مطالب مرتبط:
از شیروانی جعبه مخابرات تا پرت کردن دختر معترض
برخورد مامور پلیس با دختر معترض به حجاب قانونی بود؟
کسانی که شعار «نه غزه، نه لبنان» سر می دادند چرا این روز ها ساکتند؟
بهتر بود پیشنهادات احمدی نژاد قبل از بازداشت دوستانش مطرح می شد / آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا؟!
مسجدی که کتابخانه ندارد، اما کتاب و طاقچه چرا
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 6 اسفند 1396 ساعت 01:462018-02-24ورزشي

چرا همه معترض هستیم؟


حاتمی کیا روی سن اختتامیه جشنواره فجر می رود و اعتراض می کند.

علی کریمی روبه روی دوربین برنامه 90 می نشیند و اعتراض می کند.

- به دنبال ریشه های مطالبه گری مردم در میزگردی با حضور صادق زیباکلام و محمدرضا زائری چرا همه معترض هستیم؟ اجتماع > اجتماعی - دانیال ابوالحسن معمار:حاتمی کیا روی سن اختتامیه جشنواره فجر می رود و اعتراض می کند.

علی کریمی روبه روی دوربین برنامه 90 می نشیند و اعتراض می کند.

مردم به خیابان می آیند و نسبت به گرانی اعتراض می کنند.

نماینده مجلس پشت تریبون می رود و به دولت اعتراض می کند.

دولت به بخش های دیگر نظام معترض است.

صفحه های مجازی هر روز پر می شود از این اعتراضات و مطالبات و خواسته ها.

خب، چه اتفاقی افتاده است؟ مطالبه گرتر شده ایم.

این گزاره ای است که این روزها بیشتر می شنویم و می بینیم.

خب، طبیعی است گاهی این مطالبه گری ها به اعتراض هم کشیده شود.

اما این مطالبه گری خوب است یا بد؟ اینکه به اعتراض کشیده شود خوب است یا بد؟ اصلا ما فرهنگ مطالبه گری را داریم؟ خب معلوم است که کلیه رفتارهای ما، از همین فرهنگ ناشی می شود.

اینکه چطور فکر می کنیم، احساس می کنیم، هنجارها و ارزش ها و باورهای ما چه هستند، نگاه مان به اطراف و جامعه و دیگران و.

همه و همه از همین فرهنگ ناشی می شود.

اما فرهنگ مطالبه گری مان درست است یا غلط؟ پاسخگویی به این سؤال ها بهانه ای شد تا با صادق زیباکلام و حجت الاسلام والمسلیمن محمدرضا زائری" دور یک میز بنشینیم.

زیباکلام، انگشت اتهام را بیشتر به سوی مسئولان گرفت و گفت که در میان آنها باید به دنبال مقصر معترض شدن مردم باشیم.

اما زائری معتقد است که بخشی از اعتراض ها بحق است و بخشی دیگر از توقعات زیاد برخی از همین معترضان ناشی می شود؛ آنهایی که واقعیت ها را نمی بینند.

زیباکلام و زائری آنقدر شناخته شده هستند که نیاز به معرفی نداشته باشند؛ یکی دکتری علوم سیاسی از دانشگاه برادفورد انگلیس دارد و دیگری دکتری علوم ادیان از دانشگاه قدیس یوسف لبنان.

یکی ساعت 4صبح از بیروت به تهران می رسد و یکراست برای این میزگرد به همشهری می آید و دیگری مثل همیشه از پشت میزهای دانشگاه و در فاصله بین دو کلاس، خودش را به ما می رساند تا حرف های جنجالی بزند.

روز میزگرد، یک روز بارانی است؛ درست همان موقع که خیلی ها در ترافیک گره خورده یک روز بارانی گیر افتاده اند و شاید دارند به زمین و زمان به خاطر این ترافیک لعنتی ناسزا می گویند.

ما دور یک میز نشسته ایم و دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که چرا برای هر چیزی به زمین و زمان معترض می شویم؟ در چند ماه گذشته بیشتر شاهد مطالبه گری و اعتراضات مردمی بوده ایم؛ حالا یا به شکل گروهی یا به صورت فردی؛ از صحبت های اعتراضی حاتمی کیا در اختتامیه جشنواره و حرف های علی کریمی در برنامه90 بگیرید تا همین ماجرای دختران خیابان انقلاب و تجمع های مطالبه گرانه دی ماه و.

.

فکر می کنید چرا این مطالبه گری که گاهی منجر به اعتراض می شود در مردم ما بیشتر شده است؟ زیباکلام: ما یک سری مشکلات و معضلات اساسی و بنیادی داریم؛ نوری هم در انتهای تونل نیست؛ بنابراین طبیعی است که گله، شکایت و انتقاد، زیاد باشد.

نکته دوم این است که همه کاره در ایران، حکومت است؛ یعنی در ایران اگر بیکار هستید، از حکومت انتظار دارید که شما را سر کار بگذارد؛ اگر ماشین تان در دست انداز بیفتد، به شهرداری ناسزا می گویید؛ اگر بی احتیاطی کنید و دزد چیزی از شما سرقت کند، می گویید که عرضه برقراری امنیت را نداشتند؛ همه چیز را از حکومت انتظار دارند.

البته این تفکر، در کشور ما طبیعی هم هست؛ چون همه چیز دست حکومت است؛ اقتصاد و سیاست دست حکومت است.

در طول تاریخ یعنی از زمان مدرنیته به این سو، حکومت در ایران همه کاره و فعال مایشاء بوده است.

خب، حالا که نابسامانی ها خیلی زیاد شده، حجم مطالبات، شکایات، نارضایتی ها و اعتراضات هم خیلی بالا رفته است.

جالب اینجاست که برخی از حکومتی ها هم معترض هستند.

زیباکلام: بله همین طور است.

آقای حاتمی کیا که می گوید افتخار می کند که برای این نظام فیلم می سازد و فیلمساز حکومتی است، شکایت می کند؛ آقای رییس جمهور، وزیر، نماینده مجلس، استاد دانشگاه و.

هم شکایت می کنند؛ رییس قوه قضاییه هم از اینکه انتظارش بیشتر از اینهاست، سخن می گوید؛ رییس رادیو و تلویزیون هم انتظار حمایت بیشتر از سوی دولت دارد.

خب، این راه حل خوبی برای فرار از پاسخگویی هم هست.

این طور نیست؟ زیباکلام: بله.

همه دارند شکایت و اعتراض می کنند و چون همه دارند شکایت می کنند یک جورهایی باعث سلب تکلیف و سلب مسئولیت هم می شود.

دولت به مجلس اعتراض می کند و مجلس به دولت؛ هیچ کدام هم پاسخگو نیستند.

در واقع هرکس تریبون به دست می آورد، شروع به اعتراض و شکایت کردن می کند.

و دامنه این اعتراضات به داخل مردم کشیده می شود.

زیباکلام: علی کریمی که یکی از چهره های سرشناس فوتبال ایران بوده، شکایت می کند؛ آقای حاتمی کیا که فیلمساز نظام است شکایت می کند و مردم هم بالطبع اعتراض خواهند کرد.

اما نکته دیگری که باید به آن اشاره کنم فقدان پاسخگویی است.

یک سری اتفاقات افتاده که بسیار هولناک و تکان دهنده است اما معلوم نیست مسئولیتش با کیست! به ما گفته می شود که 5منطقه بزرگ کشور در آینده نزدیک با خشکسالی مواجه می شوند و آب ندارند؛ به ما گفته می شود در قسمت هایی از ایران زمین فرونشست می کند چون آب خیلی برداشت شده و زمین به دلیل خشکی فرومی رود؛ دریاچه ارومیه خشک شده یا به زودی خشک خواهد شد! چه کسی باید برای این چیزها پاسخگو باشد؟اینکه معضل کم آبی داریم و نباید از منابع زیرزمینی مان استفاده می کردیم ولی کردیم، مسئولیتش با کیست و چه کسی باید به فکر 10تا 30سال آینده می بود؟ یکی از بزرگ ترین ویژگی های برخی مسئولان (اعم از اصلاح طلب، اصولگرا، معتدل، تندرو، کندرو، متدین و غیرمتدین) این است که به فکر 10یا 20سال آینده ایران نیستند.

به نظرم اینها باعث شده که همه معترض و شاکی باشند.

خب، آقای زائری! دکتر زیباکلام صراحتا مقصر بیشترشدن مطالبات و اعتراضات مردمی را مسئولان می داند؛ شما هم با ایشان هم نظرید؟ زائری: اگر اجازه دهید از همین بخش آخر فرمایش آقای دکتر شروع می کنم که به نظرم خیلی نکته عمیق و قابل تاملی است و آن بحث توجه به آینده است که ناشی از احساس مسئولیت می شود.

برای هر یک از ما 50سال آینده ایران چقدر مهم است؟ به نظرم این یک سؤال جدی است.

از من تا آقای دکتر تا شما، تا خواننده روزنامه و امام جمعه موقت تهران باید بگوییم که چقدر به 50سال آینده ایران فکر می کنیم و چقدر برایمان دغدغه است! به نظرم این خودش می تواند یک مقدار ما را به یک نگاه واقع بینانه هدایت کند.

همه جای دنیا دارند زندگی می کنند و همه جای دنیا با مشکلاتی مواجهند و همه جای دنیا راه حل هایی برای رفع مشکلات شان پیدا کرده اند.

فکر می کنم ما به دلیل آثار و عوارض آرمانگرایی طبیعی اوایل انقلاب و ابتدای تشکیل جمهوری اسلامی هنوز خیلی پاهایمان روی زمین نیست؛ فرقی هم نمی کند؛ راست و چپ و حزب اللهی و غیرحزب اللهی؛ آن آرمانگرای حزب اللهی همین موضع را دارد، ضدانقلابی هم که می خواهد کل حکومت ساقط شود، باز همین موضع را دارد؛ یعنی دو طرف به جای اینکه روی واقعیت عینی تمرکز داشته باشند از خیالات، توهمات و ذهنیات خود حرف می زنند.

نخستین مسئله به نظرم این است که چون ذهنیات شان با واقعیات تطبیق نمی کند، اعتراض می کنند.

همه ما یک دیکتاتورهایی در درونمان داریم.

این دیکتاتور می گوید که الان فقط باید همان اتفاق بیفتد که من می خواهم و اگر این طور نشود، اعتراض خواهد کرد.

اما نکته دوم من این است که اگر بخواهیم تحلیلی عالمانه و دقیق داشته باشیم باید جنس این مطالبات و اعتراضات را از هم تفکیک کنیم.

اگر بخواهیم همه اینها را با هم ببینیم، به نتیجه نمی رسیم.

بخشی از این اعتراضات واقعیت دارد؛ حق طبیعی است و باید پذیرفت؛ مطالبه ای است که اتفاقا ناشی از حق طرف است؛ آنجا که ناشی از تبعیض است، آنجا که ناشی از ظلم است، آنجا که ناشی از خطای غیرقابل اغماض است.

وقتی من یک نفر را که صلاحیت ندارد در یک پستی به کار گماردم، طبیعی است که نیروهای زیردستی که خودشان را اصلح می دانند احساس نارضایتی کنند.

پس به نظرم آنجا که اعتراض، بحق و درست است ـ به ظلم، پارتی بازی، اجحاف، خطای مدیریتی و امثالهم ـ باید آن را به رسمیت شناخت، حق داد و پذیرفت.

اما یک جنس دیگری از اعتراضات هست که بیشتر ناشی از ندانستن واقعیت ها و آرمانگرایی های غیرقابل توجیه است؛ مثلا فرض کنید کسی که در ترافیک مانده و شروع به فحاشی به در و دیوار می کند باید بداند که ترافیک، همه جای دنیا هست.

باران یا برف باریده و مشکلاتی را سبب شده که در کشورهای دیگر هم اتفاق افتاده است.

پروازی تأخیر دارد و معمولا همه فکر می کنیم که این تأخیر فقط مال ماست و هیچ جای دیگر دنیا این طور نیست؛ لذا به محض تأخیر در پرواز شروع به ناسزاگویی می کنیم.

به نظرم بخشی از این اعتراضات، قابل توجیه نیست و شکوه ها و گلایه هایی است که ناشی از توقعات غیرمنطقی است.

جناب زائری، بخشی از مطالبات و اعتراضات را متوجه جمهوری اسلامی ندانستند و آن را به نادانی نسبت به واقعیت ها و آرمانگرایی برخی مردم نسبت دادند؛ واقعا ما اعتراض می کنیم چون توقعات زیاد از حدی داریم؟ زیباکلام: من بخشی از حرف های جناب زائری را قبول دارم و بخشی را نه؛ مثلا مدت زیادی در انگلستان زندگی کرده ام و برف و مه را به طور مکرر در آنجا دیده ام ولی یادم نمی آید که خبر تعطیلی فرودگاه را از اخبار شنیده باشم.

در تهران با 3ساعت بارش برف، فرودگاه تعطیل و تا چند روز پرواز ها تق ولق می شود! این ناشی از یک اشکال اساسی در کار است.

3ساعت بارش برف نباید همه چیز را کن فیکون کند.

پس اشکال، توقع زیاد ما نیست؟ زیباکلام: معتقدم اشکال از اینجا به وجود آمده که مردم ما نسبت به برخی مسئولان بی اعتماد شده اند.

آنها به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه تصور و احساس می کنند که تمام مشکلات می توانسته از این کمتر باشد اما مسئولان ما به فکر نیستند.

اینجا من با آقای زائری موافق هستم منتها من مشکل را در مردم نمی بینم بلکه در مسئولان می بینم.

این یک مشکل ما بوده و مشکل دیگرمان هم اینکه سعی کرده ایم از خودمان سلب مسئولیت کنیم و انگشت اتهام را به سمت وسوی دیگران بگیریم.

این رفتار در مردم، تبعات ایجاد می کند.

زائری: آقای دکتر! اجازه بدهید کمی مصداقی تر و ملموس تر حرف بزنیم؛ مثلا همان مثالی که راجع به فرودگاه زدید.

برف آمده و راه ها بسته شده.

من همان شب ها به تهران رسیدم و در فرودگاه امام خمینی کلا پارکینگ بسته شده بود و تاکسی نبود.

زیباکلام:کرایه تاکسی یک میلیون شده بود! یعنی اتومبیلی که نرخ معمولی اش 30 تا 35هزار تومان است، یک میلیون می گرفته! این هم فروپاشی اخلاق را نشان می دهد و هم فروپاشی خیلی چیزهای دیگر را! یادتان باشد که در ماجرای 11سپتامبر، تاکسی ها مجانی مردم را جابه جا می کردند.

حالا شما هر برچسبی می خواهید به من بزنید.

زائری: من می خواهم بپرسم بالاخره شما به عنوان یک شهروند عادی نمی توانستید در اینترنت سرچ کنید که قرار است برف ببارد یا نه؟ الان مسئول پارکینگ کیست؟ مسئول بازنشدن راه ها کیست؟ الان مسئول اینکه ساک من گم شده، کیست؟ آیا من می توانم بروم از کسی سؤال کنم؟ اصلا جرأت دارم یقه کسی را بگیرم؟ زیباکلام: همان که خدمت تان عرض کردم؛ پاسخگویی وجود ندارد! اگر بشکافید و جلو بروید می رسید به اینکه پاسخگویی وجود ندارد.

یک مسئول اصلا آدم خوب، نمازشب خوان، خب خوش به حالش؛ به بهشت می رود؛ ولی برای این دنیای من چه کار می خواهد بکند؟ شما یک شهردار انتخاب کرده اید و گزینش و حراست هم تأیید کرده اند که خوب و عالی است؛ اما برای شهر می خواهد چه کار کند؟ متأسفانه وقتی می خواهیم مسئولان را منتصب کنیم،بعضی وقت ها توان اجرایی و کارایی شان را در نظر نمی گیریم و فقط و فقط حواسمان به ملاحظات امنیتی ، اطلاعاتی و جناحی است.

شما گفتید مردم در این دوران، نور امیدی نمی بینند؛ نمی دانند فردا قرار است چه اتفاقی بیفتد؛ اما ما شرایط بدتر از این هم داشته ایم! الان که از نظر امنیت در منطقه حرف اول را می زنیم.

شما زمان جنگ را حتما بهتر از من خاطرتان هست؛ آن موقع واقعا مردم نمی دانستند که فردا چه می شود و چه اتفاقی قرار است بیفتد؛ این طوری نبود؟ چرا آن موقع مطالبه و اعتراض این قدر نبود؟ زیباکلام: برای اینکه آن موقع اعتماد و احساس همبستگی وجود داشت؛ احساس اینکه مردم خودشان را با مسئولان، یکسان و یکی می دیدند و مسئولان را از خودشان می دانستند.

من واقعا بغض گلویم را می گیرد؛ چون بوده ام و همه اینها را دیده ام.

وقتی که زمان جنگ، مسجد و تکیه محل ما اعلام می کرد که مثلا هفته آینده کامیون کمک های مردمی به جبهه اعزام می شود و فراخوان کمک می داد، اگر کسی 5تا تخم مرغ داشت هر 5تا را می داد.

حالا سؤال این است:که چه بر سر این مردم آمده که وقتی می گویند اگر به این 45هزار و 500تومان نیاز ندارید برای دریافت یارانه ثبت نام نکنید، 75میلیون ثبت نام می کنند؟ ببینید! اینها چیزهایی است که فروریخته! این احساس همبستگی مردم نسبت به مسئولان هم که گفتید، بسیار مهم است.

سهم این عدم همبستگی در افزایش مطالبات و اعتراضات چقدر است؟ زیباکلام: شما این اعتراضات دی ماه را ببینید! حالا هر تعدادی که بودند، آمدند و با بغض و کینه ای که داشتند مسائلی را مطرح کردند.

شما چند تا برنامه در صداوسیما و نمازجمعه و دانشگاه تهران و روزنامه همشهری تان گذاشتید تا به این موضوع بپردازیم که علت سرخوردگی و نارضایتی دهه هفتادی ها چه بوده؟ بیاییم صادقانه بنشینیم و بحث کنیم.

این کار را نکردید.

بغض و کینه را بیشتر کردید؛ درحالی که می توانستید با آنها حرف بزنید.

من مخالف آن شکل از اعتراضات بودم.

در مقاله ای که نوشتم گفتم پسرانم، دخترانم، خواهرانم و برادرانم می توانم دردتان را بفهمم ولی با روش تان موافق نیستم.

موافق نیستم یعنی اینکه اعتراض نکنید، مطالبه گر نباشید ؟ زیباکلام: گفتم من این شیوه را نمی پسندم؛ نگفتم اعتراض نکنید.

گفتم این شیوه ما را به جایی نمی رساند ولی دردتان را می توانم بفهمم.

این خیلی فرق می کند تا اینکه من به شما بگویم تو آلت دست هستی ؛ یعنی توهین هم بکنم! دارم می گویم دردی را که تو را ساعت 10شب در الیگودرز و نجف آباد به خیابان آورده، می توانم بفهمم ولی راهش این نیست که به ساختمان فرمانداری حمله کنیم بلکه باید شکل دیگری جلو برویم و اعتراضات مان را نشان دهیم.

به هرحال ما اساسا شیوه برخوردمان نسبت به نارضایتی، اعتراضات و دلخوری ها درست نیست؛ یا می خواهیم بگوییم اصلا مشکل و مسئله ای وجود ندارد یا اینکه گردن دیگران می اندازیم.

زائری: الان در صحبت ها چند محور مطرح شد که به طور طبیعی به هم وابسته اند.

می خواهم به نکته دیگری اشاره کنم و اینکه ما خیلی التزام به قانون و ضوابط قانونی نداریم.

بله مشکل اینجاست که این التزام وجود ندارد.

حجاب در این کشور یک قانون است.

کسی که در خیابان انقلاب روسری اش را برمی دارد این قانون را قبول نکرده! زائری: بله ولی این به نظرم دوطرفه است؛ هم آن نوجوان و جوان دهه هفتادی که بی قانونی می کند مقصر است و هم بزرگ تر دهه40 و 50 و شصتی که مسئولیتی در مقابل قانون داشته و خودش را پاسخگو به قانون نمی داند.

اگر التزام به قانون به وجود آمد، اتفاقی که می افتد این است که جنبه های تخصصی مسئولیت ها تقسیم می شود؛ کسی در کار کس دیگر دخالت نمی کند.

اگر این اتفاق افتاد پاسخگویی تبدیل به ارزش می شود و هر کسی در حوزه خودش پاسخ می دهد.

من مسئول برف بوده ام، قرار است که جواب برف را بدهم؛ قرار نیست که حرف دیگری بزنم؛ قرار نیست کوتاهی خودم را طور دیگری جبران کنم و مرگ بر آمریکا و مرگ بر انگلیس بگویم! خب، مرگ بر آمریکا و مرگ بر انگلیس قبول ولی مسئولیت تو این بوده که باید آمدن برف را مراقبت می کردی.

چرا نکردی؟ به نظرم اگر پاسخگویی اتفاق بیفتد، اعتماد به وجود می آید و اگر اعتماد به وجود آمد، آن وقت مردم مشارکت می کنند.

به یاد دارم که اوایل انقلاب در خیابان پاستور یکی از ماشین های مسئولان به یک کودک برخورد کرد.

بچه جلوی چشم پدرش زیر ماشین رفت.

محافظان که خواستند پیاده شوند، این پدر که اصلا نمی دانست مسئولی در ماشین هست یا نیست یا آن مسئول، چه کسی است، فقط به صرف اینکه این ماشین مال یکی از مسئولان است و در آن ایام هم ترورها و خطرات منافقان شایع بود، به محافظان گفت که سریع بروید و معطل نشوید؛ من خودم بچه را به بیمارستان می برم؛ بروید خطرناک است؛ نکند خدای ناکرده حادثه ای اتفاق بیفتد! این پدر بعد از 30سال، 35سال به جایی می رسد که در ایام زلزله کرمانشاه، بازنشسته آموزش وپرورش حدودا 70ساله در چشم های من خیره شد و دست مرا گرفت و گفت: قول می دهی؟ مطمئن هستی که به دست زلزله زدگان می رسد؟ .

هیچ وقت من این حس را یادم نمی رود و هیچ وقت نگاه این پیرمرد را فراموش نمی کنم.

پاسخ شما چیست؟ واقعا چطور به اینجا رسیده ایم؟ زائری: تعبیری از امیرالمومنین(ع) با این مضمون وجود دارد که مسئول در جامعه اسلامی باید وضعی مثل بقیه مردم داشته باشد؛ آن وقت است که دیگر به فقیر فشار نمی آید.

طرف می بیند که برای جهیزیه دخترش مانده اما به خودش می گوید که طوری نیست؛ خانه امام جمعه هم سر کوچه است و او هم برای تأمین جهیزیه دخترش گیر دارد .

نگاه می کند که فرزندش بیکار است اما می گوید که طوری نیست؛ استاندار هم کوچه پایینی زندگی می کند و او هم فرزند بیکار دارد .

اما وقتی در همین جمهوری اسلامی بعد از 40سال آقایی که وزیر کابینه است و تمام این مدت هم مسئولیت داشته، اموالش حدودا هزار میلیارد تومان بلکه بالاتر است، کارمند از خودش می پرسد که در طول این 35سال من کارمند بوده ام و این آقا هم کارمند بوده؛ فوقش مدیر بوده و حقوق صددرصد بیشتر از من دریافت می کرده است؛ هزار میلیارد تومان را در دوران مسئولیتش از کجا آورده؟! .

نه کسی می تواند بپرسد و نه کسی احساس وظیفه می کند که پاسخ دهد.

این سؤالات و ابهامات متراکم است که روی هم انباشته می شود و وقتی طرف هیچ آینده ای در مقابل خودش نمی بیند، در خیابان اعتراض می کند.

شکل مطالبه گری و اعتراض چطور؟ شما هم مثل دکتر زیباکلام با این شیوه ای که اتفاق افتاد، مخالفید؟ زائری: چه مخالف باشیم، چه موافق، باید بپذیریم که هیچ شکل دیگری برای اعتراض وجود ندارد.

به محض کوچک ترین اعتراض برچسب می زنیم.

در اینکه عده ای از این اعتراضات سوء استفاده می کنند تردیدی ندارم.

البته این در همه جای دنیا هم هست.

از شلوغی خیابان استفاده می کند و به دزدی خودش می پردازد یا دنبال مسئله سیاسی اند، اما اینکه بیاییم و برچسب بزنیم که هرکسی کوچک ترین اعتراضی کند با بیگانه ارتباط دارد، اشتباه است.

این فضا را خراب می کند و نهایتا مشارکت را از بین می برد.

در این شرایط یا فرد دچار بی اعتنایی می شود یا اگر هم بخواهد مشارکت داشته باشد، بی اعتنا نباشد و احساس مسئولیت کند، ناچار است که اعتراض خود را به نحوی دیگر نشان دهد.

یک موضوع در آغاز صحبت ها مطرح شد؛ اینکه خیلی از ما در درونمان یک دیکتاتور داریم.

این دیکتاتور درون، مخصوصا این روزها در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی بیشتر خودنمایی می کند.

کافی است کسی یا حرفی مورد قبول این دیکتاتور نباشد، آن وقت شروع می کنیم به اعتراض و فحاشی کردن و ناسزاگفتن.

حاتمی کیا حرفی زده، حالا چون من با آن مخالفم، مجازم در صفحه های مجازی شخصی خودم هر اعتراضی که خواستم به او بکنم.

زیباکلام: من کاملا چیزی که شما می گویید را با گوشت، پوست و مغز استخوانم لمس می کنم؛ یعنی فحاشی هایی که به من در فضای مجازی می شود واقعا غم انگیز است.

خب، می خواهم بگویم که این هم یک مدل اعتراض است.

زیباکلام: بله.

من هم موضع گیری می کنم و موضع گیری هایم هم خیلی صریح و علنی است؛ مثلا در مورد همین داستان آقای حاتمی کیا موضع گیری کردم و گفتم اگر فیلمساز حکومتی بودن بد است، پس چرا شما هستید و اگر خوب است، پس چرا وقتی شما را فیلمساز حکومتی می دانند، ناراحت می شوید؟ معلوم بود از اینکه به او فیلمساز حکومتی گفته اند ناراحت شده است.

بالاخره من صادق زیباکلام، گفته ام با بندبند وجودم آدم لیبرالی هستم و از روی پرچم آمریکا و اسراییل هم رد نمی شوم؛ فیلم و عکسش هم موجود است.

آدم ها به من می گویند مزدور و خائن اما ناراحت نمی شوم چون اعتقادم است.

البته ناراحت نشدن از این اعتراض ها و فحاشی ها به معنی پذیرفتن درست بودن آنها هم نیست.

نوع واکنش ها هم مهم است.

هر روز کسانی را می بینیم که به اظهارنظر یک بازیگر، یک نویسنده، یک ورزشکار و.

واکنش نشان می دهند که تو بیخود می کنی این طور می نویسی! تو بیجا کردی این طور فکر کردی، به چه حقی این طور واکنش نشان دادی؟ و.

چرا این جوری شده ایم؟ زیباکلام: اول باید بپذیریم که وقتی یک اعتقاد و نظری داری، چوبش را هم باید بخوری؛ چک و لگدهایش را هم باید بایستی و بخوری.

ما یک سری واقعیت ها را نمی خواهیم قبول کنیم.

یکی از این واقعیت ها این است که ما جامعه توسعه نیافته هستیم و برای همین است که وقتی یک محلی به اسم تلگرام یا اینستاگرام یا فضای مجازی پیدا شده، می بینید که این همه فحاشی می شود.

آیا در هند هم این وضعیت هست؟ اصلا و ابدا.

در نروژ، فرانسه و انگلیس هست؟ اصلا و ابدا.

چرا فقط در جامعه ما فضای مجازی، این قدر نقش تعیین کننده پیدا کرده است؟ بعد از انتخابات سال94 مقاله ای تحت این عنوان نوشتم که چه کسی اصولگرایان را شکست داد؛ اصلاح طلبان یا تلگرام؟ .

به اصلاح طلبان گفته بودم که شرمنده تان هستم؛ تلگرام شکست داد؛ تلگرام باعث شد که یک نامزد اصولگرا نتواند به مجلس برود؛ خیلی برای خودتان باد نکنید؛ تلگرام این کار را کرد! شاید این اعتراض ها قبلا هم بوده اما رسانه ای برای تکثیر و اطلاع رسانی وجود نداشت.

الان هر کسی موبایل در جیبش است و چندین رسانه شخصی در فضای مجازی دارد.

مخاطب رسانه اش هم از صد نفر هستند تا چند میلیون نفر.

فکر نمی کنید وجود همین رسانه های شخصی باعث شده که ما به فکر مطالبه گری و اعتراض باشیم؟ زیباکلام: بله.

اگر در جامعه ما، صداوسیما بخشی از واقعیت ها را منعکس می کرد، بخشی از احساسات، عواطف، خواسته ها و ناخواسته های مردم را منعکس می کرد، روزنامه همشهری، شرق، رادیو، تلویزیون و نمازجمعه هم این کار را انجام می دادند، آن وقت الان دیگر دلیلی نداشت که فضای اعتراض و مطالبه گری این قدر در تلگرام و اینستاگرام سنگین شود.

فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در کشوری مثل نروژ هم رونق دارد منتها در نروژ هزارویک راه دیگر هم برای ابزار موافقت، مخالفت، فریادزدن و گفتن هست اما در جمهوری اسلامی فقط یک کانال گذاشته اید و آن هم فضای مجازی است؛ برای همین است که این قدر وزن پیدا کرده.

چرا در آلمان یا حتی در ترکیه این قدر وزن ندارد؟ برای اینکه در آنجا مجاری دیگری هم هست و حرف ها گفته می شود.

شما اوایل انقلاب را به یاد نمی آورید.

اوایل انقلاب یک خانمی بود که می آمد و چادرش را به کمرش می زد و بدترین فحش ها را به چریک های فدایی خلق می داد.

وقتی به دانشگاه می آمدید، می دیدید که گله گله ایستاده اند و دارند با هم بحث می کنند؛ حتی درگیری می شد.

آن طرف مجاهدین حرکت می کردند، سنگ به آدم ها پرتاب می کردند و به مخالفان شان چوب می زدند.

چرا؟ 2هزار و 500سال بوده که آدم ها اجازه نداشته اند بیایند تظاهرات کنند و با هم صحبت و بحث کنند.

این اگر ادامه پیدا می کرد دیگر کسی کاری نداشت و آن خانم برای خودش رسالت تاریخی قائل نبود که بیاید و چپی ها و منافقین را بکوبد! الان هم در فضای مجازی همین طوری شده و اگر این فضا ادامه پیدا کند ما آرام آرام به جایی می رسیم که آدم ها متوجه می شوند حالا فحش هم ندهیم، ندادیم؛ توهین هم نکنیم، نکردیم؛ به او مزدور، خائن و سرسپرده هم نگوییم، اتفاقی نمی افتد.

پس مشکل این است که جامعه ما توسعه نیافته است.

فکر کنم چوب این ماجرا را آقای زائری هم زیاده خورده باشند.

زائری: یک بخشی واقعا همان طور که آقای دکتر فرمودند ایراد ماست و آن اینکه ما صدای مخاطب را نشنیده ایم؛ برای او فضایی فراهم نکرده ایم که حرف بزند و خودش را ببیند و احساس مشارکت کند.

اعتماد ندارد.

حتی در یک خانواده بین فرزندان و پدر و مادر هم همین طور است.

وقتی این طوری شود، حتی دیگر نقاط مثبت را هم نمی بینند؛ یعنی آن موقع، فرزند نمی بیند که پدرش در طول عمرش چه فداکاری هایی برای او کرده است؛ چون فضا ملتهب می شود.

این ایراد است.

در برخی کشورها شاید این میزان اعتراض و رفتارتند و خشونت و خشم در رفتار مردم نباشد.

زیباکلام: بله، واقعا ترسناک است.

زائری: اصلا در رفتار عادی مان در خیابان وقتی قدم می زنیم نسبت خشونت در رفتار و گفتار مردم نگران کننده است.

اگر کسی بخواهد به 100، 200 یا 300سال آینده ایران فکر کند، می ترسد.

اصلا فارغ از اینکه ما انقلابی هستیم، ضدانقلابیم یا نه؛ به هر حال چه متدین و انقلابی و چه ضدانقلاب و بی دین باشیم در این کشور قرار است با هم زندگی کنیم.

زیباکلام: من معمولا با وسیله نقلیه عمومی، بی آرتی و مترو رفت وآمد می کنم؛ باور کنید نمی دانم آخرین باری که در مترو و بی آرتی دیدم به یک پیرمرد احترام گذاشتند و جایشان را به او دادند چند سال پیش بود! من از این جامعه می ترسم؛ می ترسم از این جامعه ای که همه ارزش هایش دارد فرومی ریزد؛ نه عشق، نه عاطفه، نه بزرگ تر و نه کوچک تر، دیگر مهم نیست.

جاهل های تهران وقتی دعوایشان می شد اصطلاحی داشتند که می گفتند هیچی ندار ! واقعا داریم همین طوری می شویم؛ هیچی ندار.

من این را در دانشگاه هم دارم می بینم.

به همه مقدسات عالم قسم 26سال پیش دانشجو به صادق زیباکلام به عنوان استاد خیلی بیشتر احترام می گذاشت اما الان یک صدم آن موقع هم احترام نمی گذارد؛ اما عقلم می رسد که حواست باشد! فقط به تو که استادش هستی، نیست که احترام نمی گذارد و به اندازه پول سیاه هم برایت ارزش قائل نیست؛ او برای پدرش هم ارزش قائل نیست؛ برای مادر و همسر و شوهرش هم نیست ! این وحشتناک است.

نمی دانم یقه چه کسی را باید بگیریم! فقط جامعه ای که دارد ساخته می شود خیلی ترسناک است.

خب، این طرح مسئله است.

به نظرم قبل از اینکه یقه کسی را بگیریم دقیقا به این سؤال پاسخ دهیم که چه اتفاقی نسبت به 20سال قبل افتاده که این قدر وحشتناک شده ایم.

زائری: من نکته دیگری در این زمینه دارم و فکر می کنم که این ماجرا دوطرفه است.

تعبیری که پیامبر اکرم(ص) دارند و فرموده اند کوچک ترها به بزرگ ترها احترام بگذارند و بزرگ ترها محبت، ترحم و لطف شان نسبت به کوچک ترها را از یاد نبرند، هر دو تا با هم است.

ما نمی توانیم بگوییم بزرگ تر نسبت به کوچک تر بی احترامی کند و تحویلش نگیرد و به او حق ندهد، بعد توقع احترام داشته باشد.

به نظرم وقتی در برایند کلی جامعه، یک فرد دهه هفتادی برای خودش سهمی احساس نمی کند یا خانمی که در مورد حجابش مشکل دارد، احساس می کند که در 22بهمن عکس او را در راهپیمایی نشان می دهند ولی در طول سال یک بار برایش حق قائل نیستند، واکنش نشان می دهد.

زیباکلام: تلویزیون چند بار طی یک ماه یا 2ماه گذشته گفته که می خواهیم با جناب زائری یا زیباکلام یا فلانی صحبت کنیم که چرا این طوری می شود؟ صفر بار.

نتیجه اینکه دفعه بعد، بدتر می شود.

من می توانم بفهمم چون رفتار من همانی است که سال70 بود و تغییری نکرده؛ اما چرا دارد این طوری می شود؟ دلیلش مشخص است! سال70 درس برای دانشجو ارزش و احترام داشت؛ درس خواندن و موفق بودن برای دانشجو اعتبار بود اما الان یکی که می خواند به او خرخوان یا بچه شهرستانی می گویند.

همان بحث جابه جایی ارزش های جامعه است یا شاید خوش بینانه تر اینکه اولویت ها تغییر کرده اند.

زیباکلام: بله.

الان کسی که فهمیده باشد عقب افتاده است؛ بهترین دانشجو، دانشجویی است که درس نخواند و 18بگیرد؛ حقه بازی کند.

شما چرا راه دور می روید؟ حرف های مرا باور نکنید! بیایید جلوی دانشگاه، ببینید از میدان انقلاب تا سر خیابان فخررازی چند تا از این آقاها و خانم ها به خودشان تبلیغات فروش پایان نامه و پروپوزال آویزان کرده اند! این یعنی اینکه از نظر علمی و اخلاقی خیلی چیزها سقوط کرده است.

الان دانشجوی عاقل، دانشجویی است که یکی، دومیلیون بدهد تا رساله اش را بنویسند.

شما این مطالبه گری و اعتراض را در نسل جوان امروز بیشتر می بینید؛ اتفاقا ترس و بیمی هم از اتفاقات بعد از آن ندارند.

زیباکلام: ببینید! دلیلش واضح است.

دلیلش این است که شما کی اعتراض می کنید؟ زمانی که معمولا روزنه امیدی نبینید.

اگر شما ببینید که رؤسا و مسئولان در حال بررسی هستند و به آنها امید داشته باشید که آدم های منصفی هستند، دیگر اعتراض نمی کنید.

شما کی دنبال این ابزارها می روید؟ زمانی که از راه حل های قانونی به بن بست رسیده باشید و فکر کنید که حل نشدنی است.

به نظرم دهه هفتادی ها الان این طوری شده اند.

خب دهه شصتی ها هم معمولا ازدواج کرده اند و 40-30ساله هستند و یکی، دو تا بچه دارند.

مسن ترها هم که دیگر عادت کرده اند و معتقدند کدام بدی رفته که به جایش خوب بیاید؟ اما دهه هفتادی ها مشکل اساسی شان این است که حالا تازه دارند آرام آرام لیسانس می گیرند و از دانشگاه فارغ التحصیل می شوند؛ چشم انداز مشخصی برای آینده ندارند.

خیلی هایشان معمولا ازدواج نکرده اند و درسشان تمام نشده و نوعا بیکارند؛ برای همین است که عاصی تر و سرکش تر و طغیان کننده تر هستند.

اما معتقدم اگر نظام بتواند این احساس را در جامعه به وجود بیاورد که این نظام و مملکت مال خودتان است و نور امیدی هست، همین دهه هفتادی ها از آن حالت بغض و کینه و حمله بیرون می آیند.

معتقدم در یک جامعه سالم نباید آن قدر بغض و کینه در نسل جوان جمع شود که خود را با تخریب نشان دهد.

من اصلا دهه هفتادی ها را مقصر نمی دانم.

ما خودمان را مقصر می دانیم که اینها را به اینجا کشاندیم که فقط با بغض و کینه با ما صحبت کنند.

زائری: برای حل مسئله تا به کف خیابان نیاییم و واقعیت را همان طور که هست، نپذیریم هیچ وقت برای درمانش هم نمی توانیم اقدام کنیم.

من اگر نپذیرم که مبتلا به یک بیماری هستم دکتر نمی روم، دارو نمی خورم.

اول باید این را بپذیریم.

این حکم عقل است.

فکر می کنم به نقطه ای از بحث رسیده ایم که باید به دنبال راه حل باشیم.

راه برون رفت از این وضعیت چیست؟ قرار نیست شعار بدهیم اما قطعا می توانیم راه حلی داشته باشیم.

زائری: همان طور که گفتم باید واقعیت را بپذیریم تا بتوانیم سراغ درمانش برویم.

اداره جامعه و تعامل با مخاطب در همه جای دنیا، قواعدی دارد.

نوع مشکلات ممکن است فرق کند ولی همین است.

مشکلات دارند و اعتراضاتی هست اما برای مقابله با این اعتراضات، تدبیر می کنند؛ عاقلانه رفتار می کنند.

رفتار حکیمانه و عاقلانه این است که اولا ما مشکل را بپذیریم، ثانیا برای حل مشکل از همان راه حلی که هست اقدام کنیم.

سعی نکنیم صورت مسئله را پاک کنیم.

الان برخی از دوستان ما، بزرگوارند، محترمند، عزیزند ولی می خواهند صورت مسئله را پاک کنند و بگویند اصلا مشکلی وجود ندارد و مسئله ای نیست.

زیباکلام: راه حل این است که قبول کنیم بیماریم و مشکل داریم.

زائری: گام بعدی این است که سراغ متخصص اش برویم.

مشکل را قبول کنیم و بعد هم متخصصان برایش راه حل ارائه بدهند.

ما در گام اول گیر کرده ایم؛ یا مشکل را قبول نداریم و به دیگران نسبت می دهیم یا از اساس انکار می کنیم.

محمدرضا زائری: مسئولیت مان را درست انجام دهیم اگر هر کدام از ما بپذیریم که با یک انضباط قانونی مسئولیت خودمان را درست انجام دهیم و همه چیز را هم پای خدا و پیغمبر ننویسیم، خیلی از مشکلات برطرف می شود.

فکر می کنم بعد از 40سال نسل ما و مخاطب جدید ما به این واقع گرایی و تفکر عقلانی و انسانی نیاز دارد که این حوزه های مختلف را از هم تفکیک کند و بپذیرد که مثلا مسئله آب را متخصص همان حوزه باید حل کند، خیلی وقت ها به مردم راست نگفته ایم، آنجایی هم که می توانستیم راست بگوییم، دیگر مردم حرفمان را قبول نمی کنند.

اینها را من می پذیرم اما اگر همین مخاطب جای دیگری را برای زندگی انتخاب می کرد، متوجه می شد که آنجا هم با این مشکلات مواجه می شوند و همین مشکلات را دارند.

اما هیچ وقت نتوانستیم با این مخاطب خودمان به یک دیالوگ و گفت وگوی معقول و یک مفاهمه طبیعی برسیم.

ما حرفمان را بزنیم و مخاطب هم دو تا ایراد بگیرد.

ما هم دو تا ایراد خودمان را بپذیریم تا او هم طبیعتا دو تا توجیه ما را بپذیرد.

هیچ وقت حاضر نیستیم حرف بزنیم با مخاطبی که اعتراض دارد.

لزوم یک نظام حقوقی و قانونی برای اعتراضات حجت الاسلام و المسلمین زائری می گوید که بخشی از مشکل به نظام تربیتی ما از پیش دبستانی و کودکی برمی گردد.

دانش آموز ما از کودکی یاد نمی گیرد که خودش بشقاب خودش را بشوید.

یا به خاطر مادری که لوسش کرده یا به خاطر فضای تربیتی که هیچ وقت فضای مشارکت برایش ایجاد نکرده است، لذا یاد نمی گیرد که باید به قانونی تن دهد و یاد نمی گیرد که باید مسئولیتی را بپذیرد.

از طرف دیگر هم حقش درست تعریف نمی شود.

خب این دو چون هیچکدام سر جای خودش نیست طبیعی است که این اعتراضات به وجود می آید.

از آن طرف هم اعتراضاتی است که واقعا حق و درست است که اتفاقا باید یک نظام حقوقی و قانونی داشته باشیم که مردم بدان اعتماد داشته باشند، شخص بداند که اگر کسی دارد تخلفی می کند یقه اش را خواهند گرفت.

ماجرای حاتمی کیا و واکنش زیباکلام صادق زیباکلام یکی از هزاران نفری بود که در صفحه اینستاگرام شخصی اش به حرف های حاتمی کیا روی سن اختتامیه جشنواره فیلم فجر واکنش نشان داد.

او در صفحه مجازی اش نوشت: اگر ساخت فیلم های حکومتی با بودجه های میلیاری کار درست است و باعث افتخار، چرا از شنیدن عنوان فیلمساز حکومتی برآشفته می شویم؟ اگر سینماگر حکومتی بودن خیلی قشنگ نیست و افتخاری ندارد، چرا پس به آن اهتمام می ورزیم.

این یکی از هزاران واکنشی بود که در فضای مجازی به ماجرای حاتمی کیا صورت گرفت؛ اتفاقی که شاید در موضوعات مختلف جامعه هر روز تکرار می شود و شبکه های اجتماعی را داغ می کند.

زیباکلام معتقد است که اگر فضایی برای انعکاس احساسات و عواطف و حرف های مردم وجود داشت، اینقدر فضای شبکه های اجتماعی سنگین و داغ نمی شد.

زیباکلام: جوان امروز وضعیت کشورهای دیگر را می بیند الان دیگر نمی توانیم جلوی جوانان را با وجود ماهواره، اینترنت، تلگرام و فضای مجازی بگیریم.

جوان امروز دارد می بیند آمریکا، اروپا و فلان جا چگونه است.

ضمن اینکه جامعه خودش را هم می بیند.

بعد این جوان برمی گردد و می گوید که مگر تو نگفته بودی که دین آمده این دنیای ما را درست کند؟ اما این آمریکایی ها و نروژی های بی دین که وضع شان خیلی بهتر است.

از طرفی برخی مسئولان ما اینگونه هستند و خودشان را خیلی بزرگ می دانند.

اصلا معتقد نیستند و قبول ندارند که ممکن است نفهمیده و اشتباه کرده باشند.

بنابراین صورت مسئله را قبول نمی کنند و از خودشان سلب مسئولیت می کنند.

مثلا می گویند اگر آقای زائری کارش را درست انجام داده بود الان وضع اینطوری نبود.

خلاصه میزگرد زیباکلام:یک سری اتفاقات افتاده که بسیار هولناک و تکان دهنده است اما معلوم نیست مسئولیتش با کیست! به ما گفته می شود که 5منطقه بزرگ کشور در آینده نزدیک با خشکسالی مواجه می شوند و آب ندارند؛ به ما گفته می شود در قسمت هایی از ایران زمین فرونشست می کند چون آب خیلی برداشت شده و زمین به دلیل خشکی فرومی رود؛ دریاچه ارومیه خشک شده یا به زودی خشک خواهد شد! چه کسی باید برای این چیزها پاسخگو باشد؟ زائری: چقدر به 50سال آینده ایران فکر می کنیم و چقدر برایمان دغدغه است! به نظرم این خودش می تواند یک مقدار ما را به یک نگاه واقع بینانه هدایت کند.

همه جای دنیا دارند زندگی می کنند و همه جای دنیا با مشکلاتی مواجهند و همه جای دنیا راه حل هایی برای رفع مشکلات شان پیدا کرده اند.

زیباکلام: معتقدم اشکال از اینجا به وجود آمده که مردم ما نسبت به برخی مسئولان بی اعتماد شده اند.

آنها به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه تصور و احساس می کنند که تمام مشکلات می توانسته از این کمتر باشد اما مسئولان ما به فکر نیستند.

زائری: یک جنس دیگری از اعتراضات هست که بیشتر ناشی از ندانستن واقعیت ها و آرمانگرایی های غیرقابل توجیه است؛ مثلا فرض کنید کسی که در ترافیک مانده و شروع به فحاشی به در و دیوار می کند باید بداند که ترافیک، همه جای دنیا هست.

باران یا برف باریده و مشکلاتی را سبب شده که در کشورهای دیگر هم اتفاق افتاده است.

پروازی تأخیر دارد و معمولا همه فکر می کنیم که این تأخیر فقط مال ماست و هیچ جای دیگر دنیا این طور نیست.

زیباکلام: ما اساسا شیوه برخوردمان نسبت به نارضایتی، اعتراضات و دلخوری ها درست نیست؛ یا می خواهیم بگوییم اصلا مشکل و مسئله ای وجود ندارد یا اینکه گردن دیگران می اندازیم.

زائری: همه ما یک دیکتاتورهایی در درونمان داریم.

این دیکتاتور می گوید که الان فقط باید همان اتفاق بیفتد که من می خواهم و اگر این طور نشود، اعتراض خواهد کرد.

زیباکلام: ما جامعه توسعه نیافته هستیم و برای همین است که وقتی یک محلی به اسم تلگرام یا اینستاگرام یا فضای مجازی پیدا شده، می بینید که این همه فحاشی می شود.

آیا در هند هم این وضعیت هست؟ اصلا و ابدا.

در نروژ، فرانسه و انگلیس هست؟ اصلا و ابدا.

چرا فقط در جامعه ما فضای مجازی، این قدر نقش تعیین کننده پیدا کرده است؟ زائری: به نظرم اگر پاسخگویی اتفاق بیفتد، اعتماد به وجود می آید و اگر اعتماد به وجود آمد، آن وقت مردم مشارکت می کنند.

زائری: در اینکه عده ای از این اعتراضات سوء استفاده می کنند تردیدی ندارم.

البته این در همه جای دنیا هم هست.

از شلوغی خیابان استفاده می کند و به دزدی خودش می پردازد یا دنبال مسئله سیاسی اند، اما اینکه بیاییم و برچسب بزنیم که هرکسی کوچکترین اعتراضی کند با بیگانه ارتباط دارد، اشتباه است.

زیباکلام: راه حل این است که قبول کنیم بیماریم و مشکل داریم.

وقتی من با آقای زائری صحبت می کنم و می گوید که نور از صورت این جوان ها می ریزد و آدم از دیدن این جوان ها حظ می کند.

زائری: اصلا در رفتار عادی مان در خیابان وقتی قدم می زنیم نسبت خشونت در رفتار و گفتار مردم نگران کننده است.

اگر کسی بخواهد به 100، 200 یا 300سال آینده ایران فکر کند، می ترسد.

اصلا فارغ از اینکه ما انقلابی هستیم، ضدانقلابیم یا نه؛ به هر حال چه متدین و انقلابی و چه ضدانقلاب و بی دین باشیم در این کشور قرار است با هم زندگی کنیم.


کلید واژه ها: اعتراض - زیباکلام - صادق زیباکلام - دانشگاه - جشنواره فجر - فرهنگ - علی کریمی - حاتمی کیا - اختتامیه - اعتراضات - برنامه 90 - جشنواره - برنامه - علوم - مردم - دوربین - ترافیک - نماینده مجلس - دکتری - حاتمی - کریمی - صادق - دولت - درست - زمین - معترضان - اجتماعی - مسئولان - مطالبات - همشهری

آخرین اخبار سرویس:
جام جهانی 2018 روسیه اعلام ترکیب تیم های لهستان و کلمبیا

جام جهانی 2018 روسیه مانه بازیکن برتر میدان سنگال و ژاپن

گزارش تصویری تساوی سنگال و ژاپن

رنگ لباس تیم ملی فوتبال ایران مقابل پرتغال مشخص شد

تساوی یک بر یک ژاپن و سنگال در نیمه نخست

می خواهیم با تمام قوا بازی خوبی را مقابل پرتغال به نمایش بگذاریم

برای رویای خودمان می جنگیم/ بازی با پرتغال سخت تر از مراکش و اسپانیا است/ فردا روز خاصی است

ایران و آلمان به تساوی در ست چهارم رسیدند

کاوانی: فرقی نمی کند به اسپانیا بخوریم یا پرتغال

مانه بهترین بازیکن ژاپن - سنگال مشخص شد

مچ اندازان کشور در شیراز با هم پیکار می کنند

کی روش: ویدیو چک آمد تا اشتباهات مرگبار را کاهش دهد

تقسیم امتیازات در شب فستیوال اشتباهات

"مانه" بهترین بازیکن دیدار ژاپن و سنگال

Mahdi Zare گزارش تصویری/کی روش و شاگردانش مصمم تر از همیشه برای پیروزی بر رونالدو و یارانش

تساوی آسیایی ها و آفریقایی های گروه H

رقابت های لیگ باشگاه های اسکواش تیرماه در یزد برگزار می شود

جام جهانی 2018/ ژاپن و سنگال امتیازات را تقسیم کردند

پیروزی ژرمن ها در ست چهارم/ ایران 2 - آلمان 2

نمایندگان آسیا و آفریقا به تساوی 2-2 رضایت دادند

رقابت های لیگ باشگاه های اسکواش تیرماه در یزد برگزار می شود

ژاپن- سنگال؛ جذاب اما برنده نداشت

چرا نجات سرباز رایان در اردوی تیم ملی ایران به نمایش درآمد؟

ژاپن 2 - سنگال 2؛ تا دقیقه 80

تقسیم امتیاز شیرهای ترانگا با سامواریی ها /سنگال و ژاپن مساوی کردند

استقلال و پرسپولیس از لیگ قهرمانان آسیا حذف شدند؟

نفرات برتر دسته های 49، 54، 59 و 65 کیلوگرم مشخص شدند

تساوی ایران2 - آلمان 1

90 دقیقه فوتبال: معجزه ، رفاقت، رویای بزرگ، نایکی و دیپلماسی

سنگال 2- ژاپن 1 / برتری مجدد سنگالی ها در میدان

یک شماره و یک بازوبند؛ بازمانده های ایران-پرتغال 2006

رؤیت زمینه های نفوذ فرهنگ غربی در بخش هایی از بدنه مدیریتی/ به بهانه پخش فوتبال در استادیوم اتفاقاتی افتاد که شرم داریم بیان کنیم

شکست پرتغال مقابل ایران غیرممکن نیست

لیونل مسی و افشای تصمیم برای آینده در عرصه ملی

گزارش لحظه به لحظه / ایران 2 - آلمان یک

جام جهانی 2018؛ سامورایی ها کورس صعود را داغ کردند

شرایط عجیب استقلال برای استارت لیگ هجدهم!

تشبیه جالب کی روش؛ از VAR تا بارداری! 

وقتی سوارز شانه کیه لینی را گاز گرفت/کاریکاتور

این بار چمدان ها بر نمی گردند؛ تکرار یک حماسه!

مسی: بلندپروازی های من برای پایانی خوب تمام نشده است

جملات معروف آقای گزارشگر برای بازی ایران!

به بهانه پخش مستقیم فوتبال در استادیوم آزادی اتفاقاتی افتاد که شرم داریم بیان کنیم

جام جهانی 2018 روسیه – گروه H تقسیم امتیاز شیرهای ترانگا با سامواریی ها /سنگال و ژاپن مساوی کردند

بیست و پنجمین دوره رقابت های قهرمانی کشور وزنه برداری جانبازان و معلولین نفرات برتر دسته های 49، 54، 59 و 65 کیلوگرم مشخص شدند/ قهرمانی دهباشی، بختیار، برزنونی و جعفری

دادستان کل کشور: به بهانه پخش فوتبال در استادیوم اتفاقاتی افتاد که شرم داریم بیان کنیم

ملی پوشان والیبال ایران برابر آلمان به برتری رسیدند

ژاپن 2 - سنگال 2/ جدال آسیا و آفریقا به تساوی کشیده شد

هیرو: می خواهیم به عنوان صدرنشین به دور بعد صعود کنیم

تا دقیقه 90/ ژاپن جنگنده بازی را به تساوی کشاند

دومین گل ژاپن به سنگال +فیلم

گزارش تصویری آخرین تمرین تیم ملی پیش از دیدار با پرتغال

تکواندو کار خردسال فارس قهرمان کشور شد

عکس ؛ ستاره تیم کی روش به پرتغال می رسد

تا دقیقه 85/ ژاپن جنگنده بازی را به تساوی کشاند

جام جهانی 2018 - نشست خبری کارلوس کیروش پیش از بازی با پرتغال

دومین گل سنگال به ژاپن در دقیقه 71 +فیلم

اشمایکل:کِین مردی آرام با عطش گلزنی/ بی شک رونالدو از دست هری عصبانی است

دادستان کل کشور: شرمم می آید بگویم آن شب در استادیوم آزادی چه گذشت/ تیتر زدند که آزادی آزاد شد

گزارش لحظه به لحظه نیمه دوم / ژاپن 1 - سنگال 2

لیونل مسی و افشای تصمیم برای آینده در عرصه ملی

گزارش لحظه به لحظه؛ سنگال 2-1 ژاپن

ژاپن 1 - سنگال 2؛ تا دقیقه 77

رنار: طوری بازی می کنیم که انگار شانس صعود داریم

سنگال 2- ژاپن 1

برزیل - کاستاریکا؛ پر بیننده ترین بازی جام جهانی

لیگ ملت های والیبال / ایران 2 آلمان 1

ژاپن 1 - سنگال 1؛ تا دقیقه 69

رونالدو و تعجب از هت تریک عجیب هری کین!

عکس/ روحیه مناسب جهانبخش و شجاعی در تمرین امروز

رونمایی از تریپل R کارلوس کیروش!

عکس/ فوق ستاره بارسلونا ناکام ترین فرد جام جهانی

برای جوان ماندن فقط 4 دقیقه زحمت بکشید

واکنش فریدون زندی به حضور بانوان در استادیوم

محمد صلاح اردوی مصر را ترک خواهد کرد؟

مولاوردی: حضور مستمر خانواده ها در ورزشگاه ها باید با برنامه ریزی باشد

سرمربی انگلیس: همان نیمه اول خیالم راحت شد

تساوی ایران2 - آلمان 1

سرمربی پاناما: انگلیس می توانست بیشتر از شش گل بزند

شوک به تیم ملی مصر / محمد صلاح راهی خانه می شود؟!

چند هزار ایرانی و پرتغالی شاهد بازی فردا هستند؟

دادستان کل کشور: به بهانه پخش مستقیم فوتبال در استادیوم آزادی اتفاقاتی افتاد که شرم داریم بیان کنیم

سنگال 2- ژاپن 2/ چشم بادامی ها بازی را به تساوی کشاندند

مهاجم استقلال در آستانه پیوستن به نساجی

دادستان کل کشور: رؤیت زمینه های نفوذ فرهنگ غربی در بخش هایی از بدنه مدیریتی/ به بهانه پخش فوتبال در استادیوم اتفاقاتی افتاد که شرم داریم بیان کنیم

استقلال و پرسپولیس از لیگ قهرمانان آسیا حذف شدند؟

لیگ برتری ها گلزن ترین بازیکنان جام جهانی

جدال حساس ایران پرتغال

تا دقیقه 80/ ژاپن جنگنده بازی را به تساوی کشاند

سنگال 2- ژاپن 1/ برتری مجدد سنگالی ها در میدان

مسی: تا قهرمان جهان نشوم، بازنشسته نخواهم شد

ترکیب احتمالی پرتغال و ایران از دید سایت پرتغالی

علیرضا بیرانوند در تیم منتخب روزنامه گاردین قرار گرفت

آخرین تمرین تیم ملی پیش از جدال حساس با پرتغال

ژاپن 1 - سنگال 1؛ تا دقیقه 63

این بار کسی چمدان ها را به تهران نمی فرستد

ایران مقابل پرتغال سفید می پوشد

عکس / سعید و احتمال درخشش در مقابل قهرمان اروپا

رنار: برابر اسپانیا طوری بازی می کنیم که انگار شانس صعود داریم

تماشای فیلم "نجات سرباز رایان"برای بازیکنان تیم ملی/حلقه اتحاد قبل از بازی با پرتغال

چرا همه معترض هستیم؟

چرا همه معترض هستیم؟