مطالب مرتبط:
خودمان را دوست داشته باشیم تا آرامش را احساس کنیم
سخنگوی شورای نگهبان: امیدواریم تا پایان امسال قانون جامع انتخابات را داشته باشیم تا در انتخابات آینده اجرایی کنیم / پیش نویس قانون جامع انتخابات بسیاری از ابهامات را رفع می کند / بحث رجل سیاسی با گفتن این که زنان می توانند یا نمی توانند حل نمی شود بلکه نیازمند بحث های جدی تری است
امیدوارم قضاوت خوبی داشته باشیم / فغانی: طبیعی بود که داور افتتاحیه در فینال باشد
تاکسیرانی: روشن کردن «کولر» در تعرفه کرایه لحاظ شده؛ راننده تاکسی باید برای مسافران کولر روشن کند / دریافت «کرایه کولر» خلاف قانون است
راننده تاکسی باید برای مسافران کولر روشن کند / دریافت «کرایه کولر» خلاف قانون است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 22 تیر 1397 ساعت 07:222018-07-13سياسي

چگونه قلب و دل روشن و پاک داشته باشیم؟


حوزه/ یکی از عوامل مهم قساوت قلب که بسی جانکاه است، آمال و آرزوهای دنیوی است.

البته باید توجه داشت که هر آرزویی زشت و مذموم نیست.

آن آرزویی مذموم است که از تعلقات مادی و دنیوی ریشه بگیرد، - چنین آرزوهایی عامل قساوت قلب محسوب می شوند.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرگزاری حوزه ، تربیت اسلامی از توصیه های بزرگان دین برای مسلمانان است که در شماره های گوناگون، بخش های مختلفی را تقدیم حضور مخاطبان گرامی خواهیم کرد.

* روشنی و پاکی دل - سؤال در مورد روشنی و پاکی دل توضیح دهید؟ - پاسخ معادل قلب در فارسی همان لفظ دل است که در نظم و نثر فراوان به کار برده می شود؛ مثلاً وقتی می گویند: دلت را پاک کن ، دل نورانی داشته باش و .

در همه موارد مراد همان چیزی است که در عربی به آن قلب یا فؤاد گفته می شود.

[1] قلب در قرآن از موقعیت بسیار ممتازی برخوردار می باشد و اکثر کارهای نفسانی به او نسبت داده شده است، از قبیل: ایمان، کفر، نفاق، تعقل، فهم، قبول حق و عدم قبول آن، هدایت، ضلالت، آرامش و .

.

[2]بالاتر از این، مقام قلب در قرآ‎ن آن چنان عالی است که آنجا که سخن از وحی ـ یعنی ارتباط انسان با خدا ـ به میان می آید قلب ذکر می شود.

خدا در قرآن به پیامبر می فرماید: روح الامین (جبرییل) قرآن را بر قلب تو نازل کرد تا از بیم دهندگان باشی .

[3] بنابراین می توان گفت حیات، بستگی به قلب و روح دارد، اوست که بدن را اداره می کند، تمام اعضاء و جوارح مسخر او هستند، و همه اعمال و حرکات از قلب سرچشمه می گیرد.

پس می توان گفت که سعادت و شقاوت انسان به چگونگی قلب او بستگی دارد.

از قرآن و احادیث استفاده می شود، همچنانکه بدن انسان گاهی سالم است و گاهی بیمار، قلب او هم گاهی سالم است و گاهی بیمار، خدا در قرآن کریم می فرمایند: روزی که مال و اولاد برای انسان سود ندارند مگر کسی که با قلب سالم به سوی خدا رجوع کند .

[4] چنانکه ملاحظه نمودید در این آیه و آیات دیگر سلامت به قلب نسبت داده شده و حتی سعادت اخروی انسان را منوط به این می دانند که با قلبی سالم و خاشع به سوی خدا بازگردد.

با کنار هم قرار دادن آیات و روایات مربوط به قلب می توان این گونه نتیجه گرفت که معصومین قلب را به سه دسته تقسیم نموده اند: 1.

قلب کافر: قلبی است که از فطرت اصلی خود منحرف شده و به عالم بالا نمی نگرد بلکه فقط به امور دنیا می نگرد.

به همین جهت خدا و جهان آخرت را مشاهده نمی کند.

چنین قلبی نور ایمان در آن نمی تابد و یکسره تاریک است.

2.

قلب مؤمن کامل: درب قلب مؤمن به سوی عالم بالا و جهان غیب مفتوح است.

چراغ ایمان در آن روشن شده و هیچگاه خاموش نخواهد شد.

در چنین قلبی جز خدا و فرشتگان مقرب الهی کسی و چیزی جای ندارد و یک پارچه نور و سرور و شوق و صفاست.

3.

قلب مؤمنی که گاهی هم به گناه آلوده می شود.

قلب چنین فردی تاریک و مسدود نیست، بلکه به وسیله نور ایمان روشن شده و برای دریافت کمال و افاضات الهی مفتوح می باشد.

لیکن در اثر گناه، نقطه سیاهی در آن به وجود آمده و بدین وسیله شیطان در آن راه یافته است.

در چنین قلبی هم فرشتگان راه دارند و هم شیاطین.

فرشته از دریچه ایمان وارد می شود و او را دعوت به خیر می کند و شیطان از نقطه سیاه نفوذ می کند و او را دعوت به بدی می کند.

اینان همواره در حال نزاع و جدال هستند، و زندگی باطنی و سرنوشت اخروی انسان هم بستگی به نتیجه این جدال دارد و از همین روست که جهاد با نفس هم ضرورت پیدا می کند.

[5] حضرت علی ـ علیه السّلام ـ در وصیت نامه خویش به فرزندش امام حسن مجتبی ـ علیه السّلام ـ می فرمایند: ذَکِ قَلبَکَ بالأَدبُ کَما تُذَکی النارُ بِالحُطَبِ [6] ـ دل خود را با ادب پاک و روشن بدار، چنانکه آتش را با هیزم برافروخته نگه می دارند.

در این کلام قلب انسان به آتشی تشبیه شده است که اگر آن را رها کنند خاموش می شود.

و اگر هیزم بیاورند و در آن آتش بیندازند، افروخته می شود، همانگونه که آتش، فروزش و روشنی را با خود دارد و جهت استمرار این حالت به هیزم احتیاج دارد، دل آدمی نیز به کمک ادب، روشنی و فروزش پیدا می کند و قوی می گردد.

آتش با هیزم برافروخته می ماند و دل، با ادب، منظور از ادب هم چیزهایی است که باعث حُسن رفتار انسان می شود یعنی به آنچه آدمی جهت حُسن و زیبایی رفتارش می آموزد ادب اطلاق می شود.

از این کلام علی ـ علیه السّلام ـ چند نکته را می توان برداشت کرد: 1ـ قلب و دل قوه ای است در درون انسان که برای افروختن، روشن شدن، گرمی دادن و نور بخشیدن آمادگی دارد؛ ولی این کارها خود به خود انجام نمی گیرد و احتیاج به نیرو و تغذیه دارد.

همان طور که بدن ـ به خصوص در سنین طفولیت و جوانی ـ آمادگی رشد دارد، ولی خود به خود رشد نمی کند و احتیاج به تغذیه دارد تا رشد نماید، قلب هم آمادگی درک حقایق و ابراز احساسات و عواطف را دارد، ولی باید تغذیه شود و غذای سالم به آن برسد.

از این رو باید انرژی لازم را برای قلب تأمین کرد چون بدون داشتن منبع انرژی خاموش خواهد شد.

2ـ نکته دیگری که از این کلام نورانی حضرت علی ـ علیه السّلام ـ استفاده می شود این است که اگر می خواهیم آتش دل همیشه روشن و آماده پذیرش حقائق و اظهار عواطف باشد باید به کمک چیزی که قابلیت و توان انرژی زایی دارد، انرژی قلب تأمین گردد.

هر چیزی نمی تواند تأمین کننده انرژی قلب باشد، همانگونه که اگر آب یا سنگ در آتش بریزیم، در اشتعال آن هیچ تأثیری ندارد.

اگر چیزی را در قلب قرار دهیم که به جای شعله ور سازی، آن را خاموش و نابود می سازد، نباید انتظار فعالیت از آن داشت.

این چنین نیست که هر چه به دل وارد می شود به نفع دل باشد و هر معلوماتی که به دل عرضه کنیم موجب تقویت احساسات و باعث رشد و کمال دل شود.

چه بسا تغذیه اگر از مواد مسموم باشد موجب فساد و نابودی قلب می گردد و یا فعالیت آن را کند می نماید.

پس باید قلب را به چیزی تغذیه نمود که با کمال و تعالی آن تناسب دارد و موجب رشد آن می شود.

3.

نکته دیگری که از این فراز وصیت نامه استفاده می شود این است که قلب به عنوان مرکز ادراک و احساس، به تغذیه دمادم احتیاج دارد.

گاهی ما گمان می کنیم وقتی مطلبی را فهمیدیم و به آن عالم شدیم دیگر بارمان را بسته ایم.

در صورتی که این طور نیست.

همانطور که برای ایجاد روشنایی باید مواد سوختی و انرژی لازم را تأمین نمود تا خاموش نشود و فعالیت آن مستمر باشد.

قلب آدمی نیز همین طور است و نیازمند تأمین مدام انرژی است.

با یک بار دانستن و برهان اقامه نمودن، کار تمام نمی شود، توجه به یک مطلب فقط تا مدتی، کم یا زیاد، می تواند اثر داشته باشد.

از همین رو باید از آن مراقبت کرده رشد داده و تغذیه نمود والّا خاموش می شود و اثرش از بین می رود.

اگر می خواهیم دلمان برافروخته و روشن باشد، رشد کند و به حقایق نزدیک تر شود، باید تغذیه و بهداشت دل پیوسته ادامه یابد و افکار صحیح به آن عرضه و افکار مسموم از آن دور گردد.

در این میان آنچه مایه حیات دل است و دل را زنده نگه می دارد و موجب رشد قلب می شود و به برافروختگی نور قلب می افزاید، ادب است.

ادب، معارف صحیح و احساسات الهی و پاک را برمی انگیزاند و باعث مصونیت دل از آفاتی هم چون غفلت، گناه و ضعف معرفت می شود و آن را از افکار غلط، اوهام و شبهات دور نگه می دارد.

همان طور که غذای سالم موجب رشد بدن و غذاهای مسموم موجب ضعف آن می شوند و گاهی هم منجر به مرگ آن می گردند، دل نیز اگر از غذاهای سالم، علوم و معارف حق، بهره مند گردد، رشد می کند و اگر از اینها محروم بماند و با شبهات و اوهام و افکار مغالطه آمیز تغذیه گردد، ایمانش را از دست می دهد و پس از مدتی فاسد می شود.

پس دل خویش را به وسیله ادب و آموزه های صحیح و مؤثر در حُسن رفتار، روشن نما و برافروز؛ آن چنانکه آتش به وسیله هیزم برافروخته می شود.

[7] در پایان باید گفت که شناخت عوامل قساوت قلب، منجر به دوری انسان ها از آنها می شود و با خالی شدن دل از این عوامل، نور پاکی و روشنایی بر آن وارد می شود به همین خاطر به بعضی از عواملی که باعث تیرگی و قساوت قلب می شوند اشاره ای گذرا می کنیم: 1.

یکی از عوامل مهم قساوت قلب که بسی جانکاه است، آمال و آرزوهای دنیوی است.

البته باید توجه داشت که هر آرزویی زشت و مذموم نیست.

آن آرزویی مذموم است که از تعلقات مادی و دنیوی ریشه بگیرد، چنین آرزوهایی عامل قساوت قلب محسوب می شوند.

2.

یکی دیگر از عوامل قساوت قلب فراموش کردن خداست.

آنگاه که انسان خدا و یاد خدا را در زندگی خویش فراموش می کند، دلش سخت می شود و هنگامی که دلی سخت شود، نه موعظه در آن اثر می کند و نه استدلال و برهان او را رام می کند.

حرص و طمع نیز باعث قساوت قلب است.

پیامبر گرامی اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرمایند: از طمع اجتناب ورزید زیرا حرص و طمع، دل را آشفته و قسی کرده و مُهر بر آن می زند .

[8] 4.

غذا و لقمه حرام نیز باعث قساوت قلب می شود.

پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ به علی ـ علیه السّلام ـ می فرماید: ای علی لقمه حرام، دل را سیاه می کند.

[9] 5.

غفلت نیز از جمله عواملی است که باعث قساوت قلب می شود.

6.

پُرخوری، شنیدن لهویات، زیاده گویی، قطع رحم، دنیاخواهی، ترک عبادت و .

از دیگر عواملی است که در روایات، آنها را باعث قساوت قلب پنداشته اند.

در آخر باید گفت، دلی پاک و نورانی است که این عوامل را نداشته باشد و این تنها به صرف گفتار نیست که دلت پاک باشد بلکه در عمل هم باید اثبات کنی که دلت پاک است .

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر: 1.

پند جاوید.

محمّد تقی مصباح یزدی.

ج2.

انتشارات مؤسسه امام خمینی ـ رحمه الله علیه ـ.

2.

حکمت ها و اندرزها.

مرتضی مطهّری.

انتشارات صدرا.

3.

خودشناسی در تربیت اسلامی.

سید یوسف ابراهیمیان آملی.

ج2.

چ1.

آمل: بی جا.

4.

جوان و نیروی چهارم زندگی.

محمّدرضا شرفی، انتشارات سروش.

5.

خودسازی (تزکیه و تهذیب نفس).

ابراهیم امینی.

قم: انتشارات شفق، 1372.

پی نوشت ها: [1] .

مصباح یزدی.

محمّد تقی، پند جاوید.

قم: انتشارات مؤسسه امام خمینی ـ رحمه الله علیه ـ ، چاپ اول، 1380، ج2.

ص86 [2] .

امینی.

ابراهیم.

خودسازی (تزکیه و تهذیب نفس).

قم، انتشارات شفق، چاپ دوم.

1372، ص 42 [3] .

شعراء/194 [4] .

شعراء/89 [5] .

همان، خودسازی، ص 53 [6] .

همان، پند جاوید، ج2، ص 85 [7] .

پند جاوید.

همان، ج2.

ص 85 تا 90 [8] .

ابراهیمیان آملی، سید یوسف، خود شناسی در تربیت اسلامی.

آمل، چاپ اول، 1378، ج2.

ص44 [9] .

همان.

ص44 منبع: مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم
کلید واژه ها: انسان - قرآن - سالم - بدن انسان - جهان - مسلمانان - خبرگزاری - اسلامی - اعضاء - توصیه - سلامت - فارسی - تربیت - گزارش - آرامش - اداره - چراغ - عربی - عالی

آخرین اخبار سرویس:
توضیحات سعید جلیلی در مورد دولت سایه

پیام تسلیت وزیر اطلاعات به فرمانده کل سپاه پاسداران

آخرین وضعیت وزارت نفت و تحریم ها با حضور زنگنه بررسی شد

بازرسان خانه مطبوعات خراسان مشخص شدند

نبود زنجیره تولید چالش اصلی حوزه کشاورزی است

پژو پارس در برخورد با گاردیل متلاشی شد + تصاویر

پیش بینی سازمان زمین شناسی آمریکا از خسارت احتمالی زلزله کرمانشاه

واژگونی قطار حامل گندم

سیرک پوتین

محسن رضایی: از مواضع انقلابی رییس جمهور حمایت می کنیم

دوره میثاق طلبگی داوطلبان ورود به مدارس علمیه خوزستان برگزار می شود

لاریجانی :پیشرفت های موشکی ما چشمگیر و ارزشمند است

نمایندگان کمیته بررسی سانحه هواپیمای تهران-یاسوج در کمیسیون اصل 90 حضور نیافتند

مجمع تشخیص «منع رد صلاحیت منتخب مردم در مجلس» را در دستور کار قرار دهد

نقش چریک کت و شلواری را در جهان ایفا کنید

اخطارهایی که مجلس به دولت داد

بابایی خبر داد حضور لاریجانی در نشست کمیسیون اجتماعی/بررسی روند تقنینی در حوزه کاهش آسیب های اجتماعی

تأکید رییس پارلمان اسلوونی بر تقویت همکاری های پارلمانی با ایران

لغو جلسه امروز کمیسیون اصل 90 / نماینده مجلس: عدم همکاری تیم بررسی سانحه پرواز تهران-یاسوج ابهام برانگیز است

پیام تسلیت وزیر اطلاعات به فرمانده کل سپاه

آغاز به کار سالن اعلام بار در ارومیه

تشکیل انجمن یاوران وقف ترویج امربه معروف و نهی از منکر در سمنان

غار سهولان، دومین غار آبی ایران

قدردانی از معلول برتر کشوری

روایتی از نحوه آغاز مذاکرات هسته ای ایران و آمریکا/ تردید جدی درباره مذاکره با اروپا/ دیپلمات های ایرانی باید همانند چریک های کت و شلواری باشند/ پیشرفت موشکی چشم گیر است

جزییاتی از دیدار اخیر هیات دولت با رهبر انقلاب

خرد، پیشرفت، توسعه

حضور قاسم سلیمانی در مراسم ترحیم پدر وحید حقانیان +عکس

سالروز شهادت شهید داریوش رضایی نژاد

مدارس بلااستفاده دراختیار انجمن معتادان گمنام قرار می گیرد

ویدئو / سخنرانی روحانی در جمع دیپلمات های کشور

بازدید امیر صباحی فرد از گروه پدافند هوایی شرق کشور

اولین بازی اینیستا در جی لیگ ژاپن+عکس

اینفوگرافی / با 12 روش طبیعی درمان سرفه آشنا شوید

رسانه های بین المللی درباره هشدار شدید روحانی به رییس‎جمهور آمریکا چه نوشتند؟

فرزاد منصوری مدال طلای مسابقات کوریا اوپن را به گردن آویخت

همایش فصلی مدیران و کارکنان مدارس علمیه لرستان برگزار شد

استخدام کارشناس فروش خانم در شرکت آریابان تردد هوشمند در تهران

اساتید طلاب مجهز به علم روز تربیت کنند

بعد از سپنتا نیکنام نوبت مینو خالقی است؟ / علی مطهری: مجمع تشخیص بحث منع رد صلاحیت منتخب مردم از سوی شورای نگهبان را در دستور کار قرار دهد

عضو سابق تیم هسته ای در اتوبوس بی آر تی / عکس

ماشین سردار سلیمانی در مراسم ختم امروز چه بود؟ +عکس

مهمترین جاذبه های توریستی کانادا را بشناسید؛ از شیرینی های معروف مونترال تا سواحل رمانتیک پرنس ادوارد

سپاه وعده انتقام داد

ضرغامی : آفتابه داران احترام شان خوب است ولی تا حدی

پیام تسلیت سردار سلیمانی و سرلشکر جعفری به وحید حقانیان

با حکم رییس کمیته امداد امام خمینی (ره) معاون مشارکت های مردمی و معاون اداری و مالی کمیته امداد منصوب شدند

برداشت بیش از حد از منابع زیرزمینی مخازن ما را تهی کرده/ صحنه سازی برای ایجاد چاه های غیر مجاز/ بستر رودخانه ها را تصرف کرده اند

فردا؛ دیدار هیأت رییسه فراکسیون امید با رییس جمهور

مشکلات رشته صنایع دستی در دانشگاه ها

تأکید استاندار بر بررسی مشکلات و مسائل حوزه جوانان

مجمع تشخیص استفساریه قانون انتخابات درباره مینو خالقی را در دستور کار قرار دهد

مجمع تشخیص «منع رد صلاحیت منتخب مردم در مجلس» را در دستور کار قرار دهد

نحوه تخصیص ارز صنایع سه شنبه با حضور وزیر صنعت بررسی می شود

روایت علی لاریجانی از نحوه آغاز مذاکرات هسته ای میان ایران و آمریکا

بررسی طرح قانون جامع انتخابات در دستورکار کمیسیون شوراهای مجلس/ دولت از فرصت ارائه لایحه استفاده نکرد

داداشی در گفت وگو با فارس خبر داد ارسال پرونده سانحه هوایی تهران- یاسوج به قوه قضاییه در صورت عدم حضور مسئولان مربوطه در کمیسیون

هنر «های لاین» در اراک (عکس)

محسن رضایی: از مواضع انقلابی رییس جمهور حمایت می کنیم/واکنش به اظهارات واعظی

علی رغم همه شعارها، مشکلات کامیون داران همچنان پابرجاست

دستگیری از نیازمندان در سایه کرامات امام رئوف

دانلود آهنگ جدید آصف آریا بنام چه عجب

بازداشت شدگان تجمع روز جهانی زن تبرئه شدند

سرلشکر قاسم سلیمانی درگذشت پدر سیدوحید حقانیان را تسلیت گفت

عارف: استکبار علیه ما بسیج شده، خودزنی های داخلی را کنار بگذاریم

آغاز ساعت کاری ادارات استان تهران از فردا تا 19 مرداد؛ 6:30 صبح

مشکلات جامعه نتیجه دوری از معارف اهل بیت(ع) است

ماشین سردار سلیمانی در مراسم ختم سید حسن حقانیان +عکس

سبک زندگی رضوی بهترین راه رسیدن به خوشبختی است

این مراکز اعزام دانشجو به خارج از کشور بدون مجوز هستند!

حمایت محسن رضایی از رییس جمهور

استخدام حسابدار خانم در شرکت یادمان خوان گستر در تهران

آغاز ساعت کاری ادارات استان تهران از فردا تا 19 مرداد 6:30 صبح

عکس/ آخرین عضو یک قبیله در جنگل آمازون

صنایع دستی، 11 شهر و روستا را ثبت ملی کرد

پوسترهای 50 ساله بر دیوارهای موزه گرافیک

فرمانده قرارگاه پدافند هوایی از منطقه پدافند هوایی شرق بازدید کرد

اعتراض دانشمند هسته ای به بازرسی آژانس از اتاق اساتید دانشگاه ها/ در پنج سال گذشته یک ریال هم به تنها دانشکده هسته ای کشور پول ندادند

اطلاعیه مجمع تشخیص درباره تصاویر جنجالی دیروز

دستگیری شهردار و 3 کارمند شهرداری ایوان

حمایت دبیر مجمع تشخیص مصلت نظام از مواضع انقلابی آقای روحانی

از مواضع انقلابی رییس جمهور حمایت می کنیم

مجمع تشخیص مصلحت نظام هیچ مصوبه ای را بدون کارشناسی عمیق بررسی نمی کند

خانه احزاب استان مرکزی آغاز به کار کرد

تصاویر| تشییع پیکر شهید قانع کرم ویسه در سنندج

خانه احزاب استان مرکزی آغاز به کار کرد

آملی لاریجانی: دشمن شمشیر از رو بسته است | ایران مقتدرتر از هر زمانی است

امام جمعه تبریز: اقدامات مذبوحانه استکبار هوشیاری ملت را می طلبد

لزوم تصویرسازی صحیح به گروه های مرجع توسط روابط عمومی ها

ایجاد وزارت مدیریت بحران در کمیسیون اجتماعی رای نیاورد

در جمع خبرنگاران صورت گرفت واکنش محسن رضایی به سخنان واعظی درباره لایحه پالرمو

فریده اولاد قباد رییس فراکسیون زنان شد

تبیین و تشریح خدمات 40 ساله انقلاب اسلامی گامی مؤثر برای مقابله با هجمه های دشمنان

صحبت های امروز رییس جمهور محترم عزتمندانه بود

واکنش وزارت امور خارجه به دیداری که «غیرمتعارف» عنوان شده بود

پیشرفت های موشکی ایران چشمگیر و ارزشمند است

افزایش مصدومان زلزله امروز کرمانشاه/ 146 زخمی در زلزله امروز

13هزار میلیارد ریال مشوق صادراتی پرداخت می شود

کشف 10میلیون نخ سیگار قاچاق

دستگیری نوجوانی مزاحم در فضای مجازی

چگونه قلب و دل روشن و پاک داشته باشیم؟

چگونه قلب و دل روشن و پاک داشته باشیم؟