مطالب مرتبط:
نایب رییس کمیسیون فرهنگی مجلس: ملی شدن صنعت نفت استقلال کشور را نوید داد/ بیداری مردم برابر استعمار انگلیس اتفاق بزرگی بود
تشابه پیشنهادات غرب در ملی شدن صنعت نفت با مذاکرات هسته ای
ملی شدن صنعت نفت استقلال کشور را نوید داد/ بیداری مردم برابر استعمار انگلیس اتفاق بزرگی بود
صنعت نفت چگونه ملی شد؟
روایتی از ملی شدن صنعت نفت از زبان یک مورخ
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 1 فروردین 1397 ساعت 10:102018-03-21اقتصادي

صنعت نفت چگونه ملی شد؟


به بهانه اینکه به یک کشور نفت داده شده ، نباید به هیچ کشور دیگری امتیاز داد - : رویداد ملی شدن صنعت نفت شصت و هفت ساله شد؛نهضتی که در 29 اسفند 1329 با تصویب قانون ملی شدن نفت به اوج رسید و در تاریخ ایران به عنوان روز تاریخی ملی شدن صنعت نفت ایران در حافظه ملت ایران باقی ماند.

به نام سعادت ملت ایران و به منظور کمک به تأمین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می نماییم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثناء ملی اعلام شود یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره برداری در دست دولت قرارگیرد.

این متن قانونی است که نفت ایران را برای همیشه از نفوذ خارجی ها و قراردادهای یک طرفه خارج کرد.

زمانی که اولین چاه نفت در ایران در بیش از یکصد سال قبل در منطقه مسجد سلیمان در استان خوزستان توسط یک شرکت انگلیسی کشف شد ، دولت وقت ایران هیچ آگاهی و درکی از این اتفاق مهم نداشت.

اما کاشفان آن به خوبی می دانستند به چه ثروتی در ایران دست یافته اند و پایه های استعمار خود در ایران را با قراردادهای استثماری استخراج، تولید و فروش نفت خام ایران بنا نهادند.

اگرچه ملی شدن نفت در ایران حادثه ای ناگهانی و خلق الساعه نبود،اما آنچه که به ملی شدن نفت در ایران منتهی شد خاص و منحصر به ایران هم نبود.

ملی شدن نفت در مکزیک 1938 و در ایران 1951 ، دستیابی به قراردادهای مشارکتی در ونزوئلا 1948 و حتی تأسیس سازمان اوپک 1960 همگی به نوعی محصول روابط ناعادلانه بین شرکت های بزرگ نفتی موسوم به هفت خواهران نفتی و کشورهای صاحب دخائر نفت، و برخورد اجحاف آمیز شرکت های مذکور با کشورهای صاحب نفت بود.

شروع نارضایتی ها در ایران درگیری و اختلاف میان دولت و شرکت صاحب امتیاز بر سر عایدات سهم دولت، از همان اوایل اکتشاف و استخراج دائمی نفت که نهایتا هفت سال پس از اعطای امتیاز و در سال 1908 میلادی اتفاق افتاد و در همان دوران حکومت قاجار، شروع شد.

در دوره های مختلف تحت فشارهای سیاسی و اجتماعی، مذاکرات برای احقاق حقوق دولت ایران ادامه داشت که البته به نتیجه دلخواه نرسیده بود.

یکی از مهمترین مستندات بر وجود این اختلاف ها، لغو قرارداد و ملی کردن نفت در دوره رضاخان است.

در سال 1310 بدنبال اینکه شرکت، یکی دوسال به بهانە ضرر کردن، پرداختی به دولت نداشت و حتی پرداخت بهرە مالکانه را نیز به تعویق انداخت، مذاکراتی بین تقی زاده، وزیر دارایی وقت و شرکت انگلیسی، برای تجدید نظر در امتیازنامە دارسی انجام شد و چون این مذاکرات به نتیجه نرسید با دستور رضاخان و با نامە تقی زاده، قرارداد توسط دولت لغو شد.

اما شرکت به دادگاه های بین المللی رجوع کرد و دولت را که در مقابل فشارهای بین الملی اراده ای نداشت، وادار به تسلیم کردند.

قرارداد در سال 1312 تجدید شد و البته از جهاتی بهتر شد و عایدات ایران را افزایش داد ولی دورە این قرارداد جدید 60 سال در نظر گرفته شد و درواقع 32 سال بر مدت امتیاز سابق افزوده شد.

این افزایش 32ساله موجب ناراحتی مردم شد که این نارضایتی ها نهایتا منجر به ملی شدن صنعت نفت شد.

ناتوانی دولت های وقت در احقاق حقوق ملت ایران، سرسختی شرکت، و سایر تحولات سیاسی، درکنار درک عمیق تر از اهمیت نفت و و موضوع استقلال ملی، موجب شده بود که در زمان تصویب قانون ملی شدن نفت، مطالبات مردم بسیار فراتر از آن باشد که حاکمیت با روش های گذشته و با کسب امتیازات جزیی بتواند به این مطالبات پاسخ دهد.

محمد مصدق که رهبری گروهی متشکل از ‎ 16تن از نمایندگان مجلس چهاردهم را برعهده داشت، مصمم بود که صنعت نفت را ملی کند.

او گفته بود: به بهانه اینکه به یک کشور نفت داده شده است، نباید به هیچ کشور دیگری امتیاز داد چرا که این دور باطل تمامی نخواهد داشت.

اولین تحریم های نفتی مصدق در دوارن مبارزات خود برای ملی کردن صنعت نفت، بارها بر این نکته تاکید داشت که ایرانی ها باید خود منابع نفتی کشورشان را اداره و بهره برداری کنند.

اما برای مقابله با فشار شوروی برای گرفتن امتیاز نفت شمال ایران، قانونی را در این دوره مجلس به تصویب رساند که دولت از مذاکره در مورد امتیاز نفت تا زمانی که نیروهای خارجی در ایران هستند، منع می شدند.

حرکت ملی شدن صنعت نفت در شرایطی شکل گرفت که ایران بزرگترین تولیدکننده نفت خام خاورمیانه بود و پس از آمریکا، ونزوئلا و شوروی سابق؛ چهارمین تولیدکننده معتبر نفت خام دنیا محسوب می شد.

در آن دوران، کل تولید نفت خام ایران، ‎ 32میلیون تن در سال معادل بیش از یک سوم مجموع تولید نفت خام خاورمیانه (‎ 90میلیون تن در سال ) بود.

از سوی دیگر، ایران ‎ 90درصد نفت خام مورد نیاز اروپای غربی را در آن دوران تامین می کرد.

از سال 1317 که برای اولین بار ایران با حفرچاه شماره 5 مسجد سلیمان به نفت رسید،تا 29 اسفندماه ملی شدن صنعت نفت به تصویب مجلس شورای ملی رسید،اتفاق های بسیاری در ایران افتاد.

کشورهای استعمارگر برای دستیابی به منابع نفت ایران از هر تلاشی فروگذار نبودند.

پس از آنکه ملی شدن صنعت نفت،قانون شد هم این تلاش ها ادامه یافت.

انگلیسی ها که با تصویب این قانون منافع خود را در خطر می دیدند، برای جلوگیری از به ثمر نشستن حرکت ملی شدن صنعت نفت، به تمام خریداران نفت خام ایران هشدار داده بود که نفت ایران را نخرند.

به همین منظور مصدق که در آن زمان نخست وزیر بود، برای خنثی این تهدیدها، ترجیح داد نفت خام را با تخفیف به مشتریان بفروشد.

برنامه ریاضت اقتصادی با محوریت عدم اتکا به درآمدهای نفتی و تلاش برای مصرف نفت خام در داخل کشور، اقتصاد کشور را در آن دوره، سرپا نگاه داشت.

تصمیمی که در مقاطع دیگر زمانی طی 67 سال گذشته بارها در تاریخ ایران اتفاق افتاده است.

شعارسال، با اندکی تلخیص و اضافات بر گرفته از خبرگزاری خبرآنلاین ، تاریخ انتشار: 29 اسفند 1396 ، کدخبر: 764097 ، www.

khabaronline.

ir.


کلید واژه ها: ایران - قرارداد - دولت - نفت ایران - مذاکرات - ملی شدن صنعت نفت ایران - کشور - صنعت - انگلیسی - اکتشاف - اعطای امتیاز - هفت خواهران - مسجد سلیمان - قانون - تاریخ - بین المللی - نفتی - شروع - نارضایتی - فروش نفت - ونزوئلا - خوزستان - خواهران - پیشنهاد - نفت خام - سلیمان - دارایی - تاریخی - درگیری - دادگاه

آخرین اخبار سرویس:
پنج سایت رایگان برای ارسال ای میل به فکس

دولت بخش خصوصی را محرم نمی داند/ بنگاه های کوچک بدون حمایت دولت از بین می روند/ ممنوعیت واردات برخی کالاها قاچاق را افزایش می دهد

تولیدکنندگان برای مقابله با فساد با دولت همدل هستند

2214 میلیون سهم در بورس خراسان مبادله شد

2214 میلیون سهم در بورس خراسان مبادله شد

بازآفرینی شهری خمین به 500 میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد

چرایی معامله نشدن ارز در بورس؟

گرانفروشی900 تومانی شیر در بازار +تصاویر

چراغ هایی که برای هوشمندسازی تهران روشن شد

امضای توافق نامه صادرات گاز از ایران به عمان تا ماه آینده

قوانین موجر و مستاجر

خودروی 200 میلیونی 600 میلیون فروخته شد

چین خرید نفت ایران را افزایش می دهند

حل مشکل آورده متقاضیان با تشکیل تعاونی

آبیاری نوین، در حکم اکسیژن برای کشاورزی

ارسال بیش از 39 میلیارد متر مکعب گاز به شبکه سراسری

تولیدکنندگان برای مقابله با فساد با دولت همدل هستند

150 میلیارد ریال اعتبار به شهرستان دشتی تخصیص یافت

SDCC 2018 | تریلر داستانی جدیدی از عنوان Spider-Man منتشر شد

صادرات برق تا پایان شهریور صفر است/قطعی برق بر اساس جدول اعلام شده

سیل تقاضای مصرف انرژی در جهان

ایجاد شبکه محصول سالم از سوی ستاد زیست فناوری

معدن قروه بزرگترین واحد تولید طلای کشور می شود

افتتاح و آغاز اجرای 240 طرح در هفته دولت

150 میلیارد ریال اعتبار به شهرستان دشتی تخصیص یافت

240 پروژه هفته دولت دراستان بوشهر به بهره برداری می رسد

240 پروژه هفته دولت دراستان بوشهر به بهره برداری می رسد

بحران آب در ایران ثابت شده است

برنامه های تولید و اشتغال دولت در سال 97 اعلام شد

تاثیر سرمازدگی بر محصولات جالیزی/ کاهش 80 درصدی واردات میوه در تابستان

کاهش تعداد معلمان اعزامی به مدارس خارج از کشور در سال آینده

مرگ فانتزی کوچک

صادرات برق تا پایان شهریور صفر است

دلایل کاهش عرضه لوازم خانگی به بازار/ سازمان حمایت توجهی به قیمت مواد اولیه ندارد

240 پروژه هفته دولت دراستان بوشهر به بهره برداری می رسد

تحلیل های موجود تا چه اندازه با واقعیت ها تطابق دارد؟

سیاست دولت ، تسهیل صادرات و حمایت از فعالان اقتصادی است

"طلا و سکه نخرید، ارزان می شود!"

کاتولیک تر از نظامات لیبرالیستی ادامه دهیم باید به تانک ها اجازه دهیم بیایند

دولت سهم زیادی از اقتصاد ندارد /بهبود شرایط اقتصادی یک شبه اتفاق نمی افتد

بیشتر مطالبات کامیون داران فارس با تعامل محقق شده است

ماهانه 6200 میلیارد تومان، پرداختی تامین اجتماعی

بیشتر مطالبات کامیون داران فارس با تعامل محقق شده است

توربافی هنری؛ ترکیبی از چوب ،تور ،گلدوزی و حتی سرامیک /تصاویر

خرید طلا در حال حاضر به ضرر مردم است

تقویم روز ارتباطات/ آگهی تا 40 درصد گنجایش صفحات و نه کمتر از آن

اظهارات هاشمی درباره گذر از شرایط اقتصادی

چین: پکن به تجارت با تهران ادامه می دهد

سخنگوی صنعت برق کشور اعلام کرد صادرات برق تا پایان شهریور صفر است/قطعی برق بر اساس جدول اعلام شده

ضرورت عملی شدن سوآپ ارزی ایران وروسیه

هرماه بیش از6200 میلیاردتومان پرداختی تامین اجتماعی است

رشد 32 درصدی تخلیه و بارگیری کالا در بندر چابهار

استقرار سامانه گمرک در مناطق آزاد نهایی شد

بانک مرکزی در حال بازنگری در پرداخت ارز مسافرتی

بیشتر مطالبات کامیون داران فارس با تعامل محقق شده است

شفافیت در بودجه 97

طرح دولت برای کنترل اجاره

قطعی برق و تشنگی 581 خانوار روستای خیر آباد شهرستان مه ولات

مدیریت مصرف تنها راهکار جبران کمبود برق در کشور است

فروش دو برابری بلیت سینما در خراسان جنوبی

معاون فنی و خدمات بازرگانی اتاق بازرگانی ایران: اروپا بازار صادراتی را به روی ایران باز کند

کیف پولهای عجیبی که جلوی خرید کردن شما را می گیرند

مخالفت خودروسازان با سیاست حمایت گرانه ترامپ

هاشم زایی: رسانه ها مهم ترین نقش را در مدیریت افکار عمومی دارند

قطعی برق و تشنگی 581 خانوار روستای خیر آباد شهرستان مه ولات

نفت اضافی عربستان، بدون خریدار!

استخدام کارشناس امور انبار آقا در یک شرکت معتبر بازرگانی

تصاویر | اولین نمایشگاه خودروهای کلاسیک ارومیه

توصیه های هلال احمر برای کاهش حوادث در کوهستان

جذب نیرو در شهرداری تهران ممنوع شد

برگزاری نخستین جشنواره شیربلال کیاکلا در شهرستان سیمرغ

قطعی برق و تشنگی 581 خانوار روستای خیر آباد شهرستان مه ولات

مدیریت مصرف تنها راهکار جبران کمبود برق در کشور است

مشکلات ارزی پرواز تهران ــ استانبول کیش ایر را کنسل کرد

مدیریت مصرف تنها راهکار جبران کمبود برق در کشور است

گشت های ویژه برای مبارزه با گران فروشی و احتکار

160 طرح سرمایه گذاری در منطقه آزاد ماکو رونمایی می شود

ترمیم کابینه دولت منجر به انسجام در رویکرد اقتصادی می شود

اجرای دوباره عقد ازدواج با مهریه متفاوت، بدون انحلال عقد اول

کاهش مصرف برق در خانه با 9 راهکار ساده

فعلاً برنامه ای برای انتشار بازی Vigor برروی پلی استیشن 4 وجود ندارد

قیمت واحد مسکونی در جوادیه تهران

بزرگترین واحد تولید طلای ایران

تعیین ارز مسافرتی براساس نرخ بازار ثانویه

160 طرح سرمایه گذاری در منطقه آزاد ماکو رونمایی می شود

2 مجری مشهور تلویزیون،پول کلان دریافتی از موسسه ثامن الحجج را چه کرده اند؟

60 شرکت شستا امسال واگذار می شود

مصوبه ای که راه سودجویی از صادرات فلزات و فولاد را می بندد

حق آبه شرق اصفهان را به جای دیگر می دهند/نباید در تامین مواد غذایی غفلت کنیم

برگزاری نخستین جشنواره شیربلال کیاکلا در شهرستان سیمرغ

انتقاد تلویحی از فعالیت برخی شرکت های دانش بنیان/ استارت آپ ها فناور اما کپی کار

تگزاس تا سال آینده جای ایران و عراق را در تولید نفت خواهد گرفت

مهمترین عناوین خبری ایرنا از شامگاه پنجشنبه تا صبح جمعه

مشارکت در نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی شهری

دولت سیاست ارزی را متناسب با نیازها و نظر مردم اعمال می کند

قیمت اجاره آپارتمان نوساز تهران

هر اتاقی که گالری نیست!

کدام نظارت بر تیم های صنعتی؛ آقای دادکان؟

درخواست دوباره وزیر صنعت از بانک مرکزی برای انتشار اسامی دریافت کنندگان ارز

اعتبار واردات مواد اولیه و واسطه ای سه درصد کاهش یافت

صنعت نفت چگونه ملی شد؟

صنعت نفت چگونه ملی شد؟