مطالب مرتبط:
گازرسانی به 99 درصد جمعیت شهری و 90 درصد روستایی
تاکید بر اهمیت سرمایه گذاری بانک شهر در پیشرفت پروژه های شهری
تاکید بر اهمیت سرمایه گذاری بانک شهر در پیشرفت پروژه های شهری
سیل بی امان فاضلاب شهری به کارون/رودخانه در مرز هشدار
رییس مرکز تحقیقات مسکن: نوسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری باید در اولویت باشد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 24 بهمن 1396 ساعت 10:352018-02-13فرهنگي

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد


در پنجم بهمن ماه سال 1396 داریوش شایگان، نویسنده و متفکر نامدار ایرانی دچار سکته مغزی شد و تا امروز در بیمارستان بستری است.

در این مدت، تغییری در وضعیت او پدید نیامده است و همچنان در بیهوشی به سر می برد.

- --> کد خبر: 592847 1396/11/24 09:36:45 در پنجم بهمن ماه سال 1396 داریوش شایگان، نویسنده و متفکر نامدار ایرانی دچار سکته مغزی شد و تا امروز در بیمارستان بستری است.

در این مدت، تغییری در وضعیت او پدید نیامده است و همچنان در بیهوشی به سر می برد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرنگار ایلنا، اگرچه شایگان نیز مانند همه آدم ها، مسیر مشخصی را در زندگی خود سپری کرده اما داستان زندگی او به اندازه آثارش شناخته شده نیست.

شاید از آن رو که کمتر در این باره سخن گفته و در گفت وگوهای رسانه ای خود کمتر از او پرسش شده.

با این حال، تردیدی نیست که ساخت فکری شایگان از داستان زندگی اش جدا نیست و می توان با جستجو در دوره های مختلف زندگی او، چگونگی نضج گیری شخصیت و نظام فکری اش را پی گرفت.

داریوش بوربور (معمار، شهرساز و ایران پژوه بنام) از دوران نوجوانی با داریوش شایگان دوست و همراه بوده و بر این باور است که سرچشمه های فکری او را باید در دوران تحصیل در ژنو سراغ گرفت.

دوره ای که به گفته بوربور در شکل گیری شخصیت درونی، فرهنگی، علمی و پژوهشی شایگان نقش اساسی داشته، اما بسیار کم مورد توجه قرار گرفته است.

ایلنا در گفتگوی کوتاهی با این معمار، از او خواست که خاطرات خود از دوستی دیرینه با شایگان، به ویژه در دوره حضورش در شهر ژنو را بازگوید.

آنچه در پی می آید، برآیند این گفتگوست.

از دوستی من با داریوش شایگان، نزدیک به هفتاد سال می گذرد و شاید بتوان گفت که قدیمی ترین دوست در قید حیات او هستم.

شایگان متولد سال 1314 خورشیدی است و من متولد 1313 هستم.

اختلاف سنی ما فقط 9 ماه است.

من از سیزده سالگی در انگلستان درس می خواندم.

حدود هفتاد سال پیش، در سفری که از لندن به تهران می آمدم، خیلی اتفاقی در هواپیما با داریوش شایگان آشنا شدم.

نام هر دوی ما داریوش بود و شاید همین موضوع در آن سن و سال، اسبابی شد برای هم صحبتی مان! با این حال، الفت واقعی میان ما در شهر ژنو پدید آمد.

پس از این که تحصیلات دانشگاهی ام در رشته معماری و شهرسازی را تا مقطع فوق لیسانس در دانشگاه لیورپول به پایان بردم، برای ادامه تحصیل در رشته دکترا به ژنو رفتم و در دو مقطع زمانی در این شهر حضور داشتم.

یکی از میانه سال 1956 تا پایان 1957(1336-1335) به عنوان کارآموز و دیگر از میانه سال 1959 تا میانه 1961 (1340-1338).

در تمام این مدت، داریوش شایگان در دانشگاه ژنو مشغول به تحصیل بود و من با او و خانواده اش در ارتباط تنگانگ بودم.

اعضایی از خانواده داریوش که در ژنو مقیم شده بودند، شامل مادر، خاله و خواهرش یگانه بودند که خود بعدها شخصیت فرهیخته ای در فلسفه شد و متاسفانه زودهنگام در سال 1368 در گذشت.

مادر و خاله داریوش از اهالی گرجستان و دو کدبانوی بسیار موقر، فوق العاده مهربان و دوست داشتنی بودند و فارسی را با لهجه صحبت می کردند.

مادر و خاله داریوش و یگانه بیشتر به دلیل سرپرستی فرزندان در ژنو ساکن شده بودند اما پدرش در ایران فعال بود و هر از چندگاهی به ژنو می آمد.

او بنیانگذار شرکت ساختمانی پیمانکاری معتبر شایگان بود که بعدها سازنده بزرگراه نیایش شد.

آنچه کمتر درباره زندگی داریوش شایگان گفته شده، مربوط به دوران تحصیل او در ژنو است.

البته خود او هم یک شخصیت درون گراست و کمتر درباره دوره های مختلف زندگی اش سخن گفته است.

از بدو آشنایی اتفاقی ما در هواپیما، صحبت ما پیرامون مطالب فرهنگی - هنری - ادبی دور می زد.

هر دو ما علاقمند به این مطالب در ابعاد گسترده اش بودیم.

نگرشی رُنِساس واره با دیدگاهی مدرن و امروزی.

این دیدگاه مشترک در طول تمامی سنوات رفاقت ما، قوه محرکه کشش بین ما بود.

داریوش شایگان، از نوجوانی علاقه زیادی به فرهنگ، هنر و ادبیات داشت و همواره مشتاق بود که اطلاعات عمیق و نه سطحی درباره تأتر، نقاشی، مجسمه سازی، معماری و دیگر مطالب بدست بیاورد.

در واقع، علاقه زیادی به مسایل فرهنگی و هنری در سطح عام داشت.

هر دو گرایش زیاد به خواندن، نوشتن و کتابخوانی داشتیم و برای دوران داشجویی هر دو از کتابخانه های شخصی نسبتاٌ خوبی بر خوردار بودیم.

شاید یکی از دلایل دوستی ما نیز همین بود؛ زیرا من نیز به موضوعات ادبی و هنری علاقه زیادی داشتم و مقدار زیادی از نمایشنامه های شکسپیر را حفظ بودم و آنچنان که بعضی در گفتارشان بیتی از حافظ را به عنوان شاهد می سرایند، من با ابیات شکسپیر همین کار را انجام می دادم.

داریوش همواره علاقه زیادی به اشعار عرفانی داشت، ازجمله ادگار آلن پو (Edgar Allan Poe) و وقتی فهمید اشعار انگلیسی را خوب دکلمه می کنم، از من خواست که شعر معروف کلاغ، سروده این شاعر را برایش به صورت دکلمه ضبط کنم.

در اینجا لازم به ذکر است که بگویم شهرها هم مانند انسان ها دوران خوب و بد و دوران شکوفایی و انحطاط خود را دارند.

ژنو در آن برهه از زمان در سال های اولیه پس از ویرانی های فراگیر جنگ جهانی دوم، مرکز دست نخورده و امنی برای نخبگان و دانش آموزان خارجی، مخصوصا ایرانی ها شده بود.

دورانی بود که خیلی از ممالک (مخصوصا ممالک اروپایی) هنوز با مسائل گوناگون پس از جنگ جهانی دوم دست و پنجه نرم می کردند.

سوییس به دلیل عدم شرکت در جنگ در آرامش خاص بسر می برد.

ژنو به دلیل موقعیت جغرافیایی و حضور سازمان ملل و تسلیحات اقتصادی بین المللی، مرکز با اهمیت بزرگان جهان بود: سیاستمداران، نویسندگان، متفکران و اهل تفریح! خلاصه از هر لحاظ دوران شکوفای ژنو بود.

محصلین ایرانی ساکن ژنو اغلب از گروه روشنفکر و نسبتا مرفه جامعه بودند و از کلیه امکانات زمانه بهره مند می شدند.

افزون بر این، ابعاد کوچک شهر ژنو و اختلاف کمِ طبقاتی، امکان آمیزش و گفتگو میان رده های متفاوت اجتماع و نظریات گوناگون فکری را فراهم می ساخت.

یکی از ویژگی های مشترک همگی دوستان هم دوره ژنو آن زمان ما این بود که ضمن برخورداری و فراگیری گسترده فرهنگ غربی، همه شیفتگی خاصی به زبان، فرهنگ و تمدن ایران زمین داشتیم، حتی فردی مثل من که شش کلاس فارسی ابتدایی بیشتر نیاموخته بود.

از همه مهمتر و شاید به غلط امید فراوان به آینده داشتیم و در درون خود فکر می کردیم که در بازسازی و پیشبرد مملکت سهم زیادی خواهیم داشت.

میان تعداد زیادی از دوستان هم زمان آن ادوار می توانم فقط به چند نفری که همگی در گرایش ها و رشته های متفاوت به رده های والایی رسیدند، اشاره کنم: .

هم چنین مرحوم دکتر سیروس بوربور، برادر بزرگتر من که بعد ها در تمامی ادوار از نزدیکان و طبیب خانوادگی فامیل شایگان بود.

اگر بخواهم از حالات شخصی داریوش در دوره تحصیل در ژنو بگویم، باید اشاره کنم که بیش از هر چیز، اهل کاوش و یادگیری در ریزرشته های دانش بود و در آپارتمان محل زندگی اش به عنوان یک دانشجو کتابخانه کمی نامرتب ولی بسیار خوب داشت.

برنامه های جنبی ما حضور گسترده در برنامه های فرهنگی خلاصه می شد، از قبیل اپرا، باله، تاتر، موزه و نمایشگاه های متفرقه و غیره.

بر عکس من که علاقه زیاد به انواع ورزش تابستانی و زمستانی و همچنین سفر کردن را داشتم، داریوش چندان اهل ورزش یا سفر نبود.

از همان سال ها، کشش زیادی نسبت به فرهنگ و تمدن هند و شرق دور داشت و علاوه بر متون درسی، کتاب های زیادی درباره تاریخ، عرفان و مذهب کشورهایی مانند ایران، هند، چین و ژاپن مطالعه می کرد.

این مطالعات باعث شده بود که ضمن آگاهی از وجوه مختلف فرهنگ غرب، غرب زده نباشد.

در آن زمان مُد روز و اغلب انتظارها بر این بود که یک انسان روشنفکر باید گرایش چپی یا توده ای داشته باشد.

شایگان هیچ وقت، چپ گرا نبود، اما بدون تردید همواره یک انسان به تمام معنی روشنفکر بوده است.

از جوانی، بیش از اینکه تحت تأثیر مذاهب شرقی باشد، تحت تأثیر عرفان شرقی بود.

از نظر عقیدتی، مجموعاٌ یک آدم معمولی غیرفعال به شمار می رفت؛ به این معنی که تظاهرات مذهبی نداشت و در هیچ موضوعی از خود تعصب زیاد نشان نمی داد.

از نظر اجتماعی، روابط اجتماعی گسترده ای نداشت و معمولا در مسیر علایق علمی، فلسفی، ادبی یا هنری خودش با افراد خاصی الفت می گرفت.

به گمانم، این روحیه را تاکنون حفظ کرده است.

اگرچه ایران در آن سال ها از نظر سیاسی در شرایط خاصی قرار داشت اما موضوع دوستی و صحبت ما بیشتر در اطراف مطالب فرهنگی بود.

ضمن اینکه نسبت به سیاست بی تفاوت نبودیم، معمولا درباره سیاست با هم کمتر صحبت می کردیم.

محور اصلی سیاست آن زمان بر دو اصل بود چپگرا و راستگرا شاید علت کم صحبتی سیاسی ما به همین دلیل بود که هیچ یک از ما نه چپگرا بودیم و نه راستگرا.

در مجموع، دوره زندگی داریوش شایگان در ژنو را باید دوره زیرساخت شخصیت او بدانیم؛ درحالی که خیلی از افراد - و شاید حتی خود او - ممکن است گمان بر این داشته باشند که شخصیت او بیش از همه، متأثر از دوره تحصیل در پاریس است.

بیشتر مطالعات و تحقیقات زیربنایی داریوش در ژنو صورت گرفت.

حتی پس از اینکه دکترایش را در پاریس گرفت و به ایران بازگشت، بیشتر به تجزیه و تحلیل آموخته های خود پرداخت و در واقع پس از انقلاب بود که دوران نظریه پردازی اصلی او آغاز شد.

دست بر قضا، هر دوی ما پس از انقلاب نیز مدتی را در پاریس سپری کردیم و این دوره ای بود که من ضمن ارائه مشاوره در حرفه خودم یعنی معماری و شهرسازی، به طور جدی به مطالعات ایران شناسی نیز پرداختم.

با این حال، نوع مطالعات تاریخی و فرهنگی من با تحقیقات شایگان که صبغه فلسفی داشت، فرق می کرد و زمان دشواری را می گذراندیم که آینده ایران و خود ما بسیار نامعلوم بود.

به رغم تداوم دوستی مان، کمتر پیش می آمد که مثل گذشته به بحث و تبادل نظر درباره مسایل فرهنگی بپردازیم، صحبت های این دوره پیرامون آینده وطن بود.

از نظر شخصی، می دانیم که شایگان متعلق به یک خانواده نسبتا مرفه است و همواره در وضع مناسب مالی زندگی کرده، اما هرگز اهل تجمل نبوده.

شایگان آدم بی تکلفی است و کسانی که با او از نزدیک آشنایی دارند، این گفته را تأیید می کنند، هر چند که در معاشرت با افرادی که با او سنخیت زیادی نداشته اند قدری مشکل داشته است.

نزدیک به ده سال پیش، به مناسبت شصتمین سالگرد دوستی مان، جشنی گرفتم و او را به همراه برخی از دوستان مشترک به خانه ام دعوت کردم، و امید داشتم در هفتادمین سالروز دوستی مان هم تعدادی از رفقای قدیمی را دورهم جمع کنم که متاسفانه این اتفاق ناگوار رخ داد.

چند روز پیش که با آرزوی بهبود وی به عیادت او رفته بودم، با جسمی غیرمتحرک و روحی سرشار از پویایی و شخصیتی والا رو برو شدم و تمام لحظات هفتاد سال رفاقت مانند تصویری سیار روی پرده سینمای زندگی در برابر چشمانم به حرکت درآمد.

تعدادی از دوستان قدیمی که در مراسم شصتمین سالگرد آشنایی داریوش شایگان و داریوش بوربور شرکت داشتند؛ از راست: ایرج افشار، داریوش شایگان، افسانه جلیل زاده و داریوش بوربور
کلید واژه ها: داستان زندگی - دانشگاه - تحصیل - زندگی - بیمارستان - سکته مغزی - تحصیلات دانشگاهی - میانه - ایران - نویسنده - ایرانی - داستان - فکری - ادامه تحصیل - امروز - دوستی - قدیمی ترین - سکته - انگلستان - رشته - پنجم - خبرنگار - لیورپول - خورشیدی - شهرسازی - هواپیما - تحصیلات - گفتگوی - معماری - همراه

آخرین اخبار سرویس:
بازیگران جدید ممنوعه چه کسانی هستند؟+عکس

زامبی لند 2 سال 2019 اکران می شود/بازگشت دوباره مردگان به سینمای هالیوود

«شقایق فراهانی» ؛ ملکه انگلیس شد! /عکس

نقدی ویرانگر بر «هزارپا»؛ ژانر کمدی در سینمای ایران از پای بست ویران است

دیالوگ های زیبا و ماندگار فیلم ها (29)

پیج اینستاگرامی بازیگر معروف هک شد+عکس

رفتار گستاخانه مادر بزرگ در خیابان سوژه شد + فیلم

عصبانیت «بهنوش بختیاری» ! + عکس

وهابیت بر سر دو راهی

جشن مردم پاریس در کنار برج ایفل+فیلم

تعجب جالب برنده قرعه کشی برنامه جواد خیابانی + فیلم

اشک های بگوویچ برای جایزه لوکا مودریچ

انصراف هنرپیشه خانم از یک نقش جنجالی + عکس

پشت پرده هدیه میلیاردی به بهاره افشاری چه بود ؟

جنگ رنگ ها در عکس روز نشنال جئوگرافیک

پرویز پرستویی وجهه من را خراب کرد + عکس

اختتامیه کنگره شعر و ادب آیینی در بجنورد

" از آبادان تا حلبچه" نقد می شود

ضربه بزرگ VAR به رویای تاریخی کرواسی

«سریع و خشن 9» چه زمانی اکران می شود؟

پدیده ای به نام فرحبخش + عکس

مهران احمدی و دخترش +عکس

لاله اسکندری و محمدرضا هدایتی در آتش زمزم + عکس

عکس / پشت صحنه استودیو 2018

نقد و بررسی فیلم سینمایی A Quiet Place ؛ یک سکوت هوشمندانه

مجری و بازیگر مشهور تلویزیونی عزادار شد + عکس

علت پخش مجدد قرعه کشی خندوانه چه بود؟

تصویر/ گریم ممنوعه «امیر جعفری»

نمایشگاه آثار منتخب جشنواره بین المللی امام رضا (ع) - مشهد

جشنواره تئاتر خصوصی "عنوان" در اردبیل برگزار می شود

پولاد کیمیایی: می خواهم با دختر شما بدون حاشیه های سیاسی ازدواج کنم

رکورد تاریخی امباپه بعد از پله افسانه ای+عکس

پسران جمشید مشایخی بر بالین پدر در بیمارستان + عکس

گربه نفرین شده سیاه که شباهت عجیبی به انسان دارد!+فیلم

توضیح وزیر ارشاد درباره غیبت در مراسم جایزه پروین

تجمع بانوان گلستانی در گرگان + فیلم

شهرام حقیقت دوست و خاطره اسدی در ایرانشهر + عکس

اژه ای:نظر اژه ای درباره پخش مستند مائده هژبری از صدا و سیما

دل نوشته های یک روشندل+فیلم

کار خوانندگان قدیمی در فضای موسیقی امروز سخت شده است/ آلبوم جدیدم پس از ماه صفر منتشر می شود

عکس/ جنگ رنگ ها در عکس روز نشنال جئوگرافیک

فیلم/ پوگبا سوباشیچ را تسلیم کرد

فیلم/نفس کروات ها با گل مانژوکیچ دوباره بالا آمد

فیلم/ ام باپه گل چهارم را به کرواسی زد

گل دوم کرواسی به فرانسه با اشتباه عجیب دروازه بان خروس ها + فیلم

تصاویر جدیدی از فیلم ونوم خبرساز شد

گل چهارم فرانسه به کرواسی توسط امباپه + فیلم

فیلم/گل سوم فرانسه توسط پوگبا

نمایشگاه نگاره های عاشقی در مشهد گشایش یافت

کلیسایی در ویسکانسین، جلسات «اسلام شناسی» برگزار می کند

فتح قله های موفقیت با حفظ حجاب کامل + فیلم

همکاری حمید هیراد با دی جی سرشناس هلندی

تمدن نوین ایرانی اسلامی با توسعه کتابخوانی به اوج می رسد

گشایش نمایشگاه خوشنویسی رضوی

بسته خبرهای کوتاه گلستان + فیلم

بیوگرافی مهدی جهانی خواننده

نمایشگاه نگاره های عاشقی در مشهد گشایش یافت

استقبال کودکان روستا های بخش روداب از جشنواره کتابخوانی رضوی

نمایشگاه «اسوه های نجابت» به همت مؤسسه طاها دهلران برپا شد

نقش زنان کهگیلویه و بویراحمد در دفاع مقدس مستندسازی شد

پست «بهاره رهنما» به مناسبت روز دختر همراه با غلط املایی!

فیلم/گل دوم خروس ها از روی نقطه پنالتی

نمایشگاه خوشنویسی سر صریر در مشهد برپا شد

فرهاد جم با نقش روحانی در «ستایش 3»

استقبال از مدال آوران مسابقات بین المللی دفاع شخصی + فیلم

استقبال کودکان روستاهای بخش روداب از جشنواره کتابخوانی رضوی

موزیسین های جوان کشورمان آینده روشنی را نوید می دهند

فیلم/گل تساوی کروات ها توسط پرشیچ

اسماعیل حسینی فیلم مستند داستانی«چهل برگ» را کلید زد

صید جعفر فلاحی «هنرمند باسابقه لرستانی» به دلیل عارضه قلبی در بیمارستان بستری شد

شهروند خبرنگار ما باشید + فیلم

نمایشگاه دلدادگان مشعر

شرکت 11هزار نفر در جشنواره کتابخوانی رضوی

بازگشت پیشکسوت سینما به تلویزیون با «مرگ خاموش»

فیلم/گل به خودی مانژوکیچ فرانسه را پیش انداخت

اختتامیه جشنواره رضوی کانون پرورش فکری کودکان در ایلام + فیلم

نمایشگاه خوشنویسی سر صریر در مشهد برپا شد

فرحبخش: بعضی فکر می کنند سینما جای عیش ونوش است

فیلم/گل به خودی مانژوکیچ

زمان برگزاری جشنواره و نمایشگاه ملی گیاهان دارویی

آغاز یک رویداد فرهنگی در کاشان

کشف آثار دوران صدر اسلام در ارگ قدیم تون شهر فردوس

هیچ و همه در باغ کتاب تهران

رفع مشکل آب شرب دیشموک در دو دوره + فیلم

شرکت11 هزار نفر در جشنواره کتابخوانی رضوی

درخشش منصوره دهقانی در سومین جشنواره کشوری کاریکاتور

مغز متفکر و طراح زابی واکا شناخته شد / مجید یاسر ممنوع التصویر شد و از ایران رفت!

فراخوان شرکت در مسابقه جایزه ادبی یوسف

ملک آباد، آباد نیست

جشنواره لیلم برای هنرمندان کشورهای همسایه هم جذاب شد

جشنواره تئاتر منطقه ای میثاق پایان یافت

فرحبخش: برخی با زد و بند پول وارد سینما می کنند/ بالا بردن دستمزدها خیانت به فرهنگ است

گوهر خیراندیش: دختر مونس مادر است

فیلم/ برداشت بامیه در شهرستان دره شهر

اصغر فرهادی به دلیل تاثیر در سینمای جهان تقدیر شد

فرحبخش: پول های نامشروع در سینما بیداد می کند

جشنواره لیلم برای هنرمندان کشورهای همسایه هم جذاب شد

تصاویر/ مراسم افتتاحیه جشنواره مردمی دهه کرامت در حرم حضرت معصومه(س)

پست مهران احمدی به مناسبت روز دختر

دبیران سه بخش از جشنواره هنر مقاومت منصوب شدند

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد