مطالب مرتبط:
روز شاد سمنانی ها در جشنواره ورزش همگانی + عکس و فیلم
دعوت مجازی داروغه زاده از ابراهیم حاتمی کیا برای داوری در جشنواره فیلم فجر
ابراهیم حاتمی کیا داور جشنواره فیلم فجر می شود؟ + عکس
دعوت مجازی داروغه زاده از ابراهیم حاتمی کیا برای داوری در جشنواره فیلم فجر
دعوت از "حاتمی کیا" برای داوری جشنواره فیلم فجر
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 23 اسفند 1396 ساعت 17:152018-03-14فرهنگي

گزارش مرکز استراتژیک ریاست جمهوری از جشنواره فیلم


ایرنا- مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری در گزارشی انتقادی - تحلیلی با عنوان ایران در سینمای ایران به نقد فیلم های به نمایش درآمده در جشنواره فیلم فجر سال 96 پرداخت.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازچهارشنبه ایرنا از مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری، این مرکز همزمان با برگزاری سی و ششمین جشنواره فیلم فجر به تحلیل و ارزیابی فیلم های بخش مسابقه جشنواره با محوریت موضوع تصویر ایران در سینمای ایران پرداخت و امروز گزارش آن که رنگ انتقادی دارد را منتشر کرد.

در این گزارش آمده است: هرچند بررسی فیلم های بخش مسابقه سینمای ایران در جشنواره سی و ششم، شاید تصویر کامل و جامعی از کارنامه سینمای ایران در یک سال اخیر را ارائه نکند، اما بی شک سینمای موردنظر و حمایت سیاستگذاران سینمای ایران را نشان می دهد.

جشنواره فیلم فجر از همان ابتدای تاسیس با هدف طرح مسائل سینمای ایران ، حمایت و تشویق نیروهای جوان ، جلب توجه مسئولان کشور به امر سینما و فیلم سازی و بیان ارزش های فرهنگی مورد قبول جامعه از طریق تولید برگزار شده است.

درواقع همان آرمان ها و اهدافی که در جریان فیلم سازی کشور دنبال می شده است در جشنواره نیز دنبال شده و این جشنواره به مثابه فرصتی برای ارائه کارنامه فعالیت یک ساله سینمایی ایران و یکی از ستون های جریان فیلم سازی در کشور تعبیر شده است.

در سال های متمادی، سیاست گذاران سینمای ایران برنامه ها و سیاست های خود را از طریق جشنواره فیلم اعلام کرده و جشنواره را محملی برای بررسی کارنامه یک سال فعالیت سینمای ایران تلقی کرده اند.

هرچند بررسی فیلم های بخش مسابقه سینمای ایران در جشنواره سی و ششم، شاید تصویر کامل و جامعی از کارنامه سینمای ایران در یکسال اخیر را ارائه نکند، اما بی شک سینمای مورد نظر و حمایت سیاستگذاران سینمای ایران را نشان می دهد.

در این پژوهش توصیفی - تحلیلی تلاش می شود نشان داده شود فیلم های جشنواره فجر 96 چه تصویری درباره کشور ایران عرضه می دارند و فیلمسازان چه ذهنیت و تصویری درباره مسائل و وضعیت فعلی کشور دارند؟ براین اساس می توان پی برد، تصویرِ ترسیم شده از ایرانِ 96 ، نسبت به آن چه که در واقع هست، تصویری زشت تر است یا زیباتر.

مسئله فوق می تواند نسبت جشنواره سی و ششم فیلم فجر با سینمای امید را نشان دهد و همچنین نمایانگر تصویر ایران در ذهن هنرمندان ، در سال پنجم فعالیت دولت تدبیر و امید باشد.

براین اساس 22 فیلم داستانی بخش مسابقه سینمای ایران در جشنواره سی و ششم بر اساس مولفه های فرمی (فیلمنامه، کارگردانی، بازیگری، تصویربرداری، تدوین، صدا، گریم، طراحی صحنه و لباس) و محتوایی (امید/ ناامیدی، زشتی/ زیبایی، قانونمندی/ بی قانونی، جمع گرایی/ فردگرایی، اخلاقی/ غیراخلاقی، پیشرفته/عقب مانده، علم محور/ خرافه گرا، دینی/ غیردینی) مشاهده، توصیف و تحلیل شد که در پایان نیز جمع بندی تصویر ارائه شده از ایران در این آثار در قالب 13 عنوان زیر ارائه شد.

** تصویر ایران در فیلم های جشنواره فجر 96براساس گزارش مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری، پس از مشاهده و تحلیل 22 فیلم جشنواره سی و ششم فیلم فجر توسط گروه پژوهشی مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری، یافته های کلان، ذیل مفاهیم جامعه، خانواده، انسان، زنان، تکنیک و تکنولوژی، آینده/امید/رویا، تقابل نسلی، قانون، عقلانیت و پیشرفت، اخلاق/دین، امنیت و آزادی، ما/هویت ملی، آسیب ها و مسائل اجتماعی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

در این بخش، مفاهیم در رفت و برگشتی میان فیلم ها و همچنین مفاهیم اولیه تدوین شده توسط اعضای گروه پیش از آغاز جشنواره مورد تحلیل دوباره قرار گرفت.

مفاهیم جدیدی به فهرست اولیه اضافه شد و برخی از مفاهیم در یکدیگر ادغام شدند.

در ارائه تحلیل نهایی، تمامی گزاره ها با ارجاع به فیلم های به نمایش درآمده صیقل خورده و به پشتوانه آنها بود که ابعاد گوناگون مفاهیم 13گانه فوق الذکر به شرح زیر تشریح شدند.

لازم است ذکر شود که در بین اعضای گروه اجتماعی بر سر این نکته وجود داشت که از منظر ملّی، سه فیلم سرو زیر آب ، کامیون و بمب؛ یک عاشقانه را می توان استثناهایی بر قاعده کُلی حاکم بر فیلم های سی وششمین جشنواره فیلم فجر دانست که در این بخش ارائه می شود.

این سه فیلم در بازنمایی تصویری امیدوارانه، انسانی، اخلاقی، و زیبا از ایران نمره قابل قبولی گرفتند.

در این بخش تصویر ارائه شده از ایران ذیل مفاهیم 13گانه زیر از دلِ مجموع فیلم های جشنواره فجر 96 ارائه می شود.

** 1- جامعهتصویر جامعه ایران در مجموع فیلم های جشنواره فجر 96، تصویرِ جامعه ای درهم ، بی نظم ، در آستانه اضمحلال است و در آن تضاد طبقاتی به بیانی سطحی ارائه شده است؛ جامعه ای که هیچ نشانه ای از گذشته افتخارآمیز ندارد، زمان حال در آن به حالت تعلیق درآمده و آتیه روشنی از خلال فیلم ها برای آن ترسیم نمی شود.

به عبارت دیگر، حبل متینی که درباره آن وفاق جمعی وجود داشته باشد ارایه نمی شود و در نتیجه وضعیت تیره و مبهم است و مقصدی در افق قابل مشاهده نیست.

جامعه تصویر شده در غالب این فیلم ها جامعه ای به غایت فردگرا ، فاقد امنیت جمعی و آن دسته از نظام ها یا ساختارهایی است که بتواند امنیت فردی انسان را تامین کند.

در نتیجه، بخش های مختلف چنین جامعه ای با همدیگر نسبت متوازنی ندارند.

تلاش ها در تصاویر ارایه شده بر روی پرده سینمای جشنواره سی و ششم به هم افزایی امیدبخشی راه نمی برد؛ چنین وضعیتی در غالب فیلم های به نمایش درآمده (به استثنای سه فیلم کامیون ، سرو زیر آب و بمب؛ یک عاشقانه ) بارز و برجسته است.

به عنوان نمونه، در فیلم اتاق تاریک ، زن و شوهر در تنش دائمی با یکدیگر هستند.

خانواده بلورچی(همسایه) بدون پدر است و رابطه مادر و دختر در این خانواده، رابطه ای آشفته، پرخاشگرانه، و عاری از احترام و اعتماد است.

تصویری که زن و شوهر (شخصیت های اصلی فیلم) از آینده خود دارند تصویری است که در بیرون از مرز ایران قرار است محقق شود.

در فیلم امیر هیچ کس نمی تواند بگوید مشکل چیست.

امیر، با غزل (همسر دوستش علی) ارتباط داشته و حاصل آن ارتباط، فرزندی است که علی او را فرزند خود می پندارد.

غزل به کانادا مهاجرت می کند، علی سرپرستی اردلان را قبول نمی کند و نهایتاً، اردلان به امیر سپرده می شود.

در فیلم دارکوب ، شاهد استهزاء طبقات فرودست هستیم.

سقط جنین، فحشاء، اعتیاد، فروش فرزند و سایر آسیب های اجتماعی، صرفاً متوجه طبقات فرودست جامعه است.

در مقابل، رستگاری شخصیت معتاد و متعلق به طبقه فرودست، در پیوستن او به طبقه متوسط معنا می شود؛ گویی طبقه متوسط عاری از هرگونه مسئله و آسیب اجتماعی است.

هر دو تصویر، تصاویری غیرقابل باور از جامعه ای درگیر در مناسبات نابرابر، در حال فروپاشی و عصبی است.

در مجموع، تصویر جامعه ایران در فیلم های فجر 96 نشان دهنده آن است که بحران در جامعه و خانواده، نهایتا به گونه ای حل نمی شود که دوباره اعضای خانواده و جامعه در کنار هم قرار گیرند.

در پایان بندی فیلم ها، غیابِ آرامش، امید، پیشرفت و رویاپردازی ، غالب است و مهاجرت نوعی پاسخ به غیابِ آن چیزی است که در ایران دست یافتنی ترسیم نمی شود.

** 2- خانواده تصویر خانواده در فیلم های جشنواره سی و ششم، تصویری ناقص ، در حال اضمحلال و با صورتی غیرطبیعی است و این در حالی است که مطالعات تجربی در حوزه جامعه شناسی خانواده چنین تصویری از خانواده ایرانی به دست نمی دهد.

بر این اساس مسئله خانواده با غیاب ها معنا می یابد.

خانواده های تصویر شده همواره دارای عضوی غایب هستند.

بدون اغراق، در هیچ فیلمی خانواده ای کامل و به سامان تصویر نمی شود.

چهارراه استانبول ، مصادره ، جشن دلتنگی ، لاتاری ، امیر ، دارکوب ، اتاق تاریک ، شعله ور ، عرق سرد و .

نمونه هایی از نمایش خانواده های پراکنده، غیرمنسجم و از هم پاشیده است.

حتی در فیلم جاده قدیم که شاهد خانواده ای به ظاهر مدرن و کامل هستیم، در روابط اعضای خانواده گره هایی وجود دارد که با یک بحران از هم می پاشد.

این نکته به معنای اجبار به تصویرکردن شعاری خانواده های آرمانی و کامل نیست.

عموما چنین رویکردهایی در دهه های گذشته سبب شعاری شدن برخی فیلم های اجتماعی شده بود.

الزامات دراماتیک سینمایی گاهی فیلمنامه نویسان و کارگردان ها را ملزم به گره افکنی یا بحران در وضعیت سوق می دهد.

اما اشکال بارز در فیلم های جشنواره سی و ششم این است که گره ها و بحران های خانواد گی در انتهای فیلم سامان نمی یابند.

خانواده دوباره در صورت و شکلی بهبود یافته یا باتجربه تر از قبل بازسازی نمی شود.

خانواده با بروز بحران از هم می پاشد.

در خانواده های تصویر شده، کودکان نیز جایگاهی درخور و مناسب ندارند.

در فیلم امیر ، با تمهیدی فرمی تنها صدای اردلان را می شنویم و کودک در تمامی صحنه ها از کادر تصویر بیرون است.

در طول فیلم تنها صدای او را می شنویم و تنها در سکانس پایانی که امیر مسئولیت مراقبت از او را به عهده گرفته و اردلان در کنار پدر واقعی اش قرار می گیرد، صورت و چهره او را می بینیم.

در فیلم اتاق تاریک ، کودک قربانیِ بحران جنسی جامعه است.

در این فیلم ها، کودک و نفسِ کودکی مسئله نیستند؛ آنان صرفاً حاشیه ای بر روابط و دنیای بزرگسالان هستند.

برای مثال در فیلم کامیون ، پسر نوجوان همواره در پلان ها و سکانس های متعدد، میان دو فرد بزرگسال داستان قرار دارد و شاهدِ تنش ، آوارگی ، مشکلات و حتی دلبری آنان است.

در مجموع کودکان، ابزاری برای نشان دادن کاستی ها و مصایب بزگسالان هستند و خود هرگز تبدیل به محور و مسئله داستان نمی شوند.

در جمع بندی تصویر خانواده در فیلم های فجر 96، باید از تنشی دائمی سخن گفت که هیچگاه از نقطه ناسازگاری به سازگاری نمی رسد.

به عبارت دیگر، تنش خانواده ها، نافرجام و بی انتها است.

** 3- زنان با توجه به اهمیت موضوع زنان، در اغلب این فیلم ها، جایگاه و تصویر شخصیت زنان و دختران ذیل موضوع خانواده طرح نشده است.

تصویر زنان در عموم فیلم های جشنواره سی و ششم، تصویر افرادی پرخاشگر و عصبانی است.

دختران نیز در چارچوب های مردسالارانه، قربانیِ غرور، تعصب، کامیابی و جبران ناکامی مردان تصویر شده اند.

البته در سه فیلم عرق سرد ، کامیون و جاده قدیم ، تا حدودی زنانِ موفقِ دارایِ آینده قابل مشاهده هستند.

به لحاظ پذیرش نقش، مفهوم مادری در زنان تصویر شده فیلم ها بسیار کم رنگ است.

ناتوانی در مدیریت خانواده و فرزندان ، ضعف در برقراری ارتباط عاطفی و احساسی با اعضای خانواده و انفعال در پیش برد داستان فیلم ها از جمله ویژگی های مادران تصویر شده در این فیلم ها است.

به عنوان مثال، در فیلم جاده قدیم ، زن مورد تجاوز (نیلوفر با بازی مهتاب کرامتی) حتی در کنار مادر خود نیز به آرامش نمی رسد.

در فیلم خجالت نکش ، مادری به تولید مثل کاسته شده است.

در فیلم شعله ور ، مادر نه تنها به دنبال سامان بخشیدن به خانواده خود نیست، بلکه با زخم زبان و رفتارهای خود، فرزندش را از خود دور می کند.

در فیلم امیر نیز، مادر(غزل)، بعد از تصمیم به ازدواج مجدد، از پذیرش سرپرستی فرزندش اردلان -که خود ظاهراً نتیجه ارتباطی خارج از ازدواج با امیر است- سر باز می زند.

در فیلم مغزهای کوچک زنگ زده ، با مادری بدخلق، بد دهن و پرخاشگر مواجه هستیم که کسی به حرف او توجه نمی کند.

مادرانِ فیلم جشن دلتنگی نیز افرادی هستند که سرگرم دغدغه های شخصی خود بوده و نسبت به وضعیت پیرامون خود بی توجه هستند.

لازم است ذکر شود حضور زنان به عنوان شخصیت های اصلی در فیلم های امسال نیز کمرنگ بود؛ این موضوع حتی در انتخاب نامزدهای بهترین بازیگر زن نیز اثرگذار بود.

** 4- انسان منظور از انسان، شخصیت هایی هستند که مولفه های قهرمان را ندارند بلکه به شخصیت های اصلی و فرعی فیلم ها اشاره دارد که ابرقهرمان نیستند.

بر اساس این تعریف، در فیلم های جشنواره سی و ششم انسانِ راضی و خوشحال ، نادر است.

عموم شخصیت ها، ناتوان در تعریف وضع موجود ، ناتوان در پیدا کردن راه حل معقول و ناتوان در برقراری ارتباط سالم با خود و جامعه هستند و به همین دلیل دائماً به پرخاشگری و بویژه پرخاشگری کلامی روی می آورند.

به ندرت شاهد گفتگوی آرام و منطقی میان آنها هستیم.

به عبارت دیگر، شخصیت های فیلم ها، هیچ یک انسانی پذیرفتنی نیستند که بتوانند تبدیل به الگو شوند؛ انسان های معقول و معمولی که ما به عنوان تماشاگران بتوانیم خود را در جایگاه آن ها بگذاریم.

یعنی، انسانی که حداقل یک ارزش در او تبلور پیدا کرده باشد، قابل مشاهده نیست.

البته حدی از این ارزش را در شخصیت بهروز در فیلم کامیون و شخصیت نیلوفر در فیلم جاده قدیم، می بینیم.

بنابراین، همان گونه که انسانِ ناراضیِ ناخوش احوالِ بی آینده و ناامید ، نمی تواند در خود تعادل برقرار کند، جامعه برآمده از چنین انسان هایی نیز هیچگاه نمی تواند به تعادل برسد (در بخش جامعه، صفات تصویر شده فیلم ها از وضعیت جامعه ایران، به تفصیل شرح داده شد).

یکی از جلوه های نارضایتی انسان های تصویر شده، تلاش برای فرار به هر نحوی بود.

در فیلم شعله ور ، شخصیت اصلی فیلم (با بازی امین حیایی) به سیستان و بلوچستان و روستاهای آن پناه می برد، در لاتاری ، نوشین و امیرعلی به دنبال مهاجرت به آمریکا هستند.

غزل در فیلم امیر ، به کانادا مهاجرت می کند و هرجا که سفر یا مهاجرت امکان پذیر نیست، سیگار کشیدن و پرخاشگری ، مفّر این انسان های ناراضی است.

این نارضایتی انسان های تصویرشده، منجر به عدم وفاداری آنان به خانواده هایشان می شود.

غزل در فیلم امیر ، فرزندش را رها می کند، امیرعلی در لاتاری، جدای از خانواده زندگی می کند.

لادن، احد و بهمن در فیلم چهارراه استانبول ، با ترک خانواده به فکر پناهندگی هستند و خشونت مهارگسیخته تنها تدبیر شخصیت ها در مغزهای کوچک زنگ زده است.

** 5 - تکنیک و تکنولوژی در فیلم های بخش مسابقه جشنواره 96، به خصوص در ژانر دفاع مقدس شاهد حرکت به سمت بهره گیری از تکنولوژی هستیم.

موضوعی که می تواند رویکردی متفاوت به سینمای ساده، صمیمی و انسانی ایران را موجب شود.

سینما تکنیکی عمومی برای طرح مسائل انسانی است اما در فیلمی مثل به وقت شام گویی مهارت های تکنولوژیکی جایگزین حس ها می شود و مادیت تصویر مهابت و ایجاد حیرت را جانشین پرداختن به عمق روابط انسانی می کند.

در فیلم به وقت شام ، دغدغه های درونی شخصیت زنِ به داعش پیوسته، به اسکرین یک تبلت و تماشای یک کنسرت راک تقلیل می یابد، نمایش قدرت ایرانیان و خشونت داعش نیز محدود به جلوه های ویژه می شود و این به معنی تلاشی برای عینی سازی همه حس ها است.

همچنین نوع بهره گیری از تکنولوژی در آثار سینمایی ایران، مخاطره صنعتی شدن افراطی و حتی آمریکایی شدن شیوه های بیان سینمایی را به شکل جدی مطرح می کند.

به عنوان مثال، مهارت های نسل جدید، می تواند نسل قدیم را نجات دهد و به خواسته هایی که به آن دست نیافته، برساند.

در مجموع به دلیل تکیه زیاد به تکنولوژی، ممکن است برخی مفاهیم ارزشی مورد اغفال قرار گیرد و تکنیک ها جایگزین ارزش ها و عواطف شود.

جشنواره سی و ششم نشان می دهد که گویا سیطره ابزار در سینمای ایران در حال بسط و گسترش روزافزون است.

** 6- آینده، امید، و رویا مجموع فیلم های جشنواره فجر 96 فاقد رویا و فانتزی هستند.

در این فیلم ها اغلب شاهد آسیب ها و مسائل اجتماعی هستیم که در سبک و سیاقی عریان و در قالب نوعی رئالیسم بسیار تلخ، کور و بی انتها ارائه شده اند.

در دل این رئالیسم خام، چندان آینده روشنی ترسیم نمی شود.

نبود ما یی که دارای وحدت هویت باشد و بتواند برای خود آینده روشنی را ایجاد کند، مولفه غالب فیلم های جشنواره 96 است.

این فیلم ها فاقد افق هستند.

بی آیندگی ، ناامیدی و دنیای بدون فانتزی و رویا ، بر فیلم های مشاهده شده در جشنواره 96 چیره است.

** 7 - اخلاق و دین مشاهده و بررسی فیلم های جشنواره سی و ششم، نمایان گر حضور اندک مناسک و نمادهای دینی است(هدف، تنها توصیف است و به معنای تاکید بر حضور مناسک دینی در آثار سینمایی نیست).

دین پشتوانه اخلاق اجتماعی نیست و در استدلال ها، نظام های گفتمانی و.

اساسا حضور دین دیده نمی شود.

اغتشاش ارزشی موجود در فیلم ها به نحوی است که ارزش مشخصی برای داوری نداریم و تنها شاهد نوعی عقل متوسط رایج/Common Sense به عنوان یک نظام اخلاقی تصویب شده در سینما هستیم.

به عنوان مثال در فیلم لاتاری، ایراد گرفتن امیرعلی از آرایش و پوشش نوشین و نیز تلاش امیرعلی برای انتقام گیری، بدون پشتوانه دینی است.

به عبارت دیگر، توجیه کننده رفتار و استدلال ها نه نظام ارزشی دینی یا حتی نوعی اخلاق سکولار، بلکه تنها عقل متوسط رایج است.

** 8- گسست نسلیگسست نسلی، مفهومی تخصصی در علوم اجتماعی است که به شکل سطحی و کم عمقی در فیلم های جشنواره مطرح می شود و در آن گسست نسلی محدود به تعارض پدر و مادرها به عنوان نسل گذشته با فرزندان به عنوان نسل آینده بازنمایی می شوند.

در فیلم های فجر 96، شاهد تمایزی میان گسست نسلی و تفاوت نسلی نیستیم و تغییرات فرانسلی نیز نادیده انگاشته می شود.

این در حالی است که مطالعات تجربی جامعه شناختی حاکی از این است که در ایران شاهد گسست نسلی نیستیم بلکه در اینجا با تفاوت نسلی هستیم.

اما در فیلم های مورد بررسی، اولا تفاوت به گسست تعبیر شده است و ثانیا، وزن این تفاوت و تعارض نسلی بیش تر از آن چیزی است که مطالعات تجربی مدعی آن هستند و ثالثا، گسست نسلی در ایران به گونه ای تصویر شده است که گویی فقط جامعه ایران درگیر این مسئله است و این در حالی که است تفاوت نسلی امری طبیعی و نشان گر تحرّک اجتماعی است.

چنین برخورد سطحی با مسئله گسست نسلی را می توان در فیلم هایی مثل لاتاری، چهارراه استانبول، به وقت شام، جشن دلتنگی و امیر مشاهده کرد که در همه آنها، از قضا، نسل قبل به دلیل گسست نسلی استیضاح می شود.

** 9- قانون قانون در فیلم های جشنواره سی و ششم، نه به عنوان متن ، بلکه به عنوان موضوعی اغلب در حاشیه نمایش داده می شود.

قانون، گره گشا و حلال مشکلات شخصیت های فیلم ها نیست.

تنها در فیلم جاده قدیم ، قانون صرفا محترم شمرده می شود و در فیلم عرق سرد تلاش ها معطوف به تغییر یک قانون ناعادلانه است.

در سایر فیلم ها به دلیل در حاشیه بودن قانون و یا ناکارآمدی آن، شخصیت های فیلم ها، شخصاً به دنبال حل مشکلات می روند.

چنین امری انتقام گیری و خودسری را با شخصیت ها همراه می کند.

از آنجایی که این شخصیت ها اغلب شخصیت های اصلی یا قهرمانان فیلم های یادشده هستند، در غیاب الگوها و آرمان ها، انتقام گیری و خودسری به کُنش مرسوم و رایج در اغلب این فیلم ها بدل می شود.

انتقام گیری در لاتاری ، برخورد نامناسب با اسماعیل در فیلم مصادره و مجبور شدن وی به مهاجرت، فریب پلیس به عنوان نماینده قانون در فیلم سوءتفاهم و مواردی از این دست، نمونه هایی از ناکارآمدی و در حاشیه بودن قانون در این فیلم ها را بازنمایی می کند.

**10- عقلانیت و پیشرفت پیشرفت یکی از شعارهای اصلی دولت دوازدهم بوده است.

در مجموع در فیلم های بخش مسابقه جشنواره فجر 96، غیاب رویا به غیاب الگوهایی از و برای پیشرفت بدل شده است.

به همین دلیل، اساسا پرسشی از توسعه و پیشرفت در آنها مطرح نمی شود.

به سازوکارها و مناسبات معطوف به توسعه و پیشرفت توجه چندانی نمی شود.

این امر اساسا بیش از هر چیزی برآمده از بی مساله بودن فیلم های جشنواره فیلم فجر 96 در مواجهه با اقتصاد - سیاسی ایران معاصر است.

از قضا همین بی مساله بودن و عدم وجود نقادانه تحلیلی در این آثار است که درنهایت آنها را به جای طرح پرسش از عقلانیت و پیشرفت به غُرزدن های مداوم و پرخاشگری شخصیت ها سوق می دهد؛ شخصیت هایی که به جای راه حل و ارائه نقدهای همدلانه یا در دام شعارزدگی می افتد یا درنهایت با سیاست زدگی تام و تمام با مسائل در قالب هجو مواجه می شوند.

به شکل عینی، در دل این چارچوب کلان است که نمایی از کارخانه، تولید کالا، پیشرفت صنعتی و علمی در این فیلم ها تقریبا غایبِ مطلق هستند.

مکان وقوع داستان هیچ یک از فیلم های بخش مسابقه با تولید ارتباطی ندارد(جز فیلم مغزهای کوچک زنگ زده که شاهد محل تولید مواد مخدر هستیم).

جامعه تصویر شده در این فیلم ها، جامعه ای ایستا، بدون پیشرفت، فاقد الگوهای عقلانی لازم برای نیل به آینده روشن است.

**11- امنیت و آزادیدر فیلم های بخش مسابقه جشنواره فجر 96، مفهوم آزادی بیش از هر چیزی به آزادی اجتماعی محدود شده است.

تقریباً در هیچ فیلمی موضوع آزادی سیاسی مطرح نمی شود و اساسا موقعیتی که آزادی در آن معنا پیدا کند به مخاطب ارائه نمی شود.

حوزه آزادی های اجتماعی، همواره عواملی مانند جبر اقتصادی ، عرف ، قانون و مواردی از این دست مانع تحقق چنین نوعی از آزادی می شود.

به عنوان مثال در فیلم لاتاری، جبر اقتصادی دنیای کوچک، ساده و امیدوار امیرعلی و نوشین را تخریب می کند.

در فیلم مغزهای کوچک زنگ زده و دارکوب نیز محدودیت های اقتصادی بدون ارجاع به علل ساختاری آن برجسته هستند.

در فیلم های جاده قدیم و همچنین عرق سرد، عرف و قانون محدودیت هایی پیش روی شخصیت های اصلی داستان ها قرار می دهند.

همانطور که در بخش جامعه شرح داده شد، به دلیل ارائه تصویری پر از تنش و رو به اضمحلال از جامعه ایران، ناامنی در اکثر فیلم های جشنواره سی و ‍ششم تبدیل به مسئله ای بنیادین شده بود.

ناامنی روانی، ناامنی اقتصادی، ناامنی اجتماعی و همچنین ناامنی خانوادگی در فیلم هایی چون جاده قدیم، لاتاری، چهارراه استانبول، جشن دلتنگی، عرق سرد، شعله ور، بمب، مغزهای کوچک زنگ زده، و دارکوب در مرکز روایت قرار دارند.

با روایت هایی که از بحران و ناامنی شروع می شود و در آن ادامه می یابد اما خروجی از آن ها تصویر نمی کند.

بنابراین چون مفهومی به نام آرامش در فضای فیلم ها قابل مشاهده نیست، مطالبه امنیت در حوزه های مختلف برجسته می شود.

**12- ما /هویت ملی تصویر روشن و مشخصی از نوعی هویت متحد - البته نه به عنوان امری ایده آل و نه به عنوان امر فعلیت یافته در زندگی اکنون و روزمره شخصیت های اصلی فیلم ها - قابل مشاهده نیست.

بنابراین تفاهمی درباره وضع موجود ارائه نمی شود.

دقیقا بر همین اساس است که فرار در اشکال گوناگون آن (سفر، سیگار، مهاجرت، پناهندگی و خشونت) به عنوان راه حل توسط شخصیت ها انتخاب می شود.

گویی در فیلم های ارائه شده در جشنواره سی و ششم الگویی جمعی برای مواجهه با مسائل و مشکلات وجود ندارد که با ارجاع به آن بتوان راه حل هایی از منظر جمعی و مورد قبول برای مخاطبان ارائه داد.

فیلم ها چندان تلاشی نیز برای برساخت سینمایی چنین چارچوبی از خود ارائه نمی دهند.

عدم وجود نوعی تعلق ملی ، جلوه ای دیگر در غیاب چنین ما ی جمعی و ملّی است.

به عنوان مثال در فیلم عرق سرد، قهرمان اصلی تیم ملی فوتسال ایران، به اصرار سرپرست تیم، پرچم ایران را بر دوش خود می اندازد ولی به دنبال حضور در اسپانیا برای ادامه زندگی و فعالیت ورزشی خود است.

در فیلم جشن دلتنگی و همچنین اطاق تاریک و امیر، آمال شخصیت های اصلی نه در چارچوب مرزهای ملّی که در مهاجرت، فرار از ایران، و در جایی ورای مرزهای ملی ترسیم می شود.

**13- آسیب های اجتماعی سینمای جشنواره سی و ششم، سینمای جامعه آسیب زده است.

آسیب های اجتماعی بیش از هر چیزی در مرکز روایت ها قرار دارند.

اما در عین حال، راه ها و روش های مناسب، مقبول و اجتماعاً پذیرفته شده ای برای مواجهه با آسیب های اجتماعی به مخاطب ارائه نمی شود.

آسیب ها و مسائل اجتماعی بیش از هر چیزی به اعتیاد و فقر و فحشاء فرو کاسته شده است.

عموما این طبقات اقتصادی پایین هستند که مبتلا به چنین آسیب هایی تصویر می شوند.

در واقع، سینمای جشنواره سی وششم چندان توجهی به ارائه نگاهی جامع و انسانی به سایر ابعاد زندگی اشخاص گرفتار آسیب های اجتماعی از خود نشان نمی دهد و از این رو، در بیشتر مواردی که با موضوعی مربوط به آسیب های اجتماعی سروکار داریم روایت ها و درام ها به نوعی سیاه نمایی نزدیک تر می شود تا بازنمایی وضعیتی که امکان و توان های فردی و اجتماعی برای خروج از دایره چنین آسیب هایی به مخاطب ارائه شود.


کلید واژه ها: سینمای ایران - جشنواره - ایران - سینما - فیلم - جشنواره فیلم - مسابقه سینمای ایران - تصویر - مرکز بررسی های استراتژیک - جشنواره فیلم فجر - ریاست جمهوری - کارنامه - گزارش - مسابقه - کشور - تصویری - جمهوری - نشان - دولت تدبیر و امید - حمایت - برگزار - تدبیر و امید - جشنواره فجر - ایرنا - چهارشنبه - امید - هنرمندان - نقد فیلم - مسئولان - برنامه

آخرین اخبار سرویس:
/ در سینما و تئاتر چه خبر است؟/

سکانس هایی از فیلم هیس! دخترها فریاد نمی زنند

فیلم/ صدایی که خبرنگار بی بی سی را ترساند

مستندی که به فضای غیر رسمی نزدیک شده است

همه ی آنچه اصغر فرهادی در پرتغال گفت

ساخت مجسمه شکلاتی از مسی + فیلم

اتمام داوری آثار جشنواره بین المللی حقوق بشر آمریکایی

فیلم/ گاف ها و تمارض های رونالدو/ از گل نزدن دروازه خالی تا سوتی های خنده دار

جوابیه همراه اول به مخاطب تابناک

سریال شهید بهشتی در مرحله تحقیق و پژوهش+فیلم

خارجی ها از جشنواره فیلم کوتاه تهران استقبال کردند

پیش بینی جالب آقای بازیگر برای بازی امشب ایران و پرتغال

آغاز مرحله اول بازبینی هشتمین جشنواره تئاتر استانی در البرز

جشنواره ملی تمشک در نکا

جواد یساری: ورشکست شدم، رفتم به سراغ خوانندگی

تیر آرت می تواند الگوی کارگروهی موفق گالری های تهران در هنر معاصر باشد

آغاز مرحله اول بازبینی هشتمین جشنواره تئاتر استانی در البرز

مرمت و ساماندهی بقعه تاریخی پیر نجم الدین در سمنان

فصل پنجم سریال پولدارک هم ساخته می شود

اکران 3 فیلم از این هفته | قرارداد تنگه ابوقریب بسته شد

گزارش ویدئویی فارس فیلم/ بازاریان کرکره مغازه هایشان را پایین کشیدند

اعطای جایزه های تحصیلی به دانشجویان برتر

مرمت و ساماندهی بقعه تاریخی پیر نجم الدین در سمنان

نمایش افتتاحیه «خاله قورباغه» برگزار شد/آغاز اکران از چهارشنبه

به تئاتر به چشم شغل ممنوعه نگاه می شود!

نمایشگاه «اولین شاهنامه شیشه ای جهان» برگزار می شود

تصاویر ترانه علیدوستی و دخترش، نازنین بیاتی و غزل شاکری و مادرش در اکران خاله قورباغه

عکس هایی از چهره هانیه توسلی در 39 سالگی اش

سریال تلویزیونی شهید بهشتی تولید می شود

«کاتیوشا» بعد از «دلم می خواد» به سینما می آید

ترانه علیدوستی در اکران خاله قورباغه (+عکس)

خاطرات پرمخاطب دفاع مقدس به لبنان رسید

حرف های جالب کارگردان اسکاری درباره بازی امشب / امید اصغرفرهادی به کیروش و تیم ملی

امید اصغرفرهادی به کی روش و تیم ملی

نام نویسی برای حضور در جشنواره تعاونی های برتر

اتمام داوری آثار سومین جشنواره حقوق بشر آمریکایی

«این بانگ آزادی» به زودی منتشر می شود

برخی بازیگران بی وزنی را جلوی دوربین تجربه کردند

صنایع دستی، معرف هویت فرهنگی کشور است

تفاهمنامه ترجمه آثار ادبی ایران و مالزی امضا شد

پسر کوچولو و ماشین هایش راهی بازار نشر می شوند

اجرای «تئاتر قجری»

بزرگترین جایزه بالیوود برای بازیگر فقید

جشنواره سلامت، فرصتی برای ترویج سینمای بدون دخانیات

نقاشی چهره کریستیانو رونالدو با مداد رنگی + فیلم

اکران افتتاحیه خاله قورباغه با امید به ایجاد فضای جدید در سینمای کودک

برپایی کنسرت «چند شب سه تار» در تالار رودکی

نصب کاتیوشا در سینماها

اکران فیلم جدید احمد مهرانفر و میترا حجار

برگزاری جشنواره مونولوگ توسط خانه نمایش مهرگان

پشت صحنه «زندانی ها» +عکس

جشنواره ملی مهدویت فراخوان داد   

به «دلاک ها» به چشم شغل ممنوعه نگاه می شود!

ارسال بیش از دو هزار اثر به دبیرخانه جشنواره شعر رضوی/وفاداری حضرت معصومه، وجه تسمیه نامگذاری دهه کرامت

مریم معصومی با تیپی متفاوت در اکران فیلم «به وقت خماری»

انتشار کتابهای خواهر خورشید و گوهر نهفته

تصویر خندان «ترانه علیدوستی» همراه با دخترش/عکس

گروه هفت روی صحنه می رود/ طنین قطعه با تو می مونم در بندرعباس

مرگ ناگوار و تلخ تازه داماد گیلانی هنگام گرفتن سلفی با نوعروسش

کارگردانی که رمانی با موضوع داعش نوشته

«بچه های آسمان» به جای «رامین آلدو» به سینما می آید

کنکوری ها بخوانند/ «فرصت برابر» را از دست ندهید

24 تیرماه؛ زمان آغاز برنامه های دهه کرامت با محوریت ایجاد نشاط اسلامی

«بازدم» بر پرده سینماهای هنر و تجربه

5 هزار اثر خارجی متقاضی حضور در جشنواره فیلم کوتاه هستند

رییس دهمین جشن سینمای مستند انتخاب شد

3 فیلم سینمایی از چهارشنبه اکران می شود

«سرگذشت سرباز سال 1813»چاپ شد

اتمام داوری آثار سومین جشنواره بین المللی حقوق بشر آمریکایی

اکران «کاتیوشا» بعد از «دلم می خواد»

خانه شعر به شرکت نوسازی عباس آباد واگذار شد

سه فیلم جدید از چهارشنبه اکران می شود

برپایی کنسرت خواننده مشهور پاپ بعد از 2 سال

تازه ترین خبرها از سریال ضدآمریکایی «نفوذ»/تصاویر

امضاء تفاهم نامه ترجمه آثار ادبی ایران و مالزی

«فرشته نگهبان» یادمانی برای قهرمانان پلاسکو

پیوست فرهنگی، هنری برای صنایع و معادن

«خانه ی پزشک» داستانی از «آن بیتی»

آغاز طرح سنجش سلامت 90 هزار نوآموز اصفهانی+فیلم

«رژه ی کور» با یاد صدرالدین شجره روی صحنه رفت

بلیت کنسرت 20 تیرماه شهرام شکوهی به پایان رسید

هنرمند بادگیر ها رخ در نقاب خاک کشید

زمان آزمونها و پروژه های عملی رشته های هنری ارشد

طولانی ترین سریال ها کدامند؟

دندان عقل چگونه کشیده می شود؟ (+فیلم)

اکران "بازدم" با بازی لیندا کیانی از 13 تیر

آخرین وضعیت جسمانی عمو قناد از زبان خودش

خانه تئاتر شیراز، مجری جشنواره بهار نمایش شد

خریداری یک میلیارد و 100 میلیون ریال کتاب از مولفان هرمزگانی

اکران «بازدم» در گروه هنر و تجربه

مراسم ترحیم صدرالدین شجره برگزار شد

«نیرنگ اورنگ» با بازی کنگرانی به صحنه سنگلج می رود

هنرمندان متولد امروز/ از هدیه تهرانی تا پوریا پورسرخ

گشت و گذار در شهر سارانسک محل برگزاری بازی ایران و پرتغال + فیلم

آثار سومین جشنواره حقوق بشر آمریکایی داوری شد

فیلم کوتاه برمی گردم در انجمن سینمای جوانان انزلی تولید شد

نمایشگاه بین المللی قرآن کریم دارای دبیرخانه دایمی شد

هنرمند مجسمه ساز و سازنده ماکت بادگیرهای هرمزگان درگذشت

پیش بینی جالب آقای بازیگر برای بازی امشب ایران و پرتغال

ورود کانگورو و توقف مسابقه فوتبال در استرالیا + فیلم

گزارش مرکز استراتژیک ریاست جمهوری از جشنواره فیلم

گزارش مرکز استراتژیک ریاست جمهوری از جشنواره فیلم