مطالب مرتبط:
بررسی شکایت مودیان مالیاتی در گلستان + فیلم
موفقیت فیلم «یازده و چهل دقیقه» در سه جشنواره بین المللی
افشاگری بازیگر زن ایتالیایی از تجاوز به او در جشنواره فیلم کن!+ فیلم
افشاگری بازیگر زن ایتالیایی از تجاوز به او در جشنواره کن!+فیلم
بررسی وضعیت "ایران مال" هفته آینده در شورای شهر
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 2 خرداد 1397 ساعت 00:262018-05-22فرهنگي

بررسی فیلم های جشنواره 36 فجر از منظر آفاق فرهنگ/5 حاتمی کیای به وقت شام، همان حاتمی کیای آوینی است


حاتمی کیا فیلسوف زندگی است؛ مسأله حیات برای حاتمی کیا از اهمیت برخوردار است و در آثار او جنبه های مختلفی از مسأله زندگی مورد توجه است.

او در به وقت شام تلاش دارد تا به صورت نمادین و با تکیه بر تصاویر به انتقال پیام به مخاطب بپردازد.

- "، محصولات فرهنگی به ویژه فیلم های سینمایی از جنبه ها و زوایای نظری مختلف قابل نقد و بررسی هستند.

شاید رایج ترین نوع تحلیل فیلم، تحلیل از زاویه استانداردهای تخصصی هنری باشد؛ اما واضح است که چنین تحلیلی همه واقعیت موجود در دنیای فیلم را بازنمایی نمی کند.

تحلیل فیلم کار متخصصین حوزه هنر هست؛ اما تنها، کار این قشر نیست.

هر مخاطبی می تواند و شاید باید بتواند محصول فرهنگی ارائه شده به خود را به تحلیل بنشیند.

سینما به مثابه پدیده ای فرهنگی لایه های مختلف کلان و خُرد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تا معرفتی، هنجاری، ارزشی و نمادین جامعه را درمی نوردد و بسته به پیش فرض ها، تجربه زیسته، تعلقات و باورهای مخاطب، پیام های مختلفی را عرضه می دارد.

مؤسسه آفاق فرهنگ ضمن مشاهده دقیق فیلم های بخش سودای سیمرغ سی و ششمین جشنواره فیلم فجر، گزارشی از هر فیلم ارائه کرده است.

در تهیه این گزارش، برخی از شاخص های مطرح در حوزه های معارف اسلامی، جامعه شناسی فرهنگی و فلسفه مورد توجه قرار گرفته است؛ به این ترتیب که فیلم ها توسط کارشناسان مشاهده و سپس دیالوگ ها نیز به صورت نسبتاً دقیق بازشنیده شده است.

در مرحله بعد، نکات قابل توجه هریک از آثار، جمع آوری و در قالب تحلیل فرهنگی اجتماعی به نگارش نهایی درآمده اند.

در ادامه و طی سلسله مطالبی، تحلیل فیلم های حاضر در جشنواره سی و ششم فجر منتشر می شود که بخش پنجم به فیلم سینمایی به وقت شام ساخته ابراهیم حاتمی کیا اختصاص دارد.

این فیلم تاکنون نزدیک به 13 میلیارد تومان در گیشه فروخته است.

درباره فیلم به وقت شام فیلمی در مورد گروه تفکری ـ تروریستی داعش است که در قالب اثری هنری و ماندگار، اطلاعات خوبی را درباره این گروه عرضه می کند.

در خلاصه رسانه ای فیلم آمده است: یونس به همراه علی (فرزندش) مأمور می شوند تعدادی از مردم باقیمانده شهر تدمر را با هواپیمای به دمشق برسانند.

در این پرواز علاوه بر مردم تعدادی از اسرای داعشی هم حضور دارند.

با شورش اسراء کنترل هواپیما به دست داعشی ها می افتد.

سکانس ابتدایی فیلم که بلافاصله بعد از نوشته ای آغاز می شود، راجع به جنگ داخلی سوریه و بحران انسانی جاری در این کشور است؛ این سکانس خانواده های بی گناهی را نشان می دهد که چشم به آسمان دارند تا حداقل نیاز خوراکی شان از طریق کمک های هوایی تأمین شود؛ اما همین کورسوی امید هم از آن ها دریغ می شود.

به وقت شام روایت حیوان صفتی، تحجر، وحشی گری و التقاط فکری داعش است.

از سوی دیگر بهره گیری از تکنیک های روانی و دستاویز بودن آن ها و همچنین اختلافات درونی داعش به خوبی به تصویر کشید شده است.

همچنین دلایل حضور و ماهیت نیروهای اروپایی و آمریکایی در میان گروه های داعشی که در برانگیختن حس انزجار و استکبارستیزی نقش بسزایی دارد، به خوبی در این فیلم به نمایش گذاشته می شود؛ نیروهایی که نه تنها اعتقادی به اسلام که اعتقادی به خدا هم ندارند و حتی سوابق زشت و غیر قابل قبولشان دست مایه کنایه به یکدیگر در لحظات پرتنش قرار می گیرد: در فیلم زنی آمریکایی ـ داعشی نمایش داده می شود که سابقه خوانندگی در گروه های شیطان پرستی را دارد و اتفاقاً تحت تأثیر نوع نگاه تبلیغ شده در آن گروه، اقدام به خودکشی می کند.

به وقت شام، نسبت به فیلم امپراتور جهنم که به سوژه مشابهی پرداخته از بسیاری جهات برتر و قوی تر است و شاید مهم ترین تفاوت را بتوان بر ضعف هایی چون باورناپذیری بخش هایی از داستان، شعارزدگی در پیام و غلبه رویکرد پاسخ محوری بر سؤال انگیزی در امپراتور جهنم دانست.

همچنین به وقت شام در نسبت با کار پیشین حاتمی کیا یعنی بادیگارد نیز از تفاوت های بارزی برخوردار است.

برخلاف بادیگارد که فیلمی شخصیت محور بوده و بیشتر سعی می کرد پیام های خود را از طریق دیالوگ منتقل کند، به وقت شام حادثه محور است و بیشتر تلاش دارد تا به صورت نمادین و با تکیه بر تصاویر به انتقال پیام به مخاطب بپردازد.

جز معدود صحنه هایی که نوعی کلیشه پردازی در آن احساس می شود، بقیه فیلم واقعی و باورپذیر است و خط داستانی از سرعت و کشش بالایی برخوردار است.

به وقت شام به صورت مداوم مخاطب را به دنبال خود کشیده و او را در انتظاری طولانی مدت و خسته کننده برای پیگیری داستان قرار نمی دهد.

این حاتمی کیا، همان حاتمی کیای آوینی است هنرمند واقعی در آفاق وانفس سیر می کند و رخدادها را زودتر از عقلا و اهل تجربه می بیند.

با مردم است؛ اما جلوتر از آن ها می اندیشد.

حاتمی کیا می کوشد تا در زمان و مکانی دیگر، حقیقت انقلاب اسلامی را به تصویر کشد.

مسائل آینده را امروز بیان می کند و انصافاً این زبان صادق انقلاب، روایتی از جان سوخته دردمندان و جهادگران است.

او در سیر تاریخی خود، پله پله تجارب آفاقی و انفسی خود را روایت می کند و نشان داده است که اراده معطوف به روایت در او وجود دارد.

او اهل روایت فتح است.

لابد هنوز نوای سید مرتضی آوینی بر جان اوست که می گفت: رمز پیروزی این است؛ یا فاطمه الزهراء .

به وقت شام حکایت غربتی است که مدافعین حرم دارند.

قصه غربتی که مادر شهدا بر آن می گرید! حاتمی کیا خودش را در فیلم ها نشان می دهد.

خودگویه های او از مهاجر تا آژانس و از آژانس تا بادیگارد و امروز به وقت شام ، مسأله هنوز یکی است و این وفادارترین یار سینمای انقلاب، هنوز که هنوز است دغدغه انقلاب دارد.

شکاف های نسلی و گفتمانی موجود بین اقشار جامعه هر بار به نحوی در آثار حاتمی کیا عیان می شود.

سوژه ها تفاوت می کند، اما مسأله، همان است.

یک روز در موج مرده منقاشات فرمانده با فرزند، یک بار دیگر در به رنگ ارغوان و بار دیگر در آژانس و بعد در بادیگارد و.

.

مسأله، حل پرسش های بنیادینی است که به ذات انقلاب اسلامی و ولی نعمتان آن یعنی مردم مربوط می شود.

مسأله، غربت نظام در عین عزت است؛ مسأله روزمرگی و محافظه کاری است که هر بار در قالب سوژه ای به تصویر کشیده می شود.

این حاتمی کیا همان حاتمی کیای مهاجر است؛ همان حاتمی کیا.

.

حاتمی کیا فیلسوف زندگی است؛ مسأله حیات برای حاتمی کیا از اهمیت برخوردار است و در آثار او جنبه های مختلفی از مسأله زندگی مورد توجه است.

گفتمان بین نسلی در به وقت شام فیلم، داستانی با نمایش پدر و پسری خلبان است که به مثابه دو نسل از انقلاب راهی مشترک را پی گرفته اند و در اینجا اتفاقاً پسر (نماینده نسل جدید) فرصت سبقت از پدر (نماینده نسل قدیم) را در ایثارگری پیدا می کند؛ بازنمایی خوب و موفق از فرزندان ایثارگران در به وقت شام یکی از نکات قابل تحسین به شمار می آید.

در ابتدا تصور می شود پسر به قدر پدر قوی و مقاوم نیست و تنها برای همراهی پدر به سوریه آمده است؛ اما در پایان، این پسر است که با برگرداندن ورقِ اقدام انتحاری به عملیات استشهادی، مانع بر هم خوردن آرامش و زندگی روزانه در شهر شام می شود.

تقابل امتداد زندگی آسوده مردمان شام و شهادت پسر خلبان در اثر انفجار هواپیما در آسمان در سکانسی زیبا نمایش داده می شود.

مسأله حضور ایران در سوریه دیالوگ های انتقادی پیرامون حضور ایران در سوریه از گفتگوی پسر و مادرخانم شروع می شود: والا به خدا تو مملکت خودمون کم درد و بلا نداریم، اگه کاری میخواین بکنین تو کشور خودمون بکنین .

در سکانس های بعدی برای چند دقیقه مکالماتی معنادار بین پدر و پسر رخ می دهد که از این منظر معنادار و قابل است.

در جایی پدر با تأکید به پسرش برای بازگشت به ایران می گوید: علی! داری اذیتم میکنیا! مگه نمیخواستی برگردی پیش زن و بچت؟!!! و پسر می گوید: معذرت می خوام بابا! شما برای پرواز اِکسپایر شدین.

پدر: من از کار افتادم؟!!.

خجالت نمیکشی تو؟!!! در جای دیگری از فیلم می بینیم: پدر: اگر دیر بجنبیم این صداها (حملات داعشی ها در اطراف فرودگاه) به ایرانم می رسه.

پسر: درسته شماها صداهای دور رو بیشتر می شنوید.

پدر: الان تعریف کردی یا تیکه انداختی؟ پسر: واقعیتو گفتم.

پدر: گناه من این وسط چیه؟ پسر: گناه شما اینه که پدری.

پدر: آهان پس پدر بودنم گناهه، خودت چی؟ فردا پس فردا میخوای پدر شی؟.

پسر: ولی شما حواستون به پدری نبوده.

یه وقت به خاطر جنگ ایران و عراق؛ یه وقت به خاطر بوسنی؛ دوباره عراق؛ بعدش لبنان؛ حالام اینجا.

پدر: یعنی هیچ وقت نفهمیدی برای چی من نبودم؟ .

در جایی دیگر پسر با طعنه ای معنادار به پدر می گوید: من، بچه جنگم! .

در حقیقت حاتمی کیا با هوشمندی به طرح پرسش برای مخاطب پرداخته و مبتنی بر فطرت پاک مخاطب، پاسخ آن ها را بدیهی و مشخص دانسته و نتیجه گیری نهایی را به بیننده واگذار می کند.

بهره گیری از نمادها به وقت شام پر از نمادهای معنادار است.

این اثر اساساً یک فیلم سینمایی تمام عیار با استفاده از ظرفیت های نمادی است.

به طور مثال در سکانسی دیدنی، نمادین و تأثیرگذار، فیلم، اسیران را در معبدی در انتظار جدا کردن سر از بدن به عنوان قربانی خدایان جنگ و خشونت نمایش می دهد و سپس با نمایش مادری که از دور فرزندش را نظاره می کند آن را با حادثه کربلا پیوند می زند.

حتی صحنه بریدن سرها را هم به نحوی نشان می دهد که نفس ها را در سینه حبس می کند و هر بیننده ای را یارای تماشای آن نیست.

درباره داوری متأسفانه به وقت شام با همه نقاط قوتی که از آن وجود دارد، مورد بی مهری اهالی سینما و جشنواره فیلم فجر قرار می گیرد تا جایی که حاتمی کیا خود زبان به انتقاد می گشاید و به برخی از محاسن کارش که داوران به آن بی توجه بوده و یا برعکس آن را در زمره معایب تلقی کرده اند اشاره می کند.

از کارآفرینی ای که برای ایرانیان در فیلم اتفاق افتاده و به آن ها اعتماد شده و جلوه های ویژه ای که به وسیله هنرمندان ایرانی ساخته شده تا ادای دین به شهدای مدافع حرم؛ تشکر از سازمان اوج و آن ها را سرباز امام زمان (عج) خواندن و افتخار به هدیه گرفتن از بچه های سپاه و از دست حاج قاسم سلیمانی.

او همچنین لب به اعتراض به صداوسیما گشود و به خاطر عدم حمایت و حتی در پیش گرفتن موضع اپوزیسیون در شبکه دو و شبکه سه نسبت به سینمای ارزشی با عنوان سینمای وابسته به نظام، از مسئولین به انتقاد پرداخت.

متأسفانه باید اذعان داشت که سینمای ملی و ایرانی ـ اسلامی در خود ایران مهجور است و غلبه رویکرد روشنفکری باعث می شود که مسائلی در جریان هنر کشور رخ دهد که نمونه اش در هیچ کجای دنیا سابقه ندارد.

نکات مثبت: 1- تقویت اقتدار و امنیت ملی 2- تقویت روابط منطقه ای و سیاست خارجی 3- احیای یاد حماسه ها و خاطرات مدافعان حرم 4- تبیین سیاست راهبردی کشور در خصوص حضور نظامی در کشورهای منطقه 5- ارائه تصویری روشن و امیدوارکننده از جوانان و آینده آن ها 6- زمینه سازی در خصوص ایجاد گفتمان نسل های اول و بعدی انقلاب اسلامی
کلید واژه ها: فیلم - حاتمی کیا - فرهنگ - فرهنگی - حاتمی - جشنواره - ابراهیم حاتمی کیا - سینما - فیلم های سینمایی - مخاطب - جنگ داخلی سوریه - اجتماعی - هواپیما - فیلم های حاضر - داعش - فیلم سینمایی - جشنواره فیلم - سودای سیمرغ - جامعه - نقد و بررسی - زندگی - جنگ داخلی - هواپیمای - مردم - صورت - پیام - هنری - ابتدایی - اطلاعات - اقتصادی

آخرین اخبار سرویس:
وضعیت جوی چهارم تیر شیراز + فیلم

شباهت بی نظیر خانم بازیگر به دختر جوانش + عکس

چوب حراج به آثار تاریخی ایرانی در لندن

تیپ کابویی بازیگر محبوب "پایتخت" /عکس

اوقات شرعی چهارم تیر شیراز + فیلم

بازی ام در حکایت های کمال به زودی شروع می شود/قدر هنرمندان پیشکسوت را بدانیم

«فردین» بازیگر سینمای قبل از انقلاب در خانه ای اشرافی

تهیه کننده فیلم «شکلاتی» درگفت وگو با فارس: تولید آثارِ بیشتر در حوزه کودک ونوجوان رقابت آفرین است

کیک تولد زیبای "نسرین مقانلو" + عکس

زادروز سازنده فرمول "نرنست"

عکس/ نمایشگاه غنایم داعش در بین الحرمین

کورس عجیب فورد و فراری در هالیوود/بازیگر نقش بتمن باز می گردد

پشت پرده چاپ دستی اشعار کیارستمی؟

ماجرای نمایش چاپ دستی اشعار کیارستمی چیست؟

شوشتر- خانه تاریخی مقدم از جاذبه های گردشگری خوزستان

فیلم/خلاصه دیدار لهستان - کلمبیا

روش اتصال ساندبار به تلویزیون

«فیلمنامه نویسی در قرن 21» را چاپی بخوانید

فیلم/ جدال دیدنی گوزن و شیر

گل دوم کلمبیا به لهستان +فیلم

فیلم/گل سوم کلمبیا توسط کوادرادو به لهستان

فیلم/گل دوم کلمیبا و گل اول فالکائو مقابل لهستان

چوب حراج به آثار تاریخی 2 هزار ساله ایرانی در لندن

فیلم/گل دوم کلمیبا و گل اول فالکائو

آخرین وضعیت «دنیای ژوراسیک2»

فیلم/ 10 گل فوق العاده با ضربه سر

واقعیت ماجرای پارتی شبانه مریم امیرجلالی + عکس

مهدی فخیم زاده با «مشت آخر»

هیچ کدام از شبکه ها سریال جدیدی ندارند | بازار داغ سریال سازی در شبکه نمایش خانگی

بنیاد سینمایی فارابی «فیلمنامه نویسی در قرن 21» منتشر کرد+عکس

فیلم هایی که مجوز اکران نگرفته اند در جشن خانه سینما داوری می شوند؟

ستاره های هالیوود روی فرش قرمز اسکار 2018 +عکس

سلبریتی ها در فضای مجازی+عکس

مراسم عجیب ازدواج دو قورباغه در هندوستان + فیلم

خداحافظی بازیگر مرد سینما

بازیگر مرد سینما با چه فیلمی افسانه شد؟+عکس

پسربچه نابغه ای که نقاشی های حیرت آوری از طبیعت می کشد +تصاویر

هر روز یک اثر اقتباسی در جشنواره فیلم های شبکه چهار

گزارش تصویری / سهیل صحرانورد اکران خصوصی فیلم «به وقت خماری»

انتقاد تند کارگردان «دل»

کولاکوویچ: نمی دانم چرا همه منتظر خداحافظی معروف هستند

تقدیر از بازیگر مشهور و پیشکسوت سینما

پیش بینی عجیب مجید خراطها با مار و ایگوانا! (فیلم)

تخریب ساختمان فقط با یک ضربه!+فیلم

«هشت خان» دفاع مقدس منتشر می شود

مجموعه خبری 20-شبکه خاوران-3-4-97

تِم تابستانی بهاره رهنما با چادر گلدار (عکس)

10 فیلم طولانی اما بی نقص تاریخ سینما که از تماشای آن ها خسته نخواهید شد [قسمت دوم]

جشنواره تئاتر ملی اهواز پاسخی به نیازهای فرهنگی خوزستان است

تعبیر کیهان از سریال های ماه مبارک رمضان؛ تـرور شخصیت

ایران جان، قطعه مشترک 4 خواننده پاپ +فیلم

بهنوش بختیاری: عمل بینی بزرگترین اشتباه زندگی ام بود (عکس)

صدای صدرالدین شجره دارای دانش بود/ همکاری ام با مهرداد خوشبخت شروع شد

روزیاتو: 10 فیلم طولانی اما بی نقص تاریخ سینما که از تماشای آن ها خسته نخواهید شد

طرفداران مطالعه در سکوت

بهاره افشاری به سریال «ممنوعه» پیوست

جشنواره تش و پاتیل در سده

پاسخ وزیر ارشاد به نامه معاون امور هنری

آخرین وضعیت سلامتی جمشید مشایخی

ساره بیات و شهاب حسینی در «لابیرنت» +عکس

نمایشگاهی برای بزرگداشت کیارستمی در 5 شهر

خانم بازیگر با چهره متفاوت + عکس

شبنم قلی خانی و نگار عابدی سر صحنه «ریکاوری»/عکس

انیمیشن کوتاه دندان شیری

آقای بازیگر صدایش در نمی آید

ساره بیات و شهاب حسینی در «لابیرنت» /مردمی که در خانه های درختی زندگی می کنند!

جشن خانه سینما به چه فیلم هایی شانس دیده شدن می دهد؟

نخستین جشنواره برترین های تبلیغات ایران برگزار می شود

استاد موسیقی آذربایجانی درگذشت

مروری بر خبرهای کوتاه استان قزوین+فیلم

مدیران کم کار یزد بازخواست می شوند+ فیلم

بازیگر زن ایرانی در استادیوم شهر کلن+عکس

جزییات آخرین وضعیت پیشکسوت سینما در بیمارستان

«بهاره افشاری» در فیلم جدید «ده نمکی» +عکس

بازیگر سرشناس از سریال «ستایش» جدا شد +عکس

استاد موسیقی آذربایجانی درگذشت

مریم امیرجلالی: امروزه توانایی و هنر بازیگر مرده است

روایت کارگردان سینما از حضورش در اداره ثبت اسناد و املاک رشت / ابوالفضل جلیلی: هر چه می گردم بهانه ای برای غر زدن نمی یابم

برگزاری جشنواره تش و پاتیل در سده + فیلم

مهمانی بازیگر زن سینما برای مراسم بارداری اش+عکس

26 سفیر اجتماعی مبارزه با مواد مخدر در کردستان فعالیت دارند

چهره ها در شبکه های اجتماعی+عکس

ویژگی بدنی شگفت انگیز افراد استثنایی

پشت صحنه فیلم مردان سیاه پوش 3

آلبوم «همه از آن شب بود» اثر «بابک پیام» منتشر شد

حامد بهداد در فیلم جدید (+عکس)

محمودشاهی آلبوم یاد آن شب را به خیریه تقدیم کرد

نخستین گل سنگال به ژاپن +فیلم

وقتی کارگردان سینما در اداره ثبت اسناد رشت غافلگیر می شود

سینمایی متفاوت در برزیل/تصاویر

رضا عطاران و بازیگر زن سرشناس روی پوستر یک فیلم/ عکس

نمایشگاه آوای رنگ ها در نگارخانه بجنورد گشایش یافت

آغاز طرح سنجش نو آموزان+ فیلم

فیلم خلاصه دیدار انگلیس - پاناما

موسیقی و هنر مهمترین ابزار برای تبادل فرهنگی است

نمایشگاه آوای رنگ ها در نگارخانه بجنورد گشایش یافت

عکس های جشنواره گل انگلیس مقابل پاناما

فیلم/حال و هوای سالن آزادی قبل از دیدار تیم های والیبال ایران - آلمان

زمان ارسال مقاله به سمینار روزنامه نگاری کُردی تمدید شد

موسیقی و هنر مهمترین ابزار برای تبادل فرهنگی است

بررسی فیلم های جشنواره 36 فجر از منظر آفاق فرهنگ/5 حاتمی کیای به وقت شام، همان حاتمی کیای آوینی است

بررسی فیلم های جشنواره 36 فجر از منظر آفاق فرهنگ/5 حاتمی کیای به وقت شام، همان حاتمی کیای آوینی است