مطالب مرتبط:
تشکیل هسته های جهادی - فرهنگی در شورای حل اختلاف گلستان
فرمانداری به مشخص شدن محلی برای تجمع در تهران اعتراض دارد/ سرنوشت مصوبه شورای شهر در هیئت حل اختلاف مشخص خواهد شد
رییس سازمان بسیج مستضعفین:انقلاب اسلامی با جامعه انقلابی زنده می ماند
زنان و دولت پس از انقلاب را بخوانید/ هنوز در حوزه زنان بین سیاستگذاران وفاقی حاصل نشده است
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکید کرد ضرورت برنامه ریزی نهادهای فرهنگی برای افزایش سرانه مطالعه
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 30 بهمن 1396 ساعت 07:162018-02-19سياسي

نظری بر اختلاف های شورای انقلاب و دولت موقت؛ دولت عافیت طلب و شورایی که انقلابی بود


در ابتدای تشکیل دولت موقت روابط دو نهاد اجرایی و مقننه کشور نسبتاً دوستانه و به دور از تنش های سیاسی بود.

اما پتانسیل بروز اختلاف میان آن دو همواره موجود بود زیرا این دو نهاد علیرغم شباهت هایی که به یکدیگر داشتند، - اختلاف های بنیادین در روش، دیدگاه و البته اعتقادهای سیاسی دارا بودند.

با پدیدار شدن طلیعه های پیروزی نهایی نهضت اسلامی، تأسیس نهادی انقلابی به نام شورای انقلاب به صورت رسمی، در اعلامیه ی 22 دی 1357 امام خمینی(ره) اعلام گردید.

در قسمتی از متن اعلامیه ی امام(ره) آمده بود: .

به موجب حق شرعی و بر اساس رأی اعتماد اکثریت قاطع مردم ایران که نسبت به این جانب ابراز شده است، در جهت تحقق اهداف اسلامی ملت، شورایی به نام شورای انقلاب اسلامی، مرکب از افراد با صلاحیت و مسلمان و متعهد و مورد وثوق، موقتاً تعیین شده و شروع به کار خواهند کرد.

اعضای این شورا در اولین فرصت مناسب معرفی خواهند شد.

این شورا موظف به انجام امور معین و مشخصی شده است، از آن جمله مأموریت دارد تا شرایط تأسیس دولت انتقالی را مورد بررسی و مطالعه قرار داده و مقدمات اولیه ی آن را فراهم بسازد .

[1] یکی از اصلی ترین اهداف امام(ره) از تشکیل شورای انقلاب پر کردن خلأ مجلس شورای اسلامی بود، یعنی در شرایط حساس آغاز انقلاب و در دوران پرتلاطم استقرار نظام نوین جمهوری اسلامی که امکان انجام انتخابات و تشکیل مجلس شورا وجود نداشت، شورای انقلاب وظایف مجلس قانون گذاری را بر عهده می‏گرفت.

بر همین اساس، یکی از اصلی ترین وظایف شورای انقلاب در جایگاه مجلس قانون گذاری، نظارت بر عملکرد دولت است که کشمکش ها و اختلاف هایی را با دولت موقت به عنوان قوه ی اجرایی کشور به همراه داشت.

در ابتدای تشکیل دولت موقت روابط دو نهاد اجرایی و مقننه کشور نسبتاً دوستانه و به دور از تنش های سیاسی بود.

اما پتانسیل بروز اختلاف میان آن دو همواره موجود بود زیرا این دو نهاد علی رغم شباهت هایی که به یک دیگر داشتند، اختلاف های بنیادین در روش، دیدگاه و البته اعتقادهای سیاسی دارا بودند.

شورای انقلاب ضمن این که متشکل از گروه های مختلف از جمله نهضت آزادی، جبهه ی ملی، بازاریان و عده ای از افسران ارتش بود اما کنترل راهبردی آن در دست روحانیون نزدیک به امام(ره) قرار داشت.

با وجود شخصیت های روحانی مطرح و برجسته ای نظیر آیت الله سیدعلی خامنه ای ، آیت الله محمدرضا مهدوی کنی ، آیت الله سیدمحمود طالقانی ، آیت الله موسوی اردبیلی ، حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی ، آیت الله مرتضی مطهری و حجت الاسلام و المسلمین محمد جواد باهنر طبیعی و بدیهی بود که شورای انقلاب نهادی انقلابی تر و نزدیک تر به اهداف امام(ره) و انقلاب باشد.

در حالی که اکثر اعضای دولت موقت را وابستگان به جبهه ی ملی و نهضت آزادی تشکیل می دادند.

افرادی که تا چندی قبل با تئوری شاه سلطنت کند، نه حکومت موافق بودند و انجام برخی اصلاحات اساسی در رژیم سابق ممکن بود برای آن ها مطلوبیت حاصل نماید.

افزون بر این، شورای انقلاب در نوع و روش اداره ی امور کشور، با توجه به اوضاع و شرایط خاص و حساس کشور با دولت موقت، اختلاف هایی اساسی داشت؛ شورای انقلاب بر روش انقلاب تأکید داشت و معتقد به تسریع در انجام امور بود در حالی که دولت موقت به استراتژی گام به گام اصرار ورزیده و همواره استدلال می نمود که اصلاح امور باید تدریجی انجام گیرد.

افزون بر موارد یاد شده، فقدان ارتباط سالم سازمانی و عدم تفکیک مشخص و مناسب قوا موجد تداخل در امور شده و در پی آن اختلاف بین شورای انقلاب در جایگاه قوه ی مقننه و دولت موقت به عنوان قوه ی اجراییه بروز می کرد.

از نظر دور نباید داشت که مشکلات فراوان اوایل انقلاب که ذاتی نظامی نوپا و نوبنیاد بود و نیز دخالت ها و کار شکنی های برخی عناصر داخلی و عده ای از عوامل خارجی در اختلاف های این دو نهاد، بی تأثیر نبود.

به هر تقدیر بروز و بالا گرفتن اختلاف ها بین شورای انقلاب و دولت موقت در بهار 1358، تنها چهار ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی کار را به جایی رساند که داوری به نزد امام برده شد.

توضیح این که در تیر ماه همان سال جلسه ای در نزد امام(ره) با حضور اعضای شورای انقلاب و دولت موقت برگزار و طرفین به طرح دعاوی و ذکر استدلال های خود پرداختند.

این جلسه در قم، در حضور امام(ره) برگزار شد و ایشان تأکید نمودند که اگر اختلافی وجود دارد (که داشت) باید رفع شود تا دامنه ی این اختلاف ها دامن جامعه را نگیرد.

مهندس بازرگان رییس دولت موقت، در این جلسه به طرح شکایت و انتقاد از شورای انقلاب پرداخته، تلویحاً اظهار داشت که شورای انقلاب فشارهای وارده بر دولت موقت و شرایط حساس کشور را درک نمی کند و بر آن فشاری مضاعف وارد می نماید.

وی از شورای انقلاب درخواست همراهی بیش تر را داشت.

آیت الله بهشتی از طرف شورای انقلاب، پس از اظهارنظر بازرگان خواستار ارابه ی نمونه هایی از مواردی که رییس دولت موقت به عنوان فشار شورا به دولت بیان داشته بود، شد.

بازرگان و برخی از اعضای دولت از جمله سحابی ، فروهر و سامی هر یک به نحوی به ذکر موارد و مصادیقی که به زعم آن ها فشارهای نابه جا از سوی شورا بر دولت موقت تلقی می شد، پرداختند.

سخن گویان دولت موقت بر این نکته تأکید داشتند که شورای انقلاب در امور اجرایی دخالت می کند.

حال آن که وظیفه ی شورا، تقنین است، نه اجرا؛ از طرف شورای انقلاب نیز هاشمی رفسنجانی و آیت الله خامنه ای سخن گفته و به انتقادهای وارد شده، پاسخ دادند.

هاشمی رفسنجانی گفت: بسیاری از نارسایی ها در وضعیت و عملکرد دولت موقت بوده که شورای انقلاب را ملزم به دخالت نموده است و شرایط انقلاب و کشور حساس تر از آن است که دست روی دست گذاشته شود.

[2] آیت الله خامنه ای اظهار داشت: بهانه گیری برای پاس دادن مسوولیت است.

دولت از اول که آمد ضعیف بود و اظهار کرد، خودش نشانه ی بدی کار بود .

[3] از طرف دولت موقت هاشم صباغیان در انتقاد از شورای انقلاب و دفاع از دولت، گفت: بعضی از اعضای شورا هستند [که] عضویت حزب را نیز دارند که کار صحیحی نمی تواند باشد.

[4] در این جلسه، اختلاف دیدگاه و روش دو نهاد یاد شده کاملاً آشکار شد؛ در حالی که شهید بهشتی، از اعضای شورای انقلاب که در صحنه ی عمل درگیر مسایل و مشکلات گریبان گیر جامعه بود و وظیفه ی نهادهای انقلابی را حل و رفع سریع آن ها می دانست.

کسانی از اعضای دولت موقت نظیر سحابی به زعم خود مسایل بنیادی را مطرح نموده و راه حل هایی را پیشنهاد کردند[5] که به گفته ی هاشمی رفسنجانی اگر قرار بود با این روش به حل مشکلات و رفع بحران های جامعه پرداخته شود، سال ها زمان نیاز بود.

در حالی که معلوم نبود شرایط موجود ادامه داشته باشد یا خیر.

[6] به هر حال طرح ها و پیشنهادهایی در این جلسه مطرح شد تا شاید از اختلاف ها کاسته شده و وحدت رویه ای اتخاذ گردد.

در این میان حبیب الله پیمان خواستار تشکیل نوعی هیأت عالیه شد که فرا دست شورای انقلاب و دولت موقت قرار گرفته و در مواقع بروز اختلاف و مشکل به حل و رفع آن بپردازد.

بر اساس طرح پیمان، هیأت یاد شده از اعضای شورا و دولت موقت تعیین می شد اما این طرح با استقبال حاضران در جلسه روبه رو نگردید و عملی نشد.

[7] مهندس بازرگان نیز راه حل ها و پیشنهادهایی برای ایجاد وحدت رویه و حل مشکلات ارایه کرد اما پیشنهادهایی از این قبیل از مرحله ی ایده تا اجرا فاصله ی زیادی داشتند.

هر چند جلسه ی یاد شده تا حدی مسایل و مشکلات را مطرح ساخت و تسکینی موقت ایجاد نمود.

اما اختلاف ها ریشه ای تر و بنیادی تر از آن بود که با یک یا چند جلسه ی گله و شکایت از میان برداشته شوند.

ادامه ی مشکلات، شورای انقلاب را به سوی اتخاذ تصمیم هایی قاطع و عملی پیش برد.

جلسات مختلفی تشکیل شده و این موضوع مفصلاً مورد بررسی قرار گرفت.

در جلسه ی تاریخ 14 تیر ماه 1358، دکتر بهشتی، با احساس مسوولیت در برابر جامعه و مشکلات آن و لزوم چاره اندیشی و انجام اقدامی عاجل برای رفع آن ها، از شورای انقلاب سؤال نمود: انفجاری بودن وضع را تا حدی احساس می کنیم؟ در پاسخ به این سؤال، نظرها و پاسخ هایی مطرح شد و اکثر اعضای شورا با اقدام های انقلابی و عاجل اعلام موافقت نمودند.

در این میان آیت الله خامنه ای بر کار انقلابی به عنوان شیوه ای مؤثر که لازمه ی شرایط روز کشور است، تأکید ویژه ای کرد.

[8] به هر تقدیر، شورای انقلاب در این برهه ی حساس احساس وظیفه ی بیش تری نموده و اکثر اعضای آن معتقد بودند جهت حل سریع مشکلات ضرورت دارد برخی مسوولیت های اجرایی توسط اعضای شورای انقلاب به عهده گرفته شود.

از این رو پیشنهادهایی مبنی بر ورود حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی به کابینه و تصدی وزارت کشور و وزارت اطلاعات مطرح شد.

حتی پیشنهادهایی در مورد تغییر رییس دولت نیز طرح گردید.

ابوالحسن بنی صدر ، عزت الله سحابی را به جای بازرگان پیشنهاد کرد اما آیت الله خامنه ای تأکید نمود اگر قرار به تغییر رییس دولت باشد، دکتر بهشتی مناسب ترین گزینه است.

[9] رایزنی ها و اظهارنظرها در مورد به دست گیری برخی مسوولیت های اجرایی از سوی اعضای شورای انقلاب با توجه به ادامه ی اختلاف های دولت موقت و شورای انقلاب، هم چنان ادامه یافت.

در جلسه ی تاریخ 17 تیر ماه 1358 شورای انقلاب، هاشمی رفسنجانی با صراحت بیش تری به بیان لزوم تصدی مناصب اجرایی از سوی روحانیون پرداخت.

اظهارنظر هاشمی رفسنجانی با موضع گیری شدید دکتر بهشتی روبه رو گردید.

آیت الله بهشتی که بنا به شرایط خاص انقلاب و نیز تأکید ویژه ی امام(ره) مبنی بر عدم دخالت روحانیون در امور اجرایی کشور، با ورود روحانیون به عرصه ی اجرایی مخالف بود، در پاسخ هاشمی رفسنجانی اظهار داشت: شدیداً و با قاطعیت، با شرکت دوستان معمم در سطح کابینه مخالفم.

اگر روزی ضرورت ایجاب کند، در سطح کابینه بیایند.

زمینه ی فکری آن باید آماده شود.

فعلاً بهتر است به اسم مشاور کار کنند.

[10] جلسات، رایزنی ها و مذاکره های متعدد برای حل اختلاف ها بین شورای انقلاب و دولت موقت سرانجام به نوعی ادغام شورای انقلاب و دولت موقت منتهی شد.

بر اساس خبری که در تاریخ 30 تیر ماه 1358 از قول رییس دولت موقت اعلام گردید، بنا شد برای حفظ وحدت، دولت و شورای انقلاب در هم ادغام شوند.

[11] از جمله دلایلی که رییس دولت موقت را به سوی اتخاذ چنین تصمیمی پیش برده بود، مشاهده ی واقعیت جامعه و همراهی افکار عمومی با شورای انقلاب بود.

در واقع بازرگان درصدد بود با انجام این طرح ضمن آن که از اختلاف ها بکاهد، دولت خود را در نفوذ و اعتبار شورای انقلاب میان مردم سهیم سازد.

طرح بازرگان به این شکل مطرح شده بود که عده ای از اعضای شورای انقلاب وارد کابینه شوند و در مقابل تعدادی از اعضای کابینه نیز در شورای انقلاب عضویت یابند.

پس از طرح پیشنهاد یاد شده از سوی رییس دولت موقت، شورای انقلاب در 20 تیر ماه 1358، تشکیل جلسه داد و اعلام داشت که 5 تن از اعضای شورای انقلاب به کابینه انتقال می یابند و متقابلاً 5 نفر از اعضای دولت موقت به شورای انقلاب راه پیدا می کنند.

[12] بر اساس طرح ادغام نسبی شورای انقلاب و دولت موقت که برای رفع اختلاف ها و تسهیل همکاری، هم چنین مشارکت در مسوولیت ها به منظور تسریع در امور اجرایی و اداره ی کشور صورت گرفته بود، تغییراتی به شرح زیر در کابینه ی دولت موقت به وجود آمد: حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی و آیت الله محمدرضا مهدوی کنی ، معاون وزیر کشور؛ آیت الله سیدعلی خامنه ای ، معاون وزیر دفاع، دکتر محمدجواد باهنر معاون آموزش و پرورش.

[13] ناگفته نماند؛ از دکتر بهشتی و آیت الله موسوی اردبیلی نیز در خواست شده بود وزارت و یا معاونت وزارت دادگستری را به عهده بگیرند که علی رغم اصرارهای فراوان، ایشان از قبول این پیشنهادها خودداری نمودند.

[14] از طرف دولت نیز میناچی، فروهر، کتیرایی، صادق طباطبایی و صباغیان به شورای انقلاب پیوستند.

[15] از دیگر موارد ادغام باید به عضویت آیت الله خامنه ای و حجت الاسلام والمسلمین هاشمی در کمیسیون وزرای امنیتی اشاره کرد.

این کمیسیون سرپرستی و مسوولیت تمامی امور انتظامی، نظامی و امنیتی کشور را بر عهده داشت و در برهه ی مورد بحث با مسایل عمده ای نظیر بحران و فعالیت های ضد انقلاب در کردستان، خوزستان و گنبد کاووس دست به گریبان بود.

[16] هر چند ادغام نسبی صورت گرفته بین شورای انقلاب و دولت موقت اندکی از اختلاف ها کاست و در مدت زمان کوتاه پس از تغییر در ساختار دولت، اقدام ها و اصلاحاتی در امور کشور انجام پذیرفت و نیز قدم‏هایی برای رفع برخی مشکلات اساسی از قبیل مسکن، اشتغال و مسایل آموزشی کشور برداشته شد اما آن گونه که ذکر شد، اختلاف ها بنیادین و عقیدتی بودند که مُسَکِّن‏ های موقت هیچ گاه قادر به علاج کامل آن ها نبود.

از این رو، ورود چند نفر از شورای انقلاب به کابینه ی دولت موقت، تعادل در دولت را برقرار نساخت و هم چنان کابینه ی مهندس بازرگان تحت نفوذ ملی ـ مذهبی ها که از اعضای جبهه ی ملی و نهضت آزادی بودند، باقی ماند.

حتی با حضور امام(ره) در تهران که به نظر مهندس بازرگان امکانات بیشتری در حل و فصل مسایل مملکتی فراهم [17] می نمود.

آنچه گذشت کلیاتی از اختلاف ها و دلایل عمده ی اختلاف میان شورای انقلاب و دولت موقت بود.

در ادامه ی گفتار به تشریح یکی از مهم ترین مصادیق اختلاف بین این دو نهاد پرداخته شده و با توجه به حوصله ی اندک گفتار حاضر توضیح دیگر مصادیق به فرصتی دیگر موکول می شود.

از جمله مهم ترین موارد اختلاف نظرهای شورای انقلاب و دولت موقت که می توان آن را اوج اختلاف های این دو نهاد نامید؛ در تعیین و معرفی اعضای کابینه، چهره نمود.

اشاره شد که در غیاب مجلس قانون گذاری بر اساس حکم امام(ره)، شورای انقلاب وظایف مجلس را بر عهده داشت.

از جمله مهم ترین وظایف مجلس در هر نظام دموکراتیک نظارت بر انتخاب و عملکرد اعضای کابینه است.

از این رو شورای انقلاب در نقش مجلس قانون گذاری وظیفه داشت بر چگونگی انتخاب، سوابق، تخصص و تعهد اعضای پیشنهادی دولت جهت تصدی امور اجرایی و اداره ی کشور نظارتی دقیق داشته باشد.

تأکید اکثریت اعضای شورای انقلاب به ویژه روحانیون عضو این شورا بر این بود که افرادی انقلابی، مؤمن، متعهد و استکبارستیز سر رشته ی امور کشور را در مقام وزیر یا هر منصب بلند پایه ی کشوری بر عهده بگیرند.

علی رغم شورای انقلاب، ملاک های رییس دولت موقت با معیارهای شورای انقلاب تفاوت داشت.

بنابراین اختلافی عمده بر سر معرفی اعضای کابینه بین شورای انقلاب و دولت موقت بروز نمود و در برخی موارد کار به جایی رسید که بازرگان تهدید به استعفا کرد.

[18] یکی از موارد مهم کشمکش در انتخاب اعضای کابینه، در مورد معرفی عباس امیر انتظام از سوی دولت موقت به عنوان معاون نخست وزیر روی داد.

آیت الله خامنه ای از اعضای مؤثر شورای انقلاب در این باره می نویسد: .

برخی روحانیون شورای انقلاب در این باره چندین بار به بازرگان اعتراض نمودند.

با این عنوان که وی فردی نیست که کاملاً مورد اعتماد نظام اسلامی باشد و شایعاتی نیز درباره ی وی موجود است.

هم چنین این که وی از رفقای صمیمی شاپور بختیار ، آخرین نخست وزیر [رژیم] سابق و عضو جبهه ی ملی بوده است، بازرگان در جواب اظهار می نمود که بهتر از ایشان در آن شرایط کسی را نمی شناخته است.

اعضای معترض شورای انقلاب نیز در این مورد صلاح نمی دیدند که بلافاصله قضیه را به اطلاع امام خمینی(ره) برسانند، چرا که مخالفان نظام مایل بودند، وانمود کنند که امام(ره) تحت تأثیر و نفوذ افراد به خصوصی است و این قبیل موارد دست آویز خوبی برای آنان به شمار می رفت .

[19] اشاره شد که نحوه ی انتخاب اعضای کابینه از سوی مهندس بازرگان و معیارهای وی برای گزینش افرادی که امور مهم مملکتی را به دست می گرفتند همواره مورد انتقاد شورای انقلاب بود.

افزون بر این که کابینه ی دولت موقت تقریباً به طور کامل از سوی ملی ـ مذهبی ها انباشته شده بود.

در برخی موارد حتی نشانه هایی از سپردن امور و مناصب مهم و حیاتی کشور به عناصری از رژیم گذشته، به چشم می خورد؛ نمونه ای از چنین انتصاب هایی در دولت موقت، انتصاب مهندس سالور ـ از افراد وابسته به دربار پهلوی ـ به مدیریت بنیاد مستضعفین بود.

این اقدام دولت با مخالفت شدید نهادها و چهره های انقلابی به ویژه شورای انقلاب و حزب جمهوری اسلامی همراه بود.

[20] به هر تقدیر، مشکلات و اختلاف های اساسی حل نشده ای باقی ماند تا این که سرانجام دولت موقت در 14 آبان ماه 1358 سقوط کرد و شورای انقلاب عملاً وظایف دولت را نیز عهده‏دار شد.

(*) پی نوشت ها: [1]صحیفه ی امام، همان، ج 4، ص 207.

[2].

نقل از: خیر الله اسماعیلی، دولت موقت، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران، 1380، ص 88.

[3].

مسعود رضوی، هاشمی و انقلاب، انتشارات همشهری، تهران، چاپ اول، 1376، ص 225 [4].

نقل از اسماعیلی، همان، ص 88.

[5] رضوی، هاشمی و انقلاب، همان، ص 225.

[6].

صورت مذاکرات شورای انقلاب، همان، جلسه ی مورخه ی12/4/1358 [7].

رضوی، همان، ص 225.

[8].

صورت مذاکرات شورای انقلاب، همان، جلسه ی مورخه ی 14/4/1358.


کلید واژه ها: شورا - شورای - آیت الله - اسلامی - دولت - آیت الله محمدرضا مهدوی کنی - آیت الله موسوی اردبیلی - سیاسی - امام - مجلس شورای اسلامی - مجلس - هایی - هاشمی رفسنجانی - جمهوری اسلامی - روحانی - کشور - قانون - شرایط - روابط - مهدوی کنی - انتخابات - رفسنجانی - طالقانی - جمهوری - صلاحیت - مسلمان - مطالعه - هاشمی - اولین - ایران

آخرین اخبار سرویس:
باور مردم به روحانیت کاهش یافته است

«نظر» تنها 20 سال داشت که اعضای کومله او را به شهادت رساندند/ قرار بود بعد از خدمت سربازی ازدواج کند که قسمت نشد

خوشگذرانی خانم بازیگر در خارج از کشور

توصیه «جمشید بسم الله» برای بهبود اوضاع اقتصادی

مشکلات مربوط به زمین خواری و نحوه مقابله با این پدیده تشریح شد

"شاهرخ استخری" و "پناه" زیبا + عکس

دردسر اعلام ماجرای آزار 41 دختر ایرانشهری برای امام جمعه اهل سنت

سردار صفوی: طرح عملیاتی برای پاسخ به هر تهدید فرا منطقه ای داریم

جملات زیبا و احساسی در مورد خواهر

نظر ناظر اروپایی درباره روند انتخابات ترکیه

بازداشت پسر و داماد آیت الله عیسی قاسم

کاندیداهای ریاست کمیسیون اصل 90 مجلس را بهتر بشناسیم+ سوابق

فساد اقتصادی در ایران

سهم زنان در مجلس افزایش می یابد

مصوبات یکصدو چهل ویکمین نشست شورا یعالی فنی امور زیربنایی حمل ونقل

عدالت اجتماعی در آب

آشوراده در 30 سال گذشته نابود شد

معامله ای پرسود با مولا علی(ع)/ آن را از دست ندهید

بررسی عدم معافیت مناطق آزاد اقتصادی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده

درگیری مرزبانان با اشرار مسلح در مرز پیرانشهر

تردد زائران اربعین تسهیل می شود

ظاهر کاملا متفاوت زلیخای سینمای ایران/عکس

با این 14 راهکار حافظه خود را تقویت کنید!

صدور مجوز 163 مورد سقط جنین در سال 96 در قم

سخن امام صادق(ع) درباره کسانی که دست حاجت مومنان را رد می کنند

مطهری: توچال رفتن رییس جمهور اشکالی ندارد/ مردم 6 ماه مقاومت کنند وضعیت اقتصادی بهتر خواهد شد

دیدار لاریجانی و روحانی با رهبر انقلاب درباره لایحه FATF

مشایی، اطلاعاتی حرفه ای است که هرگز با کتک اطلاعات نمی دهد

عبدالله نوری جایگزین خوبی برای عارف است

آخرین جزییات حادثه ایرانشهر از زبان وزیرکشور

باید قرارگاه اقتصادی تأسیس کنیم، نه نظامی/ شنیدم برخی می گویند اقتصاد را ببندیم و کوپنی کنیم

اعدام و مصادره اموال راه حل فوری مقابله با تروریست های اقتصادی

تذکر ظریف به محافظانش و عذرخواهی از خبرنگاران

شریعتمداری: عذرخواهی می کنم/"سینکی" حتما خسته بوده است!

برخی اصلاح طلبان جز ایجاد چالش و هزینه دستاورد دیگری ندارند

«فلاحت پیشه» رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شد

گزینه جنگ با جمهوری اسلامی حذف شد/اصولگرایان و اصلاح طلبان روزه سیاسی بگیرند

ژست متفاوت خانم بازیگر کم پیدا/عکس

90 درصد انرژی اصناف صرف دفع شر دولتی ها می شود

جزییات تشییع پیکر سردار دایی پور

امیدواریم با تصمیم گیری قوای سه گانه شرایط کشور بهبود یابد

اروپا تضمین کرده ایران بتواند نفتش را بفروشد/ هدف آمریکا خروج ایران از برجام است

حمایت مرکز پژوهش ها از اصلاح قانون صدور چک

کمیسیون امنیت ملی پیگیر شکارفروشی به خارجی ها

تقاضای سازمان ثبت اسناد از مردم

اگر حوزه ها علمیه به روز نباشند از قافله پیشرفت عقب می مانند

ارائه گزارش عملکرد کمیته امداد در کمیسیون اجتماعی مجلس

ورود کمیسیون قضایی مجلس به جزییات طرح مبارزه با جرائم اقتصادی

استاندار تهران: ارتقا نشاط اجتماعی راهی به سوی توسعه است

«گفت وگو» باید شنیده شود

وقتی "هدیه تهرانی" انقدر تغییر می کند! /عکس

حال و هوای هواداران اردوغان در خیابان های ترکیه + تصاویر

عصبانیت عارف از دوستان اصلاح طلبش

جمـلاتی الـهام بخـش برای زنـدگی (101)

دست نویسنده ها بسته است

اهمیت آراستگی و آرایش خانم ها و آقایان قبل از رابطه جنسی

همسر غیرتی یا حسود؟

4 مهارتی که مردان برای موفقیت در زندگی مشترک باید بدانند!

خاطره جالب عادل از گزارشگری در سال 75

تصمیم جدید شفر برای تمرین های استقلال

پربحث ترین اخبار خبرگزاری فارس در روز گذشته

اگر می خواهید گناهان خود و امواتتان بخشیده شود، بخوانید

استیضاح زنگنه پس از تعطیلات مجلس

#دختر_لبنانی هشتگ جنجالی توییتر شد

نتایج غیررسمی انتخابات ترکیه: اردوغان و ائتلاف جمهور پیروز شدند

نامه طلاب به روحانی: گرانی بیداد می کند

حمایت مرکز پژوهش ها از تصویب طرح اصلاح قانون صدور چک/ امکان ثبت، استعلام و رهگیری چک ها فراهم می شود

بازداشت پسر و داماد آیت الله عیسی قاسم

پربیننده ترین اخبار خبرگزاری فارس در 24ساعت گذشته

سفیر ایران در آنکارا، مشارکت وسیع مردم ترکیه را تبریک گفت

سوره طه (فضیلت، شان نزول و ختم برای ازدواج)

طنز با پیکه؛ از لایی امیری تا همسر معروفش

آیت الله عیسی قاسم به بیمارستان منتقل شد

روزنامه استخدامی استان خراسان رضوی و شهر مشهد | دوشنبه 4 تیر 97

اردوغان در انتخابات رای اکثریت را بدست آورده است

واکنش پیکه به لایی خودرن از وحید امیری با لهجه مشهدی (فیلم)

استایل جدید "سحر قریشی"/عکس

برای داشتن زندگی پایدار عشق اولیه مهم است؟

اردوغان اعلام کرد در انتخابات ترکیه به پیروزی دست یافته است

اردوغان اعلام پیروزی کرد

حمله راکتی یمن بر عربستان+فوتو

سرانه فرهنگی در قم افزایش پیدا می کند

صادرات نفت ایران در سطح 2 میلیون بشکه می ماند

سفیر ایران در آنکارا، مشارکت وسیع مردم ترکیه را تبریک گفت

درخواست از رییس جمهوری برای توقف آزمون استخدامی کشور

نتیجه 20سال فعالیت شورای عالی استان ها چیست؟

استقلال مالی شهرهای ایران در آینده نزدیک

شفاف سازی دانشگاه تهران درباره طرح شهر دانش

جنگ اصلاً پیروز ندارد

آقای نیلی! اعتراف کنید اشتباه کرده اید

عناوین روزنامه های سیاسی 4 تیر 97/ اقتصاد تو چال، روحانی توچال +تصاویر

عکس دیده نشده خانم بازیگر در کنار دخترش

خاص ترین بنز های ایران/ عکس

اردوغان اعلام کرد در انتخابات ترکیه به پیروزی دست یافته است

با انتشار گزارشی اعلام شد حمایت مرکز پژوهش ها از تصویب طرح اصلاح قانون صدور چک/ امکان ثبت، استعلام و رهگیری چک ها فراهم می شود

حمله خرس به چوپانان در کهگیلویه و بویراحمد

اردوغان خود را پیروز انتخابات ترکیه اعلام کرد

وزرای خسته تغییر کنند

وعده نوبخت برای پرداخت پاداش پایان خدمت فرهنگیان بازنشسته تا پایان شهریور

عبادت در ارتفاع ده متر از سطح زمین+ویدیو

نظری بر اختلاف های شورای انقلاب و دولت موقت؛ دولت عافیت طلب و شورایی که انقلابی بود

نظری بر اختلاف های شورای انقلاب و دولت موقت؛ دولت عافیت طلب و شورایی که انقلابی بود