مطالب مرتبط:
نفت ملی یعنی تصمیم گیری درباره تولید در تهران گرفته شود نه در لندن/ شیطنت رسانه های خارجی درباره سهم ایران در قرارداد آبان و پایدار غرب
شرکت های دانش بنیان ضامن توسعه صنعت نفت و گاز
در نامه رییس انجمن سازندگان صنعت نفت به وزیر صنعت مطرح شد ناکامی سازندگان تجهیزات نفت در کارگروه رفع موانع ملی/ امیدی به گره گشایی مسئولان نیست
صنعت نفت چگونه ملی شد؟
تاریخ واقعی ملی شدن صنعت نفت + فیلم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 29 اسفند 1396 ساعت 11:102018-03-20اقتصادي

اهداف آرمانی در ملی شدن نفت بیش از مسائل اقتصادی نقش داشت/ باید از حضور شرکت های معتبر خارجی در صنعت نفت استقبال کرد


شاید هیچکس به درستی از مکنونات قلبی و یا اطلاعات نفتی دکتر مصدق مطلع نیست ولی می توان گفت خاستگاه ها و اهداف آرمانی به مراتب فراتر از اهداف اقتصادی در تصمیمات مربوط به نهضت موثر بود.

- --> کد خبر: 605698 1396/12/29 10:08:29 رییس گروه انرژی وین گفت: شاید هیچکس به درستی از مکنونات قلبی و یا اطلاعات نفتی دکتر مصدق مطلع نیست ولی می توان گفت خاستگاه ها و اهداف آرمانی به مراتب فراتر از اهداف اقتصادی در تصمیمات مربوط به نهضت موثر بود.

فریدون برکشلی رایزن و رییس اسبق امور اوپک در گفت وگویی با ایلنا به بیان دیدگاه های خود پیرامون ملی کردن صنعت نفت و نقش مصدق در آن پرداخت.

او که اکنون رییس گروه انرژی وین است از چرایی ملی کردن صنعت نفت سخن گفت و با انتقاد از برخی اظهارنظرها در زمینه یکسان دانستن ملی شدن نفت با خارجی ستیزی گفت در برهه ای وزرای نفت سیاسی تر از وزرای خارجه بوده اند.

در ادامه گفت وگوی خبرنگار اقتصادی ایلنا را با او می خوانید: دلایل ملی شدن نفت ایران در آن برهه از زمان چه بود؟ در سال های پایانی جنگ دوم جهانی و اوایل دهه 1950 میلادی با رشد و شکوفایی جنبش های استقلال طلبانه و آزادیخواهی در کشورهای تحت سلطه و از رشد مانده، نهضت های ملی گرایانه در این کشورها نسج پیدا کرد که یکی از بارزترین نمودهای آن نهضت ملی سازی صنعت نفت ایران بود.

مکزیک اولین کشوری بود که در سال 1938 نسبت به ملی کردن صنعت نفت خود و بیرون راندن امریکایی ها از مکزیک اقدام کرد و در واقع کشورهای نفت خیز دیگر یکی بعداز دیگری طی دهه های 1950 تا 1970 نسبت به ملی سازی صنایع نفت خود اقدام کردند.

البته در سال های قبل از 1950 هم نفت همواره کانون و محور مهم جنبش های آزادیخواهانه و ضد استثماری در ایران بود.

درهر صورت فارغ از لزوم ملی سازی و منافع احتمالی منبعث از آن برای اهداف بلند مدت اقتصادی جامعه، روند جهانی سال های مورد بحث، ملی سازی را به هدفی آرمانی و مهم جلوه گر ساخته بود که هر نوع مخالفت با آن، نشان و نمایشی از حمایت از ارتجاع محسوب می شد.

به عبارت دیگر خاستگاه ها و اهداف آرمانی به مراتب فراتر از اهداف اقتصادی در تصمیمات مربوط به نهضت موثر بود.

نفت از ابتدای زمانی که ملی اعلام شد تاکنون، چقدر به اهداف اولیه خود دست یافته است؟ ذکر این امر لازم است که در سال 1327، یک شرکت مشاوره آمریکایی با دولت وقت ایران قراردادی برای تدوین اولین برنامه اقتصادی ایران تحت عنوان نقشه راه توسعه هفت ساله ایران منعقد کرد.

این برنامه که برای دوره 1949-1956 طراحی شده بود، تاکید اصلی فعالیت های اقتصادی را بر کشاورزی و راهسازی متمرکز کرده بود.

اما هزینه برنامه در استاندارد و امکانات آن دوره ایران سنگین بود.

ایران قرار بود قدری استقراض خارجی داشته باشد و سپس از برنامه اصل 4 هم کمک مالی بگیرد که عملا هیچ یک از منابع تامین مالی مورد بحث تحقق پیدا نکرد، بنابراین موضوع ملی سازی صنعت نفت و باز پس گیری درآمد بیشتری حاصل از فروش نفت به یک اولویت معنادار اقتصادی هم تبدیل شد.

به علاوه شرکت موریسن امریکایی که مجری طرح برنامه هفت ساله عمرانی ایران بود، مقدمات پرهزینه تاسیس سازمان برنامه و بودجه را فراهم می ساخت که خود هزینه اضافی به بودجه ضعیف ایران جنگ زده تحمیل می کرد.

حال وقتی صنعت نفت ایران ملی شد و کشورهای انگلیس،امریکا و اروپایی نفت ایران را تحریم کردند و ایران قادر به فروش و عرضه خارجی نفت و فراورده های نفتی نشد،برنامه هفت ساله عملا از حیض انتفاع خارج شد و هزینه های هدر رفته زیادی به ملت تحمیل شد.

در حقیقت نفت ایران طی سالیان طولانی دولتی ماند.

البته این اصل تنها مربوط به ایران نبود، سایر کشورهای منطقه خاورمیانه هم که پس از ایران اقدام به ملی ساختن صنعت نفت خود کردند،از الگوی دولتی سازی پیروی کردند که در این میان عراق با هفت بار دولتی کردن های پیاپی،صنعت نفت کشور را به طور کامل بخشی تفکیک ناپذیر از دولت بعثی ساخت.

پس از یپروزی انقلاب اسلامی ایران هم، روند دولتی سازی صنعت نفت کشور اندکی شدت پیدا کرد که در قانون نفت مصوب 1889 تبلور پیدا کرده است.

برخی ملی شدن صنعت نفت را به معنای خارج شدن صد درصدی خارجی ها از این صنعت می دانند، این در حالی است که بسیاری از صاحبنظران و البته وزیر نفت می گوید ملی شدن نفت از نظر مصدق به معنای بیرون کردن خارجی ها نیست نظرتان را در این خصوص بفرمایید.

به عنوان یک کارشناس نفتی،عرض می کنم که صنعت نفت دارای ماهیت و خمیره بین المللی است.

لذا وقتی از صنعت ملی نفت بحث می کنیم،لازم است به این مهم توجه کنیم که صنایع نفت دیگر کشورهای تولید کننده و مصرف کننده جهان هم به ما وابسته اند.

صنعت نفت در فضای بسته رشد و توسعه پیدا نمی کند.

تعامل بین المللی راه ورود به بازار جهانی است و غفلت از این رویه موجبات از رشد ماندگی را فراهم می آورد.

به خوبی به یاد دارم که پس از فروپاشی شوروی و تاسیس جمهوری های نفتی و گازی تازه به استقلال رسیده، شرکت ها و بلکه دولت هند به شرکت ملی نفت ما مراجعه می کردند و به طور جدی خواستار همکاری با جمهوری اسلامی ایران برای سرمایه گذاری مشترک با ایران در میادین نفت و گاز جمهوری های شمالی ایران بودند.

به دلیل ناامنی و عدم اعتماد به دولت های تازه به استقلال رسیده می خواستند پایگاه عملیاتی خود را در ایران و نزدیکی مرزهای همسایگان شمالی تاسیس کنند و با استفاده از برند شرکت ملی نفت وارد بازار منطقه شوند، ولی متاسفانه دیپلماسی انرژی ایران آمادگی این همکاری را نداشت و متاسفانه ما الان با پدیده خط لوله تاپی مواجه ایم.

یک هزینه سنگین که ملت ایران برای سال ها پرداخت خواهد کرد.

برخی می گویند ملی شدن صنعت نفت به ضرر ایران شد زیرا باعث دولتی شدن این صنعت شد تا جایی که منجر به خروج خارجی ها و کاهش سرمایه گذاری در نفت شد، دیدگاه تان را در این خصوص بفرمایید( مثل جنگ گاز در بولیوی و خروج شرکت های آمریکایی و ورشکستگی بخش گاز در سالهای 2004 و2005) همانطور که عرض کردم، صنعت نفت دارای ماهیتی بین المللی است.

شاید هیچکس به درستی از مکنونات قلبی و یا اطلاعات نفتی دکتر مصدق مطلع نیست ولی صنعت نفت ایران می بایستی در دیگر کشورها سرمایه گذاری کند، ظرفیت پالایشی ایجاد کند، در صنایع بالا دستی فعالیت کند و درعین حال از حضور شرکت های معتبر خارجی در ایران استقبال کند.

ایران الان در هیچ یک از لابی های بین المللی نفتی و گازی قدرتمند حضور ندارد.

تصمیمات تصمیم گیران اصلی بازار جهانی نفت از طرق دست چندم به ایران می رسد و متاسفانه تصمیمات غالبا انفعالی و بدون اطلاع از واقعیت ها صورت می گیرد، زیرا متاسفانه در حلقه های مرکزی تصمیم گیری حضور نداریم.

برخی مصدق را به عوام گرایی و پوپولیست بودن متهم می کنند و اقدام او در ملی کردن نفت را در راستای همین سیاست می دانند، آیا به راستی اینگونه است؟ در طول دهه های 1960 الی 1990 وزرای نفت سیاسی ترین وزرای کابینه کشورهای عضو اوپک بودند.

این روند در مورد سایر کشورهای تولید کننده نفت خارج از اوپک هم کم و بیش صادق بود.

در واقع وزرای نفت از وزرای امور خارجه کشورها هم سیاسی تر بودند و در ارتباط مستقیم با بالاترین مقامات کشورهای شان تصمیم می گرفتند.

از دهه 1990 وزرا از اهالی بازار شدند.

وزرا نه در مورد سیاست های کلان و عمده، بلکه در زمینه سیاست های روز بازار نفت تصمیم می گرفتند.

ایران شاید تنها کشوری بود که تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی وزیر نفت نداشت.

دکتر مصدق هم بدون یک وزیر نفت و یک تیم کارشناسی نفتی در تمام امور مربوط به نفت تصمیم گیری می کرد.

حتی در زمان پیروزی اتقلاب اسلامی،شرکت ملی نفت مطلقا فاقد یک تیم خبره از کارشناسان نفتی بود.

فارغ از شخصیت دکتر مصدق، انگلیسی ها و خارجی ها فقط بخش های سخت افزاری صنعت نفت را به ایرانیان واگذار کرده بودند و بخش های فکری، سیاست گذاری و نرم افزاری در اختیار خارجی ها باقی مانده بود.


کلید واژه ها: اقتصادی - ایران - صنعت - نفت ایران - اطلاعات - برنامه - وزرای خارجه - انرژی - مکزیک - اولین - جهانی - دکتر - امریکایی - نفتی - آمریکایی - استقلال - خبرنگار - انتقاد - حمایت - طراحی - سیاسی - توسعه - کشوری - خارجه - نشان - نقشه - اوپک - صورت - دولت

آخرین اخبار سرویس:
آمار عجیب خروج ارز برای واردات فندک!

آلزایمر سیاسی رضا پهلوی

مهندس نقشه بردار از چنگ آدم ربایان آزاد شد/ هیچ وجه نقدی پرداخت نشد

واردات لاستیک فرغون 6 میلیاردی شد + جدول

طرز تهیه شیرینی نان چرخی

تکمیل طرح های نیمه تمام آبی 50 سال زمان می خواهد!

نیازهای سوختی تونس از طریق قاچاق از لیبی تامین می شود

پربحث ترین اخبار خبرگزاری فارس در 24 تیر

طوطی و بقال

بیش از 5000 دستگاه ، پژو 2008 تحویل مشتریان شده

برگزاری همایش بهینه سازی مصرف آب و برق ویژه بانوان شاغل در ادارات استان

اولویت بندی ثبت سفارش با ارز رسمی در وزارتخانه ها

افزایش کیفیت نان با گلایه های نانوایان

قطعی برق دستکم تا دو هفته آینده در کشور ادامه دارد

چرخش 180 درجه ای شفر

توقف صعود «تسه»ها

پیشرفت مطلوب پروژه های ریلی در حال اجرا

بایننس، اولین بانک غیر متمرکز جهان را می سازد

داروی گران قیمت بیماران پیوند کلیه رایگان شد

ترامپ در اندیشه کودتای گازی؛ محور تهران-مسکو چطور پاسخ می دهد؟

آمریکا با یکی از فقیرترین کشورهای دنیا هم جنگ تجاری به راه انداخت

دولت ایرلند قصد دارد ذخایر نفت خود را از انگلیس پس بگیرد

احمدی نژاد و روحانی چقدر نفت فروختند؟

گرد و خاک و گرمای 40 درجه در پایتخت

کاهش تخلیه و بارگیری کالا در بنادر در خرداد

شناسایی خریداران عمده سکه/برخورد با سوءاستفاده کنندگان ارز مسافری

فارس بررسی کرد اما و اگرهای تأسیس داروخانه های زنجیره ای

از واردات غیرمجاز سایر کالاها غافل نشویم

پرداخت حقوق بالا و مزایای آن در پیشرفت نیروی انسانی

آیا می توان شتاب حرکت زمین را اندازه گرفت؟

ترامپ در اندیشه کودتای گازی؛ محور تهران-مسکو چطور پاسخ می دهد؟

ترکیه؛ از پرداخت طلای مستعمل ایرانی تا صادرات به ایران/ صادرات طلای ایران صفر شد

دشمن مشترک رقبای قدیمی را متحد می کند هم پیمانی شیر ایرانی و خرس روسی در مقابل کودتای گازی ترامپ

باید برای راه اندازی واحدهای راکد چاره اندیشی شود

اعلام فهرست اقلام قیر مشمول استاندارد اجباری

ارز آوری 20 میلیون تومانی در هرهکتار کشت آویشن

باید برای راه اندازی واحدهای راکد چاره اندیشی شود

خریداران عمده ارز و سکه شناسایی شدند

اختصاص شعب ویژه برای رسیدگی به پرونده های ارز و سکه+فیلم

دردسرهای بدل ایرانی کی روش +عکس

دلالان مسکن مهر پردیس دستگیر شدند

پروازهای فرودگاه نجف از سر گرفته شد

خیرین برای ساخت کتابخانه در درمیان مشارکت کنند

جزییات دلالی برای خرید و فروش ارز حاصل از صادرات پتروشیمی ها

نقدینگی، تنها دغدغه بنگاه های اقتصادی مشکل دار نیست

باید برای راه اندازی واحدهای راکد چاره اندیشی شود

پچ 1٫2٫3 عنوان Destiny 2 سیستم جوایز را به بازی می آورد

علل افزایش قطع برق خارج از برنامه در پایتخت

بدهی آرژانتین در سال 2018به 65 درصد تولید ناخالص ملی می رسد

وزیر اقتصاد: خریداران عمده سکه و ارز شناسایی و مکلف به پرداخت مالیات شدند

افزایش 39 درصدی میزان تبادلات تجاری میان ایران و آذربایجان

تصویب مهلت دوساله برای بازپرداخت وام کشاورزان خسارت دیده

دریافت کنندگان ارز به نرخ رسمی مربوط به کل صنایع منتشر شد

آمریکا با یکی از فقیرترین کشورهای دنیا هم جنگ تجاری به راه انداخت

خریداران عمده سکه و ارز شناسایی و مکلف به پرداخت مالیات شدند

توسعه منطقه آزاد ماکو باید سبز و هوشمندانه باشد

افزایش 39 درصدی میزان تبادلات تجاری میان ایران و آذربایجان

یزد؛ استان سبز در زمینه تولید انرژی الکتریکی

خیرین برای ساخت کتابخانه در درمیان مشارکت کنند

هشدار رییس لکسوس به شتاب بیش از حد الکتریکی سازی

دلالی برای خرید و فروش ارز حاصل از صادرات پتروشیمی ها

بدهی آرژانتین در سال 2018به 65 درصد تولید ناخالص ملی می رسد

پیش بینی بازارهای مالی در سال 97 برای سرمایه گذاران

مشکلات 5 طرح تولیدی بررسی شد

بزرگ ترین رسوایی ها در تاریخ صنعت خودروسازی

راهکار خلاقانه اپل برای جلوگیری از ورود گرد و غبار به دستگاه های مک بوک پرو

بازار ثانویه ارز، فرسایش توان تولیدی کشور

نمایشگاه بین المللی صنعت فلزات گرانبها و طلا در اصفهان گشایش یافت

ضرورت ها و چالش های هوشمندسازی پدافند غیرعامل

مشکلات 5 طرح تولیدی بررسی شد

توسعه منطقه آزاد ماکو باید سبز و هوشمندانه باشد

خریداران عمده سکه و ارز شناسایی و مکلف به پرداخت مالیات شدند

موجودی بازی Octopath Traveler در خرده فروشی های ژاپن تمام شده است

سه فناوری برتر و نوآورانه ی حوزه فین تک در سال 2018

ماست ایرانی در آمریکا!

بروز تخلفات در جایگاه های عرضه سوخت استان گیلان کاهش یافت

فروش سگ های 500 میلیونی در نمایشگاه مشهد

خریداران عمده سکه و ارز شناسایی و مکلف به پرداخت مالیات شدند

توسعه منطقه آزاد ماکو باید سبز و هوشمندانه باشد

منتظر گزارش وزارت صنعت در خصوص واردات خودروهای لوکس هستیم/ شکایت از رییس بانک مرکزی برای تلاطم در بازار ارز واصل شده است/ بازداشت فردی که 250 میلیون دلار ارز خریده است

شفاف سازی و هزینه های آن

بهره مندی 135مددجوی کرمانشاهی از تسهیلات معافیت، انتقال و کاهش تعرفه سربازی

نمایشگاه بین المللی صنعت فلزات گرانبها و طلا در اصفهان گشایش یافت

کارخانه آجر دهدشت پروانه تحقیق و توسعه استانی را کسب کرد

کارخانه آجر دهدشت پروانه تحقیق و توسعه استانی را کسب کرد

نمایشگاه بین المللی صنعت فلزات گرانبها و طلا در اصفهان گشایش یافت

مشکلات 5 طرح تولیدی بررسی شد

محور بروجن ـ لردگان با 17 میلیارد ریال اعتبار ایمن سازی شد

مشکل پاسپورت حل شد؛حسینی یک امضا تاجدایی

با بسته شدن صرافی ها بازار سیاه غیرقانونی پا گرفت/ بی نظمی بانک ها و موسسات مالی، افزایش نقدینگی را ایجاد کرد/ با دوپینگ دولت در بازار ارز، نمی توان جلوی قاچاق را گرفت/ با پافشاری بر سازوکار وزیر جوان، چیزی از چشم مردم دور نمی ماند/ نرخ آزاد ارز، دولت را در چاه ویل یارانه می اندازد

معاون وزیر صنعت: خودروسازان گارانتی را جدی بگیرند

مطالبه عمومی برای انتشار فهرست تکمیلی دریافت کنندگان ارزی

19میلیارد ریال تسهیلات اشتغالزایی در گچساران پرداخت شد

شناسایی خریداران عمده سکه توسط وزارت اقتصاد

واردات 1.5 میلیون دلاری مسواک

در بازار بلیط پروازهای خارجی چه می گذرد؟ + جزییات قیمت

19میلیارد ریال تسهیلات اشتغالزایی در گچساران پرداخت شد

شناسایی خریداران عمده سکه توسط وزارت اقتصاد

دوباره الفبای صنعت و معدن در آذربایجان غربی بخش شد

تصویب مهلت دوساله برای بازپرداخت وام کشاورزان خسارت دیده

اهداف آرمانی در ملی شدن نفت بیش از مسائل اقتصادی نقش داشت/ باید از حضور شرکت های معتبر خارجی در صنعت نفت استقبال کرد

اهداف آرمانی در ملی شدن نفت بیش از مسائل اقتصادی نقش داشت/ باید از حضور شرکت های معتبر خارجی در صنعت نفت استقبال کرد