مطالب مرتبط:
نفت ملی یعنی تصمیم گیری درباره تولید در تهران گرفته شود نه در لندن/ شیطنت رسانه های خارجی درباره سهم ایران در قرارداد آبان و پایدار غرب
شرکت های دانش بنیان ضامن توسعه صنعت نفت و گاز
در نامه رییس انجمن سازندگان صنعت نفت به وزیر صنعت مطرح شد ناکامی سازندگان تجهیزات نفت در کارگروه رفع موانع ملی/ امیدی به گره گشایی مسئولان نیست
صنعت نفت چگونه ملی شد؟
تاریخ واقعی ملی شدن صنعت نفت + فیلم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 29 اسفند 1396 ساعت 11:102018-03-20اقتصادي

اهداف آرمانی در ملی شدن نفت بیش از مسائل اقتصادی نقش داشت/ باید از حضور شرکت های معتبر خارجی در صنعت نفت استقبال کرد


شاید هیچکس به درستی از مکنونات قلبی و یا اطلاعات نفتی دکتر مصدق مطلع نیست ولی می توان گفت خاستگاه ها و اهداف آرمانی به مراتب فراتر از اهداف اقتصادی در تصمیمات مربوط به نهضت موثر بود.

- --> کد خبر: 605698 1396/12/29 10:08:29 رییس گروه انرژی وین گفت: شاید هیچکس به درستی از مکنونات قلبی و یا اطلاعات نفتی دکتر مصدق مطلع نیست ولی می توان گفت خاستگاه ها و اهداف آرمانی به مراتب فراتر از اهداف اقتصادی در تصمیمات مربوط به نهضت موثر بود.

فریدون برکشلی رایزن و رییس اسبق امور اوپک در گفت وگویی با ایلنا به بیان دیدگاه های خود پیرامون ملی کردن صنعت نفت و نقش مصدق در آن پرداخت.

او که اکنون رییس گروه انرژی وین است از چرایی ملی کردن صنعت نفت سخن گفت و با انتقاد از برخی اظهارنظرها در زمینه یکسان دانستن ملی شدن نفت با خارجی ستیزی گفت در برهه ای وزرای نفت سیاسی تر از وزرای خارجه بوده اند.

در ادامه گفت وگوی خبرنگار اقتصادی ایلنا را با او می خوانید: دلایل ملی شدن نفت ایران در آن برهه از زمان چه بود؟ در سال های پایانی جنگ دوم جهانی و اوایل دهه 1950 میلادی با رشد و شکوفایی جنبش های استقلال طلبانه و آزادیخواهی در کشورهای تحت سلطه و از رشد مانده، نهضت های ملی گرایانه در این کشورها نسج پیدا کرد که یکی از بارزترین نمودهای آن نهضت ملی سازی صنعت نفت ایران بود.

مکزیک اولین کشوری بود که در سال 1938 نسبت به ملی کردن صنعت نفت خود و بیرون راندن امریکایی ها از مکزیک اقدام کرد و در واقع کشورهای نفت خیز دیگر یکی بعداز دیگری طی دهه های 1950 تا 1970 نسبت به ملی سازی صنایع نفت خود اقدام کردند.

البته در سال های قبل از 1950 هم نفت همواره کانون و محور مهم جنبش های آزادیخواهانه و ضد استثماری در ایران بود.

درهر صورت فارغ از لزوم ملی سازی و منافع احتمالی منبعث از آن برای اهداف بلند مدت اقتصادی جامعه، روند جهانی سال های مورد بحث، ملی سازی را به هدفی آرمانی و مهم جلوه گر ساخته بود که هر نوع مخالفت با آن، نشان و نمایشی از حمایت از ارتجاع محسوب می شد.

به عبارت دیگر خاستگاه ها و اهداف آرمانی به مراتب فراتر از اهداف اقتصادی در تصمیمات مربوط به نهضت موثر بود.

نفت از ابتدای زمانی که ملی اعلام شد تاکنون، چقدر به اهداف اولیه خود دست یافته است؟ ذکر این امر لازم است که در سال 1327، یک شرکت مشاوره آمریکایی با دولت وقت ایران قراردادی برای تدوین اولین برنامه اقتصادی ایران تحت عنوان نقشه راه توسعه هفت ساله ایران منعقد کرد.

این برنامه که برای دوره 1949-1956 طراحی شده بود، تاکید اصلی فعالیت های اقتصادی را بر کشاورزی و راهسازی متمرکز کرده بود.

اما هزینه برنامه در استاندارد و امکانات آن دوره ایران سنگین بود.

ایران قرار بود قدری استقراض خارجی داشته باشد و سپس از برنامه اصل 4 هم کمک مالی بگیرد که عملا هیچ یک از منابع تامین مالی مورد بحث تحقق پیدا نکرد، بنابراین موضوع ملی سازی صنعت نفت و باز پس گیری درآمد بیشتری حاصل از فروش نفت به یک اولویت معنادار اقتصادی هم تبدیل شد.

به علاوه شرکت موریسن امریکایی که مجری طرح برنامه هفت ساله عمرانی ایران بود، مقدمات پرهزینه تاسیس سازمان برنامه و بودجه را فراهم می ساخت که خود هزینه اضافی به بودجه ضعیف ایران جنگ زده تحمیل می کرد.

حال وقتی صنعت نفت ایران ملی شد و کشورهای انگلیس،امریکا و اروپایی نفت ایران را تحریم کردند و ایران قادر به فروش و عرضه خارجی نفت و فراورده های نفتی نشد،برنامه هفت ساله عملا از حیض انتفاع خارج شد و هزینه های هدر رفته زیادی به ملت تحمیل شد.

در حقیقت نفت ایران طی سالیان طولانی دولتی ماند.

البته این اصل تنها مربوط به ایران نبود، سایر کشورهای منطقه خاورمیانه هم که پس از ایران اقدام به ملی ساختن صنعت نفت خود کردند،از الگوی دولتی سازی پیروی کردند که در این میان عراق با هفت بار دولتی کردن های پیاپی،صنعت نفت کشور را به طور کامل بخشی تفکیک ناپذیر از دولت بعثی ساخت.

پس از یپروزی انقلاب اسلامی ایران هم، روند دولتی سازی صنعت نفت کشور اندکی شدت پیدا کرد که در قانون نفت مصوب 1889 تبلور پیدا کرده است.

برخی ملی شدن صنعت نفت را به معنای خارج شدن صد درصدی خارجی ها از این صنعت می دانند، این در حالی است که بسیاری از صاحبنظران و البته وزیر نفت می گوید ملی شدن نفت از نظر مصدق به معنای بیرون کردن خارجی ها نیست نظرتان را در این خصوص بفرمایید.

به عنوان یک کارشناس نفتی،عرض می کنم که صنعت نفت دارای ماهیت و خمیره بین المللی است.

لذا وقتی از صنعت ملی نفت بحث می کنیم،لازم است به این مهم توجه کنیم که صنایع نفت دیگر کشورهای تولید کننده و مصرف کننده جهان هم به ما وابسته اند.

صنعت نفت در فضای بسته رشد و توسعه پیدا نمی کند.

تعامل بین المللی راه ورود به بازار جهانی است و غفلت از این رویه موجبات از رشد ماندگی را فراهم می آورد.

به خوبی به یاد دارم که پس از فروپاشی شوروی و تاسیس جمهوری های نفتی و گازی تازه به استقلال رسیده، شرکت ها و بلکه دولت هند به شرکت ملی نفت ما مراجعه می کردند و به طور جدی خواستار همکاری با جمهوری اسلامی ایران برای سرمایه گذاری مشترک با ایران در میادین نفت و گاز جمهوری های شمالی ایران بودند.

به دلیل ناامنی و عدم اعتماد به دولت های تازه به استقلال رسیده می خواستند پایگاه عملیاتی خود را در ایران و نزدیکی مرزهای همسایگان شمالی تاسیس کنند و با استفاده از برند شرکت ملی نفت وارد بازار منطقه شوند، ولی متاسفانه دیپلماسی انرژی ایران آمادگی این همکاری را نداشت و متاسفانه ما الان با پدیده خط لوله تاپی مواجه ایم.

یک هزینه سنگین که ملت ایران برای سال ها پرداخت خواهد کرد.

برخی می گویند ملی شدن صنعت نفت به ضرر ایران شد زیرا باعث دولتی شدن این صنعت شد تا جایی که منجر به خروج خارجی ها و کاهش سرمایه گذاری در نفت شد، دیدگاه تان را در این خصوص بفرمایید( مثل جنگ گاز در بولیوی و خروج شرکت های آمریکایی و ورشکستگی بخش گاز در سالهای 2004 و2005) همانطور که عرض کردم، صنعت نفت دارای ماهیتی بین المللی است.

شاید هیچکس به درستی از مکنونات قلبی و یا اطلاعات نفتی دکتر مصدق مطلع نیست ولی صنعت نفت ایران می بایستی در دیگر کشورها سرمایه گذاری کند، ظرفیت پالایشی ایجاد کند، در صنایع بالا دستی فعالیت کند و درعین حال از حضور شرکت های معتبر خارجی در ایران استقبال کند.

ایران الان در هیچ یک از لابی های بین المللی نفتی و گازی قدرتمند حضور ندارد.

تصمیمات تصمیم گیران اصلی بازار جهانی نفت از طرق دست چندم به ایران می رسد و متاسفانه تصمیمات غالبا انفعالی و بدون اطلاع از واقعیت ها صورت می گیرد، زیرا متاسفانه در حلقه های مرکزی تصمیم گیری حضور نداریم.

برخی مصدق را به عوام گرایی و پوپولیست بودن متهم می کنند و اقدام او در ملی کردن نفت را در راستای همین سیاست می دانند، آیا به راستی اینگونه است؟ در طول دهه های 1960 الی 1990 وزرای نفت سیاسی ترین وزرای کابینه کشورهای عضو اوپک بودند.

این روند در مورد سایر کشورهای تولید کننده نفت خارج از اوپک هم کم و بیش صادق بود.

در واقع وزرای نفت از وزرای امور خارجه کشورها هم سیاسی تر بودند و در ارتباط مستقیم با بالاترین مقامات کشورهای شان تصمیم می گرفتند.

از دهه 1990 وزرا از اهالی بازار شدند.

وزرا نه در مورد سیاست های کلان و عمده، بلکه در زمینه سیاست های روز بازار نفت تصمیم می گرفتند.

ایران شاید تنها کشوری بود که تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی وزیر نفت نداشت.

دکتر مصدق هم بدون یک وزیر نفت و یک تیم کارشناسی نفتی در تمام امور مربوط به نفت تصمیم گیری می کرد.

حتی در زمان پیروزی اتقلاب اسلامی،شرکت ملی نفت مطلقا فاقد یک تیم خبره از کارشناسان نفتی بود.

فارغ از شخصیت دکتر مصدق، انگلیسی ها و خارجی ها فقط بخش های سخت افزاری صنعت نفت را به ایرانیان واگذار کرده بودند و بخش های فکری، سیاست گذاری و نرم افزاری در اختیار خارجی ها باقی مانده بود.


کلید واژه ها: اقتصادی - ایران - صنعت - نفت ایران - اطلاعات - برنامه - وزرای خارجه - انرژی - مکزیک - اولین - جهانی - دکتر - امریکایی - نفتی - آمریکایی - استقلال - خبرنگار - انتقاد - حمایت - طراحی - سیاسی - توسعه - کشوری - خارجه - نشان - نقشه - اوپک - صورت - دولت

آخرین اخبار سرویس:
ماهی چینی بر سر سفره ایرانی

با 50 میلیون تومان چه خودرو هایی می توان خرید؟ +جدول

رونمایی موتورولا از سه گوشی جدید+عکس

خلاقیت سبب کاهش هزینه ها می شود

اولویت بندی برنامه توسعه ای مازندران در 12 حوزه

خروج ذخیره طلای ترکیه از آمریکا

جزییات ترخیص خودروهای اروندی/حق اسقاط بخشیده می شود

افزایش قیمت انواع فلزات اساسی در بازارهای جهانی

رونمایی موتورولا از سه گوشی ای 5 پلاس، ای 5 و ای 5 پلی

افزایش اعتبارات برای اجرای طرح های عمرانی

همه امکانات شهری برای صرفه جویی آب بسیج شود

مسابقه سه میلیاردر برای رسیدن به فضا؛ کدام یک برنده خواهد شد؟

بانک ها روی اعصاب زلزله زدگان راه نروند

58 شهر خوزستان فاقد شبکه های مدرن جمع آوری فاضلاب هستند

تصفیه پساب راه مطمئن برای تأمین آب موردنیاز در حوزه صنعت

320 کیلومتر از شبکه توزیع آب دزفول فرسوده است

تامین آب روستاهای شوشتر با افتتاح طرح های آبرسانی

همه امکانات شهری برای صرفه جویی آب بسیج شود

40 شهر خوزستان اعتباری برای طرح فاضلاب ندارند

مدیریت مصرف نیاز آب بخش های مختلف را جبران می کند

مدیریت مصرف نیاز آب بخش های مختلف را جبران می کند

اما و اگر های وام ازدواج 15میلیونی

ارائه خدمات بیمه سلامت در بیمارستان ها با کد ملی

نوسانات ارزی و فروپاشی حاشیه های فقیرنشین

چراغ راهنمای تغذیه ای را بشناسیم

طرح گردشگری در 150روستا اجرا شد

متقاضیان مسکن مهر، چشم انتظار اقدام عملی مسئولان

سالیانه یک میلیون دستگاه تلویزیون به کشور قاچاق می شود

توافق اولیه بیمه ایران با وزارت بهداشت بر سر پرداخت بدهی ها

سیاستمداران به جای درمان، مُسکن به صنعت دارو می دهند

سرگردانی گردشگران خارجی در بازار ارز

اجرای فاز دوم شبکه فاضلاب اندیمشک آغاز شد

اشتغال ایجاد نکنیم باید پاسخگوی آسیب های اجتماعی باشیم

یک هزار و 700 راس دام از شادگان صادر شد

پروژه انتقال آب شمال خوزستان چهار سال طول می کشد

40 شهر خوزستان اعتباری برای طرح فاضلاب ندارند

تکمیل سد هراز نیازمند 1700 میلیارد تومان اعتبار است/ اختصاص 126 میلیارد تومان برای آب ها و طرح های عمرانی

واردات پرسود محصولات تراریخته به قیمت نابودی امنیت غذایی تمام شد

88 هزار هکتار از مزارع قزوین بیمه کشاورزی دارند

ذخایر طلا ترکیه در امریکا

«نه اسپرت هستند، نه کاربردی!»

افزایش قیمت طلا در راه است؟!

وزیر نیرو 2 طرح آبرسانی را در شوشتر افتتاح کرد

افتتاح فاز اول و آغاز اجرای فاز دوم طرح جامع آبرسانی به دزفول

پرواز نفت با جاه طلبی قیمتی سعودی ها و افت ذخایر آمریکا

حمایت فائو از طرح های بهینه سازی مصرف آب کشاورزی در ایران

نوبخت در حاشیه بازدید از سد هراز: تکمیل سد هراز نیازمند 1700 میلیارد تومان اعتبار است/ اختصاص 126 میلیارد تومان برای آب ها و طرح های عمرانی

88 هزار هکتار از مزارع قزوین بیمه کشاورزی دارند

دریافت تسهیلات در قبال ارائه مدرک فنی و حرفه ای + فیلم

حضور پر رنگ بانک ملی ایران در عرصه بانکداری دیجیتال در سال 97

قیمت هواوی Nova 3e در ایران مشخص شد!

اخراج 16 هزار پرستار زیمباوه ای به دلیل اعتصاب!

افزایش قیمت نفت در بازار جهانی

150 روز تا حذف بیمه دفترچه سلامت !

نوبخت: 819 هزار نفر در سال 96 جذب بازار کار شدند /تعداد بیکاران کشور سه میلیون و 200 هزار نفر است

حمایت دولت از فعالان بخش خصوصی در خراسان شمالی

70 درصد محصولات باغی قزوین بدلیل سرمازدگی خسارت دیدند

زیباترین خودروهای طراحی شده توسط پینین فارینا

افزایش خرید سلاح گرم در اروپا با ارائه ی بیت کوین در دارک نت ها

آنر 10 بصورت رسمی رونمایی شد

هفته چهارم کورس اسبدوانی بهاره گنبد برگزار شد

اشتغال ایجاد نکنیم باید پاسخگوی آسیب های اجتماعی باشیم

70 درصد محصولات باغی قزوین بدلیل سرمازدگی خسارت دیدند

سدبالارود اندیمشک امسال به بهره برداری می رسد

سدبالارود اندیمشک امسال به بهره برداری می رسد

انتشار نخستین تصویر از نسل جدید لکسس ES

افتتاح 17 واحد مسکونی در مناطق زلزله زده شهرستان دالاهو شد

بهترین زمان مصرف کراتین چه زمانی است؟

رشد 4.7 درصدی اقتصاد بدون نفت در سال 96

جزییات ترخیص خودروهای اروندی

امنیت موجود کشور زمینه سرمایه گذاری را فراهم کرده است

لجستیک صادراتی قوی در مازندران نداریم

افتتاح سد بالارود اندیمشک در سال 97

رشد 4.7 درصدی اقتصاد بدون نفت در سال 96

ظرفیت بالایی بوشهر برای جذب سرمایه گذار در بخش گردشگری

میزان صادرات توسط تعاونی های اردبیل 11.5 میلیون دلار اعلام شد

سهم تسهیلات اشتغالزایی پاوه 20 میلیارد تومان است

ایجاد قطب رقیب برای پایتخت

چگونه سافت بانک به بزرگ ترین سرمایه گذار فناوری دنیا تبدیل شد

تجربه خرید راحت تر برای مشتریان بین المللی آمازون با ارائه به روز رسانی جدید

30 میلیارد ریال برای راه اندازی مجدد روند ساخت خاییز تخصیص داده شده است

سهم تسهیلات اشتغالزایی پاوه 20 میلیارد تومان است

تولید خودرو 13.7 درصد رشد کرد

داستان یک آگهی عجیب و غریب!

کشف و ضبط 200 هزار دلار از یک مسافر در فرودگاه مشهد

ارزش واقعی سکه چقدر است؟

برای خرید اجاق گاز چقدر باید هزینه کرد؟ +جدول

نوبخت : 819 هزار نفر سال 96 جذب بازار کار شدند

بررسی تخصصی گوشی هواوی نوا 3e؛ پرچمداری در لباس میان رده!

اقتصاد و تولید 4.7 درصد رشد یافت/ 3.2 میلیون نفر بیکار هستند

نوبخت : 819 هزار نفر سال 96 جذب بازار کار شدند

فعال سازی واحدهای اقتصادی راکد از راه های تحقق شعار سال است

جلوی فروپاشی را بگیریم؛ ایران بی آب چگونه خواهد بود؟!

بازار سیاه خرید و فروش طرح ترافیک در آژانس ها/ تصمیمات گران مدیریت شهری به زندگی پایتخت نشینان صدمه زده است

کرمان باید به سمت صنعتی شدن حرکت کند

جزییات ممنوعیت ها و محدودیت های ترافیکی

کرمان باید به سمت صنعتی شدن حرکت کند

گلکسی ایکس سامسونگ احتمالا سال آینده با نمایشگر 3.5 اینچی عرضه می شود

افزایش مستمری خانواده های تحت پوشش بهزیستی

آغاز به کار نسخه های جدید پایگاه های اطلاع رسانی برخط بنیاد سینمایی فارابی

اهداف آرمانی در ملی شدن نفت بیش از مسائل اقتصادی نقش داشت/ باید از حضور شرکت های معتبر خارجی در صنعت نفت استقبال کرد

اهداف آرمانی در ملی شدن نفت بیش از مسائل اقتصادی نقش داشت/ باید از حضور شرکت های معتبر خارجی در صنعت نفت استقبال کرد