مطالب مرتبط:
چگونه نفت در مرز 50 سالگی ملی شد؟
چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟
چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟
چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟
تاریخ واقعی ملی شدن صنعت نفت + فیلم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 29 اسفند 1396 ساعت 21:032018-03-20اقتصادي

چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟


 109سال از فوران نخستین چاه نفت در ایران و 67 سال از ملی شدن صنعت نفت می گذرد.

ملی شدن صنعت نفت ، چهار واژه ای که وقتی کنار یکدیگر قرار می گیرند ناخودآگاه سرفرازی را در رگ هایمان تزریق می کنند، - ":  109سال از فوران نخستین چاه نفت در ایران و 67 سال از ملی شدن صنعت نفت می گذرد.

"ملی شدن صنعت نفت"، چهار واژه ای که وقتی کنار یکدیگر قرار می گیرند ناخودآگاه سرفرازی را در رگ هایمان تزریق می کنند، اما شاید کم تر کسی از جزییات اتفاقاتی که طی پیدایش نفت در ایران و ملی شدن صنعت نفت گذشته، مطلع باشد.

42 سال بعد از فوران نخستین چاه نفت در ایران، این صنعت در کشور ملی شد.

ایام بین پیدایش نفت تا ملی شدن صنعت نفت در ایران صفحاتی از تاریخ کشور را تشکیل داده اند که زیر بار حادثه تا شده اند تا ما بتوانیم با افتخار از ملی شدن بگوییم.

اکنون با گذشت بیش از یک قرن از پیدایش نفت و بیش از نیم قرن از ملی شدن آن، حتی خواندن سرفصل مهم ترین اتفاقات هم  می تواند خواننده را در تاریخ این پیر صد ساله حل کند.

نخستین اتفاق نفتی ثبت شده در تاریخ امضای امتیازنامه ویلیام ناکس دارسی، سرمایه دار یهودی الاصل استرالیایی تبعه انگلیس در تهران در خردادماه سال  1280بود.

دارسی به موجب این امتیاز حق اکتشاف، استخراج، حمل و نقل، پالایش صدور نفت و گاز را در سراسر ممالک محصوره ایران به جز پنج ایالت شمالی به مدت 60 سال به طور انحصاری به دست آورد.

بعد از آن درمردادماه همان سال طرح احداث خط لوله نفت در ایران به امضای تزار نیکولای دوم رسید.

نخستین های نفت در ایران حفاری در مسجد سلیمان که نشانه های طلای سیاه در پهنه آن دیده شده بود در سوم بهمن ماه سال  1286 مسجد سلیمان آغاز شد و حدود پنج ماه بعد، در پنجم خرداد ماه سال 1287، زمانی که اکتشاف گران از پیدایش نفت در ایران نا امید شده بودند، نخستین چاه نفت خاورمیانه در مسجد سلیمان در عمق 1180پا فوران کرد و سرنوشت ایران با نفت گره خورد.

اندکی پس از فوران نخستین چاه نفت، شرکت نفت انگلیس و ایران تاسیس شد و تمام حقوق امتیازنامه دارسی به آن انتقال یافت و حدود یک سال بعد، یعنی سال 1288، نخستین اختلاف رسمی میان شرکت نفت انگلیس و ایران و دولت ایران پیش آمد.

سالی که سرآغاز نخستین تجربه های  صنعت نفت ایران بود.

در این سال ساخت پالایشگاه آبادان و یک سال بعد و در سال 1290، ساخت نخستین اسکله نفتی ایران آغاز شد.

در سال 1291، خط لوله نفت مسجد سلیمان به آبادان کشیده شد.

خط لوله ای که در سال 1294 بر اثر خراب کاری قطع شد و نه تنها هزاران تن نفت به هدر رفت بلکه تولید نفت پنج ماه متوقف شد.

نخستین محموله نفت خام ایران  در اردیبهشت ماه 1291 صادر شد (میزان نفت صادراتی ایران در سال 1298 از یک میلیون تن تجاوز کرد) و یک سال بعد از آن، در 30 اردیبهشت ماه 1293، میان دولت انگلیس و شرکت نفت انگلیس و ایران توافقی حاصل شد که به موجب آن 51 درصد سهام شرکت به دولت انگلیس تعلق می گرفت.

به همین دلیل یک سال بعد، انگلیس گروهی سرباز هندی را برای حفاظت تاسیسات نفتی به خوزستان آورد.

همکاری ایران و انگلیس در صنعت نفت ایران بی چالش نبود و دومین اختلاف رسمی میان شرکت نفت انگلیس و ایران و دولت ایران در سال 1294  پیش آمد.

در نهایت در سال 1296 سرچالز گرینوی تجدید نظر در امتیازنامه دارسی را مطرح کرد.

کشف دومین میدان بزرگ نفتی ایران دومین میدان بزرگ نفتی ایران در هفتگل خوزستان در سال 1306 به بهره برداری رسید و دو سال بعد از آن، در 8 خرداد 1307، جکس، مدیر شرکت نفت انگلیس و ایران، در دیدار و گفت و گو با رضا پهلوی طرح تاسیس شرکتی برای توزیع نفت در ایران را مطرح و رضا پهلوی با آن موافقت کرد.

در تیرماه همان سال تیمورتاش طرح جایگزینی امتیازنامه دارسی با امتیازنامه جدید را با کدمن مطرح کرد.

پنج ماه بعد، در آبان 1307، رضا پهلوی در پیغامی به شرکت نفت انگلیس و ایران از امیتازنامه دارسی اظهار ناخشنودی کرد و خواهان تجدیدنظر در آن شد و در اسفند همان سال  مذاکرات کدمن و تیمورتاش برای تجدیدنظر در امتیازنامه دارسی آغاز شد و تا چهار فروردین 1308 ادامه یافت و پیش نویس قرارداد جدیدی تهیه شد.

این پیش نویس در اردیبهشت 1308 در اختیار کمیسر نفت ایران قرار گرفت.

درخواست مطبوعات از رضا پهلوی برای لغو امتیازنامه دارسی در نهایت 25 آبان ماه سال 1311 روزنامه ایران در سرمقاله خود از رضا پهلوی خواست امتیازنامه دارسی را لغو کند و 5 آذر 1311 امتیازنامه دارسی توسط رضا پهلوی لغو و 6 آذرماه وزارت دارایی اعلامیه لغو امتیازنامه دارسی را به مدیر شرکت نفت انگلیس و ایران ابلاغ کرد.

الغای امتیازنامه دارسی 10 آذر 1311 به مجلس شورای ملی گزارش شد و مجلس به اتفاق آرا آن را تصویب کرد.

دو روز بعد شرکت نفت انگلیس و ایران رسما به الغای امتیازنامه دارسی واکنش منفی نشان داد.

9 اردیبهشت 1312 قرارداد جایگزین امتیازنامه دارسی به امضا و 7 خرداد قرارداد جایگزین امتیازنامه دارسی به تصویب شورای ملی رسید.

افتتاح  پالایشگاه کرمانشاه در سال 1314، تصویب قرارداد تاسیس خط لوله تا خلیج فارس میان شرکت نفت آمریکا_ایران و شرکتی آمریکایی به نام شرکت لوله نفت ایران در سال 1315 و تجاوز تولید نفت خام از 10 میلیون تن در سال 1316 مهم ترین اتفاقات صنعت نفت در سه سال مذکور بود.

تصویب قانون ممنوعیت واگذاری امتیاز نفت به خارجیان   7 آذر 1323 مصدق طرحی دو فوریتی درمورد ممنوعیت واگذاری امتیاز نفت به خارجیان در مجلس ارائه کرد و به صورت قانون درامد.

یک سال بعد از آن تولید نفت خام ایران به نوزده میلیون تن رسید و در 1329 از 31 میلیون و 700 هزار بشکه تجاور کرد.

15 فرورین 1325 موافقت نامه معروف به قوام_سادچیک درمورد نفت شمال بین ایران و اتحاد شوروی امضا شد.

این موافقت نامه در 29 مهر 1326 از طرف مجلس باطل اعلام شد.

واگذاری امتیاز نفت به خارجیان ممنوع و دولت مکلف به استیفای حقوق ایران از نفت جنوب شد.

14 اسفند 1325 سید حسن تقی زاده درنامه ایی به قوام السلطنه، نخست وزیر، خواستار تجدید نظر در میزان حق الامتیاز ایران از نفت جنوب شد.

طرح پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت برای نخستین بار پیشنهاد ملی شدن نفت برای نخستین بار توسط عباس اسکندری در 30 مرداد سال 1327 در مجلس مطرح شد و در 18 اسفند همان سال محمد ساعد، نخست وزیر، شخصا وارد مذاکرات نفت شد و خواستار قبول اصل پنجاه_پنجاه از طرف شرکت نفت انگلیس و ایران شد.

28 تیر 1328 لایحه نفت یا قرارداد گس_گلشاییان به مجلس تقدیم و در مجلس تصویب شد و در 30  خرداد 1329 به درخواست علی منصور، نخست وزیر، کمیسیون مخصوصی برای رسیدگی به کار نفت تشکیل و لایحه نفت به این کمیسیون ارجاع شد.

27 شهریور همان سال کمیسیون نفت به سیاست مبهم رزم آرا در خصوص نفت اعتراض کرد و خواستار در اختیار قرار گرفتن پرونده و سوابق مذاکرات نفت شد و هفت ماه بعد از آن کمیسیون نفت با لایحه نفت مخالفت کرد و قراردادالحاقی را برای استیفای حقوق ایران کافی ندانست.

4 آذر 1329 پیشنهاد ملی کردن نفت برای نخستین بار در خانه نریمان توسط نمایندگان جبهه ملی به تصویب رسید و در 8 آذر 1329 مصدق، حائری زاده، صالح، مکی و شایگان پیشنهادی به کمیسیون نفت درمورد ملی شدن نفت در تمام نقاط ایران دادند.

5 همان سال رزم آرا لایحه نفت را از مجلس پس گرفت و حدود دو هفته بعد گزارش کمیسیون نفت در مخالفت با لایحه گس_گلشاییان در مجلس تایید شد.

مخالفت انگلستان با ملی شدن صنعت نفت 4 اسفند 1329 سفیر بریتانیا در ملاقات با رزم آرا اعلام کرد انگلستان با هرگونه طرحی که متضمن ملی شدن صنعت نفت باشد مخالف است و آمادگی شرکت برای مذاکره درباره برقراری تصنیف عواید را مطرح کرد و در 12 اسفند مصدق در نامه ایی به رزم آرا نوشت:ملت ایران مطمئن است که در همان سال اول ملی شدن صنعت نفت بیش از این ها بفروشد و عواید کسب کند.

17 اسفند 1329 مصدق پیشنهاد ملی شدن نفت را در کمیسیون صنعت مخصوص نفت به رای گذاشت و به اتفاق آرا و 24 اسفند گزارش کمیسیون نفت مبنی بر ملی شدن صنعت نفت به اتفاق آرا در مجلس شورای ملی تصویب شد.

10روز بعد از آن  دین اچسن، وزیر امور خارجه امور خارجه امریکا، در تلگرافی به سفیر آن کشور در تهران از عدم مخالفت آمریکا با ملی کردن نفت در ایران به منظور جلوگیری از افتادن این کشور در دامان شوروی خبر داد.

صنعت نفت در ایران ملی شد در نهایت در 29 اسفند 1329 گزارش کمیسیون نفت در سنا به تصویب رسید و صنعت نفت در ایران ملی شد.

در پنجم اردیبهشت ماه سال 1330  طرح 9 ماده ایی مصدق برای اجرای اصل ملی شدن نفت در کمیسیون نفت به تصویب رسید.

این قانون در 9 اردیبهشت در سراسر کشور به تصویب مجلسین رسید.

پنج روز بعد از آن نیز، در تاریخ دهم اردیبهشت ماه  قانون اجرای اصل ملی شدن صنعت نفت به توشیح رضا پهلوی رسید.


کلید واژه ها: ایران - نخستین - مسجد سلیمان - صنعت - فوران - سلیمان - انگلیس - مسجد - شرکت نفت - تاریخ - سرمایه دار یهودی - نفت مسجد سلیمان - اکتشاف - آبادان - تزریق - خرداد - استرالیایی - پالایشگاه - خاورمیانه - نفت ایران - کشور - نفتی - خواننده - نفت خام - انتقال - سرمایه - سالگی - اسکله - تهران - تولید

آخرین اخبار سرویس:
امروز صنعت و تولید روزگار بسیار سختی را می گذراند

افزایش آمار مصدومان زلزله تازه آباد به 232 نفر

نهاوندیان: اگر نصف رقمی که گردشگران ایرانی در خارج از کشور هزینه می کنند در ایران هزینه شود، گردشگری ایران تکان می خورد

طرح خط ریلی بوشهر به شیراز عملیاتی می شود

نرخ 20درصدی بیکاری دیلم زیبنده نیست

فقط تا سه شنبه صبر می کنم و اگر خبری نشد شک نکنید که از تیم می روم !

آمار مصدومان زلزله ثلاث باباجانی به 232 تن افزایش یافت

با تفسیر سلیقه ای مقررات، دست و پای سرمایه گذار را نبندیم

افتتاح بزرگ ترین واحد تولید کولر اسپلیت کشور در رشت

نتایج تست و بررسی سمند توسط کارمگزین، منتشر شد

خاموشی ها تا اوایل شهریورماه ادامه دارد

آمار مصدومان زلزله ثلاث باباجانی به 232 نفر افزایش یافت

ریشه به بن بست رسیدن قرارداد های صنعت برق

جزییات تازه طرح ها و تسهیلات اشتغال روستایی

ساعت کار دستگاه های اجرایی تهران تا 19 مرداد از 6:30 آغاز می شود

خبر خوش معاون وزیر اقتصاد برای سهامداران عدالت

اتحادیه فروشندگان: افزایش قیمت در جامعه کشش دارد!/چطور پراید گران مشتری دارد؛ مرغ ندارد؟!

ژن خوب عامل تخصیص ارز نیست/ دولت در اختلالات اخیر بازار ارز مقصر بود/ ارز امانتی در دست بانک مرکزی بود که برخی در آن خیانت کردند

شکست سناریوی «نفت برابر غذا» با رتبه تک‎رقمی ایران در تولید 21محصول کشاورزی/ فائو: ضریب خودکفایی غذایی ایران بالاست

چرا بزرگترین تولیدکننده کاغذ روزنامه در کشور اقدام به واردات کرد؟

افشای فساد وزارت صنعت در دوران نعمت زاده از زبان یکی از دوستان نزدیکش

دستگیری 300 نفر از مخلان بازار سکه و ارز/ انسداد کانال های ملتهب کننده بازار

مذاکرات نهایی برای استحصال گاز متان و تبدیل آن به انرژی؛ بزودی

فغانی دستمزدش از جام جهانی را اعلام کرد

تهران پایلوت اجرای طرح ها و ایده های خلاقانه گردشگری باشد

علیه فراریان مالیاتی اعلام جرم می کنیم و مالیات آنها را با جرایم تا ریال آخر می گیریم

پاسخگویی به مشکلات مخاطبان معاونت بازرگانی و صنایع کشاورزی

یزدی ها افزون بر2 میلیون نفر ساعت آموزش مهارتی را فرا گرفتند

خرید و فروش بیش از 43 میلیون سهم

سود سرسام آور انتقال رونالدو برای یوونتوس

سود هنگفت برای یوونتوس بخاطر خرید رونالدو

التهابات بازار سکه و ارز در کمیسیون حقوقی بررسی شد

معاون وزیر ارتباطات: موردی مبنی بر ناامنی کدهای USSD گزارش نشده است

تکمیل طرح های نیمه تمام کشور در گرو 400 هزار میلیارد تومان اعتبار

آغاز طرح گسترده بیمه تکمیلی رایگان رانندگان حمل و نقل جاده ای کالا و خانواده آنها

پول هنگفتی که رونالدو به جیب یوونتوس ریخت

تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به دو وزارتخانه

سالانه 5700 تن گیاه دارویی در آذربایجان غربی تولید می شود

ایران با رشد 20 پله ای به رده 86 جهان در دولت الکترونیک رسید

راهداری 2 نقطه خطرساز در پاوه را ساماندهی کرد

2 هزار و 500 فراری مالیاتی و 3 هزار شرکت صوری شناسایی شدند

دولت با همه توان از واحدهای تولیدی حمایت می کند

تمام پژو 2008های ثبت نامی امسال تحویل مشتریان می شود

جرائم مالیاتی شامل تولید کنندگان نشود

اقامتگاه های جاده ای مناسب شبانه در آذربایجان غربی احداث شود

ذخایر معدنی و اشتغالزایی 500 نفر در فسا

صادرکنندگان در استفاده از ارز صادراتی آزادی عمل خواهند داشت

مسیر رفت محور گردشگری گنبد عالی پایان یافت

400 هزار میلیارد تومان برای تکمیل طرح های نیمه تمام نیاز است

واکنش طیب نیا به اخذ سمت جدید در دولت

هر ایرانی چقدر حق بیمه درمان می پردازد؟ + وظایف بیمه های تکمیلی

ضرورتِ آغاز جنبش نجات تهران/وضعیت شهرداری ها بحرانی ست/ باید عوارض بیشتری تعریف کنیم

تمام ارگان برای حفظ آرامش در بازار تلاش کنند

عواقب ترک بازار ایران برای شرکای ایران خودرو به مراتب سخت تر از دوره های گذشته است

تمام ارگان برای حفظ آرامش در بازار تلاش کنند

نرخ 20درصدی بیکاری دیلم زیبنده نیست

دستگیری 300 نفر از اخلالگران بازار سکه و ارز+فیلم

موتورسیکلت 125 میلیون تومانی در تهران! +عکس

بررسی مشخصات فنی هیوندای i30 + قیمت و امکانات

در پی عوارض ناشی از جراحی، مارکیونه از مدیریت فیات-کرایسلر کنار رفت

خبرهایی داغ از نقل و انتقالات اروپا

تمام پژو 2008های ثبت نامی امسال تحویل مشتریان می شود

شناسایی 2 هزار و 500 فراری مالیاتی و 3 هزار شرکت صوری

متقاضیان فاز 11

تمام پژو 2008های ثبت نامی امسال تحویل مشتریان می شود

صدور جواز تاسیس 2800 واحد صنعتی

نهاوندیان: تغییر در تیم اقتصادی دولت با تصمیم رییس جمهور اتفاق می افتد

موافقت کمیسیون اقتصادی با تحقیق از بانک مرکزی

لایحه اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده در کمیسیون اقتصادی

مجلس قوانین نظام صنفی را اصلاح می کند

نرخ 20درصدی بیکاری دیلم زیبنده نیست

تکمیل طرح های نیمه تمام کشور در گرو 400 هزار میلیارد تومان اعتبار

رویکرد احتمالی مدیریت زنجیره تامین گردشگری پایدار

یزدی ها افزون بر2 میلیون نفر ساعت آموزش مهارتی را فرا گرفتند

ابطال مصوبه احداث نمایشگاه بین المللی استان کهگیلویه و بویراحمد

تغییر زمانبندی اجرای استانداردهای اعمال حدود مجاز آلایندگی موتورسیکلت های بنزینی + جدول

اختصاص اعتبار برای رفع تنش آب شرب شهری در مناطق بحرانی

امروز در بازار تهران؛ بهای سکه 124 هزار تومان افزایش یافت+ جدول

برای خرید آپارتمان در منطقه 9 تهران چقدر باید هزینه کرد؟ +جدول

مستثنی شدن خودروسازان و متقاضیان خودروهای فرسوده از رعایت برخی شروط دریافت تسهیلات

تمامی پژو 2008 های ثبت نام شده تحویل داده می شود

کلیات طرح سازمان مددکاری اجتماعی تصویب شد

معاون اقتصادی رییس جمهور مطرح کرد تکمیل طرح های نیمه تمام کشور در گرو 400 هزار میلیارد تومان اعتبار

تمام ارگان برای حفظ آرامش در بازار تلاش کنند

حمایت جدی دولت از طرح های کارآفرینی/ نرخ ارز متعادل می شود

فقط تا سه شنبه صبر می کنم و اگر خبری نشد شک نکنید که از تیم می روم !

امکان ایجاد یک میلیون شغل در گردشگری ایران

یازده هزار سپرده گذار مؤسسه ثامن الحجج ناپدید شده اند!/نماینده ای که 40 میلیارد تومان سپرده گذاری کرد، کیست؟/روزنامه جوان: هنوز پای انقلاب به اینجای تهران نرسیده/150 هزار میلیارد تومان گردش مالی کشور، زیرزمینی است

تمام ارگان برای حفظ آرامش در بازار تلاش کنند

خاموشی ها تا اوایل شهریورماه ادامه دارد

موافقت کمیسیون اقتصادی مجلس با تحقیق از بانک مرکزی

کمیسیون اقتصادی مجلس با تحقیق و تفحص از بانک مرکزی موافقت کرد

صورتحساب بانکی 2579 فرد مشکوک به فرار مالیاتی دریافت شد

و اینک، کاسبان شفافیت!

التهابات بازار سکه و ارز در کمیسیون حقوقی بررسی شد

معاون اقتصادی رییس جمهور خبر داد حمایت جدی دولت از طرح های کارآفرینی/ نرخ ارز متعادل می شود

2800 جواز تاسیس واحد صنعتی صادر شد/اشتغال 69 هزار و 600 نفر

تدابیر روس ها برای مقابله با گرمای تابستان

مسابقه ملامت ما را به هیچ جا نمی رساند

بررسی فعالیت غیرقانونی واحدهای اقامتی سازمانی

چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟

چگونه نفت در مرز 42 سالگی ملی شد؟