مطالب مرتبط:
گازرسانی به 99 درصد جمعیت شهری و 90 درصد روستایی
تاکید بر اهمیت سرمایه گذاری بانک شهر در پیشرفت پروژه های شهری
تاکید بر اهمیت سرمایه گذاری بانک شهر در پیشرفت پروژه های شهری
سیل بی امان فاضلاب شهری به کارون/رودخانه در مرز هشدار
رییس مرکز تحقیقات مسکن: نوسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری باید در اولویت باشد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 24 بهمن 1396 ساعت 10:352018-02-13فرهنگي

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد


در پنجم بهمن ماه سال 1396 داریوش شایگان، نویسنده و متفکر نامدار ایرانی دچار سکته مغزی شد و تا امروز در بیمارستان بستری است.

در این مدت، تغییری در وضعیت او پدید نیامده است و همچنان در بیهوشی به سر می برد.

- --> کد خبر: 592847 1396/11/24 09:36:45 در پنجم بهمن ماه سال 1396 داریوش شایگان، نویسنده و متفکر نامدار ایرانی دچار سکته مغزی شد و تا امروز در بیمارستان بستری است.

در این مدت، تغییری در وضعیت او پدید نیامده است و همچنان در بیهوشی به سر می برد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرنگار ایلنا، اگرچه شایگان نیز مانند همه آدم ها، مسیر مشخصی را در زندگی خود سپری کرده اما داستان زندگی او به اندازه آثارش شناخته شده نیست.

شاید از آن رو که کمتر در این باره سخن گفته و در گفت وگوهای رسانه ای خود کمتر از او پرسش شده.

با این حال، تردیدی نیست که ساخت فکری شایگان از داستان زندگی اش جدا نیست و می توان با جستجو در دوره های مختلف زندگی او، چگونگی نضج گیری شخصیت و نظام فکری اش را پی گرفت.

داریوش بوربور (معمار، شهرساز و ایران پژوه بنام) از دوران نوجوانی با داریوش شایگان دوست و همراه بوده و بر این باور است که سرچشمه های فکری او را باید در دوران تحصیل در ژنو سراغ گرفت.

دوره ای که به گفته بوربور در شکل گیری شخصیت درونی، فرهنگی، علمی و پژوهشی شایگان نقش اساسی داشته، اما بسیار کم مورد توجه قرار گرفته است.

ایلنا در گفتگوی کوتاهی با این معمار، از او خواست که خاطرات خود از دوستی دیرینه با شایگان، به ویژه در دوره حضورش در شهر ژنو را بازگوید.

آنچه در پی می آید، برآیند این گفتگوست.

از دوستی من با داریوش شایگان، نزدیک به هفتاد سال می گذرد و شاید بتوان گفت که قدیمی ترین دوست در قید حیات او هستم.

شایگان متولد سال 1314 خورشیدی است و من متولد 1313 هستم.

اختلاف سنی ما فقط 9 ماه است.

من از سیزده سالگی در انگلستان درس می خواندم.

حدود هفتاد سال پیش، در سفری که از لندن به تهران می آمدم، خیلی اتفاقی در هواپیما با داریوش شایگان آشنا شدم.

نام هر دوی ما داریوش بود و شاید همین موضوع در آن سن و سال، اسبابی شد برای هم صحبتی مان! با این حال، الفت واقعی میان ما در شهر ژنو پدید آمد.

پس از این که تحصیلات دانشگاهی ام در رشته معماری و شهرسازی را تا مقطع فوق لیسانس در دانشگاه لیورپول به پایان بردم، برای ادامه تحصیل در رشته دکترا به ژنو رفتم و در دو مقطع زمانی در این شهر حضور داشتم.

یکی از میانه سال 1956 تا پایان 1957(1336-1335) به عنوان کارآموز و دیگر از میانه سال 1959 تا میانه 1961 (1340-1338).

در تمام این مدت، داریوش شایگان در دانشگاه ژنو مشغول به تحصیل بود و من با او و خانواده اش در ارتباط تنگانگ بودم.

اعضایی از خانواده داریوش که در ژنو مقیم شده بودند، شامل مادر، خاله و خواهرش یگانه بودند که خود بعدها شخصیت فرهیخته ای در فلسفه شد و متاسفانه زودهنگام در سال 1368 در گذشت.

مادر و خاله داریوش از اهالی گرجستان و دو کدبانوی بسیار موقر، فوق العاده مهربان و دوست داشتنی بودند و فارسی را با لهجه صحبت می کردند.

مادر و خاله داریوش و یگانه بیشتر به دلیل سرپرستی فرزندان در ژنو ساکن شده بودند اما پدرش در ایران فعال بود و هر از چندگاهی به ژنو می آمد.

او بنیانگذار شرکت ساختمانی پیمانکاری معتبر شایگان بود که بعدها سازنده بزرگراه نیایش شد.

آنچه کمتر درباره زندگی داریوش شایگان گفته شده، مربوط به دوران تحصیل او در ژنو است.

البته خود او هم یک شخصیت درون گراست و کمتر درباره دوره های مختلف زندگی اش سخن گفته است.

از بدو آشنایی اتفاقی ما در هواپیما، صحبت ما پیرامون مطالب فرهنگی - هنری - ادبی دور می زد.

هر دو ما علاقمند به این مطالب در ابعاد گسترده اش بودیم.

نگرشی رُنِساس واره با دیدگاهی مدرن و امروزی.

این دیدگاه مشترک در طول تمامی سنوات رفاقت ما، قوه محرکه کشش بین ما بود.

داریوش شایگان، از نوجوانی علاقه زیادی به فرهنگ، هنر و ادبیات داشت و همواره مشتاق بود که اطلاعات عمیق و نه سطحی درباره تأتر، نقاشی، مجسمه سازی، معماری و دیگر مطالب بدست بیاورد.

در واقع، علاقه زیادی به مسایل فرهنگی و هنری در سطح عام داشت.

هر دو گرایش زیاد به خواندن، نوشتن و کتابخوانی داشتیم و برای دوران داشجویی هر دو از کتابخانه های شخصی نسبتاٌ خوبی بر خوردار بودیم.

شاید یکی از دلایل دوستی ما نیز همین بود؛ زیرا من نیز به موضوعات ادبی و هنری علاقه زیادی داشتم و مقدار زیادی از نمایشنامه های شکسپیر را حفظ بودم و آنچنان که بعضی در گفتارشان بیتی از حافظ را به عنوان شاهد می سرایند، من با ابیات شکسپیر همین کار را انجام می دادم.

داریوش همواره علاقه زیادی به اشعار عرفانی داشت، ازجمله ادگار آلن پو (Edgar Allan Poe) و وقتی فهمید اشعار انگلیسی را خوب دکلمه می کنم، از من خواست که شعر معروف کلاغ، سروده این شاعر را برایش به صورت دکلمه ضبط کنم.

در اینجا لازم به ذکر است که بگویم شهرها هم مانند انسان ها دوران خوب و بد و دوران شکوفایی و انحطاط خود را دارند.

ژنو در آن برهه از زمان در سال های اولیه پس از ویرانی های فراگیر جنگ جهانی دوم، مرکز دست نخورده و امنی برای نخبگان و دانش آموزان خارجی، مخصوصا ایرانی ها شده بود.

دورانی بود که خیلی از ممالک (مخصوصا ممالک اروپایی) هنوز با مسائل گوناگون پس از جنگ جهانی دوم دست و پنجه نرم می کردند.

سوییس به دلیل عدم شرکت در جنگ در آرامش خاص بسر می برد.

ژنو به دلیل موقعیت جغرافیایی و حضور سازمان ملل و تسلیحات اقتصادی بین المللی، مرکز با اهمیت بزرگان جهان بود: سیاستمداران، نویسندگان، متفکران و اهل تفریح! خلاصه از هر لحاظ دوران شکوفای ژنو بود.

محصلین ایرانی ساکن ژنو اغلب از گروه روشنفکر و نسبتا مرفه جامعه بودند و از کلیه امکانات زمانه بهره مند می شدند.

افزون بر این، ابعاد کوچک شهر ژنو و اختلاف کمِ طبقاتی، امکان آمیزش و گفتگو میان رده های متفاوت اجتماع و نظریات گوناگون فکری را فراهم می ساخت.

یکی از ویژگی های مشترک همگی دوستان هم دوره ژنو آن زمان ما این بود که ضمن برخورداری و فراگیری گسترده فرهنگ غربی، همه شیفتگی خاصی به زبان، فرهنگ و تمدن ایران زمین داشتیم، حتی فردی مثل من که شش کلاس فارسی ابتدایی بیشتر نیاموخته بود.

از همه مهمتر و شاید به غلط امید فراوان به آینده داشتیم و در درون خود فکر می کردیم که در بازسازی و پیشبرد مملکت سهم زیادی خواهیم داشت.

میان تعداد زیادی از دوستان هم زمان آن ادوار می توانم فقط به چند نفری که همگی در گرایش ها و رشته های متفاوت به رده های والایی رسیدند، اشاره کنم: .

هم چنین مرحوم دکتر سیروس بوربور، برادر بزرگتر من که بعد ها در تمامی ادوار از نزدیکان و طبیب خانوادگی فامیل شایگان بود.

اگر بخواهم از حالات شخصی داریوش در دوره تحصیل در ژنو بگویم، باید اشاره کنم که بیش از هر چیز، اهل کاوش و یادگیری در ریزرشته های دانش بود و در آپارتمان محل زندگی اش به عنوان یک دانشجو کتابخانه کمی نامرتب ولی بسیار خوب داشت.

برنامه های جنبی ما حضور گسترده در برنامه های فرهنگی خلاصه می شد، از قبیل اپرا، باله، تاتر، موزه و نمایشگاه های متفرقه و غیره.

بر عکس من که علاقه زیاد به انواع ورزش تابستانی و زمستانی و همچنین سفر کردن را داشتم، داریوش چندان اهل ورزش یا سفر نبود.

از همان سال ها، کشش زیادی نسبت به فرهنگ و تمدن هند و شرق دور داشت و علاوه بر متون درسی، کتاب های زیادی درباره تاریخ، عرفان و مذهب کشورهایی مانند ایران، هند، چین و ژاپن مطالعه می کرد.

این مطالعات باعث شده بود که ضمن آگاهی از وجوه مختلف فرهنگ غرب، غرب زده نباشد.

در آن زمان مُد روز و اغلب انتظارها بر این بود که یک انسان روشنفکر باید گرایش چپی یا توده ای داشته باشد.

شایگان هیچ وقت، چپ گرا نبود، اما بدون تردید همواره یک انسان به تمام معنی روشنفکر بوده است.

از جوانی، بیش از اینکه تحت تأثیر مذاهب شرقی باشد، تحت تأثیر عرفان شرقی بود.

از نظر عقیدتی، مجموعاٌ یک آدم معمولی غیرفعال به شمار می رفت؛ به این معنی که تظاهرات مذهبی نداشت و در هیچ موضوعی از خود تعصب زیاد نشان نمی داد.

از نظر اجتماعی، روابط اجتماعی گسترده ای نداشت و معمولا در مسیر علایق علمی، فلسفی، ادبی یا هنری خودش با افراد خاصی الفت می گرفت.

به گمانم، این روحیه را تاکنون حفظ کرده است.

اگرچه ایران در آن سال ها از نظر سیاسی در شرایط خاصی قرار داشت اما موضوع دوستی و صحبت ما بیشتر در اطراف مطالب فرهنگی بود.

ضمن اینکه نسبت به سیاست بی تفاوت نبودیم، معمولا درباره سیاست با هم کمتر صحبت می کردیم.

محور اصلی سیاست آن زمان بر دو اصل بود چپگرا و راستگرا شاید علت کم صحبتی سیاسی ما به همین دلیل بود که هیچ یک از ما نه چپگرا بودیم و نه راستگرا.

در مجموع، دوره زندگی داریوش شایگان در ژنو را باید دوره زیرساخت شخصیت او بدانیم؛ درحالی که خیلی از افراد - و شاید حتی خود او - ممکن است گمان بر این داشته باشند که شخصیت او بیش از همه، متأثر از دوره تحصیل در پاریس است.

بیشتر مطالعات و تحقیقات زیربنایی داریوش در ژنو صورت گرفت.

حتی پس از اینکه دکترایش را در پاریس گرفت و به ایران بازگشت، بیشتر به تجزیه و تحلیل آموخته های خود پرداخت و در واقع پس از انقلاب بود که دوران نظریه پردازی اصلی او آغاز شد.

دست بر قضا، هر دوی ما پس از انقلاب نیز مدتی را در پاریس سپری کردیم و این دوره ای بود که من ضمن ارائه مشاوره در حرفه خودم یعنی معماری و شهرسازی، به طور جدی به مطالعات ایران شناسی نیز پرداختم.

با این حال، نوع مطالعات تاریخی و فرهنگی من با تحقیقات شایگان که صبغه فلسفی داشت، فرق می کرد و زمان دشواری را می گذراندیم که آینده ایران و خود ما بسیار نامعلوم بود.

به رغم تداوم دوستی مان، کمتر پیش می آمد که مثل گذشته به بحث و تبادل نظر درباره مسایل فرهنگی بپردازیم، صحبت های این دوره پیرامون آینده وطن بود.

از نظر شخصی، می دانیم که شایگان متعلق به یک خانواده نسبتا مرفه است و همواره در وضع مناسب مالی زندگی کرده، اما هرگز اهل تجمل نبوده.

شایگان آدم بی تکلفی است و کسانی که با او از نزدیک آشنایی دارند، این گفته را تأیید می کنند، هر چند که در معاشرت با افرادی که با او سنخیت زیادی نداشته اند قدری مشکل داشته است.

نزدیک به ده سال پیش، به مناسبت شصتمین سالگرد دوستی مان، جشنی گرفتم و او را به همراه برخی از دوستان مشترک به خانه ام دعوت کردم، و امید داشتم در هفتادمین سالروز دوستی مان هم تعدادی از رفقای قدیمی را دورهم جمع کنم که متاسفانه این اتفاق ناگوار رخ داد.

چند روز پیش که با آرزوی بهبود وی به عیادت او رفته بودم، با جسمی غیرمتحرک و روحی سرشار از پویایی و شخصیتی والا رو برو شدم و تمام لحظات هفتاد سال رفاقت مانند تصویری سیار روی پرده سینمای زندگی در برابر چشمانم به حرکت درآمد.

تعدادی از دوستان قدیمی که در مراسم شصتمین سالگرد آشنایی داریوش شایگان و داریوش بوربور شرکت داشتند؛ از راست: ایرج افشار، داریوش شایگان، افسانه جلیل زاده و داریوش بوربور
کلید واژه ها: داستان زندگی - دانشگاه - تحصیل - زندگی - بیمارستان - سکته مغزی - تحصیلات دانشگاهی - میانه - ایران - نویسنده - ایرانی - داستان - فکری - ادامه تحصیل - امروز - دوستی - قدیمی ترین - سکته - انگلستان - رشته - پنجم - خبرنگار - لیورپول - خورشیدی - شهرسازی - هواپیما - تحصیلات - گفتگوی - معماری - همراه

آخرین اخبار سرویس:
جذب یک میلیون خادم یار رضوی در سال جاری +فیلم

هر شب با اخبار ورزش استان سمنان+ فیلم

برگزاری آزمون کارشناسی ارشد در استان+فیلم

منهای ورزش/ پوشش و میکاپ جدید بهنوش بختیاری در حاشیه جشنواره

جشنواره طبخ آبزیان در شهرستان مرزی هیرمند

180 مقاله در دومین همایش بین المللی گرد و غبار ارائه می شود

سفر یک روزه معاون وزیر فرهنگ اسلواکی به اصفهان

واگذاری گنبد نمکی قم به میراث فرهنگی

گشت خبری در استان سمنان + فیلم

منهای ورزش/ تصویری عاشقانه از رامبد جوان و نگار جواهریان در جشنواره فجر

مرد عنکبوتی به فیلم تازه کارگردان جیسون بورن پیوست+عکس

اکران فیلم در آستارا فقط در سینما قانونی است

آنچه در جشنواره جهانی فیلم فجر گذشت

فجر ملی یا فجر جهانی؟

طرز تهیه خوراک گوشت قلقلی به سبکی خوشمزه

طرز تهیه کلوچه فومن به سبکی خوشمزه و سنتی

اکران فیلم در آستارا فقط در سینما قانونی است

وقتی الیور یک تنه خودش دو هزار حرف حاشیه ای می زند

همایش پیاده روی در خمین و پخش زنده از شبکه 3

تشویق مردم به استفاده از دوچرخه به جای اتومبیل

فیلم | گفته های جالب کارگردان سینمای هالیوود در تهران

نمایش «قاتل تزار» و «ظهور و سقوط یک شرکت کوچک فیلمسازی» در آخرین روز جشنواره

منهای ورزش/ رد شدن شاسی بلند از روی موتورسوار+فیلم

«مصاحبه» فدریکو فلینی این بار شنیده شد/تالار وحدت شب گذشته مهمانی ویژه داشت+تصاویر

برنامه امشب سینماهای یزد +لیست

بازیگر معروف ایرانی به کما رفت

همراه با فیلم های سینمایی صداوسیمادر اولین هفته اردیبهشت

برگزاری آزمون کارشناسی ارشد 97+فیلم

کهگیلویه وبویراحمد تنها استان بدون موزه دفاع مقدس+فیلم

برگزاری جشنواره سفیران سلامت در بهمیی+عکس

بارش های رگباری از فردا در استان+فیلم

تهدید سلامت سه میلیون اصله درخت اصفهان در پی کم آبی + فیلم

آثار اصغر فرهادی با فیلم های مهم ایرانی در دهه های اخیر متفاوت است

چگونه یک آگهی روزنامه دستمایه ساخت فیلم مستند شد؟

وقتی "لاتاری" و "به وقت شام" گیشه را به دست می گیرند/تصاویر

4 فیلم کوتاه در ارومیه اکران می شود

تنش خوش خیم در سه میلیون اصله درخت اصفهان + فیلم

گذری بر هنرهای تجسمی در حال و هوای بهاری

نقشم در سریال «نفوذ» حساس است/ تصویربرداری ادامه دارد

پخش یک کمدی جذاب از رضا عطاران در آی فیلم

چاپ دو کتاب جدید از برادر جودی دمدمی/ رفتن به آکواریوم کوسه ها

برنامه روزهای پایانی سومین فستیوال موسیقی معاصر تهران اعلام شد

جایزه بهترین فیلم کوتاه تالکای شیلی به «روتوش» رسید

استقبال هنر دوستان از نمایش طنز روز شلوغ مطبخ+تصاویر

خانه ای با رنگ و بوی ایرانی

مرد عنکبوتی به فیلم تازه کارگردان جیسون بورن پیوست+عکس

ماجرای به ایران آمدن پسر «الیور استون» و شیعه شدنش

بازی جدید باندای نامکو معرفی شد؛ 11-11: Memories Retold [تماشا کنید]

مادر صنایع دستی ایران در 110سالگی درگذشت

روزهای بد دائرهالمعارف بزرگ اسلامی/ معرفی نامزدهای دو جایزه خارجی

رونمایی کتاب مرد موجی ما شهید شده در کلارآباد

فیلم/ تجلیل از نفرات برتر رشته قرائت و اهدای جوایز؛ آیین اختتامیه

4 فیلم کوتاه در ارومیه اکران می شود

عباس عطار درگذشت

زوج هنری گلزار و حیایی با "ساخت ایران 2" به شبکه نمایش خانگی آمدند

زوج خبرنگاران ایرنای مازندران در جشنواره دانشگاهها برتر شدند

زوج خبرنگاران ایرنای مازندران در جشنواره دانشگاهها برتر شدند

طرح تعویض قرآن های فرسوده در ساوه اجرا می شود

مدل مانتو جدید 2018 در جشنواره جهانی فیلم فجر

پخش یک کمدی جذاب از "رضا عطاران" در آی فیلم

همراه با فیلم های سینمایی و تلویزیونی در اولین هفته اردیبهشت ماه

نمایشگاه پوشش های قدیمی بوشهر گشایش یافت

ماجرای دستمزدهای نجومی بازیگران سریال «پایتخت»

شبی برای زنده یاد ایرج افشار در یزد

ستاره دهه شصتی: از حاشیه های سینما دورم

بازیگر سینما: امنیت و سینمای ایران خارجی ها را شگفت زده کرد

همراه با فیلم های سینمایی و تلویزیونی (پنج شنبه 6 اردیبهشت)

فیلم/ نماآوا از آیات کلام الله مجید با اجرای گروه نمایش مردان نقره ای ایران در آیین اختتامیه

فیلم/ تلاوت علیرضا رضایی٬ رتبه اول قرائت در آیین اختتامیه

فیلم/ تجلیل از نفرات برتر دومین دوره مسابقات بین المللی قرآن بانوان و اهدای جوایز؛ اختتامیه رقابت ها

بازیگر قدیمی سینما و تلویزیون به کما رفت! + عکس

عکس سفره عقدی لیلا اوتادی! +عکس

اصحاب جوان فرهنگ و هنر در استان مرکزی تقدیر می شوند

نامه های عاشقانه ای که زندگی ام را سوزاند/ روایت 10 سال زندگی با خیانت همسر

فیلم/ تجلیل از نفرات برتر مسابقات بین المللی نابینایان و اهدای جوایز؛ اختتامیه رقابت ها

فیلم/ نماآوا از آیات کلام الله مجید با اجرای گروه نمایش مردان نقره ای ایران در مراسم اختتامیه

پوشش و میکاپ جدید بهنوش بختیاری در حاشیه جشنواره

داستان و بازیگران سریال «زندگی از نو» +تصاویر پشت صحنه

پیشینه غنی فرهنگ و رسانه گیلان شناسانده شود

فیلم/ تلاوت علیرضا رضایی٬ رتبه اول قرائت در مراسم اختتامیه

سیستان و بلوچستان میزبان کاروان راهیان نور + مصاحبه

شهر در شهر :مجموعه توریستی والنسیا /تصاویر

خانم بازیگر برای سگش خانه 4 میلیاردی خرید! +عکس

«بهرام رادان» و دخترش! +عکس

لرستان ، بخش خبری 19:30 چهار شنبه 5 اردیبهشت

زمان پخش برنامه های امروز رادیو شبکه دنا

سقوط آثار کمدی در جدول فروش فیلم ها

آغاز درجاسازی و ایمن سازی روستای رحیم آباد +فیلم

فیلم/ ارزیابی سید مصطفی حسینی از مسابقات؛ لحظاتی پیش از آغاز مراسم اختتامیه و اعلام جوایز

شهروز با وقاحت مقابلم ایستاد و گفت دوست دارم با زنان دیگر ارتباط داشته باشم

گروه سون روی صحنه می رود/ طنین قطعه دوستت دارم در رامسر+عکس

فیلم/ گفت وگو با استاد دغاغله٬ لحظاتی پیش از آغاز مراسم اختتامیه

علیرضا خمسه در یک سریال + تصاویر

گروه سون در رامسر روی صحنه می رود/ طنین قطعه دوستت دارم در رامسر+عکس

خوشگذرانی سحر دولتشاهی و دوستان در خارج از کشور + عکس

زوج هنری گلزار و حیایی با "ساخت ایران 2"  به شبکه نمایش خانگی آمدند

مجموعه خبری 20:45 - 1397/02/05

مجموعه ورزشی پنجم اردیبهشت ماه+فیلم

شوخی های مهران غفوریان باسانسورهای صدا وسیما (فیلم)

گروه سون در رامسر روی صحنه می رود/ طنین قطعه دوستت دارم در رامسر+عکس

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد

ژنو، شهری که شایگان در آن دوباره متولد شد