مطالب مرتبط:
گازرسانی به 99 درصد جمعیت شهری و 90 درصد روستایی
تاکید بر اهمیت سرمایه گذاری بانک شهر در پیشرفت پروژه های شهری
تاکید بر اهمیت سرمایه گذاری بانک شهر در پیشرفت پروژه های شهری
سیل بی امان فاضلاب شهری به کارون/رودخانه در مرز هشدار
رییس مرکز تحقیقات مسکن: نوسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری باید در اولویت باشد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 24 بهمن 1396 ساعت 09:352018-02-13فرهنگي

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد


در پنجم بهمن ماه سال 1396 داریوش شایگان، نویسنده و متفکر نامدار ایرانی دچار سکته مغزی شد و تا امروز در بیمارستان بستری است.

در این مدت، تغییری در وضعیت او پدید نیامده است و همچنان در بیهوشی به سر می برد.

- --> کد خبر: 592847 1396/11/24 09:36:45 در پنجم بهمن ماه سال 1396 داریوش شایگان، نویسنده و متفکر نامدار ایرانی دچار سکته مغزی شد و تا امروز در بیمارستان بستری است.

در این مدت، تغییری در وضعیت او پدید نیامده است و همچنان در بیهوشی به سر می برد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرنگار ایلنا، اگرچه شایگان نیز مانند همه آدم ها، مسیر مشخصی را در زندگی خود سپری کرده اما داستان زندگی او به اندازه آثارش شناخته شده نیست.

شاید از آن رو که کمتر در این باره سخن گفته و در گفت وگوهای رسانه ای خود کمتر از او پرسش شده.

با این حال، تردیدی نیست که ساخت فکری شایگان از داستان زندگی اش جدا نیست و می توان با جستجو در دوره های مختلف زندگی او، چگونگی نضج گیری شخصیت و نظام فکری اش را پی گرفت.

داریوش بوربور (معمار، شهرساز و ایران پژوه بنام) از دوران نوجوانی با داریوش شایگان دوست و همراه بوده و بر این باور است که سرچشمه های فکری او را باید در دوران تحصیل در ژنو سراغ گرفت.

دوره ای که به گفته بوربور در شکل گیری شخصیت درونی، فرهنگی، علمی و پژوهشی شایگان نقش اساسی داشته، اما بسیار کم مورد توجه قرار گرفته است.

ایلنا در گفتگوی کوتاهی با این معمار، از او خواست که خاطرات خود از دوستی دیرینه با شایگان، به ویژه در دوره حضورش در شهر ژنو را بازگوید.

آنچه در پی می آید، برآیند این گفتگوست.

از دوستی من با داریوش شایگان، نزدیک به هفتاد سال می گذرد و شاید بتوان گفت که قدیمی ترین دوست در قید حیات او هستم.

شایگان متولد سال 1314 خورشیدی است و من متولد 1313 هستم.

اختلاف سنی ما فقط 9 ماه است.

من از سیزده سالگی در انگلستان درس می خواندم.

حدود هفتاد سال پیش، در سفری که از لندن به تهران می آمدم، خیلی اتفاقی در هواپیما با داریوش شایگان آشنا شدم.

نام هر دوی ما داریوش بود و شاید همین موضوع در آن سن و سال، اسبابی شد برای هم صحبتی مان! با این حال، الفت واقعی میان ما در شهر ژنو پدید آمد.

پس از این که تحصیلات دانشگاهی ام در رشته معماری و شهرسازی را تا مقطع فوق لیسانس در دانشگاه لیورپول به پایان بردم، برای ادامه تحصیل در رشته دکترا به ژنو رفتم و در دو مقطع زمانی در این شهر حضور داشتم.

یکی از میانه سال 1956 تا پایان 1957(1336-1335) به عنوان کارآموز و دیگر از میانه سال 1959 تا میانه 1961 (1340-1338).

در تمام این مدت، داریوش شایگان در دانشگاه ژنو مشغول به تحصیل بود و من با او و خانواده اش در ارتباط تنگانگ بودم.

اعضایی از خانواده داریوش که در ژنو مقیم شده بودند، شامل مادر، خاله و خواهرش یگانه بودند که خود بعدها شخصیت فرهیخته ای در فلسفه شد و متاسفانه زودهنگام در سال 1368 در گذشت.

مادر و خاله داریوش از اهالی گرجستان و دو کدبانوی بسیار موقر، فوق العاده مهربان و دوست داشتنی بودند و فارسی را با لهجه صحبت می کردند.

مادر و خاله داریوش و یگانه بیشتر به دلیل سرپرستی فرزندان در ژنو ساکن شده بودند اما پدرش در ایران فعال بود و هر از چندگاهی به ژنو می آمد.

او بنیانگذار شرکت ساختمانی پیمانکاری معتبر شایگان بود که بعدها سازنده بزرگراه نیایش شد.

آنچه کمتر درباره زندگی داریوش شایگان گفته شده، مربوط به دوران تحصیل او در ژنو است.

البته خود او هم یک شخصیت درون گراست و کمتر درباره دوره های مختلف زندگی اش سخن گفته است.

از بدو آشنایی اتفاقی ما در هواپیما، صحبت ما پیرامون مطالب فرهنگی - هنری - ادبی دور می زد.

هر دو ما علاقمند به این مطالب در ابعاد گسترده اش بودیم.

نگرشی رُنِساس واره با دیدگاهی مدرن و امروزی.

این دیدگاه مشترک در طول تمامی سنوات رفاقت ما، قوه محرکه کشش بین ما بود.

داریوش شایگان، از نوجوانی علاقه زیادی به فرهنگ، هنر و ادبیات داشت و همواره مشتاق بود که اطلاعات عمیق و نه سطحی درباره تأتر، نقاشی، مجسمه سازی، معماری و دیگر مطالب بدست بیاورد.

در واقع، علاقه زیادی به مسایل فرهنگی و هنری در سطح عام داشت.

هر دو گرایش زیاد به خواندن، نوشتن و کتابخوانی داشتیم و برای دوران داشجویی هر دو از کتابخانه های شخصی نسبتاٌ خوبی بر خوردار بودیم.

شاید یکی از دلایل دوستی ما نیز همین بود؛ زیرا من نیز به موضوعات ادبی و هنری علاقه زیادی داشتم و مقدار زیادی از نمایشنامه های شکسپیر را حفظ بودم و آنچنان که بعضی در گفتارشان بیتی از حافظ را به عنوان شاهد می سرایند، من با ابیات شکسپیر همین کار را انجام می دادم.

داریوش همواره علاقه زیادی به اشعار عرفانی داشت، ازجمله ادگار آلن پو (Edgar Allan Poe) و وقتی فهمید اشعار انگلیسی را خوب دکلمه می کنم، از من خواست که شعر معروف کلاغ، سروده این شاعر را برایش به صورت دکلمه ضبط کنم.

در اینجا لازم به ذکر است که بگویم شهرها هم مانند انسان ها دوران خوب و بد و دوران شکوفایی و انحطاط خود را دارند.

ژنو در آن برهه از زمان در سال های اولیه پس از ویرانی های فراگیر جنگ جهانی دوم، مرکز دست نخورده و امنی برای نخبگان و دانش آموزان خارجی، مخصوصا ایرانی ها شده بود.

دورانی بود که خیلی از ممالک (مخصوصا ممالک اروپایی) هنوز با مسائل گوناگون پس از جنگ جهانی دوم دست و پنجه نرم می کردند.

سوییس به دلیل عدم شرکت در جنگ در آرامش خاص بسر می برد.

ژنو به دلیل موقعیت جغرافیایی و حضور سازمان ملل و تسلیحات اقتصادی بین المللی، مرکز با اهمیت بزرگان جهان بود: سیاستمداران، نویسندگان، متفکران و اهل تفریح! خلاصه از هر لحاظ دوران شکوفای ژنو بود.

محصلین ایرانی ساکن ژنو اغلب از گروه روشنفکر و نسبتا مرفه جامعه بودند و از کلیه امکانات زمانه بهره مند می شدند.

افزون بر این، ابعاد کوچک شهر ژنو و اختلاف کمِ طبقاتی، امکان آمیزش و گفتگو میان رده های متفاوت اجتماع و نظریات گوناگون فکری را فراهم می ساخت.

یکی از ویژگی های مشترک همگی دوستان هم دوره ژنو آن زمان ما این بود که ضمن برخورداری و فراگیری گسترده فرهنگ غربی، همه شیفتگی خاصی به زبان، فرهنگ و تمدن ایران زمین داشتیم، حتی فردی مثل من که شش کلاس فارسی ابتدایی بیشتر نیاموخته بود.

از همه مهمتر و شاید به غلط امید فراوان به آینده داشتیم و در درون خود فکر می کردیم که در بازسازی و پیشبرد مملکت سهم زیادی خواهیم داشت.

میان تعداد زیادی از دوستان هم زمان آن ادوار می توانم فقط به چند نفری که همگی در گرایش ها و رشته های متفاوت به رده های والایی رسیدند، اشاره کنم: .

هم چنین مرحوم دکتر سیروس بوربور، برادر بزرگتر من که بعد ها در تمامی ادوار از نزدیکان و طبیب خانوادگی فامیل شایگان بود.

اگر بخواهم از حالات شخصی داریوش در دوره تحصیل در ژنو بگویم، باید اشاره کنم که بیش از هر چیز، اهل کاوش و یادگیری در ریزرشته های دانش بود و در آپارتمان محل زندگی اش به عنوان یک دانشجو کتابخانه کمی نامرتب ولی بسیار خوب داشت.

برنامه های جنبی ما حضور گسترده در برنامه های فرهنگی خلاصه می شد، از قبیل اپرا، باله، تاتر، موزه و نمایشگاه های متفرقه و غیره.

بر عکس من که علاقه زیاد به انواع ورزش تابستانی و زمستانی و همچنین سفر کردن را داشتم، داریوش چندان اهل ورزش یا سفر نبود.

از همان سال ها، کشش زیادی نسبت به فرهنگ و تمدن هند و شرق دور داشت و علاوه بر متون درسی، کتاب های زیادی درباره تاریخ، عرفان و مذهب کشورهایی مانند ایران، هند، چین و ژاپن مطالعه می کرد.

این مطالعات باعث شده بود که ضمن آگاهی از وجوه مختلف فرهنگ غرب، غرب زده نباشد.

در آن زمان مُد روز و اغلب انتظارها بر این بود که یک انسان روشنفکر باید گرایش چپی یا توده ای داشته باشد.

شایگان هیچ وقت، چپ گرا نبود، اما بدون تردید همواره یک انسان به تمام معنی روشنفکر بوده است.

از جوانی، بیش از اینکه تحت تأثیر مذاهب شرقی باشد، تحت تأثیر عرفان شرقی بود.

از نظر عقیدتی، مجموعاٌ یک آدم معمولی غیرفعال به شمار می رفت؛ به این معنی که تظاهرات مذهبی نداشت و در هیچ موضوعی از خود تعصب زیاد نشان نمی داد.

از نظر اجتماعی، روابط اجتماعی گسترده ای نداشت و معمولا در مسیر علایق علمی، فلسفی، ادبی یا هنری خودش با افراد خاصی الفت می گرفت.

به گمانم، این روحیه را تاکنون حفظ کرده است.

اگرچه ایران در آن سال ها از نظر سیاسی در شرایط خاصی قرار داشت اما موضوع دوستی و صحبت ما بیشتر در اطراف مطالب فرهنگی بود.

ضمن اینکه نسبت به سیاست بی تفاوت نبودیم، معمولا درباره سیاست با هم کمتر صحبت می کردیم.

محور اصلی سیاست آن زمان بر دو اصل بود چپگرا و راستگرا شاید علت کم صحبتی سیاسی ما به همین دلیل بود که هیچ یک از ما نه چپگرا بودیم و نه راستگرا.

در مجموع، دوره زندگی داریوش شایگان در ژنو را باید دوره زیرساخت شخصیت او بدانیم؛ درحالی که خیلی از افراد - و شاید حتی خود او - ممکن است گمان بر این داشته باشند که شخصیت او بیش از همه، متأثر از دوره تحصیل در پاریس است.

بیشتر مطالعات و تحقیقات زیربنایی داریوش در ژنو صورت گرفت.

حتی پس از اینکه دکترایش را در پاریس گرفت و به ایران بازگشت، بیشتر به تجزیه و تحلیل آموخته های خود پرداخت و در واقع پس از انقلاب بود که دوران نظریه پردازی اصلی او آغاز شد.

دست بر قضا، هر دوی ما پس از انقلاب نیز مدتی را در پاریس سپری کردیم و این دوره ای بود که من ضمن ارائه مشاوره در حرفه خودم یعنی معماری و شهرسازی، به طور جدی به مطالعات ایران شناسی نیز پرداختم.

با این حال، نوع مطالعات تاریخی و فرهنگی من با تحقیقات شایگان که صبغه فلسفی داشت، فرق می کرد و زمان دشواری را می گذراندیم که آینده ایران و خود ما بسیار نامعلوم بود.

به رغم تداوم دوستی مان، کمتر پیش می آمد که مثل گذشته به بحث و تبادل نظر درباره مسایل فرهنگی بپردازیم، صحبت های این دوره پیرامون آینده وطن بود.

از نظر شخصی، می دانیم که شایگان متعلق به یک خانواده نسبتا مرفه است و همواره در وضع مناسب مالی زندگی کرده، اما هرگز اهل تجمل نبوده.

شایگان آدم بی تکلفی است و کسانی که با او از نزدیک آشنایی دارند، این گفته را تأیید می کنند، هر چند که در معاشرت با افرادی که با او سنخیت زیادی نداشته اند قدری مشکل داشته است.

نزدیک به ده سال پیش، به مناسبت شصتمین سالگرد دوستی مان، جشنی گرفتم و او را به همراه برخی از دوستان مشترک به خانه ام دعوت کردم، و امید داشتم در هفتادمین سالروز دوستی مان هم تعدادی از رفقای قدیمی را دورهم جمع کنم که متاسفانه این اتفاق ناگوار رخ داد.

چند روز پیش که با آرزوی بهبود وی به عیادت او رفته بودم، با جسمی غیرمتحرک و روحی سرشار از پویایی و شخصیتی والا رو برو شدم و تمام لحظات هفتاد سال رفاقت مانند تصویری سیار روی پرده سینمای زندگی در برابر چشمانم به حرکت درآمد.

تعدادی از دوستان قدیمی که در مراسم شصتمین سالگرد آشنایی داریوش شایگان و داریوش بوربور شرکت داشتند؛ از راست: ایرج افشار، داریوش شایگان، افسانه جلیل زاده و داریوش بوربور
کلید واژه ها: داستان زندگی - دانشگاه - تحصیل - زندگی - بیمارستان - سکته مغزی - تحصیلات دانشگاهی - میانه - ایران - نویسنده - ایرانی - داستان - فکری - ادامه تحصیل - امروز - دوستی - قدیمی ترین - سکته - انگلستان - رشته - پنجم - خبرنگار - لیورپول - خورشیدی - شهرسازی - هواپیما - تحصیلات - گفتگوی - معماری - همراه

آخرین اخبار سرویس:
فیلم جدید از جنایت وحشیانه دراویش گنابادی/ حمله با اتوبوس به سمت مردم

«لیلا حاتمی» با گریم عجیب در جشنواره برلین!

استقبال سوئدی ها از آخرین فیلم زنده یاد کیارستمی

بهاره کیان افشار با نقشی متفاوت و جنجالی در سریال «گلشیفته»

زن مو بلندی که براثر کنده شدن موهایش جان باخت+عکس /لیلا حاتمی با گریم عجیب در جشنواره برلین (برگزیده)

نمایش «جاده تباهی» در آی فیلم

تمدید مهلت ارسال آثار به جشنواره ابوذر خراسان رضوی

«بانوی بهشتی» انیمیشنی متفاوت برای ایام فاطمیه

داوران دهمین جشنواره داستان انقلاب معرفی شدند

پوستر هفتمین جشنواره بازی های رایانه ای تهران منتشر شد

یک نویسنده کتاب کودک : کمبود امکانات بهانه است، اینترنتی کتاب بخوانید

برگزیدگان جشن کتاب خانه سینما مشخص شدند

جستجوها برای پیدا شدن هواپیمای آسمان ادامه دارد + فیلم

«بی حساب»متقاضی اکران نوروزی شد

نمایش حنانه در چهار سوی فرهنگ و هنر

تصویر/ «لیلا حاتمی» با گریم عجیب در جشنواره برلین!

ماجرای اهدای چفیه شهید مدافع حرم به حاتمی کیا

خبرهای کوتاه قزوین + فیلم

پخش مستند تلویزیونی «ابوزینب» از شبکه مستند سیما

قزوین غرق در ماتم در شب شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) + فیلم

جایزه کتاب سال سینما

بدل ایرانی آنجلینا جولی به تهران آمد + عکس

آیا قطعاتی از هواپیمای آسمان پیدا شده است؟ /فیلم

تصاویر جشن تولد لاکچری پسر بابک جهانبخش در اینستا

اکران مردمی فیلم سینمایی "آن سوی ابرها" با حضور محمدرضا گلزار

بدل ایرانی آنجلینا جولی به تهران آمد + عکس

جشنواره تئاتر فجر از دوم تا ششم اسفند در شیراز

تلاش برای حفظ نگارخانه وصال شیراز ادامه دارد

شیراز در عزای بانوی آب و آیینه

فیلم/ رونمایی از سه کتاب در حوزه دفاع مقدس

انسداد 20 روستا در ریگان به دلیل توفان شن

علی جعفری پویان: می خواستم کارگردان سینما شوم

کنسرت برزیلی در تهران

معرفی برترین های مسابقات انتخابی هنرهای فردی و زورخانه ای استان +فیلم

هفته قرآن و عترت چهارمحال و بختیاری به پایان راه رسید

نویسنده ای که زمان نوشتن به گریه می افتد

آیین اختتامیه نخستین سوگواره اربعین در آیینه رسانه + فیلم

بازدید رییس فرهنگستان هنر از نمایشگاه تجسمی فجر

دهمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر در ایستگاه پایانی

شکوفه درخت بادام درشهربابک

نقوی حسینی: تردیدی در خودکشی سیدامامی وجود ندارد/ لحظه بیرون آوردن جنازه وی در فیلم موجود است

«بانوی بهشتی» انیمیشنی متفاوت برای ایام فاطمیه

تشییع 22شهید گمنام در استان مرکزی + فیلم

نوشته بر روی قفل درب خانه حضرت زهرا(س) چیست؟

گشتی در گالری عکس «نیکی کریمی» در باغ نگارستان تهران

معدوم سازی مرغهای آلود + فیلم

شرایط جوی در منطقه پادنا بهتر می شود +فیلم

شاکردوست مرخص شد +تصاویر

منهای ورزش/ تیپ دختر مهران مدیری در کنار بازیگر مشهور زن در یک مراسم

اکران مردمی «آن سوی ابرها» با حضور مجیدی و گلزار

کمک خلبان به کمک آمد +فیلم

شهروند خبرنگار + فیلم

زمان برگزاری جشنواره بین المللی خوارزمی

خانه نشین شدن اهالی 20روستای ریگان

تشییع 22 شهید گمنام در استان مرکزی + فیلم

برگزیدگان جشنواره قرآن و عترت چهارمحال و بختیاری تجلیل شدند

روزیاتو: «سه بیلبورد بیرون از ابینگ، میزوری» برنده بیشترین جوایز بفتا شد

ماجرای اهدای چفیه شهید مدافع حرم به ابراهیم حاتمی کیا

تجلیل از ایکنا در اختتامیه هفته قرآن و عترت چهارمحال و بختیاری

نمایش 12 اثر از جشنواره تئاتر خیابانی در نمایشگاه کتاب خوزستان

نمایشگاه آثار "موزه لوور " در ایران برپا شد

پاسداشت یک کارگردان در «حنجره سرخ»

داوران جشنواره داستان انقلاب معرفی شدند

رشد 58 درصدی فعالیت های قرآنی ارشاد استان مرکزی

انیمیشن هنرمند شیرازی در جشنواره کن 2018

اوقات شرعی سه شنبه به افق قزوین + فیلم

اکران مردمی آن سوی ابرها با حضور محمدرضا گلزار

بررسی «چشم انداز ایران شناسی در ترکیه»

برگزاری نمایشگاه کتاب در لامرد

از توقف سریال خوشنام محسن کیایی تا نقدی بر چهارراه استانبول/آینه بغل از چرخه اکران بیرون رفت+عکس

میکل آنژِ دنیای مدرن را بشناسید

توضیح سرپرست میراث فرهنگی تهران درباره خانه ثابت پاسال

کسب نشان ملی مرغوبیت 16 اثر در 7 رشته توسط هنرمندان صنایع دستی استان تهران

حریم محله سنگلج، میدان حسن آباد و پارک شهر تهران تعیین شد

"هجوم" شهرام مکری در برلیناله اکران شد/ ترجیح این فیلم به محتواست یا تکنیک سینمایی؟

“الناز شاکردوست” از بیمارستان مرخص شد + عکس

حمید فرخ نژاد و طناز طباطبایی نوروز 97 به سینما می آیند؟

لیلا حاتمی و علی مصفا در برلین

فیلم/ سهم هر ایرانی از پول نفت چقدر است؟

عکس دسته جمعی بازیگران فیلم سینمایی" لازانیا"

رضا یزدانی دوباره روی صحنه می رود

فیلم/ مداحی زیبای بنی فاطمه در رثای حضرت زهرا (س)

ازبانوی بی نشان تاشهیدی که پیدا شد+فیلم

کاینات در سوگ ام ابیها

انتقال آثار موزه لوور برای نمایش به موزه ملی ایران

فراخوان جشنواره مد و لباس ایرانی در گیلان اعلام شد

آیین نکوداشت استاد محمود رزاقی در فرهنگسرای رازی برگزار شد

عکس/ اکران «به وقت شام» با حضور خانواده شهدای مدافع حرم

«بی حساب»متقاضی اکران نوروزی شد

زمان اختتامیه جشنواره تجسمی فجر اعلام شد

بغض محمدرضا گلزار + فیلم

نمایش مجموعه عکس های "کیارستمی" از لوور در حاشیه ی "لوور کوچک"

تمبر شهید سعیدی زاده رونمایی می شود

افشای ماجرای پشیمانی مجید صالحی از بازی در یک فیلم کمدی

نماهنگ "قصه عشق" به مناسبت ایام فاطمیه منتشر شد/فیلم

آغاز صدور سیار کارت ملی هوشمند در آذربایجان شرقی

سکانس هایی از نهنگ عنبر 2: سلکشن رویا

نشست ستاد راهیان نور گیلان

رشادت های هشت سال دفاع مقدس باید به دور از قضاوت تبدیل به اثر هنری شود

شرح کتاب «تحف العقول» ره توشه ای برای مخاطبان رادیو معارف

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد