مطالب مرتبط:
پالیک در گفت وگو با فارس مطرح کرد لزوم تشکیل ستاد مقابله با تحریم ها در دولت و اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی/ مجلس پیگیری کند
عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد در گفت وگو با فارس: دولت با تخفیف مالیات از تولیدکنندگان حمایت کند/ جلوگیری از قاچاق کالا موجب تقویت اقتصاد داخلی می شود
دولت با تخفیف مالیات از تولیدکنندگان حمایت کند/ جلوگیری از قاچاق کالا موجب تقویت اقتصاد داخلی می شود
دولت با تخفیف مالیات از تولیدکنندگان حمایت کند/ جلوگیری از قاچاق کالا موجب تقویت اقتصاد داخلی می شود
روحانی در نخستین جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی قوای سه گانه مطرح کرد اعلام آمادگی روسای قوای مقننه و قضاییه برای حمایت از دولت در حل چالش های اصلی اقتصاد/ تأکید بر ادامه رسیدگی به لوایح چهارگانه دولت در مجلس
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 5 خرداد 1397 ساعت 22:422018-05-26سياسي

حد دخالت دولت در اقتصاد


حدود و میزان دخالت دولت در اقتصاد از جمله مباحثی بوده کـه در مکاتـب مختلـف اقتصـادی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و بخش عمده های از مباحث صـاحب نظـران اقتصـادی در دوره هـای مختلف را به خود اختصاص داده است.

- تاریخ انتشار: 5 خرداد 1397 ساعت 22:35 حدود و میزان دخالت دولت در اقتصاد از جمله مباحثی بوده کـه در مکاتـب مختلـف اقتصـادی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و بخش عمده های از مباحث صـاحب نظـران اقتصـادی در دوره هـای مختلف را به خود اختصاص داده است.

به اقتضای زمان و با توجه به شـرایط اقتصـادی و اجتمـاعی و سیاسی کشورهای مختلف، هرکدام از این نظریه هـا در دوره زمـانی خاصـی مقبـول و مـورد اسـتفاده بوده اند.

در سال های پس از جنگ جهانی دوم تا اواخر سال های دهه 1960 مـیلادی، تفکـر غالـب و سیاست بیشتر دولتمردان مبنی بر دخالت دولت در اقتصاد بود که ناشی از تفکرات کینز و موفقیت های بعدی آن در عرصه اقتصاد است.

پس از بروز پدیده رکود تورمی در سال های پس از دهه 1970 و بحران های جدی ایجاد شـده در کشورهای مختلف دنیا، گرایش به سوی بازار آزاد و خصوصی سازی واحدها و موسسات دولتی شـتاب بیشتری به خود گرفت و دسـتاوردهای مثبـت اقتصـادی ایـن گرایش هـا موجـب شـد تا سیاسـت خصوصی سازی و واگذاری شرکت های دولتی به بخش خصوصی سازی در سال های بعد از دهه 1980 میلادی در بیشتر کشورهای جهان با سرعت پیگیری شود.

مطابق نخستین قضیه بنیادی اقتصاد رفاه، اقتصاد آزاد تنها تحت یک سری شرایط خاص منجر به برقراری کارایی می شود و در سـایر مـوارد دخالت دولت برای برقراری تعادل در بازارها ضروری است، زیرا در این موارد بازار بـا شکسـت مواجـه می شود.

در این قسمت به طور خلاصه موارد شکست بازار بیان شده و پـس از بررسـی آنهـا، نقـش دولت برای برقراری تعادل، آشکارتر می شود.

شکست در ایجاد رقابت در دنیای واقعی با بازارهایی که شرایط رقابـت کامـل در آنهـا برقـرار باشـد، به ندرت مواجه می شویم.

بسیاری از بازارهای بزرگ داخلی یا خارجی به صورت انحصاری، انحصـار چندجانبه یا رقابت انحصاری فعالیت می کنند و حتی بازارهایی مثل بازار محصولات کشـاورزی کـه نزدیک به رقابت کامل هستند نیز به طور کامل با شرایط این بازار تطـابق ندارنـد.

مـواردی همچـون ایجاد انحصار طبیعی که در آن یک بنگاه با بازده های فزاینده نسبت به مقیاس مواجه است، اطلاعات ناقص، حق امتیاز برای مخترعان و.

همگی رقابت را در بازار محدود می کنند و بنـابراین بازارهـا در ایجاد شرایط رقابت کامل که نخستین شرط برقراری کارایی است با شکست مواجه می شوند.

کالاهای عمومی برخی کالاها هستند که یا توسط سیستم بازار عرضه نمی شوند یـا بـه مقادیر ناکافی عرضه می شوند.

اینگونه کالاهـا و خـدمات کـه کالاهـای عمـومی محـض می شوند، دو خاصیت دارند.

اول آنکه برای یک فرد اضافی که از آنها استفاده می کند، هزینه ای ندارند (هزینه نهایی آنها صفر است)،و دوم آنکه، بسیار مشکل و چـه بسـا غیـرممکن اسـت کـه افـراد را از استفاده یک کالای عمومی محض منع کنیم.

سیستم بازار عمدتا یا یـک کـالای عمـومی را عرضـه نمی کند، یا میزان عرضه اش از این کالا یا خدمت به مقدار کم است.

این واقعیت که بخش خصوصـی در تولید این کالاها و خدمات عمدتا منافع خود و نه منافع جامعه را در نظر می گیرد، منطقـی را بـرای بسیاری از فعالیت های دولت در عرصه های مختلف جامعه پدید آورده است.

پیامدهای خارجی در بسیاری مواقع فعالیت یک فرد یا یک بنگاه روی سـایر افـراد و بنگاه ها تاثیرگذار است.

هنگامی که یک بنگاه بر اثر فعالیت خـود، هزینـه هـایی را بـر سـایر بنگـاه هـا تحمیل کرده ولی زیان آنها را جبران نمی کند (مثلا آلودگی هوا) یا بـرعکس، هنگـامی کـه بـر اثـر فعالیت یک بنگاه، سایر بنگاه ها منتفع شده ولی در ازای این منفعت به بنگاهی که به آنها این نفـع را رسانده پرداختی انجام نمی دهند موضوع پیامدهای خارجی مطرح می شود.

هر وقت پیامدهای خـارجی مثبت یا منفی وجود داشته باشند، تخصیص منابع از بازار کارآمد نخواهد بود.

در این شرایط دولت با وضع مالیات (برای جبران هزینه های ناشی از ایجاد پیامدهای منفی) تا حد امکـان پیامـدهای خـارجی منفی را کاهش می دهد و با اعطای یارانه (بـرای جبـران پیامـدهای خـارجی مثبـت) تولیـد کنندگان پیامدهای خارجی مثبت را تشویق می کند.

بازارهای ناقص در بازارهای کامل، کالاها و خدماتی تولید می شوند که هزینه تولید آنهـا از مقداری که استفاده کنندگان مایلند بابت آنها بپردازند، کمتر باشد.

برخی کالاها و خـدمات با وجود آنکه افراد مایلند بابت آن کالا یا خدمت بپردازند (قیمت کالا)، بیشتر از هزینه آنهاست، این کالا یا خدمت توسط بخش خصوصی ارایه نمی شود.

این مورد به بازارهای ناقص مربوط است.

بخـش خصوصی عمدتا برای اموری از قبیل انجام خدمات بیمه (مثلا بیمه کشاورزی) یا اعطای وام، خیلـی ضعیف عمل می کنند و این ضعف، منطقی را برای دخالت دولت در این زمینه ها فراهم می کند.

خطرکردن و عدم اطمینان برخی فعالیت ها هستند که با گذشت زمان، اقتصادی بـودن آنها مشخص می شود و سرمایه گذاری در آنها مستلزم قبول خطر کردن زیادی از جانب سرمایه گـذاران است که معمولا بخش خصوصی به سرمایه گذاری در این امور تمایلی ندارد.

در ایـن مـوارد دولـت بـا دخالت در اقتصاد، هزینه های ساخت، تاسیس و بهره برداری این واحدها را برعهده می گیرد.

بنابراین مداخله دولت در فعالیت های اقتصادی، طی قرن های اخیر با توجه به کمبودها، نواقص و پدیده های مذکور توجیه می شود و دولت ها با این فرض که می توانند ضمن رفع نواقص مکانیسم بازار و ایجاد امکانات و زیرساخت های اقتصادی، تخصیص بهینه منابع حـداکثر رفـاه را ایجـاد و نیازهـای اساسی جامعه را مرتفع کنند، وارد عرصه های اقتصادی شـده و شـروع بـه فعالیـت کردنـد.

در نتیجـه واحدها و موسسات دولتی در اکثر کشورها و به ویژه کشورهای جهان سوم، با سرعت تاسیس شدند و رقم قابل توجهی از تولید ناخالص ملی و تشکیل سرمایه ثابت را بـه خـود اختصـاص دادنـد.

بـه ایـن ترتیب، موج گسترده و فراگیر دولتی کـردن کـه در دهـه هـای 1930، 1940، 1950 و 1960 مـیلادی شروع شده بود، پوشش خود را تا اواخر دهه 1970 حفظ کرد.

به طور کلی می توان گفت که دولت بـه دلایـل اقتصـادی، اجتمـاعی و سیاسـی در فعالیـت هـای اقتصادی حضور دارد، اما باید این موضوع را نیز در نظر داشـت کـه دخالـت گسـترده دولـت در امـور اقتصادی یک سری پیامدهای نامطلوبی از جمله استفاده نامطلوب و غیرمجـاز از انحصـارگرایی، ایجـاد بروکراسی عظیم، فقدان انگیزه های کاری و دخالت های سیاسی در تصمیم گیری های اقتصادی را بـه دنبال می آورد.


کلید واژه ها: بازار - اقتصاد - دولت - خصوصی سازی - شرایط - نخستین - شکست - جنگ جهانی دوم - موسسات دولتی - کشورهای جهان - میزان - رکود تورمی - جهان - آزاد - اطلاعات - موفقیت - جهانی - طبیعی - خرداد - بحران - سیاسی - پدیده - تاریخ - صورت - بزرگ - رکود - ساعت

آخرین اخبار سرویس:
پیکر مطهر شهید مرزبانی در نقده تشییع شد

اجرای برجام به نفع ایران و اتحادیه اروپا است

میزگرد اجتماعی کردن مبارزه با مواد مخدر در استان مرکزی

گفتگو های حقوق بشری فرصتی برای معرفی سیستم قضایی ایران است/ سیستم قضایی ما مبتنی بر سیستم دموکراسی بر پایه عقلانیت اسلامی است

دین خوزستان ادا نشده است

زنان باید آگاهانه وارد عرصه های مدیریتی شوند

سوال از «روحانی» دوباره در مجلس به جریان افتاد

در عرصه های اقتصادی و اجتماعی بدون الگو در حال حرکت هستیم

زیر دریایی فاتح ساخت ایران، به زودی رونمایی خواهد شد

در شرایط حاد و سخت اقتصادی هستیم/باید شرایط اقتصادی را برای مردم تبیین کرد

دستور دادستان کل کشور درباره پوشاندن جرایم ایرانشهر/ باید مجرم را رسوا کرد یا گناه پوشاند؟

تودیع ومعارفه مدیرکل روابط عمومی استانداری یزد

مصرف مواد مخدر از علل بروز نزاع و خشونت

100 درصد نظریه های پزشکی قانونی مورد تایید مقام قضا است

عدالت اداری از مهم ترین ویژگی های قوانین قضایی ایران

مراسم گرامیداشت شهدای هفتم تیر در لواسان برگزار می شود

معرفی بسته کتاب «شهید مظلوم» از سوی مرکز اسناد انقلاب

فیلم سخنان آیت الله طالقانی از نوع شکنجه اش در زندان ساواک میگوید

استخدام سیمانکار با دستگاه شات در اصفهان

استخدام نیروی خانم جهت امور منشی گری در دفتر وکالت

دعوت به همکاری دو نفر مشاور با تجربه در دفتر املاک مطهری

استخدام حسابدار برای شرکت نوید خوش پارسیان در شیراز

سرانجام درمان دانش آموزان شین آبادی به کجا کشید؟

سومین دوره زیبا خوانی قرآن ویژه طلاب استان کرمان آغاز شد

توافق وزیر بهداشت با نجفی برای ساخت و ساز غیرمجاز

دستاوردهای انقلاب برای مردم تبیین شود

فرود فلامینگوها در همدان

فروش گوشت گنجشک در قزوین

انویدیا عرضه ریزمعماری Turing را تأیید کرد

آهنگ های سریال های ایرانی با آهنگ های فخرالدینی امتیاز خاص دارند

صدور نسخه الکترونیک در ٥ استان دیگر آغاز شد

ثبت نام ترم تابستان دانشگاه فنی و حرفه ای آغاز شد

«کراچی» نخستین پایگاه انتخاباتی حزب حاکم پاکستان

تکریم مراجعین؛ از اهداف دفاتر خدمات الکترونیک قضایی

توجه به اقتصاد مقاومتی، اولویت شوراهای شهر

دیدار مسئولان دادگستری خوزستان

افزایش خروجی سد زاینده رود برای تامین آب شرب مردم است/ 11 مترمکعب در ثانیه در طول مسیر از دسترس خارج می شود

تصمیم گیری درباره ساختمان پلاسکو بر عهده 4 ارگان است

اهدای 20 هزار جفت کفش به مددجویان کمیته امداد لرستان

استقرار نیروهای اورژانس در محدوده بازار تهران

دفاع از اصول اسلام از آرمان های سازمان تبلیغات اسلامی است

تأکید آیات قرآن به روش های پیشگیرانه

فعال شدن شورای حمایت قضایی برای صیانت از حقوق سرمایه گذاران

قانونی که 4000 روز است خاک می خورد/ گلایه پرستاران از دولت و مجلس

پرونده های باقی مانده بورسیه ها ظرف دو سه ماه آینده رسیدگی می شود

ناوشکن «دنا» درآینده ای نزدیک به نیروی دریایی الحاق می شود/ رونمایی از زیردریایی فاتح

پتروشیمی گلستان تا 6 ماه آینده تعیین تکلیف می شود

راز بزرگی منتظران بر دیگر مردمان

یازدهمین یادواره شهدای هفتم تیر در اراک برگزار می شود

برگزاری یادواره شهدای دهه 80 و 90

آزادی والدین کودک آزار با یک فیش حقوقی! / قوانین ناقص ما حامی کودکان نیست

برقراری عدالت؛ مهم ترین انتظار مردم از دستگاه قضایی

دادستان تهران: اظهارات وکیل محمد ثلاث خلاف واقع است/ کسانی که تصور می کنند جمهوری اسلامی دوران ضعف خود را طی می کند اشتباه می کنند/ صدور 210 فقره حکم برای متهمان خیابان پاسداران/بازداشت 9 متهم اصلی پرونده های موسسات مالی و اعتباری/ترویج نافرمانی مدنی در دستور کار مقامات آمریکا است

توجه به افراد دارای معلولیت گمشده آزمون های استخدامی

انقلاب اسلامی به دوران کمال خود رسیده است

نهادینه شدن ترویج فرهنگ کار؛ نیاز امروز جامعه

صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست برای 12 نفر از کارکنان گمرک / پرونده مضاربه صوری به دادگاه ارسال شد / رفع تصرف 2 هزار و 344 هکتار اراضی از دست زمین خواران

ناکارآمد نشان دادن نظام، مهمترین استراتژی دشمن است

سردار سنایی راد به دفتر عقیدتی سیاسی فرمانده کل قوا رفت

استخدام کارشناس مالی در یزد

استخدام چند نفر کارگر کارواش سنگین در اصفهان

تا 10 هر ماه حقوق بازنشستگان فولاد واریز می شود

معاون پارلمانی وزارت کشور در دولت اصلاحات : احمدی نژاد نظام تقسیمات کشوری را بهم ریخت/ دولت اصلاحات تقسیمات کشوری را نظام مند کرده بود/ توسعه با ارتقای منطقه ای محقق نمی شود

استخدام کارگر ساده جهت جوجه کبابی در اصفهان

لاریجانی: پروژه آزادراه تهران - شمال نیازمند سرمایه گذاری مردمی است

تکمیل فاز یک آزاد راه تهران - شمال تا پایان سال

تایید تخلف مالی سه هزار میلیاردریالی شهرداری ساری/ متهمان احضار شدند

برخی دنبال بهانه هستند تا بر موج تجمعات سوار شوند/ عدم پاسخگویی باعث سوق دادن اعتراض ها به ناآرامی می شود

توسعه فناوری تشخیص چهره در فرودگاههای امریکا

حزب عدالت و توسعه 293 کرسی پارلمان ترکیه را کسب کرد

هیچ مجوزی برای شکار در گلستان صادر نشده است

فعالیت افشانی مدیا آغاز شد

تکذیب لغو بازار قرارداد آتی سکه

دستگیری دزدان خانه های شمال شهر

استخدام زمین شناس در یک شرکت معتبر در تهران

حمله ناکام رسانه ضد انقلاب به رامبد جوان و مهران مدیری + عکس

آسفالت 15 کیلومتر از جاده مرگ تا هفته دولت

نشست خبری سخنگوی وزارت امور خارجه

احیاء ویا واگذاری نساجی قائمشهر؟!

تبیین نگرانی‏ های پیامبر(ص) برای امت اسلام در برنامه‎های سخنرانی حرم رضوی

رقابت بیش از 72 هزار داوطلب کنکور در خوزستان

سخنگوی وزارت امور خارجه ترور حجت الاسلام توکلی از علمای شیعه افغاستان را محکوم کرد

تا دهم هر ماه حقوق بازنشستگان فولاد واریز می شود

دستگاه قضایی تلاش می کند مسایل اجتماعی و کارگری به تنش های امنیتی تبدیل نشود

حبس خانگی 50 زندانی با پابند های الکترونیک

هنرمندان متعهد پایبند به اصول وارزش های دینی و ملی خویش هستند

لاریجانی مطرح کرد پیشرفت 91 درصدی قطعه اول پروژه آزادراه تهران ـ شمال/تکمیل این پروژه به کاهش ترافیک کمک می کند

یک مدیر تحول گرا هستم/ به مقوله فرهنگ برچسب سیاست نمی چسبد

پیشرفت 91 درصدی قطعه اول پروژه آزادراه تهران ـ شمال/تکمیل این پروژه به کاهش ترافیک کمک می کند

آرامگاه مجاهد نستوه حجت الاسلام شیخ غلامرضا حسنی مطابق وصیت نامه نشد

پیروزی اردوغان و حزبش در انتخابات همزمان ریاست جمهوری و مجلس ترکیه

آخرین تمرین ارکستر ملی ایران قبل از سفر به باکو برگزار شد

بالاترین نرخ رسیدگی قضایی مربوط به دیوان عدالت اداری است

تاکید آیات قرآن به روش های پیشگیرانه

فرار از خدمت در صدر جرایم نیروهای مسلح زنجان است

دوره آموزشی ویژه خواهران ایثارگر حافظ کل قرآن برگزار می شود

برپایی کارزار رسانه ای مبارزه با موادمخدر در مهاباد

آغاز ثبت نام مدرسه تخصصی قرائت حرم شاهچراغ(ع)/ 31 تیرماه؛ آخرین مهلت ثبت نام

تشریح آخرین وضعیت پرونده های بانک سرمایه و ثامن الحجج/ بازداشت متهمان اصلی پرونده های مؤسسات مالی غیرمجاز/ اجرای حکم 962 محکوم اقتصادی/ انتقاد از اقدامات و اظهارت برخی سلبریتی ها در موضوعاتی که مرتبط با وظایف آنان نیست

واکنش آشنا به حواشی توچال: روحانی باید تخریب می شد حتی اگر به جای توچال به چاله میدان رفته بود

حد دخالت دولت در اقتصاد

حد دخالت دولت در اقتصاد