مطالب مرتبط:
رییس هیأت مدیره انجمن علمی انرژی بادی ایران عنوان کرد 13 منفعت برای توسعه انرژی های تجدیدپذیر/ توسعه انرژی پاک به مطالبه اجتماعی تبدیل شود
ترامپ: ایران مرگ بر آمریکا می گوید؛ چرا باید برجام را تایید کنم؟
ترامپ: ایران مرگ بر آمریکا می گوید؛ چرا باید برجام را تایید کنم؟ / توافق فاجعه بار و یک جانبه هسته ای با ایران را تایید نکردیم
ترامپ: ایران مرگ بر آمریکا می گوید؛ چرا باید برجام را تایید کنم؟!
ترامپ: ایران مرگ بر آمریکا می گوید؛ چرا باید برجام را تایید کنم؟
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 5 اسفند 1396 ساعت 12:552018-02-24سياسي

چرا نگاه به شرق تبدیل به سیاست راهبردی ایران شد


در سیاست خارجی، ترجیح شرق بر غرب، ترجیح همسایه بر دور، ترجیح ملّت ها و کشورهایی که با ما وجه مشترکی دارند بر دیگران، یکی از اولویت های امروز ماست.

- رهبر معظم انقلاب اسلامی در جمع مردم تبریز در 29 بهمن با اشاره به سیاستگذاری کلان جمهوری اسلامی در برقراری ارتباط با کشورهای همسایه و دارای قرابت فرهنگی بیشتر تصریح کردند: در سیاست خارجی، ترجیح شرق بر غرب، ترجیح همسایه بر دور، ترجیح ملّت ها و کشورهایی که با ما وجه مشترکی دارند بر دیگران، یکی از اولویت های امروز ماست.

البته این بار اول نیست که بحث نگاه به شرق در سیاست جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک راهبرد مدنظر نظام قرار می گیرد.

واقعیت این است که در برهه های گوناگون تاریخی و بنا به مقتضیات زمانی سیاست نگاه به شرق به عنوان یک سیاست اصولی پیگیری شده است، با این حال به نظر می رسد آنچه سبب شده تاکنون این سیاست نتواند به ظرفیت های اصلی خود دست یابد، دنبال کردن مقطعی این سیاست است، از همین رو به محض آغاز تأثیرگذاری این سیاست بر مناسبات اقتصادی شاهدیم که بار دیگر لنگر سیاست خارجی دولت ها تغییر کرده است.

برای نهادینه کردن این سیاست و تبدیل آن به فرصتی بزرگ برای رهایی از فشارهای غرب است.

از قاجار تا مصدق ایران در مقاطع گوناگون و پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و مطرح شدن امریکا به عنوان اصلی ترین قدرت برتر جهان از نظر مالی و سیاسی به دنبال ایجاد نوعی توازن بین شرق و غرب برای رهایی از فشارهای امریکا بوده است، البته سیاست نگاه شرق و عدم تمرکز بر رابطه با کشورهای غربی تنها محدود به دوره فعلی نبوده است.

تقریباً از زمان دوره قاجار ایران به دنبال این بوده است که بین قدرت های شرقی و غربی نوعی توازن ایجاد کند.

با توجه به اینکه انگلستان و روسیه اصلی ترین قدرت های تأثیرگذار بر ایران بودند،دولت قاجار تلاش می کرد با دادن امتیازات متقابل بتواند آنان را متوقف کند.

با این حال این سیاست به دلیل ماهیت وابسته نتوانست به موفقیتی دست پیدا کند و حتی منجر به اعطای امتیازات بیشتر به دو طرف ماجرا نیز می شد.

این مسئله تا به آنجا رسید که در نهایت ایران بر اساس قرارداد 1907 بین دو کشور تقسیم شد.

در دوران مصدق وی تلاش کرد با ایجاد سیاست موازنه منفی از رقابت ابرقدرت ها در آن زمان استفاده کند.

این سیاست مبتنی بر نوعی اختلاف افکنی بین انگلستان و امریکا برای جلوگیری از خرد شدن کشور در شرایط تحریمی بود.

با این حال این سیاست هم به دلیل اعتماد بیش از اندازه به امریکا بهکودتای 28 مرداد ماه ختم شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران سیاست نه شرقی و غربی را در پیش گرفت و عملاً از کشورهای بلوک غرب خارج شد.

با این حال یکی از مهم ترین بحث هایی که در محافل داخلی ایران مطرح می شود، این نکته است که واقعاً باید قطب مبادلات مالی ایران و غرب باید بر کدامین سو متمرکز باشد.

در این میان فشارهای غرب بر ایران سبب شد تا ارتباط با شرق به صورت جدی مطرح شود.

حرکتی که هاشمی شروع کرد در دوره دوم دولت هاشمی رفسنجانی نیز حرکت هایی به منظور تقویت پیوندهای موجود با کشورهای مهم آسیایی مانند چین، هند و روسیه در چارچوب یک اتحاد راهبردی برداشته شده بود.

با این حال این حرکت ها نتوانست به یک سیاست پایدار و جدی تبدیل شود.

در دوره دوم خاتمی نیز عملاً تمرکز اصلی بر غرب متمرکز و در این باره معاهدات فراوانی بین ایران و غرب امضا شد، اما آغاز پرونده هسته ای ایران بار دیگر سبب شد تا محور اصلی سیاست های ایران به سمت شرق متمرکز شود.

تاکتیک یا راهبرد، سؤال این است بین سال های 2004 تا 2009 ایران در حالی که با کشورهای غربی دشمنی داشت و آنها را رها کرده بود، سیاست نگاه به شرق را دنبال کرد.

پس از به قدرت رسیدن حسن روحانی امضای تفاهمنامه برجام این فرضیه را مطرح کرد که سیاست نگاه به شرق یک تاکتیک بوده، اما نشانه های فراوانی وجود دارد که سیاست نگاه به شرق فعلی تهران یک تاکتیک نیست بلکه نتیجه یک توازن استراتژیک است که ایران نیازمند بهبود روابط با کشورهای اروپایی، دستیابی به تنش زدایی با ایالات متحده و گسترش روابط با روسیه، چین و هند است.

نشانه های این سیاست را می توان در همکاری عمیق ایران در حوزه امنیت و سیاست با روسیه در سوریه دید.

اما چرا این راه بهترین راه برای توسعه روابط ایران با شرق است و می تواند فشارهای فراوانی را که از سوی غرب بر ایران وارد می شود با ظرفیت های فراوانی که وجود دارد، خنثی کند؛ ظرفیت هایی که در حوزه های گوناگونی همچون بحث تجارت و همچنین کانال های پولی نیز به خوبی وجود دارد.

واقعیت این است که نگاه عملی و نظری غالب در طول سال های متمادی گذشته در سیاست خارجی ایران عدم توجه به راهبرد نگاه به شرق و بلکه نگاه یکجانبه به غرب بوده و این باعث غفلت از سایر مراکز و منابع قدرت و ثروت جهانی به خصوص در نزدیکی مرزها گشته است اما در سال های اخیر راهبرد نگاه به شرق، به راهبردی منطقه گرایانه از سوی جمهوری اسلامی ایران در منظومه نگاه ژئوپلتیکی و جغرافیایی تبدیل شده است، چراکه ایران از جمله کشورهایی است که به لحاظ موقعیت جغرافیایی و سیاسی، از مزیت ژئواستراتژیکی، ژئواکونومیکی و ژئوپلتیکی بهره مند می باشد.

شرق از چه ظرفیت هایی برخوردار است در مورد این مسئله می توان دلایل فراوانی را مطرح کرد، از جمله اینکه مجموع جمعیت اروپا و امریکا چیزی قریب به 1/3 میلیارد نفر است.

قاره آسیا به تنهایی با بیش از 4/5 میلیارد نفر جمعیت، 60 درصد جمعیت جهان را در خود جای داده است که این نمایانگر یک ظرفیت بزرگ در حوزه کشورهای آسیایی نسبت به حوزه غرب از حیث بازارهای متنوع برای اقتصاد ایران است.

همچنین گره خوردن بسیاری از منافع سیاسی و اقتصادی و امنیتی کشورهای آسیایی با کشورمان به دلیل مواردی از قبیل همسایه بودن و نزدیک بودن فرهنگ ها، کم بودن هزینه های مبادلاتی و مواردی از این دست، زمینه تجارت ایران را با کشورهای آسیایی افزایش داده و می تواند رقم زننده مناسبات اقتصادی بهتری نسبت به غرب باشد.

تشکیل و تقویت پیمان ها و مجموعه هایی مانند Asean و شانگهای و ایجاد قدرت های منطقه ای جدید، می تواند ضمن کاهش هزینه ها و رونق اقتصادی، به گره زدن بیش از پیش منافع کشورها کمک کند و کاهش آسیب پذیری ایران از تحریم ها را به ارمغان بیاورد.

در کنار این کشورهای حوزه شرق در 30 سال اخیر رشد چشمگیری در حوزه تکنولوژی داشته اند و به سطوح قابل قبولی از فناوری دست یافته اند.

کشورهایی از قبیل چین، هند، روسیه، ژاپن، کره جنوبی و اندونزی از کشورهای پیشرو در این حوزه هستند و هر یک در حال تبدیل شدن به غول های تکنولوژی در زمینه ای هستند، لذا با توجه به نزدیک بودن روابط سیاسی و فرهنگی ایران با کشورهای آسیایی، تعاملات گسترده با شرق به جای غرب می تواند مسیر هموارتری را در جهت انتقال تکنولوژی های روز به کشور، پیش روی کشورمان قرار دهد.

همچنین از آنجا که عمده کانال اثرگذاری تحریم های موجود بر اقتصاد ایران دلار است و از سویی کشورهای اروپایی هم عمدتاً دارای پول واحد یورو هستند که هم در اثر وابستگی به امریکا و هم به دلیل یگانه بودن واحد پولی امکان تحریم مجدد وجود دارد، لذا تعامل با کشورهای شرقی که دارای پول های متنوعی هستند، جهت تعاملات دو یا چند جانبه پولی، یکی از راهکارهای کاهش و از بین بردن فشارهای اقتصادی دشمن است.

منبع: روزنامه جوان
کلید واژه ها: ایران - سیاست خارجی - انقلاب اسلامی - جمهوری اسلامی - امریکا - اسلامی - کشور - رهبر معظم انقلاب اسلامی - پیروزی انقلاب اسلامی - انگلستان - رهبر معظم انقلاب - کشورهای همسایه - جمهوری - امروز - دوره قاجار - دولت - قرارداد - نهادینه - اقتصادی - واقعیت - تاریخی - فرهنگی - تمرکز - روسیه - شوروی - اتحاد - سیاسی - شرایط - تبریز - رابطه

آخرین اخبار سرویس:
ژست متفاوت خانم بازیگر کم پیدا/عکس

90 درصد انرژی اصناف صرف دفع شر دولتی ها می شود

جزییات تشییع پیکر سردار دایی پور

امیدواریم با تصمیم گیری قوای سه گانه شرایط کشور بهبود یابد

اروپا تضمین کرده ایران بتواند نفتش را بفروشد/ هدف آمریکا خروج ایران از برجام است

حمایت مرکز پژوهش ها از اصلاح قانون صدور چک

کمیسیون امنیت ملی پیگیر شکارفروشی به خارجی ها

تقاضای سازمان ثبت اسناد از مردم

اگر حوزه ها علمیه به روز نباشند از قافله پیشرفت عقب می مانند

ارائه گزارش عملکرد کمیته امداد در کمیسیون اجتماعی مجلس

ورود کمیسیون قضایی مجلس به جزییات طرح مبارزه با جرائم اقتصادی

استاندار تهران: ارتقا نشاط اجتماعی راهی به سوی توسعه است

«گفت وگو» باید شنیده شود

وقتی "هدیه تهرانی" انقدر تغییر می کند! /عکس

حال و هوای هواداران اردوغان در خیابان های ترکیه + تصاویر

عصبانیت عارف از دوستان اصلاح طلبش

جمـلاتی الـهام بخـش برای زنـدگی (101)

دست نویسنده ها بسته است

اهمیت آراستگی و آرایش خانم ها و آقایان قبل از رابطه جنسی

همسر غیرتی یا حسود؟

4 مهارتی که مردان برای موفقیت در زندگی مشترک باید بدانند!

خاطره جالب عادل از گزارشگری در سال 75

تصمیم جدید شفر برای تمرین های استقلال

پربحث ترین اخبار خبرگزاری فارس در روز گذشته

اگر می خواهید گناهان خود و امواتتان بخشیده شود، بخوانید

استیضاح زنگنه پس از تعطیلات مجلس

#دختر_لبنانی هشتگ جنجالی توییتر شد

نتایج غیررسمی انتخابات ترکیه: اردوغان و ائتلاف جمهور پیروز شدند

نامه طلاب به روحانی: گرانی بیداد می کند

حمایت مرکز پژوهش ها از تصویب طرح اصلاح قانون صدور چک/ امکان ثبت، استعلام و رهگیری چک ها فراهم می شود

بازداشت پسر و داماد آیت الله عیسی قاسم

پربیننده ترین اخبار خبرگزاری فارس در 24ساعت گذشته

سفیر ایران در آنکارا، مشارکت وسیع مردم ترکیه را تبریک گفت

سوره طه (فضیلت، شان نزول و ختم برای ازدواج)

طنز با پیکه؛ از لایی امیری تا همسر معروفش

آیت الله عیسی قاسم به بیمارستان منتقل شد

روزنامه استخدامی استان خراسان رضوی و شهر مشهد | دوشنبه 4 تیر 97

اردوغان در انتخابات رای اکثریت را بدست آورده است

واکنش پیکه به لایی خودرن از وحید امیری با لهجه مشهدی (فیلم)

استایل جدید "سحر قریشی"/عکس

برای داشتن زندگی پایدار عشق اولیه مهم است؟

اردوغان اعلام کرد در انتخابات ترکیه به پیروزی دست یافته است

اردوغان اعلام پیروزی کرد

حمله راکتی یمن بر عربستان+فوتو

سرانه فرهنگی در قم افزایش پیدا می کند

صادرات نفت ایران در سطح 2 میلیون بشکه می ماند

سفیر ایران در آنکارا، مشارکت وسیع مردم ترکیه را تبریک گفت

درخواست از رییس جمهوری برای توقف آزمون استخدامی کشور

نتیجه 20سال فعالیت شورای عالی استان ها چیست؟

استقلال مالی شهرهای ایران در آینده نزدیک

شفاف سازی دانشگاه تهران درباره طرح شهر دانش

جنگ اصلاً پیروز ندارد

آقای نیلی! اعتراف کنید اشتباه کرده اید

عناوین روزنامه های سیاسی 4 تیر 97/ اقتصاد تو چال، روحانی توچال +تصاویر

عکس دیده نشده خانم بازیگر در کنار دخترش

خاص ترین بنز های ایران/ عکس

اردوغان اعلام کرد در انتخابات ترکیه به پیروزی دست یافته است

با انتشار گزارشی اعلام شد حمایت مرکز پژوهش ها از تصویب طرح اصلاح قانون صدور چک/ امکان ثبت، استعلام و رهگیری چک ها فراهم می شود

حمله خرس به چوپانان در کهگیلویه و بویراحمد

اردوغان خود را پیروز انتخابات ترکیه اعلام کرد

وزرای خسته تغییر کنند

وعده نوبخت برای پرداخت پاداش پایان خدمت فرهنگیان بازنشسته تا پایان شهریور

عبادت در ارتفاع ده متر از سطح زمین+ویدیو

مردم تو «چال» دولت توچال!/ کاریکاتور

مردم ولی نعمتان مسئولان هستند/ ارتباط چهره به چهره با مردم را در برنامه کاری خود خواهیم داشت

سفر لعیا جنیدی معاون حقوقی رییس جمهور روحانی به لاهه

اعلام پیروزی اردوغان در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه/ شادمانی هواداران اردوغان در خیابان های ترکیه

دیدار دادستان کل کشور با خانواده شهدای قوه قضاییه

مارش جوجه های مرغابی در مارکیت+ویدیو

روحانی همان احمدی نژاد و سیف همان بهمنی است

طرح دولت ترامپ برای تجدید دیدار فرزندان مهاجران با والدین

وعده وام 100 میلیونی و رشد آماری افزایش اقامتگاه های بوم گردی

حکم قتل شبه عمد افسر پلیس مهر تایید خورد

بازگشت شاگردان پکرمن

دری هوشمند که آتش را تشخیص می دهد

چگونه استوری های متفاوت در اینستاگرام بسازیم

ساده دیدن مسائل پیچیده

کاهش مدت زمان دادرسی ها اولویت قوه قضاییه باشد/ ایستادگی در مقابل تهدید و تطمیع

در چهار سال 92 تا 96 سرقت و توهین دو برابر شد/ دولت 30 هزار میلیارد تومان به موسسات مالی تزریق کرد تا مردم به پولشان برسند

مردم از برخورد دستگاه قضا ناراحت هستند

اردوغان: پیروز شدم

پیشتازی بیش از 53 درصدی اردوغان پس از شمارش 90 درصد آراء

تغییر زمانی اعمال حدود مجاز آلایندگی موتورسیکلت ها

در جلسه غیرعلنی دیروز مجلس با موضوع "گرانی ها" چه گذشت؟

اردوغان اعلام کرد در انتخابات ترکیه به پیروزی دست یافته است

اردوغان اعلام پیروزی کرد

وقت ساختن حماسه سارانسک است

طارمی: بدبیاری آوردم که آن توپ گل نشد

کمیساریای انتخابات عراق تصمیم به بازشماری آراء گرفت

معافیت مالیاتی مناطق آزاد تجاری بررسی شد

هیچ کجای جهان برای تروریست ها امن نیست

بازخوانی رهنمودهای 10 ساله رهبر انقلاب به مسئولان قضایی کاهش مدت زمان دادرسی ها اولویت قوه قضاییه باشد/ ایستادگی در مقابل تهدید و تطمیع

سه مرحله اساسی برای شروع کسب اینترنتی

انتقال آیت الله عیسی قاسم به بیمارستان

دابسمش پیکه و واکنش به لایی خوردن از امیری

توضیحات واعظی درباره عکس توچال رییس جمهور: ما روز جمعه 6 صبح کوه رفتیم/چرا باید انتقاد شود؟/توضیح درباره نامه رییس جمهور به سران اتحادیه اروپا/گرانی دلار انشا الله درست می شود

بازدید جمعی از اساتید دانشگاه کشور سوریه از دانشگاه ادیان +تصاویر

ظریف از برخورد ناخواسته محافظانش با خبرنگاران عذر خواست

سوره ای که با خواندنش جایگاه شهادت نصیبتان می گردد

با مشارکت روابط عمومی آبفا و جهاد دانشگاهی، اولین دوره آموزش خبرنویسی آبفای گیلان برگزار شد

چرا نگاه به شرق تبدیل به سیاست راهبردی ایران شد

چرا نگاه به شرق تبدیل به سیاست راهبردی ایران شد