مطالب مرتبط:
چگونه نفت در مرز 50 سالگی ملی شد؟
چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟
چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟
چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟
تاریخ واقعی ملی شدن صنعت نفت + فیلم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 29 اسفند 1396 ساعت 21:032018-03-20اقتصادي

چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟


 109سال از فوران نخستین چاه نفت در ایران و 67 سال از ملی شدن صنعت نفت می گذرد.

ملی شدن صنعت نفت ، چهار واژه ای که وقتی کنار یکدیگر قرار می گیرند ناخودآگاه سرفرازی را در رگ هایمان تزریق می کنند، - ":  109سال از فوران نخستین چاه نفت در ایران و 67 سال از ملی شدن صنعت نفت می گذرد.

"ملی شدن صنعت نفت"، چهار واژه ای که وقتی کنار یکدیگر قرار می گیرند ناخودآگاه سرفرازی را در رگ هایمان تزریق می کنند، اما شاید کم تر کسی از جزییات اتفاقاتی که طی پیدایش نفت در ایران و ملی شدن صنعت نفت گذشته، مطلع باشد.

42 سال بعد از فوران نخستین چاه نفت در ایران، این صنعت در کشور ملی شد.

ایام بین پیدایش نفت تا ملی شدن صنعت نفت در ایران صفحاتی از تاریخ کشور را تشکیل داده اند که زیر بار حادثه تا شده اند تا ما بتوانیم با افتخار از ملی شدن بگوییم.

اکنون با گذشت بیش از یک قرن از پیدایش نفت و بیش از نیم قرن از ملی شدن آن، حتی خواندن سرفصل مهم ترین اتفاقات هم  می تواند خواننده را در تاریخ این پیر صد ساله حل کند.

نخستین اتفاق نفتی ثبت شده در تاریخ امضای امتیازنامه ویلیام ناکس دارسی، سرمایه دار یهودی الاصل استرالیایی تبعه انگلیس در تهران در خردادماه سال  1280بود.

دارسی به موجب این امتیاز حق اکتشاف، استخراج، حمل و نقل، پالایش صدور نفت و گاز را در سراسر ممالک محصوره ایران به جز پنج ایالت شمالی به مدت 60 سال به طور انحصاری به دست آورد.

بعد از آن درمردادماه همان سال طرح احداث خط لوله نفت در ایران به امضای تزار نیکولای دوم رسید.

نخستین های نفت در ایران حفاری در مسجد سلیمان که نشانه های طلای سیاه در پهنه آن دیده شده بود در سوم بهمن ماه سال  1286 مسجد سلیمان آغاز شد و حدود پنج ماه بعد، در پنجم خرداد ماه سال 1287، زمانی که اکتشاف گران از پیدایش نفت در ایران نا امید شده بودند، نخستین چاه نفت خاورمیانه در مسجد سلیمان در عمق 1180پا فوران کرد و سرنوشت ایران با نفت گره خورد.

اندکی پس از فوران نخستین چاه نفت، شرکت نفت انگلیس و ایران تاسیس شد و تمام حقوق امتیازنامه دارسی به آن انتقال یافت و حدود یک سال بعد، یعنی سال 1288، نخستین اختلاف رسمی میان شرکت نفت انگلیس و ایران و دولت ایران پیش آمد.

سالی که سرآغاز نخستین تجربه های  صنعت نفت ایران بود.

در این سال ساخت پالایشگاه آبادان و یک سال بعد و در سال 1290، ساخت نخستین اسکله نفتی ایران آغاز شد.

در سال 1291، خط لوله نفت مسجد سلیمان به آبادان کشیده شد.

خط لوله ای که در سال 1294 بر اثر خراب کاری قطع شد و نه تنها هزاران تن نفت به هدر رفت بلکه تولید نفت پنج ماه متوقف شد.

نخستین محموله نفت خام ایران  در اردیبهشت ماه 1291 صادر شد (میزان نفت صادراتی ایران در سال 1298 از یک میلیون تن تجاوز کرد) و یک سال بعد از آن، در 30 اردیبهشت ماه 1293، میان دولت انگلیس و شرکت نفت انگلیس و ایران توافقی حاصل شد که به موجب آن 51 درصد سهام شرکت به دولت انگلیس تعلق می گرفت.

به همین دلیل یک سال بعد، انگلیس گروهی سرباز هندی را برای حفاظت تاسیسات نفتی به خوزستان آورد.

همکاری ایران و انگلیس در صنعت نفت ایران بی چالش نبود و دومین اختلاف رسمی میان شرکت نفت انگلیس و ایران و دولت ایران در سال 1294  پیش آمد.

در نهایت در سال 1296 سرچالز گرینوی تجدید نظر در امتیازنامه دارسی را مطرح کرد.

کشف دومین میدان بزرگ نفتی ایران دومین میدان بزرگ نفتی ایران در هفتگل خوزستان در سال 1306 به بهره برداری رسید و دو سال بعد از آن، در 8 خرداد 1307، جکس، مدیر شرکت نفت انگلیس و ایران، در دیدار و گفت و گو با رضا پهلوی طرح تاسیس شرکتی برای توزیع نفت در ایران را مطرح و رضا پهلوی با آن موافقت کرد.

در تیرماه همان سال تیمورتاش طرح جایگزینی امتیازنامه دارسی با امتیازنامه جدید را با کدمن مطرح کرد.

پنج ماه بعد، در آبان 1307، رضا پهلوی در پیغامی به شرکت نفت انگلیس و ایران از امیتازنامه دارسی اظهار ناخشنودی کرد و خواهان تجدیدنظر در آن شد و در اسفند همان سال  مذاکرات کدمن و تیمورتاش برای تجدیدنظر در امتیازنامه دارسی آغاز شد و تا چهار فروردین 1308 ادامه یافت و پیش نویس قرارداد جدیدی تهیه شد.

این پیش نویس در اردیبهشت 1308 در اختیار کمیسر نفت ایران قرار گرفت.

درخواست مطبوعات از رضا پهلوی برای لغو امتیازنامه دارسی در نهایت 25 آبان ماه سال 1311 روزنامه ایران در سرمقاله خود از رضا پهلوی خواست امتیازنامه دارسی را لغو کند و 5 آذر 1311 امتیازنامه دارسی توسط رضا پهلوی لغو و 6 آذرماه وزارت دارایی اعلامیه لغو امتیازنامه دارسی را به مدیر شرکت نفت انگلیس و ایران ابلاغ کرد.

الغای امتیازنامه دارسی 10 آذر 1311 به مجلس شورای ملی گزارش شد و مجلس به اتفاق آرا آن را تصویب کرد.

دو روز بعد شرکت نفت انگلیس و ایران رسما به الغای امتیازنامه دارسی واکنش منفی نشان داد.

9 اردیبهشت 1312 قرارداد جایگزین امتیازنامه دارسی به امضا و 7 خرداد قرارداد جایگزین امتیازنامه دارسی به تصویب شورای ملی رسید.

افتتاح  پالایشگاه کرمانشاه در سال 1314، تصویب قرارداد تاسیس خط لوله تا خلیج فارس میان شرکت نفت آمریکا_ایران و شرکتی آمریکایی به نام شرکت لوله نفت ایران در سال 1315 و تجاوز تولید نفت خام از 10 میلیون تن در سال 1316 مهم ترین اتفاقات صنعت نفت در سه سال مذکور بود.

تصویب قانون ممنوعیت واگذاری امتیاز نفت به خارجیان   7 آذر 1323 مصدق طرحی دو فوریتی درمورد ممنوعیت واگذاری امتیاز نفت به خارجیان در مجلس ارائه کرد و به صورت قانون درامد.

یک سال بعد از آن تولید نفت خام ایران به نوزده میلیون تن رسید و در 1329 از 31 میلیون و 700 هزار بشکه تجاور کرد.

15 فرورین 1325 موافقت نامه معروف به قوام_سادچیک درمورد نفت شمال بین ایران و اتحاد شوروی امضا شد.

این موافقت نامه در 29 مهر 1326 از طرف مجلس باطل اعلام شد.

واگذاری امتیاز نفت به خارجیان ممنوع و دولت مکلف به استیفای حقوق ایران از نفت جنوب شد.

14 اسفند 1325 سید حسن تقی زاده درنامه ایی به قوام السلطنه، نخست وزیر، خواستار تجدید نظر در میزان حق الامتیاز ایران از نفت جنوب شد.

طرح پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت برای نخستین بار پیشنهاد ملی شدن نفت برای نخستین بار توسط عباس اسکندری در 30 مرداد سال 1327 در مجلس مطرح شد و در 18 اسفند همان سال محمد ساعد، نخست وزیر، شخصا وارد مذاکرات نفت شد و خواستار قبول اصل پنجاه_پنجاه از طرف شرکت نفت انگلیس و ایران شد.

28 تیر 1328 لایحه نفت یا قرارداد گس_گلشاییان به مجلس تقدیم و در مجلس تصویب شد و در 30  خرداد 1329 به درخواست علی منصور، نخست وزیر، کمیسیون مخصوصی برای رسیدگی به کار نفت تشکیل و لایحه نفت به این کمیسیون ارجاع شد.

27 شهریور همان سال کمیسیون نفت به سیاست مبهم رزم آرا در خصوص نفت اعتراض کرد و خواستار در اختیار قرار گرفتن پرونده و سوابق مذاکرات نفت شد و هفت ماه بعد از آن کمیسیون نفت با لایحه نفت مخالفت کرد و قراردادالحاقی را برای استیفای حقوق ایران کافی ندانست.

4 آذر 1329 پیشنهاد ملی کردن نفت برای نخستین بار در خانه نریمان توسط نمایندگان جبهه ملی به تصویب رسید و در 8 آذر 1329 مصدق، حائری زاده، صالح، مکی و شایگان پیشنهادی به کمیسیون نفت درمورد ملی شدن نفت در تمام نقاط ایران دادند.

5 همان سال رزم آرا لایحه نفت را از مجلس پس گرفت و حدود دو هفته بعد گزارش کمیسیون نفت در مخالفت با لایحه گس_گلشاییان در مجلس تایید شد.

مخالفت انگلستان با ملی شدن صنعت نفت 4 اسفند 1329 سفیر بریتانیا در ملاقات با رزم آرا اعلام کرد انگلستان با هرگونه طرحی که متضمن ملی شدن صنعت نفت باشد مخالف است و آمادگی شرکت برای مذاکره درباره برقراری تصنیف عواید را مطرح کرد و در 12 اسفند مصدق در نامه ایی به رزم آرا نوشت:ملت ایران مطمئن است که در همان سال اول ملی شدن صنعت نفت بیش از این ها بفروشد و عواید کسب کند.

17 اسفند 1329 مصدق پیشنهاد ملی شدن نفت را در کمیسیون صنعت مخصوص نفت به رای گذاشت و به اتفاق آرا و 24 اسفند گزارش کمیسیون نفت مبنی بر ملی شدن صنعت نفت به اتفاق آرا در مجلس شورای ملی تصویب شد.

10روز بعد از آن  دین اچسن، وزیر امور خارجه امور خارجه امریکا، در تلگرافی به سفیر آن کشور در تهران از عدم مخالفت آمریکا با ملی کردن نفت در ایران به منظور جلوگیری از افتادن این کشور در دامان شوروی خبر داد.

صنعت نفت در ایران ملی شد در نهایت در 29 اسفند 1329 گزارش کمیسیون نفت در سنا به تصویب رسید و صنعت نفت در ایران ملی شد.

در پنجم اردیبهشت ماه سال 1330  طرح 9 ماده ایی مصدق برای اجرای اصل ملی شدن نفت در کمیسیون نفت به تصویب رسید.

این قانون در 9 اردیبهشت در سراسر کشور به تصویب مجلسین رسید.

پنج روز بعد از آن نیز، در تاریخ دهم اردیبهشت ماه  قانون اجرای اصل ملی شدن صنعت نفت به توشیح رضا پهلوی رسید.


کلید واژه ها: ایران - نخستین - مسجد سلیمان - صنعت - فوران - سلیمان - انگلیس - مسجد - شرکت نفت - تاریخ - سرمایه دار یهودی - نفت مسجد سلیمان - اکتشاف - آبادان - تزریق - خرداد - استرالیایی - پالایشگاه - خاورمیانه - نفت ایران - کشور - نفتی - خواننده - نفت خام - انتقال - سرمایه - سالگی - اسکله - تهران - تولید

آخرین اخبار سرویس:
سهم اندک ایران از بازار 30 میلیارد دلاری مواد غذایی روسیه

سرقینی: وزیر صنعت گفت بمان

معیوب بودن چرخه فروش مهمترین دلیل تعطیلی کارخانه ها

اجرای 54 پروژه با اشتغال زایی 30 هزار شغل در 4 سال آینده

برگزاری نخستین همایش 500 مشتری برتر بانک صادرات

خطر رشد گروه های تکفیری درتاجیکستان/فرصت های گسترش روابط با ایران

ایجاد 30 هزار شغل در 4 سال آینده

اشتغال 790 هزار نفر در سال 96/جمعیت فعال به 40 درصد افزایش یافت

درآمد شهرداری از فروش طرح ترافیک چقدر است؟

آمار وارات موز در کشور چقدر است؟

آخرین وضعیت ورود هواپیماهای برجامی به کشور

جابه جایی بیش از 17 میلیون مسافر طی سال گذشته در مهرآباد

تولید ملی با نیاز مردم متناسب شود/ توصیه به صاحبان کسب و کار نوین

تعداد تولد دختران بیشتر است یا پسران؟

کنترل قیمت دارو با پرداخت مابه التفاوت نرخ ارز

هشدار درباره ورود سیل نقدینگی به بازار مسکن+ نمودار

تاکید بر افزایش فضای فرهنگی نمایشگاه کتاب

یادداشت/ محمدجواد اخوان رشد کسب و کارهای مجازی در پیام رسان های داخلی

عمان خواستار حفظ روند کنونی تولید نفت شد

بازگشت روند طلا به مدار صعودی/ جهش 48 هزار تومانی ارزش سکه امامی در بازار + نمودار

عمان خواستار حفظ روند کنونی تولید نفت شد

از «پایان آخرین مهلت رجیستری تلفن‎های همراه» تا «بازگشت یکی از غول های مالی آمریکا به عربستان»

سرگردانی خارجی ها در بازار ارز ایران

زمین لرزه بوشهر تاثیری در روند کار نیروگاه اتمی نداشته است

رییس کمیته امداد: پوشش تدریجی پشت نوبتی های کمیته امداد از ماه آینده /تب و تاب بازار حاکی از «گرانی» است

معاملات مسکن قفل شد

«گردشگری مذهبی» ظرفیت مغفول در هگمتانه/ دارالمؤمنین را معرفی کنیم

استان سمنان از ظرفیت های دانشگاهی انباشته است/ آموزش راه اشتغال

خودداری از اعلام حقوق مدیران زمینه ساز تکرار پدیده حقوق های نجومی

بانک مرکزی غرق دیپلماسی عمومی آمریکا شده است/ احتمال افزایش قیمت دلار در صورت عدم کنترل نقدینگی

افزایش حقوق بازنشستگان چند درصد شد؟

آب در رگ های کویر جریان گرفت/ذخیره سازی 14میلیون مترمکعب آب

تصاویر/ برداشت گران ترین دانه های قهوه جهان در برزیل

اجرا شدن طرح گردشگری در 150 روستا

متخلفان بازار سیاه بن کتاب جریمه سنگین می شوند

سقوط دو درصدی پتروشیمی ها در مقیاس هفتگی بورس

بزرگترین پرونده های قاچاق مربوط به چه کالایی است؟

تخفیف 90 درصدی برای خریدار؛ سود 3 برابری برای فروشنده!

5 توصیه پیامبر(ص) برای انجام معامله و تجارت

«نه گفتن» هنری که باید آموخت

محمد نقی زاده، رضا امینی، سارا نوری رویکردی زمینه محور به چالش های انتقال فناوری در قراردادهای بین المللی تجاری در ایران

سرگردانی خارجی ها در بازار ارز ایران

رکود در بازار فولاد و آهن

واردات بیش از 34 تنی حصیر به کشور/ چین بزرگترین صادرکننده به ایران+جدول

کارگران چگونه خود را بیمه اختیاری کنند؟

چای وارداتی 15 درصد گران شد

آموزش نوشتن طرح کسب و کار

پوشش تدریجی پشت نوبتی های کمیته امداد از ماه آینده/ تب و تاب بازار حاکی از «گرانی» است

طرز تهیه نان مغزدار با گردو

هند رکورددار سریعترین رشد اقتصادی جهان در سال 2018 خواهد بود

آغاز طرح ترافیک از 15 اردیبهشت

تقسیط بدهی و بخشودگی جرائم مالیاتی تسهیل شد + سند

قیمت نفت اوپک نزولی شد

فال روزانه شنبه 1 اردیبهشت 1397

آمریکا و مستعمره ای به نام عربستان

طلا 8.8 دلار ارزان شد

استخدام منشی مسلط به کامپیوتر و اینترنت در یزد

نقش پررنگ پایش محیطی در اجرای پروژه های توسعه سواحل مکران

گلایه مولتی میلیونرها از قطع حقوق ناچیزشان!

کارگران چگونه خود را بیمه اختیاری کنند؟

تابستان امسال 4 هزار مگاوات کسری برق داریم

افتتاح هشتمین اقامتگاه بوم گردی در بافق

مدیرکل تعاون و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش در گفت وگو با فارس: کارگروه حمایت از کالای ایرانی در وزارت آموزش و پرورش تشکیل شد

گمانه زنی ها از علل استعفای مرد شماره یک قراردادهای خرید هواپیما

بازار سنتی طلا و جواهر در رکود

داد و ستد 9 میلیارد سهمی بورس از ابتدای امسال

کلید شهرهای جهان در دست زنان

هشدار لاگارد به ادامه جنگ تجاری/ ترامپ چرا به دنبال تجارت با ژاپن است؟

فعالیت بیش از 50اقامتگاه بوم گردی در سطح استان

درخواست وزارت ارشاد از ادمین های کانال های تلگرامی برای مهاجرت به پیام رسانهای داخلی

ساخت خودرویی مینیاتوری توسط پورشه! +تصاویر

چند درصد ایرانیها چاق هستند

عقربه هایی که واقعیت را نشان نمی دهند!

فروش زیادتر دوربین های عکاسی DSLR در برابر انواع بدون آینه در ماه های ابتدایی 2018

صفحه اول روزنامه های سیاسی اقتصادی و اجتماعی سراسری کشور چاپ 1 اردیبهشت

481 میلیارد تومان موز در سال 96 وارد کشور شد

جدیدترین آمار تولید و واردات بنزین اعلام شد

تفاوت واحد پول مجازی، دیجیتال و رمزنگاری شده چیست؟

اقتصاد بسته به فساد می انجامد

افتتاح سالن ورزشی درمحمدان ایرانشهر

تمام برندهای تلفن همراه و تبلت زیر بار طرح رجیستری رفتند+جزییات/ مهلت 1 روزه برای همه کسانی که تلفن همراه خاموش دارند!

یک جلد سرانه کتاب هر دو کردستانی

کاهش 46 درصدی بارندگی سال جاری آبی

تیلاپیا علیه قزل آلا

نگرانی زیست محیطی از توسعه شتابزده مکران

جلال پور:حلقه محاصره بخش خصوصی تنگ تر می شود/مصباحی مقدم:تقاضای ارز مدیریت می شود

مزدا از پیشرانه دیزل، دست نمی کشد

شمار شهدای فلسطینی در غزه به 4 نفر رسید

تصویر هوایی از وضعیت این روزهای دریاچه ارومیه

حمایت از کالای ایرانی موضوع ملی است

ثبت نام بن کارت های دانشجویی در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران

استقبال از ورود کشتی های بین المللی گردشگری به بنادر کشور/ فراهم سازی زیرساخت ها در کیش و قشم

شهرهای 127سانتی

بانک مرکزی متهم ردیف اول

نه دلیل گرانی دلار در هفته های اخیر

ضرورت شکل گیری گردشگری سبز و پایداری گردشگری در گیلان

عراقچی بر توسعه روابط ایران و نروژ تاکید کرد

مرغ در ماه رمضان گران می شود

فارس گزارش می دهد 3 پروژه شهرستان نیمروز در انتظار روبان و قیچی مسؤولان/ خاک خوری 7 ساله پروژه ها

رعایت ضریب جذب تشعشع تلفن همراه پس از اجرای طرح رجیستری/ برخی گوشی های قاچاق ضریب جذب تشعشع بالایی داشتند

چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟

چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟