مطالب مرتبط:
در پژوهشی صورت گرفت ارزیابی تبعات کشت و واردات محصولات تراریخته
مخبر دزفولی: پیام حماسه 22 بهمن خدمت بیش از پیش به ملت است / موضوع محصولات تراریخته باید با نگاه علمی حل و فصل شود
مخالفان محصولات تراریخته و جریان های ضد مهندسی ژنتیک چه آسیب هایی به کشور زده اند؟
افزایش درآمد حاصل از کشت ارقام محصولات زراعی در استان اردبیل
افزایش درآمد حاصل از کشت ارقام محصولات زراعی در استان اردبیل
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 26 بهمن 1396 ساعت 01:152018-02-14اقتصادي

ارزیابی تبعات کشت و واردات محصولات تراریخته


با توجه به ممنوع شدن تولید و مصرف محصولات تراریخته در برخی از کشورها سوالات اساسی درباره این موضوع مطرح است و در این رابطه نیاز به قانونگذاری و نظارت شدیدتر و همچنین رهایی سیستم های قانون گذار از سلطه گروه های صاحب نفوذ به شدت حس می شود.

- شعارسال:" تراریخته ها یکی از چالشی ترین مباحث مربوط به تغذیه و محیط زیست هستند.

در سالهای گذشته با کنار گذاشته شدن تدریجی کشت سنتی بر میزان این چالش افزوده شده است.

موافقان و مخالفان نیز با ادعاهای خود در دو سوی این مشاجره ایستاده ­اند.

اهمیت موضوع و دغدغه های مربوط به سلامتی و مسائل زیست محیطی سبب اجرای یک پژوهش در این باب شده است.

حال عده ­ای از دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس طی یک پروژه گروهی با بررسی ابعاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی موضوع سعی کردند ضمن تعریف مساله، به ارزیابی تبعات کشت و واردات این محصولات بپردازند.

این پژوهش در چهار حوزه پذیرش سیاسی، پذیرش اجتماعی، سلامت و زیرساختهای حقوقی به بررسی آن پرداخته که در ادامه آمده است.

* پذیرش اجتماعی پذیرش اجتماعی یکی از مهمترین عوامل چندگانه در ارزیابی و توسعه تکنولوژی های نوظهور به شمار می رود.

در این راستا لازم است تا تمامی جوانب ورود یک تکنولوژی به جامعه مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

در یک نظرسنجی با ابعاد کوچک که پیش از این برگزار شده بود ابعاد پذیرش اجتماعی نسبت به محصولات تراریخته سنجیده شده بود.

یافته ها نشان می داد که این محصولات در میان جامعه هنوز از پذیرش قابل توجهی برخوردار نیستند.

در واقع به دلیل فقدان آگاهی جامعه نسبت به فرآیند تولید چنین محصولاتی نوعی ناامنی روانی و ذهنی در افراد ایجاد می شود که منجر به عدم استقبال از تولید انبوه و مصرف این مواد می گردد.

ذیل ناامنی ذهنی جامعه نسبت به این نوع محصولات میتوان به عدم اطمینان از سلامت فرآیند تولید و محصول نهایی نیز یاد کرد.

بدین معنا که جامعه از فرآیند بهداشتی یا به بیان فنی­تر فرآیند بیولوژیکی تولید محصولات و تبعات استفاده از آن آگاه نیست و قادر نخواهد بود بر آن کنترل و نظارت کافی داشته باشد.

در نتیجه با توجه به این مساله که گسست از تولید سنتی به طور کامل اتفاق نیفتاده است جامعه غالبا محصولات متکی بر تولید سنتی را بر محصولات تراریخته ترجیح می دهد و همچنین جامعه با در نظر گرفتن ریسکهای سلامت به دنبال گزینه های سالم­تری برای تغذیه خود خواهد بود.

بنابراین می توان نتیجه گرفت که گسترش آگاهی­ های جامعه نسبت به فناوری های جدید همچون محصولات تراریخته و تضمینهای بهداشتی در رابطه با عوارض مصرف آن، میتواند نقش مهمی در مقوله پذیرش اجتماعی داشته باشد.

* زیرساختهای حقوقی در ایران بعد از تاسیس پژوهشکده بیوتکنولوژی سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی (1364)و سپس با تاسیس مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی(1366) توجه به مقوله بیوتکنولوژی زیستی آغاز شد.

پس از تولید و تجاری سازی اولین محصول تراریخته در سال 1996 تا به امروز شاهد گسترش همه جانبه تراریخته ها هستیم تا آنجا که امروزه قلمرو آن فراتر از تغییر و اصلاخ گیاهان رفته و اولین ماهی اصلاح ژنتیکی شده در سال 2015 به بازار عرضه شد.

اما توسعه و تجاری سازی این تراریخته ها مانند بسیاری دیگر از تکنولوژی ها، نگرانی های جدی را به همراه داشته است.

در سال 1382 پروتکل بین المللی ایمنی زیستی کارتاهنا که دو سال قبل تر توسط دولت محمد خاتمی امضا شده بود به تصویب مجلس رسید.

به موجب همین قانون، کیمسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس قانون ملی ایمنی زیستی را در مرداد 1388 به تصویب رساند، در حالیکه دولت پس از ارائه همین طرح به مجلس پس از 5 ماه آن را در دی 1387 از مجلس پس گرفته بود.

آیین نامه اجرایی قانون هم در تیر 1392 در اخرین روزهای دولت احمدی نژاد ابلاغ شد که دو سال بعد توسط دولت یازدهم لغو و با تغییراتی مجددا ابلاغ شد.

در خارج از ایران اما ، تولید و از طرف دیگر قانون و نظارت بر تراریخته ها سرعت بیشتری دارد.

تنها 28 کشور به تولید محصولات تراریخته اقدام کرده اند اما بسیاری کشورها بر واردات، حقوق مصرف کننده و ایمنی زیستی تراریخته ها نظارت و استانداردهای جدی دارند.

طبق گزارش مرکز پزوهش های مجلس در مورد محصولات تراریخته، قوانین در مورد تراریخته ها در جهان به خصوص در اتحادیه اروپا و آمریکا بسیار دقیق و جامع نگارش شده است.

موجودات زنده تراریخته، مواد غذایی یا خوراک حیوانات تولیدشده از تغییر ژنتیکی یافته ها (GMO) میتوانند در بازار اتحادیه اروپا عرضه یا وارد شوند، به شرطی که مراحل بررسی دقیق و ارزیابی ایمنی مورد به مورد را طی کنند.

مسائل مربوط به مسئولیت و طرحهای جبران خسارت برای افراد در حوزه کشورهای عضو اتحادیه اروپا، در درجه اول اهمیت قرار دارد.

در اتحادیه اروپا محدودیت هایی در پژوهش، رهاسازی در محیط، کشت ، مواد غذایی و برپسب گذاری و ردیابی صورت کرفته است .

در آمریکا مقررات و نظرات توسط چند نهاد مختلف صورت می گیرد که ناظر به دریافت مجوز های ایمنی سلامتی، حفاظت از محیط زیست، حقوق مصرف کننده و .

است.

اما در ایران علی رغم تدوین قانون مربوطه ، نگرانی های جدی درتولید و واردات آن وجود دارد.

علی رغم تدوین استناندارد ها و قوانین بین المللی اما همچنان عده ای از متخصصین و بخش قابل توجهی از جامعه نکرانی جدی در باب سلامت این محصولات دارند.

در برنامه ششم توسعه اولویت با محصولات ارگانیک است و از واردات بدون ضابطه محصولات تراریخته جلوگیری به عمل آمده است.

این جمله خود موید آن است که تا پیش از تدوین این قوانین، در مورد واردات محصولات تراریخته نظارت شایسته­ای صورت نگرفته است.

برای نمونه کمیته ای در زیرمجموعه وزارت جهادکشاورزی طبق ماده ماده بند الف قانون ایمنی زیستی تشکیل شده است و تا در خصوص تولید و واردات تراریخته ها تصمیم گیری کند و از طرف دیگر وزارت بهداشت نیز مسئولیت مستقیم بر سلامت افراد جامعه دارد، یا سازمان محیط زیست باید بر تغییرات اکوسیستمی نظارت کند.

اما به هیچ وجه نمی توان ادعا کرد که این قوانین کافی بوده و توانسته جوانب مختلف موضوع را پوشش دهد.

مثلا قوانین حمایت از مصرف کننده در این مورد برخلاف قوانین دقیق اتحادیه اروپا ، در ذیل قوانین ایمنی زیستی و سایر قوانین مرتبط به هیچ وجه روشن نمی سازد که محصول تراریخته معیوب یا ناقص چیست و اگر محصول تراریخته موجب خسارتی بشود و سلامتی مصرف کننده به مخاطره بیفتد نحوه جبران خسارت و مهمتر از آن جلوگیری از وقوع مجدد آن چگونه است.

در پایان باید تاکید کرد: برای رعایت ایمنی و سلامت افراد، حقوق مصرف کننده، بحث های حقوق مالکیت فکری، کنترل و نظارت بر واردات و تامین زیرساخت­های لازم جهت تحقیقات و تولید محوصلات تراریخته و بررسی ایمنی آنها باید در قوانین قبلی بازنگری جدی صورت گیرد.

در بخش پایانی این پژوهش شاخص های پذیرش سیاسی مورد بررسی قرار گرفتند.

در معیار پذیرش سیاسی شاخص های منافع اقتصادی ملی، پذیرش حوزه های دینی، پذیرش حاکمیت سیاسی و نخبگان آکادمیک مورد بررسی قرار گرفتند.

* منافع اقتصاد ملی داده ها نشان میدهند که در سال 1996 1.

6 میلیون هکتار از اراضی زراعی جهان زیر کشت محصولات تراریخته قرار گرفتند.

این مقدار در سال 2007 به 114 میلیون هکتار و در سال 2016 به بیش از دو میلیارد هکتار رسید.

تنها در سال 2007 بیش از 10 میلیون کشاورز به کشت این محصولات پرداختند.

.

همچنین پیش بینی ها نشان میدهند در سال 2050 تامین غذای جمعیت 9.

1 میلیاردی جهان مستلزم افزایش 70 درصدی تولید مواد غذایی در جهان و 100 درصدر در کشورهای در حال توسعه است.

این مساله مخاطرات و در عین حال فرصتهای جدی و مهمی را پیش روی اقتصاد ما قرار خواهد داد.

تا سال 2016 در 28 کشور جهان 29 گیاه تراریخته کشت شده اند.

.

این رقم مبین صرفه اقتصادی این محصولات است که میتواند توجیه اقتصادی قابل توجهی برای ساختار سیاسی فراهم کند.

* پذیرش حوزه­ های دینی شاخص دوم که مربوط به پذیرش حوزه های دینی است حاکی از مجادلات چالش برانگیز فقهی است.

دو پژوهش در این باب به بررسی مبانی فقهی و نظرات 14 تن از مراجع برجسته تقلید پرداخته اند.

در پژوهش اول بر اساس آیات قرآن 4 دیدگاه نسبت به موضوع مطرح شده اند که طیفی متشکل از"حرمت مطلق تغییر در خلقت خدا" تا "حرمت تغییر ناهمسو با هدف خلقت پدیده ها"را دربرگرفته اند.

محقق با استناد به روایات و آیات ادعا میکند:" برخی از محصولات تراریخته مبتنی بر نگاه چهارم مجاز و مفید است و در باقی موارد باید با اتخاذ رویکردی علمی و وضع قوانین نظارتی نسبت به این فعالیتها اقدام کرد.

استفتا از مراجع تقلید نیز نشان میدهد که ایشان به اتفاق، مصرف و تولید این محصولات را در صورت عدم اضرار و تولید از مواد اولیه حلال، مجاز میدانند.

* پذیرش حاکمیت سیاسی در بعد حاکمیت سیاسی نیز علیرغم بی ثباتی سیاستی ناشی از تغییر دولتها به نظر میرسد در حال حاضر یک اجماع برای صدور جواز واردات و مصرف این محصولات شکل گرفته است.

این اجماع با انتخاب عیسی کلانتری به ریاست سازمان محیط زیست و انتصاب نیره خوش خلق سیما به عنوان مشاور فناوری و بیوتکنولوژی وی کامل شده است.

چرا که تا پیش از این سازمان محیط زیست از موانع اصلی در برابر تجار و دست اندرکاران کشت تجاری تراریخته در ایران محسوب میشد.

با اینحال در بخش های دیگر حاکمیت از جمله مجلس شورای اسلامی گهگاه زمزمه های مخالفت به گوش میرسد.

در مهرماه گذشته 69 نفر از نمایندگان به رییس جمهور درباره واردات و رهاسازی محصولات تراریخته به رییس جمهور تذکر دادند.

* نخبگان آکادمیک با این وجود چالش اصلی محصولات تراریخته در مواجهه با نخبگان دانشگاهی اعم از اساتید و دانشجویان است.

آنها با طرح موضوع عدم اجرای یک آزمایش معتبر بلندمدت درباره عوارض مصرف این محصولات، بی­خطری و ایمن بودن تراریخته ها را از لحاظ علمی مدعایی اثبات نشده میدانند.

انتقادات و ادعاهای مجامع آکادمیک و سازمان­های مردم نهاد درباره عدم اجرای پایش جامع و موثر، این مساله را به ذهن متبادر میکند که شاید امتیازات و سود اقتصادی ناشی از واردات، عامل اصلی مجوز دادن به واردات این محصولات باشد.

* نتیجه گیری درست یا غلط به نظر می رسد در صورت عدم اجرای یک پژوهش جامع این مخالفتها همچنان پابرجا بمانند.

با اینحال در امتیازدهی، شاخصهای منافع اقتصاد ملی و پذیرش حوزه های دینی با برخورداری از اثرگذاری شدید بر سیاست گذاری­ ها و پذیرش حاکمیت سیاسی به دلیل برخورداری از قدرت قانون گذاری و اجرایی از وزن بیشتری نسبت به نخبگان آکادمیک برخوردارند.

نتیجتا با وجود تمام انتقادات و خطرات موجود در این حوزه همچنان شاهد واردات و مصرف این محصولات در حوزه های مختلف از مصرف خانوار گرفته تا صنعت و کشاورزی هستیم.

با توجه به ممنوع شدن تولید و مصرف این محصولات در برخی از کشورها سوالات اساسی در باب این موضوع مطرح است و مشخص نیست، در صورت ادامه این روند در سالیان آینده چه تبعات و عوارضی گریبانگیر بخش های مختلف اقتصاد ملی و شهروندان باشد.

در نتیجه نیاز به قانونگذاری و نظارت شدیدتر و همچنین رهایی سیستم های قانون گذار از سلطه گروه های صاحب نفوذ به شدت حس می شود در غیر اینصورت مسئولیت تبعات مصرف این محصولات مستقیما متوجه قانون گذاران و مراجع نظارتی است.

سایت شعارسال، با اندکی اضافات و تلخیص برگرفته از خبرگزاری فارس، تاریخ انتشار: 25بهمن1396 ، کدخبر: 13961125000447 : www.

farsnews.

com
کلید واژه ها: جامعه - تولید - اجتماعی - سلامت - دانشگاه تربیت مدرس - تکنولوژی - مصرف - واردات - سنتی - قانون - نظارت - تغذیه - رابطه - سیاسی - دانشجویان - محیط زیست - زیست - محیط - نظرسنجی - مخالفان - دانشگاه - اقتصادی - فناوری - برگزار - ممنوع - توسعه - اهمیت - پروژه - عوارض - تربیت

آخرین اخبار سرویس:
جریمه مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی در پی تخلف 1154 میلیارد تومانی این شرکت

افزایش 15 درصدی کرایه کامیون از 27 اردیبهشت ابلاغ شد

صادرات 58 هزار تن گندم و خرما از بندر امام

کاهش 3.7 درصدی شاخص قیمت کالا های وارداتی نسبت به سال گذشته

برخی مسافرکش ها باسوءاستفاده از نوع دوستی مسافران درصدد کسب درآمد بیشتری هستند

افزایش 30 درصدی معاملات اوراق بدهی

مسئولان به اعتراض کامیون دار ها رسیدگی کنند/ درصورت ندیده گرفتن کارگران ضربه خواهیم خورد

اعلام جزییات اختتامیه سومین کنگره ملی «شعر عفاف و حجاب»

استخدام مددکار در موسسه خیریه رفاه کودک در تهران

شهروندان اگر در مصرف آب صرفه جویی نکنند مجبور به نوبت بندی هستیم/کاهش 90 درصدی ذخیره سد شمیل و نیان

استخدام کارشناس نرم افزار و طراح خانم در خراسان رضوی

تأمین مالی مسکن بانک محور است/چرا بازار سرمایه در مسکن نقش ندارد؟

نفت 60 دلاری برای روسیه مطلوب است

انحصار و کمای بازار دستاورد لایحه جنجالی دولت

اتصال همه صنایع به شبکه گاز در دستور کار/حامی تولید داخل هستیم

متوسط سن پیرترین و جوان ترین کشورها

نرخ تورم زراعت، باغداری و دامداری سنتی 33 درصد افزایش یافت

رییس اتحادیه مؤسسات قرآنی همدان در جمع فعالان قرآنی ملایر

حال و هوای مساجد قدیمی بازار تبریز در ماه رمضان

توزیع 100 بسته غذایی در بخش نیمبلوک

کاهش 40درصدی اختصاص آب شرب استان از حوضه آبریز زاینده رود

تولید فولاد خام ایران 27 درصد رشد کرد

مشکلات عشایر سمنان نیازمند توجه بیشتر است

1870 میلیارد ریال از اعتبارات تملک دارایی لرستان جذب نشد

پوتین: آینده توافق اوپک و روسیه به امکان حفظ برجام بستگی دارد

1870 میلیاردریال از اعتبارات تملک دارایی لرستان جذب نشده است

تولید فولاد خام ایران 27 درصد رشد کرد

احداث20 هزار متر خط انتقال آبرسانی در 3 شهر مازندران

چغندرقند خوزستان با توقف بارگیری رو به نابودی است

41 هزار تن گندم، جو و کلزا در گنبدکاووس برداشت شد

طرح چهار بانده راه پارس آباد - اردبیل پیگیری می شود

گردشگری استان اردبیل رونق می گیرد

صبح یزد: حاشیه های جنجالی یک معدن ثروتمند در استان یزد

ظرفیت شهرستان ابهر در بخش بازرگانی مغفول مانده است

مشکلات عشایر سمنان نیازمند توجه بیشتر است

شکسته شدن رکورد صعود به اورست در سال 2018

افزایش بالگردهای اورژانس هوایی کشور به 40 فروند/ هزار دستگاه خودرو به اورژانس اضافه می شود

قیمت سکه وطلا امروز در بازار تهران کاهش یافت

احداث20 هزار متر خط انتقال آبرسانی در 3 شهر مازندران

بهای ارز در بازار شنبه 5 خرداد

ممنوعیت صادرات دام برای تنظیم بازار گوشت

مذاکرات با باکو درباره توسعه دو میدان گازی در خزر ادامه دارد

ویزای حج اواخر خردادماه الکترونیکی صادر می شود

افزایش 5.6 درصدی تورم کالاهای صادراتی در سال 96

استخدام حسابدار،فروشنده تلفنی،آبدارچی در موسسه مطالعه شریف

صادرات 74 میلیون دلاری کالای غیرنفتی از بندر آستارا به خارج از کشور

بهای انواع سکه در بازار شنبه 5 خرداد

کاهش 40 درصدی اختصاص آب شرب استان اصفهان

مشکلات عشایر سمنان نیازمند توجه بیشتر است

چوب ناکارآمدی مدیران بر پیکر نحیف گردشگری کشور

اوج گیری شاخص در معاملات بورس/ آیفکس رشد کرد

41 هزار تن گندم، جو و کلزا در گنبدکاووس برداشت شد

ارز در بانک ها چند؟

اطلاعیه سازمان حج و زیارت درباره پرداخت قسط دوم حج تمتع 97

چغندرقند خوزستان با توقف بارگیری رو به نابودی است

ظرفیت شهرستان ابهر در بخش بازرگانی مغفول مانده است

ظرفیت شهرستان ابهر در بخش بازرگانی مغفول مانده است

نرخ بلیت پروازهای داخلی اوج گرفت

چغندرقند خوزستان با توقف بارگیری رو به نابودی است

بررسی درخواست مجدد نانوایان برای افزایش قیمت نان

رکورد صعود به اورست شکسته شد

استخدام نیروی آقا جهت کارخانه صنایع غذایی در قم

صادرات دام ممنوع شد

مشارکت 15 شرکت کارگزاری در معاملات آتی زعفران

استخدام فروشنده تمام وقت آقا در فروشگاه موبایل صادقی

استخدام کمک حسابدار خانم جهت شرکت معتبر صنایع غذایی در البرز

گره بحران صندوق های بازنشستگی چگونه باز می شود؟

استخدام مدیر فروش در یک شرکت معتبر

رهاسازی بیش از 17 هزار بچه ماهی در استخرهای پرورش ماهی زهک

نرخ بلیت پروازهای داخلی افزایش یافت

هفته بیست و هشتم بارداری - شروع وزن گیری نوزاد

اسپیکر آمازون جاسوس خانگی می شود؟

رشد دوباره قیمت بازار مسکن در اردیبهشت ماه

نرخ دلار به 4211 تومان رسید

وسایل سرمایشی در تابستان معادل 4 کشور برق مصرف می کنند/ چالش اصلی ما بد مصرفی است

افزایش 40 درصدی قیمت تمام شده تولید تخم مرغ

وضعیت آب و فاضلاب اهواز همچون یک بیمار سرطانی است

نرخ ارز جهت محاسبه حقوق ورودی و عوارض گمرکی کالاها

نیاز به تشکیل یک کارگروه برای رفع مشکلات صنعتگران داریم

فراز و فرود ناوگان کانتینری جهان در سه ماه 2018

استخدام کارشناس فنی نرم افزار در مشهد

امسال آخرین سال ثبت نام در طرح جریمه مشمولان غایب است

متوسط سن پیرترین و جوان ترین کشورها

جنگ گازی روسیه و آمریکا/تلاش تزارها برای فرار از تحریم

بهره برداری از مجموعه ورزشی سرپل ذهاب تا پایان شهریورماه

اختصاص 602 میلیارد تومان به عنوان اعتبارات هزینه ای امسال استان

اجرای طرح همای رحمت در استان قزوین

بهره برداری از 232 پروژه عمرانی در خراسان شمالی طی سال جاری

موزه مردم شناسی و صنایع دستی در قاسم آباد سفلی شهرستان رودسر

بیش از 4 میلیارد کالای قاچاق در چهارمحال و بختیاری توقیف شد

125 میلیون پست لارو میگو در استخرهای چابهار ذخیره سازی شد

دمای برخی نقاط خوزستان به 47 درجه می رسد

ادارات گنبد بسته اقتصادی برای جذب سرمایه گذار تدوین کنند

37 قلم داروی تقلبی در فردیس کشف شد

جزییات اعزام های ارزان قیمت به عتبات

جزییات وام مسکن در تهران و سایر شهرها + سود و اقساط

سخنگوی سازمان ثبت احوال کشور در گفت وگو با فارس: اعتبار کارت های ملی قدیمی تا پایان سال/ مردم برای تعویض سریعتر مراجعه کنند

بنیاد مستضعفان تله کابین کرمانشاه را می سازد

استخدام برنامه نویس PHP،بازاریاب نرم افزار crm در تهران

اقلام مورد نیاز کامیون داران با دلار 4200 تومانی تامین می شود

ارزیابی تبعات کشت و واردات محصولات تراریخته

ارزیابی تبعات کشت و واردات محصولات تراریخته