مطالب مرتبط:
معرفی سه کتاب برتر سال در حوزه مطالعات ایران توسط سفارت ایران در لندن
معرفی سه کتاب برتر سال در حوزه مطالعات ایران توسط سفارت ایران در لندن
شهریاری: در سیاست کج دار و مریز با 1+5 تجدید نظر کنیم
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم: آقای جنتی! مراقب کلماتتان باشید
تصاویر/ بازدید مدیرکل روابط عمومی حوزه های علمیه خواهران از خبرگزاری حوزه
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 27 اردیبهشت 1397 ساعت 06:012018-05-17سياسي

تجدید مطلع در حوزه ی کتاب(9) سیر مطالعاتی؛ آنچه که باید باشد


قالب بروشور، یکی از قالب های موفق برای ارایه ی سیرهای مطالعاتی بوده است.

هم چنین ارایه ی سیرها در قالب نشریه ی دیواری، توانسته بدنه ی مخاطب را به کتاب جذب کند.

- " ابراز نارضایتی رهبر معظم انقلاب از وضعیت کتاب در کشور در نخستین دیدار کتابداران و مسؤولان نهاد کتاب خانه های عمومی کشور در 29 تیر ماه سال 1390، هشداری جدی بود که متأسفانه از سوی مسؤولان رسمی و متصدیان حوزه ی کتاب، مورد توجه قرار نگرفت.

ایشان آن دیدار مهم را، بهانه ای برای تجدید مطلع در حوزه ی کتاب خواندند و با بیان برخی آسیب ها و تهدیدهای مهم در این حوزه، پیشنهادهایی را نیز ارایه فرمودند.

این سلسله مقالات می کوشد با آسیب شناسی حوزه ی کتاب در جمهوری اسلامی ایران، براساس بیانات مقام معظم رهبری و رهنمودهای ایشان، به ارایه ی الگویی بومی برای پیشرفت در این حوزه، کمک کند.

  در بخش یکم تا سوم، شاخص های رسمی ملی و جهانی توسعه در حوزه ی کتاب مورد بررسی قرار گرفت و با پیشنهاد شاخص جدید سرانه ی تولید کتاب ، گوشه ای از دلیل نگرانی مقام معظم رهبری از وضعیت کتاب در کشور، به نمایش درآمد.

سپس، مشکلات کاهش شمارگان کتاب مورد بررسی قرار گرفت.

  در بخش چهارم مشکلات ناشی از افزایش تعداد عناوین کتاب، برشمرده شد و در بخش پنجم و ششم، موضوع مبانی نظری سنجش سرانه ی مطالعه مورد بررسی قرار گرفت و براساس سنجش های جهانی و داخلی نشان داده شد که سرانه ی مطالعه در کشور ما، در حد متوسط کشورهای توسعه یافته است.

  در بخش هفتم و هشتم، مسأله ی همه گیری تبلیغات کتاب و برخی روش های مهم ترویج کتاب خوانی بررسی شد.

در این بخش، موضوع سیرهای مطالعاتی بیان می شود.

  مقام معظم رهبری در دیدار خود با کتابداران و مسؤولان نهاد کتاب خانه های عمومی کشور فرمودند: یکی از چیزهایی که ما امروز خیلی احتیاج داریم، برنامه های مطالعاتی برای قشرهای مختلف است.

بارها اتفاق می افتد که جوان ها را، نوجوان ها را به کتاب خوانی تشویق می کنیم؛ مراجعه می کنند، می گویند آقا چه بخوانیم؟ این سؤال یک جواب ندارد؛ احتمالاً جواب های متعددی دارد.

مجموعه ی متصدیان امر کتاب - چه در وزارت ارشاد، چه در مجموعه ی کتاب خانه ها - روی این مسأله باید کار جدی بکنند؛ در بخش های مختلف، برای قشرهای مختلف، به شکل های مختلف، با تنوع متناسب، سیر مطالعاتی درست کنند؛ اول این کتاب، بعد این کتاب، بعد این کتاب.

وقتی که جوان، نوجوان یا کسی که تا کنون با کتاب انس زیادی نداشته است، وارد شد، حرکت کرد، راه افتاد، غالباً مسیر خودش را پیدا خواهد کرد.

[1]   سیر مطالعاتی یک عنوان خاص برای برنامه ی مطالعاتی ای است که در یک موضوع واحد، دارای آغاز، انجام و ترتیب است.

همان گونه که از عنوان این مفهوم مشخص است، سیر مطالعاتی، مسیر خواندن را مشخص می کند و  ممکن است براساس کتاب یا مقاله ارایه شود اما به طور معمول، سیر مطالعاتی براساس کتاب طراحی می گردد.

این سیر به مخاطب کمک می کند با صرف کم ترین هزینه ی زمانی و مالی، بیش ترین حجم دانش را بیاموزد.

به بیان دیگر، تجربه و هزینه کرد یک سازمان یا یک گروه، به کمک او می آید تا بهترین مسیر مطالعه را انتخاب کند.

  ویژگی های یک سیر مطالعاتی خوب   یک سیر مطالعاتی خوب، دارای ویژگی هایی است که توجه به آن ها، می تواند اثرگذاری سیر را بیش تر کند:   1.

تعیین مخاطب   قبل از هر چیز، باید مخاطب سیر مطالعاتی مشخص باشد.

مخاطب ممکن است براساس گروه سنی (خردسال، کودک، نوجوان، جوان و .

)، دوره ی تحصیلی (دبستان، راهنمایی، دبیرستان، کاردانی، کارشناسی و .

)، جنسیت (مرد یا زن)، نژاد یا قومیت (فارس، ترک، لر، عرب، ترکمن، بلوچ، کرد و .

)، دین یا مذهب (مسلمان، مسیحی، یهودی، زرتشتی، صائبی و .

)، صنف شغلی (خانه دار، کارگر، معلم، بقال، معمار و .

) و .

رده بندی گردد.

بنابراین بدون تعیین مخاطب، تولید سیر مطالعاتی امری اثرگذار و کارا نخواهد بود.

  2.

چارچوب موضوعی دقیق و نیازسنجی شده   هر مخاطب، نیازها و خواست هایی دارد.

معمولاً افراد، گرایش ها و خواست های خود را بر نیازها ترجیح می دهند.

بدون پرداختن به دلیل این ترجیح، باید گفت پرداختن به خواست ها و گرایش های مخاطب، خطر بزرگ دور شدن از تأمین نیازهای او را در پی دارد.

چراکه معمولاً گرایش ها معلول و نیازها علت واقعی هستند.

بنابراین ارایه ی سیر مطالعاتی باید مبتنی بر نیازسنجی مخاطب باشد.

این نیازسنجی می تواند به طراحی یک هندسه ی فکری مطلوب برای مخاطب بینجامد.

از سوی دیگر، تعیین چارچوب موضوعی دقیق برای سیر مطالعاتی سبب می شود که محدوده ی مشخصی از نیاز مخاطب، پوشش داده شود.

بدین ترتیب، امکان ارایه ی چندین سیر مطالعاتی برای تکمیل نیازهای مخاطب، مهیا می گردد.

  3.

هیأت علمی ممحض   تهیه ی سیر مطالعاتی، نیازمند اشراف بر آن حوزه ی موضوعی است.

بنابراین بدون وجود استاد یا هیأت علمی ممحض، نمی توان یک سیر مطالعاتی خوب را تولید کرد.

یکی از شاخص های اعتبار سیر مطالعاتی، اعتبار علمی ارایه کنندگان آن است.

  4.

شناسایی روشمند   حجم کتاب های منتشر شده در یک موضوع، بسیار زیاد است.

مهم ترین سؤال در برابر یک سیر مطالعاتی این است که آیا تمامی کتاب های موجود در موضوع سیر مطالعاتی، توسط هیأت علمی مورد بررسی قرار گرفته اند یا نه؟ بنابراین مهم است که ارایه کنندگان یک سیر مطالعاتی، روش شناسایی کتاب ها، میزان گستره ی مورد بررسی و عناوین دیده شده را به عنوان مقدمه ی توجیهی سیر مطالعاتی اعلام نمایند.

  5.

وجود ترتیب حداکثری و هم پوشانی حداقلی   همان گونه که در تعریف سیر مطالعاتی بیان شد، سیر مطالعاتی دارای آغاز، انجام و ترتیب است.

بنابراین کتاب های معرفی شده در یک سیر، باید بتواند سرفصل های هر موضوع را به ترتیب منطقی، پوشش دهد و از سوی دیگر، میزان هم پوشانی سرفصل های کتاب های معرفی شده، در حداقل ممکن باشد.

  تفاوت سیر مطالعاتی و فهرست کتاب های خوب   ویژگی های بیان شده برای یک سیر مطالعاتی خوب، نمایشگر وجه تمایز آن با فهرست کتاب های خوب نیز هست.

در واقع فهرست کتاب های خوب، مقدمه و ابتدایی برای ارایه ی یک سیر مطالعاتی است.

در روزگار ما، فهرست های کتاب های خوب زیادی تولید شده و تولید می شود.

به عنوان نمونه، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و وزارت آموزش و پرورش، هر سال فهرست هایی از کتاب های خوب را برای دانش آموزان و کودکان و نوجوانان ارایه می کنند.

  گروه ادبیات اندیشه ی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه ی اسلامی نیز دو فهرست مهم را از رمان های خوب ارایه کرده است.

فهرست اول شامل 117 رمان خواندنی برای جوانان می باشد و در فهرست دوم، 283 رمان خوب برای نوجوانان فهرست شده است.

محمدرضا سرشار (رضا رهگذر) نیز در کتاب های الفبای قصه نویسی خود، فهرستی از کتاب های مناسب را برای نوجوانان ارایه کرده است.

  فرهنگسرای دانشجو (شفق) نیز در سال های 1385 تا 1388، فهرست های متعددی از کتاب های مناسب را به شکل موضوعی و در قالب نشریات دیواری و بروشوری، برای دانشجویان منتشر می کرد که افزون بر نقاط هدف خود و مراکز سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، در کتاب فروشی های خیابان انقلاب اسلامی شهر تهران نیز توزیع می شد.

  برخی نویسندگان، محققان و استادان نیز در حوزه های تخصصی خود، فهرستی از کتاب های مناسب را ارایه کرده اند که به دلیل تعدد، نام بردن از آن ها، از حوصله ی این مقاله خارج است.

هم اکنون نهاد کتاب خانه های عمومی کشور نیز در پایگاه اینترنتی بوکی (Booki.

ir) به معرفی کتاب های خوب در تعداد بسیار زیاد و با سود جستن از امکانات شبکه های اجتماعی، پرداخته است.

  اما در حوزه ی سیر مطالعاتی، کارهای اندکی صورت گرفته است.

مهم ترین کار صورت گرفته در این حوزه، مجموعه ی چهار جلدی سیر مطالعات اسلامی (سما) است که کانون اندیشه ی جوان آن را ارایه کرده است.

این مجموعه برای چهار سطح نوجوانان، جوانان، دانشجویان و نخبگان جوان طراحی شده و به موضوعات مختلف مورد نیاز مخاطبان هر کتاب می پردازد.

  دانشگاه امام صادق(علیه السلام) نیز براساس تجربه ی کشوری آموزش اندیشه ی علامه شهید مرتضی مطهری(ره) ، سیر مطالعاتی آثار این شهید بزرگوار را ارایه کرده است که مبنای تدریس دوره های آموزشی ـ مطالعاتی کتاب های ایشان می باشد.

  قالب های ارایه ی سیرهای مطالعاتی   سیر مطالعاتی را به چه شیوه ای باید به دست مخاطب رساند؟ این سؤالی اساسی برای تولید کنندگان سیرهای مطالعاتی است.

تجربه نشان می دهد، بدنه ی مخاطب برای تهیه ی سیر مطالعاتی کتاب، به خرید کتاب علاقه و رغبتی نشان نمی دهد.

به بیان دیگر، ارایه ی سیر مطالعاتی کتاب در قالب یک کتاب، موجب جذب مخاطب نخواهد شد.

قالب کتاب، بیش تر برای مدیران فرهنگی، کتابداران و گروه های بسیار محدودی از مخاطب، کاربرد دارد.

  قالب بروشور، یکی از قالب های موفق برای ارایه ی سیرهای مطالعاتی بوده است.

هم چنین ارایه ی سیرها در قالب نشریه ی دیواری، توانسته بدنه ی مخاطب را به کتاب جذب کند.

یک قالب مهم دیگر، استفاده از کتاب موبایل یا سامانه های پیامک است که بتوان به وسیله ی تلفن همراه، سیر مطالعاتی را در اختیار مخاطب قرار داد.

قالب دیگر، استفاده از پایگاه های اینترنتی است که هم اکنون کانون اندیشه ی جوان در پایگاه سیر نما (SeirNama.

ir) در حال آزمودن این قالب است.

به هر حال سیرهای مطالعاتی، راه های میانبری برای دانش افزایی گروه های مختلف مردم هستند که متأسفانه، هنوز در ابعاد شایسته و بایسته، نهضت تولید آن به راه نیفتاده است.

(*) ادامه دارد.

پی نوشت‏:   [1] بیانات در دیدار مسؤولان کتاب خانه ها و کتابداران، 29/4/1390.

قابل بازیابی در:    http://farsi.

khamenei.

ir/speech-content?id=16739    محمد سرشار؛ دانشجوی دکترای مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی، مسؤول دفتر مطالعات و برنامه ریزی مجمع ناشران انقلاب اسلامی و مسؤول پیشین کارگروه کتاب و نشر مشاوران جوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
کلید واژه ها: کتاب - مقام معظم رهبری - کشور - رهبر - جوان - دیدار - رهبر معظم انقلاب - رهبری - پیشنهاد - جمهوری اسلامی - نوجوان - مشکلات - جدید - مطالعه - خانه - توسعه - جهانی - شاخص - نارضایتی - تبلیغات - عناوین - برنامه - افزایش - اسلامی - نخستین - پیشرفت - جمهوری - مقالات - مخاطب - وزارت

آخرین اخبار سرویس:
سلیمی نمین تشریح کرد: در مذاکره برجامی با 3 کشور اروپایی باید مراقب چه نکاتی بود؟

مقاومت مردم حماسه سوم و چهارم خرداد را رقم زد

وصیت نامه 840 شهید دزفولی جمع آوری شد

تصویر/ آیت الله مصباح و نوه های خردسالش

نشست کمیسیون مشترک برجام بدون حضور آمریکا آغاز شد

دیدار نماینده ولی فقیه با مردم سریش آباد

نباید دوباره برجام اروپایی دیگری استوار کنیم

پیام تبریک روحانی به مناسبت فرارسیدن سالگرد استقلال اردن

ابتکار: رقبا از هر ابزاری برای متوقف کردن دولت استفاده می‎کنند /​ناامید کردن مردم به ضرر کل حاکمیت خواهد بود /پیروزی مخالفین دولت با 20 میلیون رأی در 1400 توهم است

کمپین «#مهرمام» چیست؟

همه دستورات دین برای رساندن انسان به توحید الهی است

امام جمعه موقت بیرجند:
 نفوذ منطقه ای ایران نتیجه تفکر مقاومت است

نمونه بارز یک روحانی مردمی

آماده سازی فضای نمایشگاه قرآن و عترت اصفهان

عاقبت متهمان پرونده املاک نجومی

شایعه بسته شدن حساب های ایرانیان در گرجستان بی اساس است

کاهش 30 درصدی حوادث اردوهای دانش آموزی

دستگیری تهیه کننده معروف

سانحه مرگبار هوایی این بار در هندوراس

سه ماه حقوق معوقه کارگران هپکو اراک پرداخت شد

چرا ترامپ دیدار با رهبر کره شمالی را لغو کرد؟

اقبال از شروط ایران برای ادامه برجام سازوکار تازه ای را تعریف می کند

زمان اجرای افزایش 20درصدی حقوق کارمندان

"دوش وقت سحر از غصه نجاتمان بدهید..."

ماجرای امام موسی کاظم(ع) و شقیق بلخی

در شرایط جاری، کشورهای اسلامی بیش از هر زمان نیاز به وحدت و همکاری دارند

جاده های مازندران در شأن مردم استان نیست/آیاتمام امکانات باید به منطقه رییس جمهور برده شود

مسئولان نظام باید معیشت مردم را حل کنند

سوم خرداد نماد پیروزی حق بر باطل و نماد قدرت الهی است

کمک به آزادی زندانیان فرصتی برای بهره مندی بیشتر از فیوضات رمضان است

برگزاری محفل انس با قرآن با حضور قاری مصری در خرم آباد

عزیزی در گفت وگو با فارس خبر داد: بررسی اتفاقات اخیر کامیون داران در کمیسیون اجتماعی مجلس

هرآنچه باید از قانون بازنشستگی پیش از موعد بدانید

رفع مشکلات معیشتی مردم به اولویت اول دولت تبدیل شود

تمام ملت ایران در دفاع مقدس سهیم بودند

فتح خرمشهر همه معادلات نظام جهان را برهم زد

اهالی چنارشاهیجان کازرون خواسته خود را بیان کردند

همه برای حل مشکلات به میدان بیایند

اجرای طرح راه آهن جوین- اسفراین شتاب می گیرد

رونمایی از اپلیکیشن «همراه قرآنی من»

امیر پوردستان: کلیه اقدامات دشمن رصد می شود

مشکلات زاینده رود با گردهمایی برطرف نمی شود

حضرت ابوالفضل(ع) الگوی شهدای مدافع حرم/ نام شهید؛ تداعی قیام عاشورا

با همه توطئه ها، امروز دشمن ما ذلیل تر است

دشمن در مقابل ایستادگی و مقاومت ملت ایران نمی تواند به کشور آسیب بزند

همه موافق ادامه توافق هستند

پدیده خطرناک فرونشست زمین در نقاط مختلف

آتش سوزی در پارکینگ موتورسیکلت های صفرکیلومتر+عکس

پذیرایی از شهروندان روزه دار در قم

ژاپنی ها درباره خرید نفت ایران تصمیم می گیرند

مذاکره حساس ایران و اروپا در وین

سیتروئن: در ایران می مانیم

روایت ابطحی از حضور در افطاری رهبر انقلاب

شروع اولین نشست کمیسیون مشترک برجام بدون حضور نماینده و پرچم آمریکا

ورود مجلس به شائبه لو رفتن سوالات امتحان نهایی مدارس

درباره وضعیت همسر سید امامی خواستار رسیدگی هایی شدیم

درخشش فرهنگیان و دانش آموزان مازندرانی در مسابقات پرسش مهر ریاست جمهوری

نماز جمعه مهاباد

رمضان ماه بندگان خدا و خودسازی

وزیر خارجه آمریکا در سخنان اخیرش، غیر از بلایای آسمانی، همه چیز را به ایران نسبت داد

شروط هفت گانه رهبر برای تداوم برجام؛ فصل الخطابی برای مسئولان

صبر و شکیبایی از فواید اصلی روزه داری در ماه مبارک رمضان است

اجرای طرح راه آهن جوین- اسفراین شتاب می گیرد

اهالی چنارشاهیجان کازرون خواسته خود را بیان کردند

همه برای حل مشکلات به میدان بیایند

اجرای طرح راه آهن جوین- اسفراین شتاب می گیرد

از شروط ادامه برجام با اروپا تا خیال بافی های مضحک وزیر امور خارجه آمریکا

دشمن طی 40 سال گذشته همیشه نظام را تهدید کرده است/ مقابل دشمن ضعف نشان دهیم جری تر می شود

انقلاب اسلامی در پیچ خطرناک لیبرالیسم وقتی خط امامی ها خط عوض می کنند

اروپایی ها تضمین کنند فروش نفت و ارتباطات بانکی به سهولت انجام شود

زبان نرمش و منطق برای کسانی که می خواهند قلدری کنند به کار نمی آید

ایستادگی مردمی زمینه فتح خرمشهر را فراهم کرد

پمپئو در جایگاه تعیین تکلیف برای ایران نیست

گرامیداشت مجاهد نستوه آذربایجان

وحدت ملی و پیروی از رهنمودهای رهبری رمز اصلی مقابله با توطئه های دشمن

همه برای حل مشکلات به میدان بیایند

اهالی چنارشاهیجان کازرون خواسته خود را بیان کردند

همه موافق ادامه توافق هستند

رویترز: ایران تا دهم خرداد منتظر بسته اقتصادی اروپا است

نوبخت کسری بودجه 8 میلیارد دلاری ایران را رد کرد

صندوق بین المللی پول: همکاری با سیف و بانک مرکزی ایران را ادامه می دهیم

شکار شکارچیان پرندگان وحشی در کازرون

امیر جدیدی بازیگر نقش جهان پهلوان تختی شد

تومور 3 کیلوگرمی از شکم زن 25 ساله خارج شد

دستگیری زورگیر ولنجک

آغاز محاکمه تاریخی قدرتمندترین چهره هالیوود با شکایت دهها زن

آخرین اخبار پرونده تحصیلی برادر رییس جمهور

تلاش می شود در بحث مبارزه با قاچاق کالا و ارز تحول جدی صورت بگیرد

مذاکرات بی نتیجه بوده است / رسانه ها و عناصر سیاسی به مردم راست بگویند

جوانان بهار عمر خود را با قرآن عجین کنند

استراتژی هوشمندانه و قاطعانه در برابر شریک دزد و رفیق قافله

امیر پوردستان: نیروهای مسلح ایران غافل گیر نمی شوند

پویش تکریم مادر مهربان/ دخترانمان را فردا «خدیجه» صدا کنیم

ایمن سازی 414 تقاطع از شریان های حیاتی پایتخت

در حال بروز رسانی/ آنچه در نماز جمعه این هفته کشور گذشت از شروط ادامه برجام با اروپا تا خیال بافی های مضحک وزیر امور خارجه آمریکا

تولید مستند «سردار مهرنجان» در صدا و سیمای فارس

بخش خبری 19:15 دقیقه سوم خرداد مرکز قزوین

اعلام برنامه های سیمای شبکه دنا

اعلام برنامه های 14 و 15 خرداد و روز جهانی قدس در سمنان

پیکر سرباز شهید "حامد محمدی" در تبریز تشییع شد

تجدید مطلع در حوزه ی کتاب(9) سیر مطالعاتی؛ آنچه که باید باشد

تجدید مطلع در حوزه ی کتاب(9) سیر مطالعاتی؛ آنچه که باید باشد