مطالب مرتبط:
تصاویر/ عیادت آیت الله علما از طلبه مصدوم زلزله سرپل ذهاب
آیت الله صدیقی: پاک دستی در دستگاه قضایی از اوجب واجبات است/ مهم ترین هدف شهید بهشتی از تأسیس دانشکده علوم قضایی
دیدار رییس سازمان بسیج مستضعفین کشور با آیت الله ناصری
آیت الله مصباح یزدی: روح اسلام را فراموش کردیم/ آثار تنزل فرهنگی در سراسر کشور مشهود است
دیدار مسئولان قضایی خراسان رضوی با آیت الله علم الهدی
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 1 تیر 1397 ساعت 03:412018-06-21سياسي

درس خارج فقه نظام سیاسی آیت الله اراکی/58 بررسی ادله قرآنی ضرورت عدالت ولی امر/ جایگاه مردم در نظام ولایی


آن عدالتی که در ولایت امر بیان می کنیم به معنای استقامتی است که این استقامت در حدی باشد که صاحب این عدالت را هم از ارتکاب مکروهات شدیده، هم از ترک مطلق مستحبات مؤکده و هم از ارتکاب خلاف مروت باز دارد.

- بررسی ادله قرآنی ضرورت عدالت ولی امر/ جایگاه مردم در نظام ولایی آن عدالتی که در ولایت امر بیان می کنیم به معنای استقامتی است که این استقامت در حدی باشد که صاحب این عدالت را هم از ارتکاب مکروهات شدیده، هم از ترک مطلق مستحبات مؤکده و هم از ارتکاب خلاف مروت باز دارد.

، با هجوم امواج شبهات و اشکالات مکاتب التقاطی و غیروحیانی پس از انقلاب اسلامی و مضاعف شدن این هجمه ها در سال های اخیر شایسته است نخبگان حوزه و دانشگاه بررسی ادله عقلی و نقلی بحث پراهمیت حکومت اسلامی و ولایت فقیه را با نگاهی نو و متناسب با فضای جدید جامعه ی جهان اسلام و جامعه ی جهانی مورد بررسی و کنکاش قرار بدهند.

در همین راستا سلسله دروس آیت الله محسن اراکی دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی که هر دو مکتب نجف و قم را درک کرده اند، می تواند ارائه دهنده بینشی نو و دقیق در این باب باشد.

گستره مفهومی از عدالت در شرایط ولی امر در جلسات گذشته بحث شد به اینجا رسیدیم که مراد از عدالت در ولی امر بیش از عدالتی است که در امام جماعت یا شاهد معتبر است.

در همین بحث فرمایشی را از مرحوم سید عبدالاعلی سبزواری در ذیل بحث شرط عدالت در قاضی مطرح می کنیم.

ایشان از برخی از مشایخ خود این معنا را درباره عدالت قاضی نقل می کند: بأنه لو لا المخالفه للمشهور لقلنا باعتبار فوق العداله فیه، کما یقال فی المقدس الأردبیلی و السید هاشم البحرانی مراد از عدالت همان عدالت در حد اعلی است؛ یعنی ما یک همچنین عدالتی را برای قاضی می خواهیم؛ عدالتی همچون عدالت مقدس اردبیلی.

پس به طریق اولی در ولی امر چنین عدالتی معتبر است.

این مؤید بحث ماست که بیان کردیم آن عدالتی که در ولایت امر بیان می کنیم به معنای استقامتی است که این استقامت در حدی باشد که صاحب این عدالت را هم از ارتکاب مکروهات شدیده، هم از ترک مطلق مستحبات مؤکده و هم از ارتکاب خلاف مروت باز دارد.

همه فقها ملکه عدالت را معتبر می دانند و اختلافی که وجود دارد در این است که آیا صرف ملکه کافی است یا ملکه ای که همراه با التزام عملی باشد نیاز است که ما این دومی را می پذیریم؛ ملکه ای که همراه با التزام عملی دائم باشد.

ادله اعتبار شرط عدالت دلیل اول از ادله دال بر اعتبار عدالت ولی امر، دلیل عقل است.

-البته می توانیم تقریباتی از ادله عقلی بیان کنیم اما به دلیل اینکه نیازی به بیان تفصیل نداریم و نیازی هم به آن نیست اکتفا به یک تقریب می کنیم که در اشتراط عدالت در ولی امر همین تقریب عقلی کفایت می کند.

این تقریب از دو مقدمه تشکیل می شود؛ مقدمه اول وجوب عقلی اقامه عدل در جامعه بشر است که ما به این بحث در مباحث قبلی به شکل مفصل پرداخته ایم؛ عقل به وجوب عدل حکم می کند، هم در رفتار فردی و هم در رفتار اجتماعی یعنی هم حکم می کند فرد عادل باشد و هم حکم می کند جامعه عادل باشد.

مقدمه دوم تلازم بین قیام و اقامه عدل در جامعه با عدل حاکم است؛ زیرا حاکم است که باید اقامه عدل کند.

البته به کمک مردم باید این کار را انجام دهد.

حال اگر خود این حاکم، عادل و متصف به عدل نباشد نمی تواند عدل را اقامه عدل کند؛ ذات نایافته از هستی بخش کی تواند که شود هستی بخش .

پس عقلاً بین اقامه عدل و بین عدل من یقیم العدل تلازم وجود دارد.

بنابراین؛ بر مبنای این دو مقدمه از نظر عقلی وجوب عادل بودن در ولی امر ثابت می شود.

منظور از عدل هم همان عدل ملکه ای است.

این خلاصه دلیل عقل است که تقریبات زیادی هم در این باب آمده است که آن تقریباتی که برای اثبات اصل وجوب حکومت و وجوب اقامه حکومت عدل سابقاً آمده است [در همین جا هم دلالت دارند].

زیرا بحث ما در آن تقریبات، بحث وجود اقامه عدل بود.

تقریبات متعددی از وجوب عقلی در آنجا مطرح شد که همه آن تقریبات و همه آن ادله عقلی که برای اثبات وجوب اقامه عدل و وجوب اقامه حکومت عدل در بشر مطرح شد در اینجا هم وارد است.

دلیل دوم اجماع است؛ هم محصلاً و هم منقولاً.

قدر متیقن از این اجماعی که ادعا می کنیم اجماع بر وجوب عدالت قاضی است که این اجماع، اجماع کل فقهای مسلمین است.

البته اجماع بر وجوب عدل حاکم است؛ یعنی وجوب عادل بودن خود ولی امر را می رساند.

اینکه بیان می شود اجماع بر وجوب عدل در قاضی دلیل بر اجماع وجوب عدل در ولی امر است زیرا خود ولی امر متضمن قضا هم هست؛ یعنی ولایت هر ولی امر و صاحب ولایتی –که منظور ما از ولایت امر ولایت عامه است- شامل ولایت قضا هم هست.

پس همه اجماعاتی که در ضرورت عدل در قاضی و همه فتاوایی که در وجوب عدل در قاضی بیان شده است بالالتزام و بالالویه وجود عدل را در کسی که ولایت امر را بر عهده خواهد گرفت اثبات می کنند.

بنابراین اجماع هم به شکل محصل و هم منقول برای آن وجود دارد.

منقول آن هم وجود دارد؛ مثلاً در همین بیان مرحوم سبزواری -البته بیان شد که ما نیازی به استدلال نداریم لذا تنها به عناوین اشاره بیان می کنیم.

- ایشان در وجوب عدالت قاضی مطرح کرد که لقصور غیر العادل عن الولایه علی الأموال و الأنفس و الأعراض در اینجا منظور از قصور همان دلیل عقلی است که منظور قصور غیر عادل از این کارهاست.

بعد می فرماید: مضاعفا إلی الاجماع .

اینجا ادعای اجماع منقول می کند که خیلی هم ادعا شده است؛ هم در کلمات صاحب جواهر، هم در کلمات مقدس اردبیلی و هم در کلمات فقهای متقدم آمده است و تقریباً می توان گفت که اجماع منقول، متواتر است؛ یعنی منقول آن به صورت متواتر است.

البته نیازی به اجماع منقول هم نداریم به دلیل اینکه اجماع محصل برای ما محرز است.

لذا اگر اجماعی هم بخواهد وجود داشته باشد که کاشف از رأی معصوم باشد یکی از بهترین و بارزترین مصادیق آن اجماع کاشف از رأی شارع و رأی معصوم همین اجماع اعتبار بر عدالت در ولی امر یا قاضی است.

این هم دلیل اجماع بود.

ادله قرآنی اشتراط عدالت دلیل سوم یا نوع سوم از ادله دال بر وجوب عدالت در قاضی ادله قرآنی است؛ آیات قرآنی دال بر وجوب عدالت در ولی امر چند دسته است؛ دسته اول آیاتی است که دلالت بر وجوب عدل در حاکم دارد؛ حاکم باید عادل باشد.

آیه اولی که دلالت بر این موضوع دارد این آیه است: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامینَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ وَ لَوْ عَلی‏ أَنْفُسِکُمْ أَوِ الْوالِدَیْنِ وَ الْأَقْرَبینَ إِنْ یَکُنْ غَنِیًّا أَوْ فَقیراً فَاللَّهُ أَوْلی‏ بِهِما فَلا تَتَّبِعُوا الْهَوی‏ أَنْ تَعْدِلُوا وَ إِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ کانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبیرا .

در مباحث گذشته بیان شد که واژه اقامه به قسط یا قیام به قسط و همچنین در اقامه صلاه، مراد از واژه اقامه صرف فعل فردی نیست؛ فرق است بین اینکه گفته شود صلی یا اقام الصلاه.

اینکه آیه می فرماید: الَّذینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاهَ وَ آتَوُا الزَّکاهَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَهُ الْأُمُور این اقاموا به معنای اقامه اجتماعی است و اقامه صلاه بر روی زمین به معنای جامعه مقیم الصلاه است.

یک فرد مقیم الصلاه وجود دارد و یک جامعه مقیم الصلاه است.

لذا بیان کردم که حضرت ابراهیم(ع) از خدا می خواهد رَبِّ اجْعَلْنی‏ مُقیمَ الصَّلاهِ وَ مِنْ ذُرِّیَّتی‏ رَبَّنا وَ تَقَبَّلْ دُعاء این دعای ابراهیم(ع) بود که بعد مستجاب شد و به او گفته شد: وَ إِذِ ابْتَلی‏ إِبْراهیمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتی‏ قالَ لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمین‏ این وَ مِنْ ذُرِّیَّتی به دلیل این بود که از اول دعا کرده بود و از اول از خدا خواسته بود و بعد دید که خداوند دعای او را مستجاب کرده است؛ لذا فرمود آیا این تکمله دعای من هم مستجاب می شود یا خیر؟ به دلیل اینکه من دعا کردم: رَبِّ اجْعَلْنی‏ مُقیمَ الصَّلاهِ وَ مِنْ ذُرِّیَّتی‏ رَبَّنا وَ تَقَبَّلْ دُعاء از خدا خواسته بود که دعای او را قبول کند.

در اینجا که خداوند فرمود: إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً استجابت آن دعا بود.

لذا بعد از آن فرمود: قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتی‏ خداوند متعال هم فرمود: قالَ لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمین استجاب این دعا نسبت به ذریه تو مقید است؛ به دلیل اینکه ظالمین را از آن چیزی نصیب نخواهد شد.

اقامه صلاه کار امام است و در حقیقت اقامه صلاه به معنای امامت است و اقامه صلاه غیر از خود صلاه است.

در آنجا نفرمود رب اجعنی مصلی لک، بلکه دعای خاص حضرت ابراهیم(ع) این بود: رَبِّ اجْعَلْنی‏ مُقیمَ الصَّلاهِ .

مقیم الصلاه یعنی کسی که در جامعه صلاه را اقامه می کند؛ یعنی جامعه مقیم الصلاه می سازد و این به معنای امامت است.

هر جا اقامه وجود دارد به همین معناست؛ الَّذینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاهَ وَ آتَوُا الزَّکاهَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَهُ الْأُمُور اگر به آن ها تمکّن در زمین دادیم؛ یعنی به آن ها قدرت سیاسی و قدرت فرمانروایی اجتماعی دادیم آن ها هم أَقامُوا الصَّلاهَ وَ آتَوُا الزَّکاهَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ .

حتی آتوا زکاه هم به همین معناست؛ این ایتای زکات غیر از اعطای زکات و غیر از تزکیه مال است، ایتاء بیش از این موارد است.

ایتاء به معنای این است که اعطای زکات در جامعه منتشر شده و آن وقت ایتاء می شود.

آتی المال علَی حبّه به این شکل نیست که تنها یک بار مال را علَی حبّه دهد بلکه به این معنای است که این اعطای مال گسترش و سعه داشته باشد و هم خود او می دهد و هم جامعه و همراهان او می دهند.

خود او هم که می دهد همیشه می دهد.

جایگاه امت در مفهوم امامت پس هر وظیفه ای که وظیفه امام است وظیفه مأموم هم است اما بما هو مأموم للامام.

وقتی هم بیان می کنیم وظیفه امام یعنی وظیفه امام بما هو امام است؛ امام بدون امت امام نیست و حاکم بما هم حاکم، حاکم با محکوم است.

به دلیل این اینکه –همان طور که قبلاً اشاره شد- حکم و امامت از مقولات اضافیه است؛ یعنی وقتی می گوییم امام باید این کار را انجام دهد یعنی امام با مجموعه و مأمومین او؛ یعنی امام امام نمی شود مگر اینکه مأمومی هم همراه او باشد.

لذا در روایت آمده است: مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ ابْنِ الطَّیَّارِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(ع) یَقُولُ لَوْ لَمْ یَبْقَ فِی الْأَرْضِ إِلَّا اثْنَانِ لَکَانَ أَحَدُهُمَا الْحُجَّهَ .

لذا بیان کردیم که مضمون این روایت در کتب اهل سنت و برای مثال در صحیح مسلم هم آمده است؛ به این صورت: لا یزال هذا الامر فی قریش ما بقی من الناس اثنان‏ .

این حرف اولاً دلیل بر این است که امامت در کره زمین همیشگی است.

این حرفی که یک وقتی شیخ الازهر گفت، نشانه بی اطلاعی ایشان از فقه و حدیث خود اهل سنت است؛ ایشان گفت که این چه حرفی است که شیعیان می گویند که إِنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو سَاعَهً مِنَ الْحُجَّهِ.

و گفت این حرف شیعیان بوده و حرف ما نیست.

اما این حرف در صحیح مسلم آمده است و حرف رسول الله(ص) است؛ لا یزال هذا الامر فی قریش ما بقی من الناس اثنان مادامی که بر روی زمین دو نفر آدم باشند حتماً امامت در قریش ادامه دارد.

حال چرا بیان کرد اثنان؟ و چرا بیان نکرد واحد؟ به دلیل اینکه امام بدون مأموم قابل تصور نیست و امامت، مأموم می خواهد حتی اگر یک نفر باشد.

لذا در مباحث قبل بیان کردیم که همیشه بر روی زمین حکومت اسلامی بوده است؛ خداوند همیشه بر روی زمین از طریق منصوبین از سوی خود برای حکومت، حکومت کرده است، ولو اگر محکومین او یک یا دو یا سه نفر بوده اند.

ائمه اطهار(ع) هم همیشه حکومت بالفعل داشته اند؛ از امام زین العابدین(ع) تا امام حسن عسکری(ع)، حال ائمه ای که حکومت آن ها ظاهری بوده است به یک شکل دیگر بوده است.

امیرالمؤمنین(ع) در دوران خانه نشینی هم حکومت بالفعل می کرده است؛ یعنی تعداد زیادی از امیرالمؤمنین(ع) امتثال امر کرده و دستور او را می گرفته اند.

حتی در اطاعت از حاکم ظاهر به دستور ایشان از آن حاکم ظاهر اطاعت می کردند و در محدوده ‎ای که حضرت حکم می کرد از آن حاکم ظاهر اطاعت می کردند.

برخی می گویند که ائمه اطهار(ع) بعد از امام حسین(ع) در سیاست دخالت نکردند، اما این حرف بی خودی است! لذا در زیارت جامعه می فرمایند: و ساسهالعباد و همه آن ها ساسهالعباد بوده اند.

همه آن ها به این شکل بوده اند، منتها دایره قدرت و دایره اعمال حکومت آن ها به تبع شرایط گاهی موسع و گاهی ضیق می شد.

مخاطب هم به معنای مجموع است مانند أَطیعُوا اللَّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم‏ یا در آیه دیگر می فرماید: آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَیْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ کُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِکَتِهِ وَ کُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ لا نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا غُفْرانَکَ رَبَّنا وَ إِلَیْکَ الْمَصیر که بیان شد ایمان در اینجا به معنای ایمان ثانی است و ایمان ثانی قطعاً به معنای اطاعت از امام است.

همه این مجموعه وَ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا .

همین مجموعه ای که وَ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا ، مجموعه قائمین بالصلاه یا مقیمین للصلاه هستند.

خُلق عظیم نبوی هم اگر مردم را به اطاعت از نبی واداشت این اقامه صلاه است و این اطاعت هم یعنی حکومت کردن.

این بحث را قبلاً مطرح کردیم که حکم و سیاست و فرمانروایی به معنای اطاعت الامر ست.

این به معنای سیاست است؛ یک فرمانروایی که فرمان می دهد و فرمان بروانی که فرمان را اجرا می کنند.

معنای سیاست همین است و این معنای جامعه ای است که حکم خدا بر آن جاری است.

کسانی که می خواهند سیاست را طوری معنا کنند که به معنای فساد و شهوت رانی و ظلم و ستم باشد و بعد می گویند که این مناسب روحانیت نیست [حرف غلطی می زنند].

این همان حرفی است که امام خمینی رحمهالله فرمود کسی در زندان به ایشان گفت: آقا سیاست مناسب شأن شما نیست.

اما اتفاقاً تنها کسانی که سیاست با آن ها مناسبت دارند انبیا و ائمه اطهار(ع) و بعد از آن ها هم فقهای عادل هستند و این ها هستند که سیاست با آن ها متناسب است؛ به دلیل اینکه آن ها دانا به عدل بوده و خود مقیم عدل هستند لذا سیاست حق این افراد است.

اقامه صلاه از شئون امامت است و بین اقامه صلاه و امامت تلازم وجود دارد؛ لا یقیم صلاه إلا جامعه ای که از امام و مأموم تشکیل شده باشد.

لذا هر جا بیان شد اقیموا الصلاه یعنی شمایی که تابع یک امام مقیم الصلاه هستید حال همه با هم اقامه صلاه کنید.

باید یک جامعه مصلی برپا کرد.

تفاوت جامعه دینی و غیر دینی اشاره شد که جامعه مصلی و جامعه نمازگزار است که جامعه ذاکر می شود.

در حقیقت فرق بین جامعه اسلامی و جامعه غیردینی این است که جامعه دینیِ حقیقی جامعه ذاکر است.

زندگی و سبک زندگی اسلامی تعریف دارد؛ زندگی اسلامی به معنای زندگی ذکر و زندگی همراه با یاد خداست، آن هم یادی که منجر به عمل می شود.

در مقابل آن زندگی غفلت است؛ قرآن می فرماید: وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ کَثیراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا یَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْیُنٌ لا یُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا یَسْمَعُونَ بِها أُولئِکَ کَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِکَ هُمُ الْغافِلُون‏ این زندگی کَالْأَنْعامی زندگی غفلت است و همان زندگی است که سبک زندگی غربی برای بشر هدیه آورده است.

همه آن چیزی که مربوط به تمدن غربی و سکولاریسمی است همه آن زندگی کَالْأَنْعامِی است که روح آن مبتنی بر غفلت است.

در مقابل آن زندگی ذکر است؛ زندگی ذکر؛ إِنَّنی‏ أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاعْبُدْنی‏ وَ أَقِمِ الصَّلاهَ لِذِکْری‏ به همین معناست که أَقِمِ الصَّلاهَ برای لِذِکْری ؛ تو که فرمانروا هستی اقامه صلاه کن تا ذکر من در جامعه بشر زنده شده و جامعه ذاکر ایجاد شود.

وَ أَقِمِ الصَّلاهَ طَرَفَیِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّیْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ ذلِکَ ذِکْری‏ لِلذَّاکِرین‏ این جامعه ذکر است.

یا وَ اذْکُرْ رَبَّکَ فی‏ نَفْسِکَ تَضَرُّعاً وَ خیفَهً وَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ وَ لا تَکُنْ مِنَ الْغافِلین‏ بیان کردیم که خطابات به رسول همه خطابات اجتماعی است؛ یعنی به رسول بما هو امام و بما هو قائد است.

این بحث مهم و اساسی است.

سبک زندگی اسلامی مبتنی بر زندگی ذکر و در مقابل زندگی غفلت است.

این زندگی ذکر را اقامه الصلاه در جامعه به وجود می آورد.

بازگشت به ادله اشتراط عدالت اینجا که گفته می شود قَوَّامینَ بِالْقِسْطِ قیام بالقسط کار چه کسی است؟ این اقامه قسط قیام رهبر و مردم است.

این قیام بالقسط ممکن نیست قیام مردم تنهای مجرد از امام باشد.

روزی یکی از این کسانی که در مسائل اسلامی دخالت می کنند و خود را صاحب نظر می دانند گفت: خداوند می فرماید: لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ و کاری به انبیاء ندارد.

اما این حرف اشتباهی است و در حقیقت وقتی بیان می کند لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ یعنی ناس همراه با رهبری قیام به قسط کنند.

زیرا خود آیه می فرماید: لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزان‏ این ها ابزار عدل را دارند به دلیل اینکه هم کتاب و هم میزان همراه آن هاست.

بعد هم می فرماید: لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْط که یقوم الناس بدون رهبری لایقوم است.

این قیام مجموعه رهبری و جامعه است؛ آن هم می گوید که قوامین بالقسط باشید، این قوامین بالقسط یعنی جامعه دارای رهبر.

قوّام هم با صیغه مبالغه است و یعنی تنها با عدل ملکه ای سازگار است؛ یعنی با یک بار عدل یا دو بار عدل کردن و یا در یک زمینه عادل بودن و در یک زمینه دیگر عادل نبودن رخ نمی دهد، تا در همه جا و همیشه عادل نباشد قوّام قسط صدق نمی کند.

لذا در روایات زیادی در وصف ائمه اطهار(ع) آمده است که انهم القوامون.

گاهی مطلق آمده است، گاهی هم به صورت: القوامون بامر الله و گاهی القوامون بالقسط آمده است.

این قوامون بالقسط یعنی عدل و آن هم به معنای ملکه عدل است.

پس اینکه فرمود: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامینَ بِالْقِسْط یعنی وجوب این کار به وسیله حاکمی که ملکه عدل را دارد.

انتهای پیام/ http://fna.

ir/bmq5za
کلید واژه ها: ولایت - اسلام - اسلامی - آیت الله - انقلاب اسلامی - نظام - قاضی - مذاهب اسلامی - جامعه - همراه - قرآنی - ولایت فقیه - مردم - جهان - مقدس - دانشگاه - مفهومی - نخبگان - شرایط - حکومت - سیاسی - جهانی - هاشم - محسن - فقیه - امام - ماست - جدید

آخرین اخبار سرویس:
نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت مطرح کرد آخرین اقدامات در زمینه دیه شهدای منا/ 6 میلیون نفر در نوبت عمره هستند

سناتور ارشد آمریکایی: روسیه به لیست حامیان تروریسم اضافه شود

شرط اروپا برای ادامه برجام؛ پیوستن ایران به FATF

آیا اصلاح طلبان بیشتر ردصلاحیت می شوند؟/سخنگوی شورای نگهبان: ما اصلا خطکش اصلاح طلبی و اصولگرایی نداریم

دریافت اعتبارنامه مجلس شورای دانش آموزی کشور به دانش آموزان منتخب سیستان و بلوچستان

ساکنان فوعه و کفریا به صورت کامل خارج شدند

توزیع گوشت قربانی بین نیازمندان کشور

سرپرست اداره کل پست استان اصفهان معرفی شد

سرپرست اداره کل پست استان اصفهان معرفی شد

تصویب مصوبات سامان دهی دریاچه گهر و آبشار بیشه

تاکید رییس سازمان میراث فرهنگی کشور بر ثبت آثار تاریخی لرستان

معاون رییس جمهور: لوایح چهارگانه برای ما بسیار حیاتی است /تصویب نشدن لوایح حتماً کشور را با خسارت های غیرقابل جبرانی مواجه می کند

استاندار خوزستان:برداشت آب از رودخانه بهمنشیر به صفر رسید

آغاز به کار شبکه ملی جامعه و دانشگاه در استان گیلان

امکان همراهی خبرنگاران کردستان با وزیر صنعت و معدن فراهم نشد

وقف بیش از 5000 جلد مصحف شریف در استان اصفهان

ظریف، علوی و زنگنه هفته آینده به بهارستان می آیند

بیایید به تغییر تن بدهیم

بهره برداری از چند طرح در دست اجرای سیستان در حوزه وزارت نیرو

وزیر نیرو خبر داد بهره برداری از چند طرح در دست اجرای سیستان در حوزه وزارت نیرو

نامه 31 نهج البلاغه نقشه راه دستگاه تعلیم و تربیت +فیلم

احزاب نباید تنها به دنبال شعاردادن باشند بحران خروج مغزها از فروش نفت و گاز خطرناک تر است

موزه کشاورزی جنوب کرمان در جیرفت راه اندازی می شود

برگزاری همایش پیاده روی پیش از اعزام حجاج یزدی

تشریح صفت «رضا» از منظر دینی

مدرک گرایی؛ گریبان گیر برخی از قرآنیان مشهد

حذف سلسله نسب امامزادگان؛ خطایی که شبهه آفرینی کرد/ آستان هایی که مردم در آن آرامش می گیرند

بازگشت آب به چشمه علی کذب است

آخرین صحبت های مجری مشهور قبل از خودکشی و سفر به ایران + عکس

استخدام منشی خانم جهت شرکت مهندسی در تهران

ارز دولتی به رانندگان ترانزیت نرسید

کاهش 27.5 درصدی بارش های کشور

عملیات ساخت بیمارستان جدید ورامین با حضور وزیر بهداشت آغاز شد

محمدجواد ظریف، سیدمحمود علوی و بیژن نامدار زنگنه هفته آینده به مجلس می آیند

استخدام آبدارچی آقا برای دفتر املاک در غربِ تهران

استخدام آشپز ماهر، کمک آشپز و کارگر ساده در تهران

نگرانی از استحاله اصلاحات

استخدام نظافتچی خانم برای آتلیه هنری در تهران

70 هزار نسخه بیماران سرطانی بیمه تکمیلی محرومان را پرداخت کرده ایم

استخدام کارگر ساده جهت هایپر مارکت در جردنِ تهران

داعش 12 ماین روب را در ولایت کنر ربودند

آقای بطحایی! صادقانه پاسخ فرهنگیان را بدهید/ زمزمه های قطع فوق العاده شغل معلمان در احکام بازنشستگی

آخر هفته و فیلم های تلویزیونی

بررسی اختیارات دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در جلسه آینده کمیسیون شورا ها

استخدام نیروی اداری خانم جهت کار در چهارمحال و بختیاری

میز کار شما چه رازهایی را درباره شخصیت تان برملا می کند؟

یزد| آستان مقدس امامزاده جعفر(ع) غبارروبی شد

عربستان این بار با کویت توافقنامه تشکیل شورای هماهنگی امضا کرد

ساماندهی سواحل بر اساس قوانین وجود دارد

بررسی وضعیت آموزش زبان فارسی در نشست اساتید بین المللی

فولادگر: آب شرب اصفهان در مضیقه است

مرز آب و خاک از منظر فضا +عکس

باید نقش های تعریف شده در ماموریت های روابط عمومی کاربردی شود

حذف سلسله نسب امامزادگان در عناوین خطایی بود که شبهه آفرینی کرد

تلاش های داماد محسن رضایی برای راهیابی به هیات مدیره بانک شهر

فرزندان مسئولان باید در همین کشوری زندگی کنند که بقیه سختی می کشند

مافی: اختیارات دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام بررسی می شود

اختصاص بیش از 1000 میلیارد تومان برای اتمام راه آهن چابهار– زاهدان/ جابجایی ریلی زائران پاکستانی

بیمارستان 96 تختخوابی برکت قرچک افتتاح شد

عربستان این بار با کویت توافق نامه تشکیل شورای هماهنگی امضا کرد

برخی با خصوصی سازی منافعشان به خطر می افتد

ورود کاروان جاده ولایت به بهاباد

احزاب نباید تنها به دنبال شعاردادن باشند/ بحران خروج مغزها از فروش نفت و گاز خطرناک تر است

وزیر کار: وظیفه دولت پول پاشی نیست

ظریف، علوی و زنگنه هفته آینده به بهارستان می آیند

کرسی تلاوت رضوی در کاشمر + صوت

بازی Super Smash Bros Ultimate به صورت یک پروژه ی کاملا محرمانه توسعه یافته است

استخدام کارگر ساده برای رستورانی در تجریشِ تهران

پایبندی به توافق نفتی کاهش یافت

استخدام کارگر ساده مونتاژکاری در تهران

خروج روسیه از فهرست بدهکاران بزرگ آمریکا

تصاویری از فروریختن مرگبار یک ساختمان

استخدام کارگر ماهر شیشه بر آشنا به دستگاه لول در تهران

استخدام پیک جهت تهیه غذا در تهران

جمع آوری وانت های سد معبر کننده از معابر منطقه 11

شینهوا: جامعه بین المللی در مقابل تحریم نفت ایران هوشیار باشند

استخدام همکار آقا جهت کافی شاپی واقع در تهران

استخدام راننده خانم و آقا با اتومبیل در تهران

آشنایی 6 هزار با آثار و مبانی فکری شهید مطهری

بی توجهی به انقلاب فرهنگی عامل اصلی مشکلات موجود است/مدرک گرایی یکی از ضعف های مدیریت آموزش عالی است

آغاز پروژه ساخت شبستان امام علی(ع) در دهه کرامت

استخدام 2 نفر اصلاح کار و ابروکار حرفه ای در تهران

برگزاری بیش از 150 برنامه فرهنگی در سیستان و بلوچستان

برنامه های فرهنگی با رویکرد تربیت محور و مهارت آموزی اجرا شود

حکم مطهری درباره خودش چیست؟

رزمایش مشترک ضدتروریستی تاجیکستان و روسیه در بدخشان

باکو میزبان نشست شورای وزرای کشور همسود

وزرای اطلاعات، نفت و امور خارجه در مجلس حضور می یابند

برگزاری مرحله استانی چهل و یکمین دوره مسابقات سراسری قرآن در یزد

آثارمثبت اجرای تصمیمات مهم در مسائل اقتصادی کشور تا دوهفته آینده+مصاحبه

تربیت افسرانی در تراز انقلاب اسلامی، اولویت مهم دانشگاه امین

جشن دهه کرامت در صداوسیمای مرکز همدان

شمس تبریز مراد دل مولاناهاست، در دل ما که به جز شمس خراسانی نیست

فعالیت بیش از 600خادم افتخاری در امامزاده آقا علی عباس(ع)

برگزاری کنکور 98 خلاف قوانین است/ احتمال ارائه پیشنهاد تمدید دو ساله «حذف کنکور»

ورود کاروان خدام حرم مطهر رضوی به همدان

پرداخت مطالبات رانندگان باری خراسان شمالی پیگیری می شود

دریافت شهریه در مدارس دولتی غیرقانونی است

لزوم بازگرداندن صندوق درمان تأمین اجتماعی از وزارت بهداشت به سازمان تأمین اجتماعی

انتصاب مسچیان به عنوان بخشدار مرکزی کرج

درس خارج فقه نظام سیاسی آیت الله اراکی/58 بررسی ادله قرآنی ضرورت عدالت ولی امر/ جایگاه مردم در نظام ولایی

درس خارج فقه نظام سیاسی آیت الله اراکی/58 بررسی ادله قرآنی ضرورت عدالت ولی امر/ جایگاه مردم در نظام ولایی