مطالب مرتبط:
روحانیون اهل سنت لبنان با عضو شورای سیاسی حزب الله دیدار کردند
نقش آیت الله رفسنجانی در جنگ تحمیلی/ حسین علایی
گردانهای حزب الله عراق حضور نظامی خود را در مرز با سوریه تقویت کرد
حسن غفوری فرد در گفت وگو با فارس: چرایی ترور آیت الله بهشتی؟/حزب جمهوری اسلامی چگونه یارگیری می کرد
پیروزی دوباره اردوغان و حزب حاکم در انتخابات ترکیه
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 4 تیر 1397 ساعت 06:512018-06-25بين الملل

دکتر حسین آجرلو رفتار عربستان در مواجهه با پیروزی حزب الله در لبنان چیست؟


برتری جریان مقاومت و شکست نسبی سیاست های سعودی در لبنان این کشور را به بازنگری و تعدیل در سیاست های خود سوق خواهد داد، این سیاست ها در مقاله ی پیش رو بررسی شده است.

- رفتار عربستان در مواجهه با پیروزی حزب الله در لبنان چیست؟ برتری جریان مقاومت و شکست نسبی سیاست های سعودی در لبنان این کشور را به بازنگری و تعدیل در سیاست های خود سوق خواهد داد، این سیاست ها در مقاله ی پیش رو بررسی شده است.

بعد از ناکامی احزاب و جریانات همسو با عربستان سعودی همچون جریان المستقبل در انتخابات ششم مه 2018، شاهد فعال شدن مجدد این کشور در عرصه سیاسی لبنان هستیم؛ به طوری که در چند هفته اخیر، سعد حریری، نخست وزیر مکلف و ولید جنبلاط سفرهایی به عربستان سعودی داشته اند.

حال سؤالی که ایجاد می شود این است که احتمالات رفتاری عربستان سعودی در اتخاذ راهبردها و سیاست ها در قبال لبنان چگونه خواهد بود.

تاریخچه رفتار عربستان در قبال لبنان عربستان سعودی به عنوان یکی از عناصر اصلی محور محافظه کار منطقه غرب آسیا از دهه های گذشته، سعی داشته در جهان عرب نقش رهبری داشته باشد.

دراین راستا، با استفاده از ابزارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی درصدد تأثیرگذاری در ساحت سیاسی این کشورها بوده و یکی از این کشورهای عربی لبنان است.

لبنان به دلایلی همچون 1٫ موقعیت استراتژیک؛ 2٫ وجود دولت ضعیف و جامعه ای شبکه ای؛ 3٫ فضای سیاسی و رسانه ای باز؛ 4٫ فعال بودن جریانات فکری متعدد؛ و 5٫ حضور قدرت های منطقه ای و بین المللی در آن؛ از اهمیت زیادی برای عربستان سعودی برخوردار است به خصوص که به عقیده سیاستمداران عرب، لبنان میدان غرب آسیاست و هر تحولی و یا هر برتری سیاسی در آن، نشان دهنده تحول و برتری طرف پیروز در کل منطقه خواهد بود.

به همین دلیل عربستان سعودی در چند دهه اخیر در لبنان توجه خاصی به مسائل سیاسی، امنیتی و اقتصادی این کشور داشته است.

بعد از اوج گیری قدرت جنبش حزب الله و به تدریج تقویت جایگاه محور مقاومت در لبنان، عربستان سعودی عمده تمرکز خود را بر تضعیف این جنبش و محور مقاومت گذاشته و در این راه از هیچ اقدام سیاسی و امنیتی پرهیز نکرده است.

درهمین راستا، انتخابات ششم مه 2018 برای عربستان سعودی از اهمیت ویژه ای برخوردار بود.

به نظر می رسد دستگاه های سیاست خارجی و امنیتی عربستان سعودی، ماه ها قبل از برگزاری انتخابات به این نتیجه رسیده بود که متحدانش حتی با در اختیار داشتن پست نخست وزیری از وضعیت خوبی برخوردار نیستند و جریان مقابل یعنی جریان هشت مارس به خصوص جنبش حزب الله از وضعیت بهتری برخوردار است.

به همین دلیل تلاش های خود را درجهت تغییر شرایط آغاز کردند به طوری که ثامر السبهان، وزیر مشاور در امور خلیج فارس که زیرمجموعه وزارت خارجه محسوب می شود، در این پرونده فعال شد.

لازم به ذکر است ثامر السبهان به اتخاذ مواضع ضدایرانی و برخوردهای تند مشهور است و سابقه وی در زمان سفارت در عراق و همچنین مسئولیت اخیر در وزارت خارجه عربستان سعودی  نیز موید این امر است.

وی به دلیل سال ها فعالیت در پست رایزن نظامی در لبنان تدابیر ویژه ای را دراین زمینه آغاز کرد.

اولین اقدام اجبار سعد حریری به استعفا از مقام نخست وزیری و معرفی کردن جمهوری اسلامی ایران و حزب الله لبنان به عنوان عوامل بی ثباتی در لبنان بود.

اقدام دوم وی تغییر علی عواض العسیری، سفیر اسبق عربستان سعودی بود که از سال 2009 سعی کرده بود سیاست همکاری جویانه با اکثر جریانات سیاسی لبنان را درپیش گیرد و مأمور کردن ولید الیعقوب، معاون ثامر السبهان به سفارت در بیروت بود.

در آخر نیز اقدام افزایش هجمه سیاسی و رسانه ای به جریانات همسو با محور مقاومت کرد.

راهبردها و سیاست های عربستان سعودی و ثامر السبهان به تدریج با شکست روبرو شد که مهم ترین آن مشخص شدن فشار عربستان سعودی برای استعفای سعد حریری و اقامت اجباری وی در این کشور بود.

این امر موجب شکل گیری فضای ضدسعودی در لبنان شد و حتی برخی از گروه ها و جریانات همسو عربستان سعودی نیز با این فضا همراهی کردند.

مردم لبنان این اقدام را به نوعی دخالت آشکار در امور داخلی لبنان و جریحه دار شدن غرور ملی خود می دانستند.

این امر موجب تأخیر در پذیرش استوارنامه سفیر جدید عربستان در لبنان نیز شد و مقامات ارشد عربستان سعودی با مشاهده شرایط فوق برای بدتر نشدن اوضاع اقدام به تغییر و اصلاح راهبردها و سیاست های خود درقبال لبنان کردند؛ به طوری که سعد حریری استعفای خود را پس گرفت و بعد از مدتی نیز ولید الیعقوب، سفیر جدید را به ریاض فراخواندند و ولید البخاری، کاردار سابق عربستان سعودی در بیروت را به سرپرستی سفارت منصوب کردند.

همچنین نزار العلولا، مشاور دیوان پادشاهی مأمور پرونده لبنان شد.

تحولات جدید توانست بخشی از فضای ضدسعودی لبنان را تعدیل کند تا اینکه انتخابات برگزار شد.

نتیجه انتخابات نشان از یک شکست جدی برای عربستان سعودی در ساحت سیاسی لبنان داشت.

ائتلاف حزب الله لبنان توانسته بود یک سوم کرسی های پارلمان مشهور به یک سوم معطل را به دست آورد و با این نتیجه پارلمان لبنان هیچ تصمیم اساسی بدون نظر حزب الله را نمی تواند اتخاذ کند.

ازسوی دیگر، جریان هشت مارس همسو با حزب الله اکثریت کرسی ها را تصاحب کردند و به این ترتیب حزب الله به تأثیرگذارترین جریان لبنان تبدیل شد و درمقابل جریان المستقبل همسو با عربستان سعودی به عنوان بزرگ ترین فراکسیون پارلمان پیشین متحمل شکست شد و شش کرسی مؤثر خود را از دست داد.

راهبردهای محتمل عربستان پس از انتخابات با توجه به روند فوق، راهبردها و سیاست های عربستان سعودی در انتخابات سرنوشت ساز لبنان با شکست روبه رو شد.

در روابط بین الملل اگر بازیگری خود را در وضعیتی درک کند که راهبردها و سیاست هایش کارآمد نبوده و اهداف و منافع ملی و امنیتی ایشان را تأمین نکند به سمت بازنگری و تعدیل این راهبردها و سیاست ها پیش خواهد رفت، عربستان سعودی نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود.

به نظر می رسد با توجه به تحولات اخیر عربستان سعودی به سمت اتخاذ راهبردها و سیاست های جدیدی برود.

در مورد راهبرد اصلی عربستان سعودی یعنی حمایت از جریان المستقبل به رهبری سعد حریری به دلیل موقعیت سیاسی آن در میان اهل سنت، به نظر می رسد این کشور با اصلاحاتی درصدد حفظ و تقویت آن یعنی تداوم راهبرد قبلی خود پیش خواهد رفت، ولی در سیاست های خود بازنگری جدی خواهد کرد که مهم ترین آنها عبارتند از: 1-فعالیت بیشتر در میان گروه های مسیحی: اگرچه جریان المستقبل و حزب کتائب با شکست روبه رو شدند ولی حزب نیروهای لبنانی به رهبری سمیر جعجع که دارای مواضع تندی علیه حزب الله و مقاومت است در این انتخابات رأی قابل توجه به دست آورد و هشت کرسی خود را در این انتخابات به 15 کرسی افزایش داد.

به نظر می رسد این موفقیت سمیر جعجع، عربستان سعودی را به سمت فعالیت بیشتر در میان مسیحیان لبنان سوق می دهد به خصوص که مسیحیان با دارا بودن 64 کرسی، سهم قابل توجهی در عرصه سیاسی لبنان دارند.

2-بازتعریف از غیریت: نوع سیاست عربستان سعودی در لبنان نشان از تعریف غیریت با دایره محدود بوده به گونه ای که اگر جریانی لبنانی کاملاً همسو با سیاست های این کشور به خصوص در مواجهه با حزب الله اقدام می کرد خودی و درغیراین صورت غیرخودی محسوب می شد.

این دایره محدود از تعریف غیریت، موجب به حاشیه رفتن گروه ها و جریانات از چتر حمایتی این کشور شده بود و بالعکس حزب الله لبنان با تعریف گسترده از غیریت با بسیاری از جریانات لبنانی دارای تعامل بوده است.

برای مثال جریان آزاد ملی به رهبری میشل عون همواره سعی کرده استقلال سیاسی خود را از طرف های خارجی حفظ کند.

این امر موجب تقابل عربستان سعودی با این جریان شده است و بالعکس حزب الله لبنان با درک واقعیت ها و همچنین ارزش های حاکم بر این جریان، یک تعامل مثبتی را با ایشان برقرار کرده است، اگرچه بر همگان آشکار است که بعضاً اختلاف نظرهای سیاسی نیز میان ایشان وجود دارد.

به نظر می رسد درراستای بازتعریف از غیریت، عربستان سعودی به سمت سیاست تعاملی پیش رود و به تعامل بیشتر با این جریانات مختلف لبنانی بپردازد.

به خصوص که ولید البخاری، سرپرست سفارت عربستان سعودی به دلیل سابقه طولانی خود در لبنان و همچنین رابطه با اکثر سیاسیون لبنانی و سفرای کشورهای دیگر، می تواند در این امر اقدامات مؤثری انجام دهد و به نوعی به یارکشی از جریان رقیب بپردازد.

3-تشدید سیاست تخریب جریان مقاومت: یکی از سیاست های قدیمی و مداوم عربستان سعودی علیه حزب الله و جریان مقاومت، سیاست تخریب رقیب بوده است.

این کشور با ابزارهای سیاسی و رسانه ای خود سعی دارد حزب الله را عامل بی ثباتی سیاسی، اوضاع نابسامان اقتصادی، تداوم ناامنی و مهره سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی ایران، جلوه دهد.

به نظر می رسد با توجه به شکست اخیر، عربستان سعودی با تشدید سیاست تخریب خود به ویژه در عرصه هایی همچون تخریب شخصیت که حساسیت های مردم لبنان در آن بیشتر است اقدام کند و جریانات مقاومت و عناصر آن را به انواع فسادهای سیاسی، اقتصادی و اخلاقی متهم کند.

در ضمن به تبلیغات منفی در مورد اوضاع داخلی ایران بپردازد و درمقابل به بزرگنمایی پیشرفت های اقتصادی عربستان سعودی و کشورهای همسوی خود بپردازد.

4-نزدیکی به جنبش های مدنی: یکی از نکات قابل توجه انتخابات اخیر، افزایش اقبال به جریانات و جنبش های مدنی در لبنان بوده است.

اگرچه به دلیل رأی بیشتر احزاب و جریانات اصلی تعداد اعضای این جنبش ها که به پارلمان راه یافته اند قابل توجه نیست ولی از جایگاه خاصی در میان مردم برخوردار هستند و با روند رشد و شعارهای ملی گرایانه که در این چند سال داشته اند ممکن است در آینده سیاسی لبنان نقش فعالی داشته باشند.

عربستان سعودی با توجه به توان اقتصادی سعی دارد با ارائه برخی از کمک های مالی به این جنبش ها نزدیک شود و اهداف سیاسی خود را پیش ببرد.

5-تقویت روابط با جریانات و احزاب تأثیرگذار: نوع ساختار سیاسی و پارلمانی لبنان به شکلی است که برخی از جریانات سیاسی اگرچه از کرسی های قابل توجهی برخوردار نیستند ولی می توانند در تصمیم گیری مهم سیاسی تأثیرگذار باشند؛ برای مثال می توان به جریان سوسیالیست ترقی خواه به رهبری جنبلاط با نُه عضو پارلمان و جریان عزم به رهبری نجیب میقاتی با چهار عضو اشاره کرد.

قدرت این جریانات را می توان در برکناری سعد حریری در سال 2011 دید که منجر به نخست وزیری نجیب میقاتی شد.

عربستان سعودی با درک جایگاه تأثیرگذار این احزاب و جریانات به نظر می رسد درصد نزدیک شدن به آنهاست؛ برای مثال می توان به سفر ولید جنبلاط به عربستان سعودی و دیدار محمد بن سلمان در هفته های اخیر اشاره کرد که درپی این سفر شاهد تعدیل برخی از موضع گیری های جنبلاط نسبت به عربستان سعودی بودیم.

نتیجه گیری در جمع بندی مطالب می توان گفت شکست راهبردها و سیاست های عربستان سعودی در انتخابات لبنان اگرچه منجر به تغییر راهبرد کلی این کشور نخواهد شد ولی زمینه را برای اصلاح و تعدیل برخی از سیاست های این کشور را فراهم کرده است.

با توجه به اهمیت لبنان در محور مقاومت، حزب الله و دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران باید با رصد دقیق تحرکات سعودی به اتخاذ راهبردها و سیاست های متناسب، اقدام کنند که مهم ترین آن می تواند توجه ویژه به حفظ ثبات سیاسی و بهبود شرایط اقتصادی و همچنین افزایش تعامل با جریانات مختلف سیاسی و اجتماعی لبنان است.

نویسنده: دکتر حسین آجرلو /دکتری روابط بین الملل از دانشگاه اسلامی بیروت
کلید واژه ها: عربستان سعودی - عربستان - لبنان - سعودی - سیاسی - حزب الله - انتخابات - کشور - مقاومت - رفتار - منطقه - اقتصادی - کشورهای عربی - سیاستمداران - سیاست خارجی - مقاله - اهمیت - بین المللی - شکست - آسیا - وزیر - رهبری - آجرلو - جامعه - تمرکز - رسانه - شبکه - عربی - جهان - فکری

آخرین اخبار سرویس:
دیپلمات پیشین هند: روابط با ایران حق مسلم ماست

روسیه: استقرار سامانه تاد در آسیا تنش های منطقه را تشدید می کند

منتظر راه حل های عملیاتی بسته اروپا هستیم

وزیر خارجه فرانسه راهی لیبی شد

خبرنگار روزنامه «فیگارو» فرانسه خبر داد؛ انتخاب سفیر ایران در فرانسه

الجبیر: تهران قطعنامه ها درباره حمایت از تروریسم را نقض می کند/ایران باید سیاست عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها را در پیش بگیرد

انفجار در روستای تحت اشغال تروریست های «ارتش آزاد» در حلب سوریه با 7 کشته

پرزیدنت روحانی، معذرت می خواهیم!

مشاور منتسب به بن نایف: بن سلمان مهارتی جز بحران سازی ندارد

هشدار السیسی: ناامید کردن مردم راهبرد دشمنان برای تخریب منطقه است

مکرون به پذیرش توصیه های ترامپ اعتراف کرد

تصاویر/ تشییع پیکر شهید «قانع کرم ویسه» از شهدای حمله تروریستی مرز مریوان

موضع ترامپ علیه اوباما

معاون امنیتی وزیر کشور: همسایگان با گروهک ها برخورد نکنند پایگاه های تروریست ها را خودمان می زنیم

پیونگ یانگ برای ادامه مذاکره با واشنگتن شرط گذاشت

ببینید: اسکن مغزی یک ایرانی در شرایط کنونی! +عکس

ورود کابل بان ها برای جلوگیری از دزدی

ترامپ در توییتی کلینتون را متهم کرد

کسی در ساحل ارس ستوان را نمی شناسد

اجازه توقف فعالیت صنعت هوانوردی را نمی دهیم

سلفی با فرزند رهبرانقلاب +عکس

زیپی لیونی رهبر «معارضان» دولت نتانیاهو شد

سخنان وزیر خارجه آمریکا مصداق بارز دخالت در امور داخلی ایران است

ورود ناوهای نظامی ناتو به آب های اوکراین

تلاش می کنیم مانع افزایش تعرفه ها شویم

منتظر راه حل های عملیاتی بسته پیشنهادی اروپا هستیم

در حمله انتحاری به مسجدی در نیجریه هشت نفر کشته شدند

از سر بریده سرباز ژاپنی تا تشییع همسر لنین/‍تصاویر عجیب تاریخی

مهاجمان به استانداری اربیل کشته شدند

بیشتر مردم آلمان معتقدند اروپا بدون آمریکا هم می تواند از خود دفاع کند

تهدید به جنگ کارگشا نیست!

توصیه های مهم درباره گرمازدگی برای حجاج

ترامپ برای فرار ازفشارها توییت های تهدیدآمیز منتشر می کند

همسایگان با گروهک ها برخورد نکنند تروریست ها را خودمان می زنیم

هشدار وزیر خارجه انگلیس به اتحادیه اروپا

حمایت تمام قد وزیر خارجه سعودی از تحریم ها علیه ایران

کارزار رسانه ای جدید سعودی ها علیه ایران

قرقاش امیر قطر را خائن خطاب کرد

تقدیر از تنها بانوی پاکبان ایران +عکس

روز تصویب کشور یهود روز نکبت دوم بود

حال نواز شریف وخیم است

تمامی توییت های جنجالی چند ماه اخیر «دونالد ترامپ» در مورد ایران

قدردانی نتانیاهو از مواضع متحدان آمریکایی اسراییل علیه ایران

نواز شریف باید به بیمارستان منتقل شود

آمریکا و اسراییل با دانشمندان دیگر کشورها چه می کنند؟ اینفوگرافیک| شلیک به مغز دانش

خانواده های سربازان کشته شده روسیه در سوریه با بشار اسد دیدار می کنند

رسانه های جهان به توییت ترامپ واکنش نشان دادند

الجبیر: تهران قطعنامه ها درباره حمایت از تروریسم را نقض می کند/ایران باید سیاست عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها را در پیش بگیرد

86 درصد روسها، آمریکا را مداخله گر می دانند

عریقات: قانون "کشور یهود" یک ساختار آپارتاید جدید را نهادینه می کند

«کلاه سفیدها» ننگی برای صهیونیست و غرب

از تحریم ها علیه ایران حمایت می کنیم

یورش به مسجد الاقصی رخدادی خطرناک در سایه سکوت اعراب است

همسایگان با گروهک ها برخورد نکنند پایگاه های تروریست ها را خودمان می زنیم

چرا غرب به دنبال نجات کلاه سفید ها بود؟

سی ان ان: تهدید ترامپ علیه ایران قبلا درباره کره شمالی هم مطرح شده بود!

دستگیری شماری از عناصر تروریست ها در کردستان عراق

پیشنهاد نماینده کنگره برای حضور آمریکا در افغانستان

بن سلمان پادشاه می شود

یک مورخ و روزنامه نگار در گفت وگو با فارس: قوام فرصت طلب سیاسی بود/قوام پای آمریکا را به ایران باز کرد

سخنگوی وزارت خارجه سفیر ایران در فرانسه می شود

کلاه سفیدها، ننگی برای رژیم صهیونیستی و غرب

گفت وگوی تلفنی پوتین با نظربایف

اردن؛ سه شنبه تظاهرات «آری به مبارزه با فساد»

لبنان بر ادامه حضور نیروهای یونیفیل در مرز با فلسطین اشغالی تاکید کرد

سوریه فراری دادن "کلاه سفیدها" را اقدام جنایتکارانه از سوی اسراییل و هم پیمانانش خواند

کنایه مسکو به خروج کلاه سفیدها از سوریه؛ احتمال حملات شیمیایی ساختگی کاهش یافت

تهران گرم تر می شود

تهدید ترامپ بازتاب گسترده ای در ایتالیا داشت

آلمان خواستار خویشتنداری ایران و آمریکا شد

زیباترین ایستگاه های متروی سنت پترزبورگ

بارزانی به دنبال ترمیم روابط کردستان با شیعیان

چرا باید از عربستان شروع کنیم؟

سخنگوی وزارت خارجه سفیر ایران در فرانسه می شود

ارمنستان 200 میلیون دلار سلاح از روسیه وارد کرد

دعوت ایرانسل به پیوستن مردم به کمپین تحریم خودرو؟!

هشدار هانت درباره خروج انگلیس از اتحادیه اروپا بدون دستیابی به یک توافق

تاشکند میزبان نشست آمریکا و پنج کشور آسیای مرکزی درباره افغانستان

استقبال نتانیاهو از حملات ترامپ علیه ایران

کارزار رسانه ای جدید سعودی ها علیه ایران

تقدیر نتانیاهو از موضع ترامپ درقبال ایران

پست نخست وزیری در اسلوونی خالی ماند

السیسی:ناامیدکردن مردم راهبرد دشمنان برای تخریب منطقه است

کشته شدن یک سرکرده ارشد داعش در مصر

افشای ماهیت کلاه سفیدها ننگی برای رژیم صهیونیستی و غربی ها

ریگانیسم جدید آمریکا - سهراب علمداری*

رویترز: وزرای نفت ایران و روسیه در مورد همکاری های دو کشور در بخش انرژی گفتگو کردند

رییس کمیسیون اروپا هیچ پیشنهاد اقتصادی ویژه ای برای ترامپ ندارد

لباس مورد علاقه ملکه اسپانیا

سگ پولداری که صاحب 3 خودروی لوکس است +تصاویر

تریلر Beyond Good and Evil 2 خشم هندوها را برانگیخت

نتانیاهو از موضع ترامپ نسبت به ایران تمجید کرد

بازگشت 850 پناهجوی سوری از لبنان

گزینه های متعددی برای مواجهه با تحریم نفتی داریم

فیلم/ تمرینات سخت نظامیان ایرانی برای حضو در مسابقات روسیه

عراق به شدت تصویب قانون «کشور یهود» را محکوم کرد

حمله افراد مسلح به ساختمان استانداری اربیل در اقلیم کردستان عراق

ماموریت جدید سفرای ایران

رایزنی وزیر خارجه فرانسه و رییس جمهوری تونس درباره لیبی

لیبرمن اذعان کرد: قادر به براندازی حماس در غزه نیستیم

دکتر حسین آجرلو رفتار عربستان در مواجهه با پیروزی حزب الله در لبنان چیست؟

دکتر حسین آجرلو رفتار عربستان در مواجهه با پیروزی حزب الله در لبنان چیست؟