستین گام تلاش شد مالیات حکام ولایات را که تا پیش از آن از پرداخت مالیات سرباز می زنند، وصول کند تا از این گذر کمبود بودجه جبران شود.

به علاوه با رسم دیرپای رشوه گیری که در ساختار اداری ایران معمول بود مقابله کرد.

به این ترتیب در میان هفت وزارتخانه ای که برای این دوره تعریف شده بود، وزارت مالیه نقش مهمی داشت و اصلاحات صورت گرفته در چارچوب آن بخش مهمی از فعالیت های اصلاحی دوران امیرکبیر را شامل می شد.

منابع درآمد دولت در این زمان منابع عمده در آمد دولت شامل مالیات های مستقیم از جمله مالیات بر اراضی مزروعی، احشام و اغنام، کسبه و اهل حرفه و مالیات بر معادن می شد.

نکته ای که در مورد مالیات ها اوضاع را پیچیده می کرد، یکسان نبودن منشأ مالیات ها و نحوه وصول آنها بود.

البته این امر تا حدود زیادی ناشی از وضعیت معیشتی، اوضاع جوی و استعدادهای اقتصادی حاکم بر مناطق مختلف کشور بود.

در مناطق شهری مالیات برای کسبه و تجار وضع می شد.

در نواحی روستایی زمین محلی برای دریافت مالیات بود و در میان ایلات و عشایر، احشام و اغنام منبع عمده اخذ مالیات به حساب می آمدند.

در بسیاری از موارد این انصاف حکام محلی بود که میزان آن را تعیین می کرد و حتی سهم دولت نیز تا حدود زیادی بستگی با همکاری آنها با دولت مرکزی داشت.

درآمد عمده دیگری که دولت می توانست انتظار تامین بودجه را از منبع آن داشته باشد، عایدات گمرکی بود.

این بخش از درآمد اما به طور مستقیم توسط دولت وصول نمی شد بلکه تا سال 1278ه.

ش دولت گمرکات را به اشخاص که عمدتا از ایلات مناطق مرزی بودند، اجاره می داد و سهمی از آن را دریافت می کرد.

با این حال گمرک نیز به زودی در زمره امتیازات این عصر به بیگانگان سپرده شد و در ابتدا روسیه و سپس انگلیس موفق شدند سهم کمتری را برای کالاهای وارداتی خود پرداخت کنند که این امر به زودی باعث به هم خوردن توازن در بازار و غیرقابل رقابت شدن کالاهای ایرانی در برابر اجناس خارجی شد.

ورود نوز بلژیکی به مجموعه گمرک ایران و ریاست او نیز نه تنها کار را آسان تر نکرد بلکه بر پیچیدگی امور افزود.

پست و تلگراف منبع درآمد دیگری بود که آن نیز به یک هیات اتریشی واگذار شد و از این رهگذر نیز مبالغی از درآمد به دولت تعلق می گرفت.

ضرابخانه دولتی در اختیار وزارت مالیه قرار داشت.

پس از تاسیس بانک شاهنشاهی این بانک متولی ضرابخانه شد و در دوره مظفری اداره آن به وزارت داخله واگذار شد.

ضرابخانه نیز برای مدتی به بلژیکی ها سپرده شد و بخشی از در آمد آن در اختیار دولت قرار می گرفت.

خالصه جات از دیگر منابع اصلی درآمدهای دولت ها در ایران به شمار می رفت و در دوره های مختلف بسته به میزان اقتدار و حوزه نفوذ دولت ها، میزان خالصه جات نیز متفاوت بود.

کار تصاحب زمین ها به عنوان خالصه در دوره قاجار نیز ادامه داشت و حاصل این زمین ها یکی از منابع درآمد به شمار می رفت.

معادن ایران در این زمان چندان قابلیت استفاده نداشتند.

نخست آنکه وسایل مناسب به منظور حفاری وجود نداشت و گذشته از آن حتی اگر کسانی امکان حفاری پیدا می کردند، به جهت فقدان راه های ارتباطی مناسب کار حمل ونقل آن ها با دشواری مواجه بود.

به علاوه چون در ایران صنایع چندانی برای بهره برداری از معادن وجود نداشت، همین مقدار کشف و حمل شده را نیز باید به صورت خام به فروش می رساندند.

به این ترتیب اگرچه معادن بسیاری در خاک ایران وجود داشت اما در آمد آن چندان قابل توجه نبود.

گذشته از این منابع، دولت از طریق پاره ای از امور اداری نیز کسب درآمد می کرد.

صدور تذکره عبور و مرور و جواز برای مسافران از جمله این درآمدها بود.

به مرور امتیازات نیز در زمره درآمدهای اصلی دولت قرار گرفت که هم به صورت داخلی به شماری از رجال و شاهزادگان و هم به کشورهای خارجی اعطا می شد.

چالش های نظام مالی ایران زمانی که کشوری بر سر راه ارتباطی غرب به شرق قرار دارد، باید از وضعیت ممتاز اقتصادی برخوردار باشد.

یعنی دست کم رونق تجارت می توانست اوضاع اقتصاد ایران را سامان دهد اما فقدان مدیریت موجب شد چنین فرصتی خود زمینه ساز بحران شود.

از یکسو توجهات سیاسی از طرف قدرت های جهانی را افزایش داد و از سوی دیگر تجارت در این محدوده که آزادی رفت و آمد را در پی داشت، موجب نوعی آزادی پولی نیز شد.

وضع به گونه ای بود که کاروان های شرقی با پول های آسیایی و قافله های غربی با مسکوکات مناطق اطراف مدیترانه مایحتاج خود را در ایران تهیه می کردند.

به این ترتیب پول های مختلفی در کشور رواج داشت و سیستم خاصی در جهت کنترل نوع معاملات وجود نداشت.

1) بحران پولی در طول قرن نوزدهم پول ایران روندی نزولی را سپری می کرد.

به این ترتیب قیمت ها بالا می رفت و در نتیجه آن نه تنها مردم قدرت خرید خود را از دست می دادند، بلکه دولت نیز نمی توانست هزینه ها و مخارج خود را کنترل کند و به این ترتیب روزبه روز مقروض تر می شد و دست به دامان خارجی ها به منظور استقراض می شد.

درست در همین میانه که مصلحان ایرانی می کوشیدند شاه را با تحولات دنیای جدید آشنا کنند، خزانه خالی بود و این امر نیز دلیل دیگری برای وام های خارجی شد.

کاهش ارزش پول ایران علل گوناگونی داشت.

در این زمان پول ایران عمدتا مبتنی بر نقره با پشتوانه طلا بود.

با کاهش قیمت جهانی نقره، همه کشورهایی که پول رایج آنها وابسته به نقره بود، لاجرم با کاهش ارزش پول خود مواجه شدند اما در مورد ایران عامل دیگری نیز در کنار این امر وجود داشت و آن وزن و عیار سکه های داخل ایران بود که با کیفیت مرغوبی ضرب نمی شد.

چراکه سیستم مرکزی نظارت مرکزی بر اوزان وجود نداشت و در هر ولایتی به گونه ای جداگانه بر این امر نظارت می کردند.

البته این کار با رعایت امانت صورت نمی گرفت چراکه حکام محلی با دستکاری در ضرب سکه سود سرشاری به جیب می زدند.

نکته دیگری که کیفیت پول ایران را در برابر ارزهای خارجی نازل کرد، هم شکل نبودن آن به جهت همان مشکل فقدان نظارت مرکزی بود.

تا زمانی که قیمت جهانی طلا و نقره دگرگون نشده بود این امر چندان به چشم نمی آمد.

تغییر این نرخ برابری و تفاوتی که نسبت به نرخ برابری آن ها در خارج از کشور وجود داشت، موجب شد که سکه طلا مورد تجارت قرار بگیرد.

به این ترتیب افراد سکه های طلا را از کشور خارج می کردند و می توانستند مقدار و درصد بیشتری نسبت به ایران سکه نقره وارد کند و از این رهگذر سود کلانی به دست آورند.

در این شرایط مقدار طلا به عنوان پشتوانه پول به شکل قابل ملاحظه ای کاهش یافت و البته مشکل به اینجا ختم نمی شد.

دخالت دولت به منظور حل مشکل، اوضاع را حادتر کرد.

یعنی دولت به جای تلاش در تغییر نرخ برابری مسکوکات، اقدام به جمع آوری سکه های طلا کرد که این امر به احتکار هرچه بیشتر طلا و نایاب شدن آن انجامید.

ورود دستگاه ضرب سکه و ضرب پول سیاه و سکه مسی برای امور روزمره نیز کاری از پیش نبرد.

با افزایش نرخ جهانی مس، نرخ برابری پول سیاه در برابر قران نقره افزایش پیدا کرد البته در آن زمان گفته می شد که این تغییر برابری در نرخ ها از سوی دربار دنبال می شود تا به موجب آن سودی به دست آورده و کمبود بودجه خود را جبران کند.

2) بحران تجاری راه حل دیگری که از سوی دولت ایران برای جبران نقصان مالی دنبال شد، باز کردن درهای کشور به منظور ورود سرمایه های خارجی بود ولی چون در شرایط ضعف با قدرت های خارجی مواجه می شد اغلب قراردادها به صورت امتیاز بود و ماهیت استعماری داشت.

ایران به رغم موقعیت سوق الجیشی مناسبی که داشت، فاقد راه های ارتباطی برای تسهیل عبور و مرور بود و برای نیل به سایر مقاصد کشورهای خارجی ناچار بودند ابتدا راه های ارتباطی را در ایران تسهیل کنند.

به این ترتیب ماهیت اغلب قراردادهای خارجی در دوره اول واگذاری امتیازات، مربوط به راه های شوسه و راه آهن شمال و جنوب بود که به روسیه و انگلستان واگذار شد.

در زمینه تجارت نیز ایران نمی توانست چندان دست بالا را داشته باشد چون یک جامعه کشاورزی چیز چندانی برای صادرات نداشت.

در کنار محصولات کشاورزی، مقداری مواد خام نیز به کشورهای اطراف، روسیه و انگلستان صادر می شد.

در مقابل نه در داخل ایران اعلام نیازی برای ورود صنایع وجود داشت و نه کشورهای خارجی مایل بودند از سود سرشار واردات کالاهای مصرفی به ایران صرف نظر کنند.

در چنین شرایطی امتیازات گمرکی از یک سو و صنعتی بودن اجناس غربی که منجر به کاهش قیمت آن ها می شد، محصولات ایرانی را به طور کامل به حاشیه راند.

3) بحران مالیات ها اقدام بعدی دولت افزایش میزان مالیات ها بود که به نظر نمی رسید تصمیم درستی باشد چراکه در شرایطی که دولت در تنگنا به سر می برد، مردم نیز با تورم فزاینده و افزایش چهار تا هشت برابری نرخ کالاها مواجه بودند.

در این زمان مالیات نه به زمین و نه به مالک تعلق می گرفت بلکه بر محصولی بود که از زمین حاصل می شد که معمولا یک دهم کل محصول را شامل می شد.

با افزایش نرخ مالیات ها این رقم تا حدود 30 تا 40 درصد افزایش پیدا کرد.

حتی دولت به زمین دارانی که قبلا مالیات خود را در قالب سهمی از محصول پرداخت می کردند، فشار وارد می کرد تا آن را به صورت نقدی پرداخت کنند.

از ایلات نیز مالیاتی مبتنی بر شمار احشام دریافت می شد اما در مقایسه با زارعان در فشار کمتری قرار داشتند.

از اموال تجار معمولا مالیات دریافت نمی کردند و آنها بیشتر درگیر عوارض گمرکی بودند، با این همه برای این گروه نیز امنیت کافی در سایه حکومت استبدادی وجود نداشت.

این جمعیت گاه ناچار می شدند به تقاضای دولت پولی را به دولت قرض بدهند که معمولا بلاعوض بود و حتی بسیار پیش می آمد که دولت اموال آنها را بدون هیچ ضوابط قانونی تصاحب می کرد.

هیچ کدام از این روش ها نتوانست کسری بودجه را جبران کند و دولت ناتوان تر از همیشه با فشارهای اقتصادی دست به گریبان بود.

فشارهایی که باید آن را در کنار دیگر عوامل از دلایل اصلی انقلاب مشروطه ارزیابی کنیم.

متعاقب این انقلاب با تشکیل مجلس شورای ملی بخش عمده ای از توجهات مجلس مصروف رفع مشکلات اقتصادی شد و در این مسیر برخی از چاره اندیشی ها از جمله استخدام مستشاران خارجی در دستور کار قرار گرفت.

سایت شعار سال، با تلخیص و اضافات برگرفته از سایت روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ انتشار 20 تیر 97، کد مطلب: 3411997، www.

donya-e-eqtesad.

com
کلید واژه ها: مالی - اقتصاد - مالیات - کشور - اصلاح - اصلاحات - دولت - مشکلات مالی - اقتصادی - جدید - ایران - نخستین - مشکلات - مشکل - امیرکبیر - خوردن - پدیده - تاریخ - پرداخت مالیات - کمبود بودجه - مناطق - شرایط - هزینه - وزارت - دوره قاجار - امور مالی - صورت - ساختار - بودجه - اداری

آخرین اخبار سرویس:
آمریکا و بازار چین | حقیقت ماجرای جنگ تجاری

بزرگترین و بیشترین تولیدکننده طلا در ایران

رانت ارز مسافرتی به زودی پایان می یابد

باور ایرانی بودن عامل تحقق حمایت از کالای ایرانی/ضرورت همت همگانی برای تحقق جهاد اقتصادی

سهامداران به شایعات توجه نکنند/ضرورت سرمایه گذاری کم ریسک در بورس

دبیر انجمن صنفی: اختصاص ارز دولتی برای واردات کودهای کشاورزی خیانت به تولید ملی

عرضه ذرت و جو در بورس کالا ادامه می یابد

صنایع غذایی باید از سیاست قطع برق مستثنی شوند

61هزارو228 واحد مسکونی برای مددجویان بهزیستی احداث شد

همایش فرصت های اشتغال و کار آفرینی در صنایع دستی

صنایع غذایی باید از سیاست قطع برق مستثنی شوند

نکاتی برای موتورسواران تازه کار

کاهش مصرف برق با 9 راهکار ساده +عکس

«مافیای گندم» تکذیب شد

اعتبار 1.5 میلیارد دلاری برای اشتغال روستایی و درخواست از علمای اهل سنت

توزیع لاستیک کامیون با نرخ دولتی در برخی استان ها

رانت هزاران میلیاردی واردکنندگان از تفاوت نرخ رسمی و آزاد ارز

بیش از 5 هزار معلول تهرانی صاحب مسکن شدند

چقدر آب در ایران هدر می رود؟

بیش از 5 هزار معلول تهرانی صاحب مسکن شدند

اختصاص ارز دولتی برای واردات کودهای کشاورزی خیانت به تولید ملی

چه مواقعی آب سرد ، چه مواقعی آب گرم بنوشیم؟

اهدای 21 خشت طلا با همت مردم ابرکوه به حرم امام حسین (ع)

بازار محصولات فولادی و پتروشیمی در بورس کالا تنظیم می شود

برنامه زمانبندی خاموشی روز شنبه 30 تیرماه تهران اعلام شد

پالایش طلای ونزوئلا در ترکیه برای دور زدن تحریم های آمریکا

لیورپول گران ترین دروازه بان جهان را خرید

رانت هزاران میلیاردی واردکنندگان از تفاوت نرخ رسمی و آزاد ارز

ماری جوانا وارد بورس شد

تولید 4 سواری متوقف شد

ضرورت رعایت تعادل جمعیت برای مدیریت صحیح منابع آب

نقش تعیین کننده اوپک در بازار تا 2040

پرهیز از وصله کردن مشکلات اقتصادی

تکرار/پایان سودجویی از سامانه گمرک گوشی مسافری از 28 تیرماه ثبت بیش از یک گوشی مسافری برای هر نفر ممنوع شد

تولید بیش از 2 تن کنجد در خنج

پالایش طلای ونزوئلا در ترکیه برای دور زدن تحریم های آمریکا

خاموشی های برق در مناطق جنوبی استان کرمان به حداقل رسید

درآمد سرانه یک شهروند خراسانی 75 درصد یک ایرانی

تاکید بر جلوگیری از هرگونه افزایش قیمت مواد اولیه

همایش فرصتهای اشتغال و کار آفرینی در صنایع دستی

برنامه قطعی برق شنبه در تهران اعلام شد+جدول

مدیرعامل مایکروسافت: درحال سرمایه گذاری بی رحمانه ای در بخش بازی ها هستیم

رشد همه بخش های مایکروسافت با درآمد 30 میلیارد دلاری برای سه ماهه دوم سال 2018

یوونتوس بلیت های فصل را پیش فروش کرد

سلطه بی چون و چرای شیائومی و سامسونگ بر بازار موبایل هند طی سه ماهه اخیر

ثبت بیش از یک گوشی مسافری برای هر نفر ممنوع شد

ظرفیت 110 میلیون تن تولید فولاد در دست ایجاد و بهره برداری است

هوشمند سازی 1000 چاه کشاورزی در یزد

61هزارو228 واحد مسکونی برای مددجویان بهزیستی احداث شد

پروژه چینی | هوش مصنوعی برای تاکسیرانی ژاپنی

معرفی 7 نماینده روحانی برای پاسخ به سوال از رییس جمهور

عضو اتاق بازرگانی ایران مطرح کرد رانت هزاران میلیاردی واردکنندگان از تفاوت نرخ رسمی و آزاد ارز

مدیرکل بهزیستی استان تهران در گفت وگو با فارس: بیش از 5 هزار معلول تهرانی صاحب مسکن شدند

وزیر صنعت: ورود 1339 قلم کالا به کشور ممنوع شد

اجرای تئاتر خیابانی با هدف بهینه سازی مصرف آب در لنده

پرآبی قزل اوزن تا آخر تابستان

خودکفایی در تولید اسید اچ دندانپزشکی

آغاز آبیاری نوین 3500 هکتار زمین های کشاورزی در استان یزد

پالایش طلای ونزوئلا در ترکیه برای دور زدن تحریم های آمریکا

شاخص 50 شرکت فعال تر بورس در مسیر افت

نوغانداری تربت حیدریه قربانی تصمیمات جزیره ای شده است

چگونه میتوان کالری برنج را به حداقل برسانیم؟

5 استان کشور در خط بحران آب هستند

تاثیر تعرفه های آمریکا بر قیمت خودرو

استخدام نیرو جهت انجام امور اداری در شرکت پارس مشیل در شیراز

استخدام کارشناس فروش تجهیزات اکتیو شبکه و ذخیره ساز در تهران

درآمد عجیب معلم ها در کشور سوییس! +عکس

سنگ بزرگ مهاجم سنگالی برای ماندن در استقلال

جزییات برنامه های تولید و اشتغال دولت در سال 97

وعده تغییر برخی اعضای کابینه/ بازبینی بسته های مقابله با تحریم های آتی در جلسه ستاد اقتصاد مقاومتی/ کاهش بدهی دولت به بانک مرکزی

نوغانداری تربت حیدریه قربانی تصمیمات جزیره ای شده است

سهم اراضی کشاورزی شوط از آبیاری نوین به 49 درصد رسید

اگر ارز مسافرتی حذف شود ...

نرخ اجاره مغازه در برخی مناطق تهران چقدر است؟

ایرباس و بویینگ بیش از 100 میلیارد دلار قرارداد منعقد کردند

کاهش25درصدی کشت چغندرقنددرچهارمحال و بختیاری

نوغانداری تربت حیدریه قربانی تصمیمات جزیره ای شده است

طراحی رهام توسط متخصصان ایرانی انجام شده است

نه وزارت بهداشت به شفافیت واردات 18 میلیون یورویی خودرو

تکمیلی/ در گفت وگو با یورو نیوز ظریف: بسته پیشنهادی اروپا رضایت بخش نبود/ فروش نفت در برابر کالا مطرح نیست

روستایی بیکاری که میلیونر شد

تماشای «هری پاتر» با بلیت دو میلیون تومانی! +عکس

سیاست دولت توسعه نوغانداری در سراسر کشور است

ادامه ی سیر سقوط لیر ترکیه و درماندگی بانک مرکزی ترکیه در مقابله با تورم

قطعی های مکرر برق تامین آب روستاهای استان را با مشکل مواجه کرده است

انقلابی در تولید دوچرخه ها باحذف زنجیر (+عکس)

باید از ظرفیت های بالقوه استان در جذب سرمایه گذاری نهایت بهره را برد

بازداشت 3 نفر درباره واردات غیرقانونی 6400 دستگاه خودرو

28 درصد گل های جام جهانی برنامه ریزی شده بود

با گران ترین شهرهای جهان آشنا شوید

"افغانستان" تبدیل به بازار صنایع جنگی شده است

نشست «صفر تا صد انتشار اوراق بهادار اسلامی در بازار سرمایه» برگزار می شود

سیاست دولت توسعه نوغانداری در سراسر کشور است

شهری که 5 قرن است اجاره خانه در آن ثابت است

برند لوکس میلیون ها دلار از محصولات خود را آتش زد

چقدر آب در ایران هدر می رود؟

استخدام بازاریاب خانم با حقوق و پورسانت عالی و بیمه در تهران

زارع: دولت در بازار ثانویه ارز دخالت حداقلی داشته باشد

توقف تولید 4 سواری از خردادماه

«تسه» در تیر ماه چقدر تغییر کرد؟

ناتوانی دولت های قاجاری در اصلاح امور مالی

ناتوانی دولت های قاجاری در اصلاح امور مالی