مطالب مرتبط:
آیا اتحاد «آمریکا - چین» علیه کره شمالی و «آمریکا - روسیه» علیه ایران در حال شکل گیری است؟
دفترچه سامپائولی استراتژی های انتخابی اش را فاش کرد
دفترچه سامپائولی استراتژی های انتخابی اش را فاش کرد
دفترچه سامپائولی استراتژی های آرژانتین را لو داد
دفترچه سامپائولی استراتژی های آرژانتین را لو داد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 3 تیر 1397 ساعت 19:122018-06-24سياسي

نگاه به شرق؛ استراتژی یا اضطرار؟ / تجربه تاریخی درباره چین و روسیه چه می گوید؟


پیام نفت: رویکرد ایران به سمت شرق به نظر می رسد بعد از خروج ترامپ از برجام با جدیت بیشتری در ‏سیاست خارجی ایران دنبال می شود.

سفر رییس جمهور روحانی به چین هم در این راستا ارزیابی ‏می گردد.

رسول حسینی: رویکرد ایران به سمت شرق به نظر می رسد بعد از خروج ترامپ از برجام با جدیت بیشتری در ‏سیاست خارجی ایران دنبال می شود.

سفر رییس جمهور روحانی به چین هم در این راستا ارزیابی ‏می گردد.

اما نکاتی در این مورد وجود دارد که نمی توان از آنها چشم پوشی کرد ابتدا باید اذعان ‏نمود علی رغم بحث هایی که در گذشته مبنی بر نگاه به شرق وجود داشته نگاه امروزین به شرق ‏برخاسته از اضطراری است که سیاست خارجی ایران بعد از خروج امریکا از برجام با آن مواجهه شده ‏است.

محصول یک استراتژی پیشین سیاست خارجی ایران نیست.

دولت روحانی در ابتدای روی کار ‏آمدن در تلاش بود روابط خود با غربی ها را سرسامان بدهد و با رسیدن به یک توافق جامع در بحث ‏هسته ای راهی به سوی همکارهای بین المللی بگشاید.

این سیاست برخاسته از نیازهای متنوع موجود ‏برای همکاری با غرب بود که شامل حوزه های اقتصادی، تکنولوژیکی، سیاسی و امنیتی بوده است.

‏ارزیابی دولت روحانی این بود که با حل مسئله هسته ای، عادی سازی روابط با غرب اتفاق خواهد ‏افتاد و رویکرد امریکا در قبال ایران ملایم تر خواهد شد و این توافق روزنه امید و مسیر همواری برای ‏حضور قوی تر و مسئولانه تر ایران در نظام بین الملل ایجاد می کند.

از طرف دیگر دولت روحانی ‏امیدوار بود که با اطمینان نظام بین الملل از صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای، باب مذاکره در ‏حوزه های مورد علاقه دیگر با غرب و حتی در مواردی با امریکا باز شود.

در این چارچوب، نگاه به ‏شرق در ساختار روابط سنتی و البته از زاویه اقتصادی مورد توجه بود.

به عبارت دیگر انتظار داشتن ‏روابط مستحکم و استراتژیک میان ایران و چین بعید می نمود.

زیرا ایرانی ها به تجربه دریافته اند که ‏نه چین و نه روسیه هرگز در بزنگاه های تاریخی از سیاست های تهران حمایت نخواهند کرد و البته با ‏توجه به ایدئولوژی خاص حاکم بر سیاست خارجی ایران امکان رسیدن به سطح بالای همکاری های ‏امنیتی و همه جانبه امکان پذیر نیست.

بنابراین چینی ها روابط از نوع دوم با ایران خواهند داشت و ‏حتی از عضویت دائم ایران در پیمان شانگهای هم حمایت نخواهند کرد.

اما این رهیافت بعد از خروج ‏امریکاییها از برجام با یک شوک جدی مواجهه شد.

در واقع آن استراتژی عادی سازی روابط با غرب ‏به بن بست رسید.

(در این مجال ما به چگونگی به بن بست رسیدن ان نمی پردازیم).

دولت روحانی ‏با سرخوردگی از تصمیم امریکا، تمام همت خود را بر این گذاشت که توافق برجام را بدون امریکاییها ‏حفظ کند در این شرایط است که نگاه جدید ایران به شرق و چین جان تازه ای گرفت.

واقعیت ها ‏حاکی از حکایت دیگری است و آن این است که در هر صورت این رویکرد جدید، انتظارات ایران را ‏برآورده نخواهد ساخت و حتی خوشبینی لازم برای بی اثر کردن تصمیم امریکا را نیز در بر نخواهد ‏داشت.

روابط ایران و چین در حوزه های تسهیل جریان انرژی و گسترش بازار فروش کالاهای چینی ‏باقی خواهد ماند و از این سطح فراتر نخواهد رفت.

البته ایران هم به خوبی به این موضوع آگاه است ‏و گذشته روابط دو کشور هم چیزی جز این نیست.

چینی ها تا زمانیکه بخواهند بازار کالاهای خود را ‏حفظ کنند و انرژی چرخ صنعت خود را تامین کنند، سیاست نگاه به شرق ایران را پاسخ خواهند ‏گفت و قدمی برتر از این برنخواهند داشت.

چینی ها برای برهم نخوردن مسیر ثبات و توسعه ‏کشورشان، کره شمالی را وادار به مذاکره مستقیم با امریکا کردند و سیاست خارجی اقتصاد پایه را بر ‏بازی های امنیتی و سیاسی و ماجراجویی های هسته ای کره شمالی ترجیح دادند.

بنابراین با چنین ‏رویکرد و اولویتی ما نباید انتظار جایگزین شدن چین در برابر غرب را داشته باشیم.

زیرا نه تنها در ‏حوزه ژئوپلتیک چین نیستیم بلکه چینی ها گسترده ترین روابط را با غرب و آمریکا دارند و سیاست ‏انزوای ایران در راستای منافع آنهاست.

همچنین اولویت ها و مقاصد سیاست خارجی ما با اولویت های ‏سیاست خارجی چینی ها همخوانی ها راهبردی نخواهند داشت به همین خاطر است که نگاه ما به ‏شرق از روی اضطرار است و نه یک نگاه بلند مدت.

اما اگر بخواهیم اروپاییها را به این معادله اضافه ‏کنیم، مقاصد و اهداف سیاست خارجی ما بیشتر می تواند با اولویت های سیاست خارجی اروپاییها ‏همخوانی داشته باشد.

زیرا بی ثباتی در ایران اروپاییها را بیشتر از چینی ها نگران می کند و حوزه ‏امنیتی ایران و اروپا به هم نزدیکتر است و ثبات در ایران برای آنها بیشتر از چین اهمیت خواهد ‏داشت.

همانطور که توسعه در ایران هم برای اروپاییها بیشتر از چین اهمیت خواهد داشت.

در روابط ‏دو سوی آتلانتیک هم اروپاییها نسبت به چین مقاومت بیشتری در برابر امریکا از خود نشان خواهند ‏داد.

منافع ایران و اروپا چه در حوزه سیاست های منطقه ای و چه در حوزه سیاست های امنیتی ‏همپوشانی بیشتری دارد.

به همین خاطر حفظ برجام برای اروپاییها مهمتر از چین و روسیه است.

‏چینی ها و روسها از نزدیک شدن ایران و امریکا استقبال نمی کنند و سیاست چینی ها بیشتر بر ‏حول حفظ رشد اقتصادی و عدم دخالت در سیاست های پر هزینه و پر خطر خصوصا با امریکا خواهد ‏بود.

‏ اصطکاک سیاست خارجی ایران با مسائل امنیتی منطقه و بی توجهی به موضوعات اقتصادی، شمایل ‏خاصی را بر سیاست خارجی ایران پوشانیده است، یعنی تنظیم روابط خارجی ایران بر اساس منافع ‏اقتصادی و گسترش تجارت خارجی نیست.

از این روست که تمایل به شرق هم سیاستی پایدار و ‏ضامن توسعه پایدار داخلی نیست بلکه از روی اضطرار و منفعلانه است و تنها حول حفظ وضع ‏موجود و برقرار ماندن گذرگاههای محدود اقتصادی و البته چانه زنی برای امنیت می چرخد.

این ‏سیاست مثل گذشته تنها تا زمانی پایدار است که کنش ایران در دایره تقابل با غرب بچرخد و ‏همچنان اولویت های امنیتی بر مسائل اقتصادی‎ ‎‏ و توسعه ای ارجحیت داشته باشد و البته وارد ‏خطوط قرمزهای تعیین شده بین المللی هم نشود.

بنابراین چینی ها و روس ها تا زمانیکه ایران این ‏سیاست ها را دنبال خواهد کرد از رابطه موجز و کنترل شده با ایران بهره خواهند برد و هرگز قدمی ‏جلوتر بر نخواهند داشت.

یعنی در واقع چین و روسیه از سیاست های تنش زا با غرب توسط ایران ‏استقبال می کنند و هرگز از نزدیک شدن ایران به غرب حمایت نخواهند کرد به همین خاطر است تا ‏زمانیکه این روابط پرتنش و کنترل شده باشد با روی باز به درخواست های ایران پاسخ می دهند ولی ‏وقتی که چراغ سبزی از طرف غرب به ایران داده می شود و ایران بطور جدی وارد گفتگو با غرب می ‏شود چندان راضی نیستند زیرا در آن صورت ایران توان توازن و تعادل در سیاست خارجی خواهد ‏داشت و قدرت بیشتری برای حفظ منافع خود خواهد داشت که مورد رضایت روسها و چینی ها ‏نیست.

‏ * دکترای علوم سیاسی
کلید واژه ها: ایران - سیاست خارجی - دولت روحانی - روابط - روحانی - سفر رییس جمهور - امریکا - رییس جمهور - خروج - اقتصادی - تاریخی - هسته - دولت - حمایت - توافق - روسیه - بین المللی - ایرانی ها - نظام - امید - شانگهای - ساختار - مذاکره - ایرانی - انتظار - تهران - سیاسی - چینی - پیام - سنتی

آخرین اخبار سرویس:
بزرگداشت امامزادگان حمزه و احمد بن موسی

33 سال پیش در چنین روزی اعلام مشکل اصلی آموزش و پرورش از زبان وزیر

با نصب سقا خانه های امام رضا(ع) کام مردم 20 روستای خراسان جنوبی به آب شرب بهداشتی شیرین شد

خراسان شمالی استان برتر در حوزه امنیت شد

گزارش تصویری غبارروبی امامزاده جعفر(ع) یزد با حضور خدام رضوی

پیام تسلیت حجت الاسلام والمسلمین شهیدی به سید وحید حقانیان

زندگی پوتین به سبک تزارها/ باشگاه بدنسازی در داخل هواپیما+ تصاویر

چرا و چگونه تیمی ساختارشکن داشته باشیم

تصمیم ارزی غلط دولت چه ربطی به آمریکا دارد

ارائه طرح در تابستان، اجرا شاید وقتی دیگر

وظیفه علما دخالت در سیاست است

آخرین اقدامات در زمینه دیه شهدای منا

استبدا پهلوی آثار باستانی شهر یزد را نابود کرد

بودجه پروژه های نیمه تمام خوزستان تامین می شود

خراسان شمالی استان برتر در حوزه امنیت شد

هیچ رییس جمهوری به اندازه من مقابل روسیه سفت و سخت نبوده است

فال روزانه جمعه 29 تیر 1397

رییس بنیاد شهید: بخش زیادی از برنامه های بنیاد در سال های اخیر محقق شده است

آیین اختتامیه چهارمین جشنواره مولودی خوانی در سنندج برگزار شد

سفر نماینده ویژه پوتین به تهران

جدول جدید خاموشی ها در تهران اعلام شد

4 کشته و مصدوم در واژگونی خودرو تیبادر فارس

اسلامی ماندن نظام در گروه انقلابی ماندن حوزه علمیه است/ مسئولان به دور از اشرافی گری مشکلات مردم و کشور را حل کنند

تصاویر / بدرقه اولین کاروان حجاج ایرانی بیت الله الحرام

آیا تمرکز بر رسوایی دو سلبریتی در پرونده ثامن الحجج یک بازی بود؟!

خرم: موضع گیری در برابر FATF ما را به سمت روسیه کشانده است/ علایی: ترامپ می خواهد همه برنامه های آمریکا علیه انقلاب را اجرایی کند

اولین پرواز زائران خراسانی به سرزمین وحی

بزرگداشت حضرت شاه چراغ (ع)

اگر دندان پرشده دارید حتما بخوانید

حسین علایی: ترامپ می خواهد همه برنامه های آمریکا علیه نظام را اجرایی کند

کرامت به معنای دوری از گناهان است/تاکید ویژه امام علی (ع) بر مهار هوای نفس

حضور کاروان زیرسایه خورشید در کردستان

خبر خوش برای مبتلایان به بیماری مفاصل و پوکی استخوان

افشاگری جدید رییس FBI در باره پروژه نفوذ جاسوسی روسیه در امریکا + تصویر

کشف بیش از نیم تن مواد مخدر در پارسیان

صالحان چگونه نماز می خوانند؟

میراث معنوی جامعه با زبان هنر به نسل جدید منتقل شود

رییس بنیاد شهید: بخش زیادی از برنامه های بنیاد در سال های اخیر محقق شده است

عباس عبدی: تغییر رییس برنامه و بودجه اولویت دولت نباشد، سایر تغییرات بی فایده است

دولتمردان بابت خسارات ناشی از قطعی برق از مردم عذرخواهی کنند

مردم از ویژه خواری عده ای خاص ناراحتند

توییت اعتراضی ظریف به هزینه هنگفت تسلیحاتی ترامپ+ سند

فیلم اصغر فرهادی در 4 کشور امریکایی و اروپایی به نمایش در می آید

دشمن درصدد استحاله نظام از درون است/ مدل مردم سالاری دینی به کابوس نظام سلطه تبدیل شده است

پیگیر رفع مشکل ارزی تولیدکنندگان هستیم

پیشرفت کشور با شکوفایی صنعت ممکن می شود

گسترش چتر حمایتی بیمه برای کاهش هزینه های مردم/ متاسفانه در کشور ضریب نفوذ بیمه 2.3درصد است

برای آقای کریمی قدوسی پرهیز از اتهامات و اظهارات نادرست را آرزومندم/ ایرانی بودن را به هر هویت و تابعیتی ترجیح می دهم

نگرانی از دسترسی نداشتن نسل آینده به دریای خزر

اعتماد مردم به پیام رسان های داخلی خوب بود

تیم ویژه امریکایی تحریم ایران نزد اردوغان آمدند/ اعمال فشار تازه ترامپ بر شرکای ایران

استودیوی 343 Industries علاقه ای به وجود بخش بتل رویال در بازی Halo Infinite ندارد

فرمانده دانشگاه امام حسین(ع): در برابر جنگ اقتصادی دشمن باید آرایش جنگی بگیریم

شکایت مهران مدیری به خاطر ادعای دریافت هدیه میلیاردی

نامه شورای نظارت بر صداوسیما به اسکودا + تصویر

حاشیه های فایل صوتی گفت وگوی یک نماینده مجلس با یک زن/واکنش «ح.ص»به گزارش «رد پای برخی سلبریتی ها و مسئولان در پرونده ثامن الحجج»

دیدار­ روسای جمهور مصر و سودان روز پنجشنبه در خرطوم

سبک زندگی ائمه اطهار در جامعه فرهنگ سازی شود

حفظ عفاف از جمله اهداف مهم شهدا در دفاع از ایران اسلامی بود

339 چاه غیرمجاز آب روستایی ارومیه را تهدید می کند

80 درصد اعضا مجمع دوستی جوانان جهان اسلامی، نخبگان جوان هستند مجمع به چراغ سبزهای سیاسی بی اعتناست

چگونه با یک ایده استارتاپی امیدوار کننده روبرو شویم؟

مجامع محلی سلامت در شهرستان ها راه اندازی شود

فتاح: انقلاب اسلامی مدیر پاکدست می خواهد

کنسرت حسام الدین سراج در مشهد برگزار شد

شهادت 2 بسیجی در کورین زاهدان

حضور خدام رضوی در مسجد سه راه کسنویه یزد+عکس

احتمال برگزاری نشست برجام در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل

دیدار خادمان رضوی با قهرمان 4 دوره ووشو جهان

علی خرم: حرکت یکسویه ما به سمت چین و روسیه صحیح نیست

انتخابات افغانستان، چالشها و امیدها در گفت و گوی شفقنا با جامعه شناس افغانستانی

سبک زندگی ائمه اطهار در جامعه فرهنگ سازی شود

پیام ناخوشایند برای ترامپ/ نیویورک میزبان مذاکره جدید هسته ای می شود

شهادت2 بسیجی در کورین زاهدان

بیش از 5هزار زائر وارد شیراز شدند/برگزاری گردهمایی«کوچ عاشقانه»

جنگ امروز، جنگ اقتصادی است/ پیام امام به مناسبت پذیرش قطعنامه بصیرتی بود

پاسخ احسان علیخانی به شایعه دریافت هدیه میلیاردی از یک موسسه مالی و اعتباری

شکایت مهران مدیری از روزنامه شرق و فیلم آنلاین به دلیل نشر اکاذیب

بیمارستان 350 تخت خوابی شهید مفتح ورامین افتتاح می شود.

احسان علیخانی: با موسسه ثامن الحجج از طرف صداوسیما رابطه داشتم، اما مفسد نیستم

حفظ عفاف از جمله اهداف مهم شهدا در دفاع از ایران اسلامی بود

اولین پس لرزه قانون جنجالی کشور یهود/ اروپا به شدت اظهار نگرانی کرد

جنایتی کور در روز روشن !

بهترین عکس سال 2018 با آیفون + عکس

جغرافیای بد آمریکایی ها + ویدئو

نگاه آیت الله العظمی مکارم شیرازی به مفهوم بدعت و نوآوری

طی سال گذشته92 هزار گردشگر خارجی، مهمان حرم حضرت معصومه(س) شدند

پروژه ساخت مسجد بزرگ رومانی به دلیل کمبود بودجه متوقف شد

80 درصد اعضا مجمع دوستی جوانان جهان اسلامی، نخبگان جوان هستند/ مجمع به چراغ سبزهای سیاسی بی اعتناست

339 چاه غیرمجاز آب روستایی ارومیه را تهدید می کند

پزشکیان: پیشرفت کشور با شکوفایی صنعت ممکن می شود/ پیگیر رفع مشکل ارزی تولیدکنندگان هستیم

پیشرفت کشور با شکوفایی صنعت ممکن می شود/ پیگیر رفع مشکلات ارزی تولیدکنندگان هستیم

ترمیم قانون اساسی /نظام وجود بحران را بپذیرد و برای حل آن چاره جویی کند /تجمل و اشرافی گری انتخاب خود مسئولان بوده و باید مجازات شود /اقتصاد کشور به اهلش سپرده شود

کنسرت حسام الدین سراج در مشهد برگزار شد

جشنواره ملی گیاهان دارویی در آستارا

339 چاه غیرمجاز آب روستایی ارومیه را تهدید می کند

تماس های واشنگتن با رهبران شورش های اخیر عراق خشم بغداد را برانگیخت

اهدای عضو در سمنان جان چند بیمار را نجات داد

پاسخ آیت الله مهدوی به شبهه هایی درباره «حجاب دختران» و «کنسرت»

رأفت اسلامی برای افراد شرور نیست

نگاه به شرق؛ استراتژی یا اضطرار؟ / تجربه تاریخی درباره چین و روسیه چه می گوید؟

نگاه به شرق؛ استراتژی یا اضطرار؟ / تجربه تاریخی درباره چین و روسیه چه می گوید؟