مطالب مرتبط:
فرمانده نیروی زمینی ارتش: تانک کرار" توسط دانشمندان ایرانی طراحی و ساخته شده است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 31 فروردین 1397 ساعت 01:152018-04-19سياسي

دانشمندان به القاب اضافی بی معنی نیاز ندارند


وقتی واژه پروفسور را می شنوید چه تصویری در ذهن شما نقش می بندد؟ سعی کنید نخستین تصویر شکل گرفته در ذهن خود را مرور کنید.

وقتی نام استاد را می شنوید چه تصویری نخستین بار در ذهن شما ایجاد می شود؟ بین این دو تصویر آیا تفاوتی وجود دارد؟ من در ذهن شما نیستم، - اما زمانی که این سؤال ساده را از جمع کثیری از افراد پرسیدم، تصویری که در ذهن آنها ایجاد شده بود، مختلف بود و حدس می زنم تعداد زیادی از مخاطبان این متن نیز چنین تصویر متفاوتی را در ذهنشان ایجاد کنند.

وقتی واژه پروفسور را می شنوید چه تصویری در ذهن شما نقش می بندد؟ سعی کنید نخستین تصویر شکل گرفته در ذهن خود را مرور کنید.

وقتی نام استاد را می شنوید چه تصویری نخستین بار در ذهن شما ایجاد می شود؟ بین این دو تصویر آیا تفاوتی وجود دارد؟ من در ذهن شما نیستم، اما زمانی که این سؤال ساده را از جمع کثیری از افراد پرسیدم، تصویری که در ذهن آنها ایجاد شده بود، مختلف بود و حدس می زنم تعداد زیادی از مخاطبان این متن نیز چنین تصویر متفاوتی را در ذهنشان ایجاد کنند.

این تصویر متفاوت ریشه و بنیاد اصلی اختلافی است که در چند ماه گذشته بار دیگر در فضای رسانه های کشور مطرح شده است.

چرا باید گاهی اوقات برخی از دانشمندان را با لقب پروفسور خطاب کنیم و برخی دیگر را با لقب استاد یا دکتر؟ آیا اصولا در ساختار علمی ایران استفاده از لفظ پروفسور معنی دار است؟ طبیعی است برخی از این ترجیحِ واژگانی به این مسئله برمی گردد که رسانه ای که از آن استفاده می کند، قصد دارد موضوع و سوژه خود، یا جایگاه خود را مهم جلوه دهد.

یکی از ابزارهای این کار استفاده از زبان غیردقیقی است که در ذهن مخاطب معنی دیگری را ایجاد می کند.

برای مثال، به واژه پروفسور برگردیم.

پروفسور در زبان علمی امروز ایران وجود ندارد.

زمانی که در ایران عمدتا زبان فرانسه در نقش زبان دوم مرجعیت داشت، واژه پروفسور که به معنی معلم است و می تواند برای معلم مدرسه ابتدایی گرفته تا هر رده دیگری استفاده شود، وارد فرهنگ فارسی شد.

شرایط اجتماعی و سیاسی آن دوران باعث شد تا تصویر متفاوتی از کسانی که لقب پروفسور را در اختیار داشتند، شکل بگیرد.

افرادی با لباس های غربی و ظاهری مدرن، با عینک های گرد و عمدتا خارجی که در نقش اساتید میهمان به ایران می آمدند.

این تصویر برای ایران دوره قاجار نشان بارزی از تفاوت طبقاتی بود که میان نخبگان علمی و عامه مردم وجود داشت.

به خصوص اینکه بسیاری از روشنفکران و نخبگان ایرانی نیز به سرعت به آن ظاهر تازه آراسته شدند.

این شاید آغاز آشنایی ما با واژه پروفسور بود.

این نکته مهمی است که تاریخ یک واژه را مرور کنیم؛ ریشه یابی و مرور واژگان و تحول تاریخی آنها به قول ریموند ویلیامز ، باعث می شود تا معنی و پیامی را که واژه ها امروز بر خود دارند، با دقت بیشتری درک کنیم.

واژه ها که یکی از ابزارهای اصلی انتقال پیام هستند، در فضای خلأ به وجود نمی آیند و شکل نمی گیرند و در شرایط خلأ نیز باقی نمی مانند؛ آنها در طول زمان تغییر می کنند و هویت تازه و معنای تازه ای می گیرند.

هریک از این واژه ها در زمان های مختلف نه تنها ممکن است مفاهیمی گوناگون را منتقل کنند که ساختار رمزنگاری/رمزگشایی متفاوتی را ایجاد می کنند.

ایده استوارت هال این است که در انتقال پیام، فراتر از متن پیام، آنچه مهم است این است که میان ساختار و سامانه رمزنگاری یا کُدینگ پیام و ساختاری که مخاطب آن پیام را رمزگشایی (دی کُد) می کند، تقارن وجود داشته باشد.

هرچقدر میان این دو ساختار تقارن بیشتری باشد شانس بیشتری وجود دارد که پیام به طور درست تری منتقل شود.

اصولا همین تفاوت در ساختار رمزنگاری و رمزگشایی است که -به ویژه در فضای روزنامه نگاری علم- در قالب مفهوم ترجمه از زبان متخصصان به زبان مخاطب خود را نشان می دهد.

دانشمند و مخاطب هر دو در ظاهر به یک زبان (فارسی، انگلیسی، فرانسه و.

) صحبت می کنند، اما ساختاری که برای معنی بخشی به واژه ها استفاده می کنند و درنهایت ساختار رمزنگاری پیام آنها متفاوت است و وظیفه روزنامه نگار علم است که سعی کند این پیام را در ساختاری دیگر که نزدیک تر و متقارن تر با ساختار رمزگشایی مخاطب است، قالب بندی مجدد یا ترجمه کند.

بیایید به پروفسور بازگردیم.

این واژه در ابتدای ورود به فرهنگ ایران برای خود کلاس و طبقه ای ایجاد کرد و بذر برداشتی متفاوت از معنی مربی یا معلم را در ذهن مخاطب نشاند که تا امروز به حیات خود ادامه می دهد.

این معنی در سال های بعد و در ترکیب با فرهنگ عامه برجسته تر شد.

ما وقتی می خواستیم کسانی را در جایگاه علمی بسیار شاخص و برجسته معرفی کنیم، به جای واژه دکتر یا استاد از واژه پروفسور برای آنها استفاده می کردیم.

دکتر حسابی برای ما به پروفسور حسابی بدل شد، دکتر جوان را پروفسور جوان خطاب کردیم و احساس کردیم اگر دکتر سمیعی را به عنوانی کمتر از پروفسور خطاب کنیم به او توهین کرده ایم.

در ساختار علمی و پژوهشی کشور ما اما پروفسور جایگاهی ندارد.

ما در فارسی واژه های معادلی مانند استاد، استادیار، دانشیار و مربی را برای رده های مختلف جایگاه نظام آموزش عالی داریم.

البته که وقتی این جایگاه ها به انگلیسی ترجمه می شوند معادل انگلیسی آنها، یعنی پروفسور و مشتقات آن، مورد استفاده قرار می گیرد.

اما نکته مهم این است که این القاب به جایگاه علمی صرف افراد اشاره ندارد؛ جایگاه استاد، دانشیار، استادیار و امثال آن ترکیبی از موقعیت علمی و رده بندی اداری نظام آموزش عالی است؛ به عبارت دیگر، شما نمی توانید در فضای خلأ استاد باشید.

شما مطابق قرارداد و رده بندی شغلی که دارید، استاد، دانشیار، استادیار، مربی، دستیار یا پژوهشگر فلان دانشگاه و فلان مؤسسه پژوهشی هستید.

این جایگاه مانند رده بندی مشاغل دیگر نه تنها به پیش نیاز علمی که به سابقه نشر، سابقه تدریس، نوع قرارداد و میزان حقوق شما اشاره دارد.

بنابراین به طورخلاصه حتی با فرض اینکه بخواهیم واژه پروفسور را به جای استاد به کار ببریم، این کار نمی تواند در خلأ صورت بگیرد.

همان طور که نمی توانیم بگوییم خانم فلان، مدیرعامل اند و باید بگوییم خانم فلان، مدیرعامل شرکت بهمان هستند، نمی توانیم بگوییم آقا یا خانم ایکس استادند، بلکه باید بگوییم استاد کجا هستند.

اما آیا استفاده از واژه پروفسور به جای استاد فقط استفاده از واژه انگلیسی به جای معادل فارسی است؟ نه! به ویژه برای مروج و روزنامه نگار علم این جابه جایی استفاده ای خطرناک و برای مخاطب گمراه کننده است.

پروفسور، همان طورکه پیش تر اشاره شد، بار فرهنگی و تاریخی متفاوتی دارد که ساختار رمزگشایی جداگانه ای را در ذهن مخاطب فعال می کند و باعث می شود تا او پیام را در ساختاری دیگر دریافت کند.

به این ترتیب، ما بار ارزشی متفاوت و غیرضروری ای را به شخص وارد می کنیم و جایگاه او را در مقام کارشناس در یک رشته خاص، به حکیم و فرزانه مدرن ارتقا می دهیم.

این دقیقا برخلاف کاری است که مروج و ژورنالیسم علم باید انجام دهد؛ اینکه ما به جای نزدیک ترکردن فضای ذهنی، زبان و ساختار رمزنگاری/رمزگشایی منبع و مخاطب به عمد و بدون هر دلیلی این دو فضا را نامتقارن تر کنیم.

گاهی هدف ما بهره شخصی است و شاید می خواهیم رسانه خود را مهم تر جلوه بدهیم.

به هرحال چه کسی بدش می آید به جای مصاحبه با دکتر الف با پروفسور الف مصاحبه کرده باشد.

گاهی می خواهیم نوعی به منبع مورد نظر خود ابراز ارادت کنیم و فکر می کنیم با چنین رفتاری او را بزرگ داشته ایم.

واقعیت این است که استاد دانشگاه و پژوهشگاه، متخصصان علم و فناوری و اندیشه اگر در کار خود متخصص باشند، نیازی به این بزرگداشت های جعلی ندارند.

شاید بزرگ ترین خدمت به آنها این باشد که پیام آنها را درست درک و منتقل کنیم، با دقت بر روند کار آنها نظارت کرده و سعی کنیم چالش های پیش روی فضای مطالعات را از پیش پای آنها برداریم.

سایت شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از روزنامه شرق ، تاریخ انتشار 23 فروردین 97، کدمطلب: 185264 ، www.

sharghdaily.

ir
کلید واژه ها: تصویر - تصویری - تفاوت - ایران - نخستین - متفاوت - زبان - مخاطب - نشان - علمی - نخبگان - رسانه - دوره قاجار - معلم - ابتدایی - اجتماعی - ساختار - فرانسه - ایرانی - فرهنگ - شرایط - طبیعی - بنیاد - فارسی - سیاسی - امروز - مدرسه - مردم - عینک - کشور

آخرین اخبار سرویس:
٧٥ درصد زندانیان غیرعمد صادرکنندگان چک هستند

کاظمی: هنوز دادستانی کل کشور به نامه درخواست رفع فیلتر توییتر پاسخ نداده است

توقف 10 روزه کامیون ها در مرز دوغارون

تصاویر قارچی که تاکنون جان 10 ایرانی را گرفته است

حضور فعال بانک تجارت در همایش گلریزان ستاد دیه

در حاشیه پیامک پلیس به کسب و کارهای تلگرامی: زمین بازی را دو دستی تقدیم دیگران نکنیم

نبیه بری برای ششمین بار به عنوان رییس پارلمان لبنان انتخاب شد

مذاکرات دولت با مدیر تلگرام در سال 94 با اطلاع دادستانی وقت انجام شد/ فیلتر توییتر در کارگروه تعیین مصادیق در سال 88 تصویب شد

نماینده مجلس: توییتر بی آزار است/ با فیلتر تلگرام، قبح فیلترشکن ها ریخت!

عارف با کاندیداتوری برای ریاست مجلس مخالفت نکرد

سال گذشته حتی یک ریال از پاداش بازنشستگان آموزش و پرورش هم پرداخت نشده است

با ادعای مخالفت با دخالت ایران صورت گرفت مداخله آشکار امارات در نزاع بین مغرب و «پولیساریو»

امنیت امروز کشور مدیون ایستادگی مدافعان حرم در مقابل دشمنان هزاران کیلومتر آن طرف تر است

ابراز تردید درباره صحت مدارک علمی ارائه شده توسط نخست وزیر پیشنهادی ایتالیا

رفع حصر شیخ عیسی خواسته اصلی مردم بحرین است

تقویت نقش تولیت در موقوفات موجب رشد آن خواهد شد/ لزوم تقویت نقش نظارتی اوقاف

گرامیداشت حماسه فتح خرمشهر

گام دولت برای تکمیل طرح انتقال آب کشاورزی به سیستان

سفرهای آسمانی در مساجد

330 نفر از زندانیان استان قزوین نیازمند کمک مالی خیّران

برگزاری الکترونیکی انتخابات اتاق های اصناف برای نخستین بار/ رقابت 2781 نفر با هم

بررسی راهکارهای همکاری کتابخانه های عمومی با سمن های استان مرکزی

اودیو کنفرانس خبر یزد و ارزیابان معاونت سیاسی صدا و سیما+ تصاویر

حمایت از پیام رسان های ایرانی؛ تکلیف قانونی وزارت ارتباطات

برپایی ضیافت افطار دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی خرم‎آباد در کنار شهید گمنام

حجت الاسلام حسنی نماد ولایتمداری ملت آذربایجان

هستی مهدوی فر به «زهره ماری» پیوست

سرلشکرباقری رحلت حجت الاسلام والمسلمین حسنی را تسلیت گفت

پیکر مرحوم حجت الاسلام حسنی در جوار یادمان شهدا ارومیه آرام گرفت عکس

آیا انرژی اتمی ارزان است؟

اودیو کنفرانس خبر یزد و ارزیابان معاونت سیاسی صدا و سیما

تشخیص قارچ های سمی توسط مردم امکان پذیر نیست

ایجاد محیط مساعد کسب وکار مهم ترین لازمه حمایت شرکت های خلاق فرهنگی است

توانمندی داخل برای رفع نیازهای کشور کافی است / توپ و تشرها ضربه ای به اقتصاد ایران وارد نمی کند

تکمیل آیین نامه اجرایی طرح آبرسانی به اراضی دشت سیستان

فرهنگسرای کار و تعاون؛ میزبان «شب شعر خرم ترین حماسه»

واعظی: نظر رهبری برای دولت، سایر قوا و مردم فصل الخطاب است

توپ دریایی فجر 27 + عکس

برانکو هیچ ضمانتی به مسلمان نمی دهد/ نشانه ای برای پایان همکاری مهندس با پرسپولیس!

ایران از واردات شکر بی‎نیاز شد

آخرین آمار نگران کننده از قربانیان قارچ سمّی

مشکل سه دریانورد ایرانی گرفتار در آب های امارات حل شد

استخدام کمک حسابدار آشنا به نرم افزار هلو در تهران

بهترین ماسک های طبیعی مناسب فصل بهار

ارایه درخواست اعاده دادرسی «محمد ثلاث» به دیوان عالی کشور

تسلیت رییس قوه قضاییه به مناسبت درگذشت امام جمعه آذربایجان غربی

وزیر ارتباطات: مذاکره با مدیر تلگرام صحت دارد/ دادستان کل کشور اطلاع داشت

امامی کاشانی خطیب نماز جمعه این هفته تهران

دمشق برگزاری موفقیت آمیز انتخابات عراق را تبریک گفت

بخش کشاورزی به سمت تشکل و تعاونی محور در حال حرکت است

هر شبکه اجتماعی ، مناسب کدام گروه سنی است؟

367 برنامه برای سالگرد امام در خراسان رضوی پیش بینی شد

مبارزه برای آلودگی در توکیو

حمایت از پیامرسان های ایرانی تکلیف قانونی وزارت ارتباطات است

ادای احترام جمعی از رزمندگان الیگودرز به شهدای عملیات حاج عمران

نقاط حادثه خیز جاده های خراسان جنوبی اصلاح شود

کاظمی: هنوز دادستانی کل کشور به نامه درخواست رفع فیلتر توییتر پاسخ نداده است

تصویب آیین نامه های بودجه97/ابلاغیه دولت به بانک ها و بانک مرکزی

مهرماه؛ آغاز چهل و یکمین دوره مسابقات کشوری قرآن کریم در اراک

حریم خط لوله سراسری گاز از شهر فردانبه تعیین شود

تشییع پیکر مرحوم حجت الاسلام غلامرضا حسنی در ارومیه

«نبیه بری» مجددا رییس پارلمان لبنان شد

فتح خرمشهر نماد قدرت ملی است

تاکید شهردار خرم آباد بر تکمیل پروژه بهسازی و زیباسازی سراب شهوا

مجوز ایجاد مرکز آموزش پدافند هوایی ارتش در شرق کشور صادر شد

امام را به چیزی که می خواستیم تقلیل دادیم

حریم خط لوله سراسری گاز از شهر فردانبه تعیین شود

آذربایجان با یار دیرین امام وداع کرد

اسنادی دال بر تخلف مالی شهرداری بوشهر به شورا ارائه شد

مجوز ایجاد مرکز آموزش پدافند هوایی ارتش در شرق کشور صادر شد

خلاصه مهمترین اخبار مجلس در روز دوم خرداد ماه

نماینده ولی فقیه در سپاه رحلت حجت الاسلام والمسلمین حسنی را تسلیت گفت

جلسات مستمری هر 15 روز یکبار با حضور شهردار و اعضای شورا برگزار شود

ردپای مواد مخدر در هر آسیب اجتماعی دیده می شود

نقاط حادثه خیز جاده های خراسان جنوبی اصلاح شود

نقاط حادثه خیز جاده های خراسان جنوبی اصلاح شود

بررسی پیشرفت طرح های اقتصادمقاومتی دو سال گذشته

رشادت های رزمندگان الگویی برای نسل امروز

اسنادی دال بر تخلف مالی شهرداری بوشهر به شورا ارائه شد

چگونه می توان برای تامین سبدهای غذایی نیازمندان کمک مالی کرد؟

مردم آماده تر از گذشته توطئه ها را خنثی می کنند

مشکل سه دریانورد ایرانی گرفتار در آب های امارات حل شد

برگزاری یادواره شهدای صحن مطهر امامزاده حسین(ع) قزوین

یگان تک تیراندازان فاطمیون چگونه تشکیل شد؟

وزیر ارتباطات: رفع فیلتر توییتر در کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه مطرح شود

40 تن به ذخایر طلا افزوده شد

روسیه 28 تاجیک عضو داعش را تعقیب می کند

استخدام تعدادی صافکار ماهر و نیمه ماهر در تهران

استخدام برشکار ماهر خانم و زیگزال دوز میاندوزکار در تهران

آغاز تغییرات مدیریتی در بهزیستی تهران

استخدام پیک موتوری در لابراتوار دندانسازی

استخدام خدمتکار خانم جهت مهدکودک در تهران

استخدام جوشکار ماهر در تهران

انتخاب امام هشتم به عنوان ولیعهد برای جلوگیری از فروپاشی خلافت عباسی بود

اعضای هیئت رییسه اتاق اصناف اهواز مشخص شدند

موضوع دوچرخه سواری زنان؛ دوست خیابان و دشمن آلودگی

بازخوانی مواضع فرمانده کل قوا درخصوص توان موشکی توان موشکی ایران به آمریکا و اروپا ربطی ندارد/ موشک هایمان را با قدرت افزایش می دهیم

/بسته خبری تئاتر/ 7 مجلس تعزیه برگزار می شود/ تغییر نام نمایش عمارت ارغنون

سرلشکر باقری درگذشت درگذشت حجت الاسلام حسنی را تسلیت گفت

ادامه ماجرای دوتابعیتی ها/واکنش های برجامی/فروش یک زندان و ...

دانشمندان به القاب اضافی بی معنی نیاز ندارند

دانشمندان به القاب اضافی بی معنی نیاز ندارند